259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsExcludingProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 mBank:AdditionalEquityComponentsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsExcludingProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsExcludingProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsExcludingProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 mBank:AdditionalEquityComponentsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 mBank:AdditionalEquityComponentsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsExcludingProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 259400DZXF7UJKK2AY35 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 mBank:AdditionalEquityComponentsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsProfitLossForReportingPeriodMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-01-01 2024-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2024-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400DZXF7UJKK2AY35 2023-01-01 2023-12-31 mBank:AdditionalEquityComponentsMember iso4217:PLN xbrli:shares iso4217:PLN
Skonsolidowane
Sprawozdanie Finansowe
Grupy mBanku S.A.
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
za 2024 rok
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
2
WYBRANE DANE FINANSOWE
Poniższe wybrane dane finansowe stanowią informację uzupełniającą do skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku S.A. za 2024 rok.
w tys. zł
w tys. EUR
Rok kończący się 31 grudnia
Rok kończący się 31 grudnia
WYBRANE SKONSOLIDOWANE DANE FINANSOWE
2024
2023
2024
2023
I.
Przychody z tytułu odsetek
14 523 266
14 826 765
3 374 208
3 274 173
II.
Przychody z tytułu opłat i prowizji
3 207 707
3 015 912
745 250
665 999
III.
Wynik na działalności handlowej
176 678
73 343
41 048
16 196
IV.
Wynik działalności operacyjnej
3 726 106
1 714 140
865 691
378 531
V.
Zysk brutto
2 973 725
970 588
690 889
214 334
VI.
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy mBanku S.A.
2 243 245
24 054
521 176
5 312
VII.
Zysk netto przypadający na udziały niekontrolujące
123
4
29
1
VIII.
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
(1 534 159)
19 498 985
(356 433)
4 305 933
IX.
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
(855 610)
(614 871)
(198 785)
(135 781)
X.
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
2 365 807
1 569 107
549 651
346 504
XI.
Zmiana stanu środków pieniężnych netto, razem
(23 962)
20 453 221
(5 567)
4 516 655
XII.
Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł/EUR)
52,80
0,57
12,27
0,13
XIII.
Rozwodniony zysk na jedną akcję zwykłą (w zł/EUR)
52,73
0,57
12,25
0,13
XIV.
Zadeklarowana lub wypłacona dywidenda na jedną akcję (w zł/EUR)
-
-
-
-
w tys. zł
w tys. EUR
Stan na dzień
Stan na dzień
WYBRANE SKONSOLIDOWANE DANE FINANSOWE
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
I.
Aktywa razem
245 957 363
226 980 516
57 560 815
52 203 431
II.
Zobowiązania wobec banków
3 059 431
3 315 302
715 991
762 489
III.
Zobowiązania wobec klientów
200 808 978
185 467 455
46 994 846
42 655 808
IV.
Kapitały razem przypadające na akcjonariuszy mBanku S.A.
16 266 994
13 735 187
3 806 926
3 158 967
V.
Udziały niekontrolujące
-
2 039
-
469
VI.
Zarejestrowany kapitał akcyjny
169 988
169 861
39 782
39 066
VII.
Liczba akcji
42 496 973
42 465 167
42 496 973
42 465 167
VIII.
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł/EUR)
382,78
323,45
89,58
74,39
IX.
Łączny współczynnik kapitałowy (%)
15,9
17,0
15,9
17,0
X.
Współczynnik kapitału Tier I (%)
14,5
14,7
14,5
14,7
XI.
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I (%)
13,1
14,7
13,1
14,7
Do wyliczenia wybranych danych finansowych w EUR zastosowano następujące kursy:
■ dla pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej – kurs NBP z dnia 31 grudnia 2024
roku: 1 EUR = 4,2730 PLN oraz kurs z dnia 31 grudnia 2023 roku: 1 EUR = 4,3480 PLN;
■ dla pozycji skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego sprawozdania
z przepływów pieniężnych – kurs wyliczony jako średnia kursów NBP, obowiązujących na ostatni dzień
każdego miesiąca 2024 i 2023 roku, odpowiednio: 1 EUR = 4,3042 PLN i 1 EUR = 4,5284 PLN.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
3
SPIS TREŚCI
SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ............................................................................. 5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW .................................................. 6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ........................................................ 7
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ........................................... 8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ................................................ 9
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ............................................................. 10
1. Informacje o Grupie mBanku S.A. .......................................................................................... 10
2. Informacja o istotnych zasadach rachunkowości ....................................................................... 13
2.1. Podstawa sporządzenia ............................................................................................... 13
2.2. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe ....................................................................... 13
2.3. Przychody i koszty z tytułu odsetek ............................................................................... 13
2.4. Przychody z tytułu opłat i prowizji ................................................................................. 14
2.5. Przychody i koszty z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami ............................................................................................................... 15
2.6. Aktywa finansowe ....................................................................................................... 15
2.7. Kompensowanie instrumentów finansowych ................................................................... 18
2.8. Utrata wartości aktywów finansowych ........................................................................... 18
2.9. Umowy gwarancji finansowych ..................................................................................... 19
2.10. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych ....................................................... 19
2.11. Umowy sprzedaży i odkupu .......................................................................................... 19
2.12. Pochodne instrumenty finansowe i rachunkowość zabezpieczeń ........................................ 19
2.13. Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie ....................................... 20
2.14. Wartości niematerialne ................................................................................................ 20
2.15. Rzeczowe aktywa trwałe .............................................................................................. 21
2.16. Nieruchomości inwestycyjne ......................................................................................... 21
2.17. Zapasy ...................................................................................................................... 21
2.18. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana .............................. 22
2.19. Odroczony podatek dochodowy .................................................................................... 22
2.20. Leasing ..................................................................................................................... 23
2.21. Rezerwy .................................................................................................................... 24
2.22. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia i inne świadczenia pracownicze ................ 24
2.23. Kapitał ...................................................................................................................... 25
2.24. Wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych .............................................................. 26
2.25. Działalność powiernicza ............................................................................................... 27
2.26. Nowe standardy, interpretacje i poprawki do opublikowanych standardów .......................... 27
3. Zarządzanie ryzykiem .......................................................................................................... 30
3.1. Zarządzanie ryzykiem Grupy mBanku w 2024 roku – uwarunkowania zewnętrzne ............... 30
3.2. Zasady zarządzania ryzykiem ....................................................................................... 33
3.3. Ryzyko kredytowe ...................................................................................................... 37
3.4. Koncentracja aktywów, zobowiązań i pozycji pozabilansowych .......................................... 52
3.5. Ryzyko rynkowe ......................................................................................................... 54
3.6. Ryzyko walutowe ........................................................................................................ 57
3.7. Ryzyko stopy procentowej ........................................................................................... 59
3.8. Ryzyko płynności ........................................................................................................ 62
3.9. Ryzyko operacyjne ...................................................................................................... 70
3.10. Ryzyko braku zgodności .............................................................................................. 71
3.11. Ryzyko biznesowe ...................................................................................................... 72
3.12. Ryzyko modeli ............................................................................................................ 73
3.13. Ryzyko reputacji ......................................................................................................... 73
3.14. Ryzyko kapitałowe ...................................................................................................... 73
3.15. Ryzyko portfela kredytów w walutach obcych ................................................................. 74
3.16. Ryzyko związane z sekurytyzacją .................................................................................. 74
3.17. Ryzyka związane ze środowiskiem (E), społeczeństwem (S) i ładem korporacyjnym (G) ....... 74
3.18. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań ........................................................................ 76
4. Ważniejsze oszacowania i oceny dokonane w związku z zastosowaniem zasad rachunkowości ........ 84
5. Segmenty działalności .......................................................................................................... 86
6. Wynik z tytułu odsetek ......................................................................................................... 90
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
4
7. Wynik z tytułu opłat i prowizji ................................................................................................ 91
8. Przychody z tytułu dywidend ................................................................................................. 92
9. Wynik na działalności handlowej ............................................................................................ 92
10. Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy .......................................................... 93
11. Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ...................................................... 93
12. Pozostałe przychody operacyjne ............................................................................................ 94
13. Ogólne koszty administracyjne .............................................................................................. 95
14. Pozostałe koszty operacyjne .................................................................................................. 96
15. Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ................................................................................ 96
16. Podatek dochodowy ............................................................................................................. 97
17. Zysk na jedną akcję ............................................................................................................. 98
18. Inne całkowite dochody ........................................................................................................ 98
19. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ......................................................................................... 99
20. Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające ................................................................................................................. 100
21. Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy ................................................................................................................ 113
22. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ........................ 114
23. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie ....................................................... 117
24. Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży oraz zobowiązania przeznaczone do sprzedaży ................................................................................................. 125
25. Wartości niematerialne ....................................................................................................... 125
26. Rzeczowe aktywa trwałe ..................................................................................................... 126
27. Nieruchomości inwestycyjne ................................................................................................ 129
28. Inne aktywa ...................................................................................................................... 129
29. Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie .............................................. 130
30. Inne zobowiązania ............................................................................................................. 135
31. Rezerwy ........................................................................................................................... 135
32. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego ................................................. 138
33. Zobowiązania warunkowe ................................................................................................... 140
34. Ryzyko prawne związane z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym indeksowanymi do CHF i innych walut obcych .................................................. 144
35. Zobowiązania pozabilansowe ............................................................................................... 152
36. Aktywa zastawione ............................................................................................................. 154
37. Zarejestrowany kapitał akcyjny ............................................................................................ 155
38. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej ............................................ 156
39. Zyski zatrzymane ............................................................................................................... 156
40. Inne pozycje kapitału własnego ........................................................................................... 157
41. Dodatkowe pozycje kapitału ................................................................................................ 157
42. Dywidenda na akcję ........................................................................................................... 158
43. Noty objaśniające do sprawozdania z przepływów pieniężnych ................................................. 158
44. Programy motywacyjne oparte na akcjach ............................................................................. 161
45. Transakcje z podmiotami powiązanymi ................................................................................. 163
46. Przejęcie i zbycie ............................................................................................................... 166
47. Konsolidacja ostrożnościowa ................................................................................................ 166
48. Adekwatność kapitałowa ..................................................................................................... 169
49. Zdarzenia po dniu bilansowym ............................................................................................. 172
PODPISY CZŁONKÓW ZARZĄDU MBANKU S.A. ................................................................................ 173
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
5
SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Rok kończący się 31 grudnia
Nota
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek, w tym:
6
14 523 266
14 826 765
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
14 257 452
14 522 983
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
265 814
303 782
Koszty odsetek
6
( 4 934 243 )
( 5 953 294 )
Wynik z tytułu odsetek
9 589 023
8 873 471
Przychody z tytułu opłat i prowizji
7
3 207 707
3 015 912
Koszty z tytułu opłat i prowizji
7
( 1 235 823 )
( 1 100 004 )
Wynik z tytułu opłat i prowizji
1 971 884
1 915 908
Przychody z tytułu dywidend
8
14 279
9 486
Wynik na działalności handlowej
9
176 678
73 343
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
10
64 449
34 100
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
11
598
( 50 941 )
Pozostałe przychody operacyjne
12
477 551
317 712
Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
15
( 585 958 )
( 1 076 778 )
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
34
( 4 306 964 )
( 4 908 205 )
Ogólne koszty administracyjne
13
( 2 801 710 )
( 2 570 433 )
Amortyzacja
( 586 630 )
( 504 016 )
Pozostałe koszty operacyjne
14
( 287 094 )
( 399 507 )
Wynik działalności operacyjnej
3 726 106
1 714 140
Podatki od pozycji bilansowych Grupy
( 752 381 )
( 743 552 )
Zysk brutto
2 973 725
970 588
Podatek dochodowy
16
( 730 357 )
( 946 530 )
Zysk netto
2 243 368
24 058
Zysk netto przypadający na:
- akcjonariuszy mBanku S.A.
2 243 245
24 054
- udziały niekontrolujące
123
4
Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł)
17
52,80
0,57
Rozwodniony zysk na jedną akcję zwykłą (w zł)
17
52,73
0,57
Noty przedstawione na stronach 10 - 173 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Rok kończący się 31 grudnia
Nota
2024
2023
Zysk netto
2 243 368
24 058
Inne dochody całkowite netto, w tym:
18
274 242
987 085
Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
282 618
993 622
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (netto)
18
( 5 820 )
( 36 667 )
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto)
18
192 606
482 405
Koszty rachunkowości zabezpieczeń (netto)
18
( 7 012 )
( 20 714 )
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (netto)
18
102 844
568 598
Pozycje, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
( 8 376 )
( 6 537 )
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia (netto)
18
( 8 376 )
( 6 537 )
Dochody całkowite netto, razem
2 517 610
1 011 143
Dochody całkowite netto, razem przypadające na:
- akcjonariuszy mBanku S.A.
2 517 487
1 011 139
- udziały niekontrolujące
123
4
Noty przedstawione na stronach 10 - 173 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
7
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
AKTYWA
Nota
31.12.2024
31.12.2023
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
19
36 680 926
36 702 427
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
20
1 840 714
1 760 033
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
21
925 786
898 798
Kapitałowe papiery wartościowe
407 732
244 941
Dłużne papiery wartościowe
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
603 713
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody – Dłużne papiery wartościowe
22
34 588 843
36 965 077
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
23
164 592 877
143 319 329
Dłużne papiery wartościowe
33 965 644
23 323 690
Należności od banków
9 738 457
7 119 059
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
120 888 776
112 876 580
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
20
16 891
20 204
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
24
102 810
-
Wartości niematerialne
25
1 956 693
1 701 939
Rzeczowe aktywa trwałe
26
1 461 811
1 481 401
Nieruchomości inwestycyjne
27
-
111 964
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
59 655
41 035
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
32
1 364 017
1 379 540
Inne aktywa
28
2 366 340
2 598 769
AKTYWA RAZEM
245 957 363
226 980 516
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
20
1 094 037
1 495 754
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
29
219 411 062
203 458 575
Zobowiązania wobec banków
3 059 431
3 315 302
Zobowiązania wobec klientów
200 808 978
185 467 455
Zobowiązania z tytułu leasingu
736 780
855 725
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
12 130 336
11 105 165
Zobowiązania podporządkowane
2 675 537
2 714 928
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
20
( 393 568 )
( 565 985 )
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
24
30 940
-
Rezerwy
31
3 277 171
2 345 584
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
238 277
201 184
Inne zobowiązania
30
4 532 450
6 308 178
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
228 190 369
213 243 290
KAPITAŁY
Kapitały własne przypadające na akcjonariuszy mBanku S.A.
16 266 994
13 735 187
Kapitał podstawowy:
3 625 801
3 616 185
Zarejestrowany kapitał akcyjny
37
169 988
169 861
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
38
3 455 813
3 446 324
Zyski zatrzymane, w tym:
39
12 897 479
10 649 530
- Wynik finansowy z lat ubiegłych
10 654 234
10 625 476
- Wynik roku bieżącego
2 243 245
24 054
Inne pozycje kapitału własnego
40
( 256 286 )
( 530 528 )
Dodatkowe pozycje kapitału
41
1 500 000
-
Udziały niekontrolujące
-
2 039
KAPITAŁY RAZEM
17 766 994
13 737 226
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM
245 957 363
226 980 516
Noty przedstawione na stronach 10 - 173 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
Zmiany w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Kapitał podstawowy
Zyski zatrzymane
Zarejestrowany kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Wynik finansowy z lat ubiegłych
Wynik roku bieżącego
Inne pozycje kapitału własnego
Kapitały przypadające na akcjonariuszy mBanku S.A.
Dodatkowe pozycje kapitału
Udziały niekontrolujące
Razem
Stan na 1 stycznia 2024 roku
169 861
3 446 324
10 625 476
24 054
( 530 528 )
13 735 187
-
2 039
13 737 226
Przeniesienie wyniku z roku poprzedniego
-
-
24 054
( 24 054 )
-
-
-
-
-
Dochody całkowite za okres razem
-
-
-
2 243 245
274 242
2 517 487
-
123
2 517 610
Wynik roku bieżącego
-
-
-
2 243 245
-
2 243 245
-
123
2 243 368
Inne dochody całkowite za okres razem
-
-
-
-
274 242
274 242
-
-
274 242
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (netto)
-
-
-
-
( 5 820 )
( 5 820 )
-
-
( 5 820 )
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto)
-
-
-
-
192 606
192 606
-
-
192 606
Koszty rachunkowości zabezpieczeń (netto)
-
-
-
-
( 7 012 )
( 7 012 )
-
-
( 7 012 )
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto)
-
-
-
-
102 844
102 844
-
-
102 844
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia (netto)
-
-
-
-
( 8 376 )
( 8 376 )
-
-
( 8 376 )
Zmiany dotyczące transakcji z akcjonariuszami mBanku S.A.
127
9 489
4 704
-
-
14 320
-
-
14 320
Emisja akcji zwykłych
127
-
-
-
-
127
-
-
127
Wartość usług świadczonych przez pracowników
-
-
14 193
-
-
14 193
-
-
14 193
Rozliczenie zrealizowanych opcji pracowniczych
-
9 489
( 9 489 )
-
-
-
-
-
-
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
1 500 000
( 2 162 )
1 497 838
Emisja kapitału AT1
-
-
-
-
-
-
1 500 000
-
1 500 000
Inne zwiększenia lub zmniejszenia kapitału własnego
-
-
-
-
-
-
-
( 2 162 )
( 2 162 )
Stan na 31 grudnia 2024 roku
169 988
3 455 813
10 654 234
2 243 245
( 256 286 )
16 266 994
1 500 000
-
17 766 994
Zmiany w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Kapitał podstawowy
Zyski zatrzymane
Zarejestrowany kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Wynik finansowy z lat ubiegłych
Wynik roku bieżącego
Inne pozycje kapitału własnego
Kapitały przypadające na akcjonariuszy mBanku S.A.
Dodatkowe pozycje kapitału
Udziały niekontrolujące
Razem
Stan na 1 stycznia 2023 roku
169 734
3 435 044
11 328 527
( 702 691 )
( 1 517 613 )
12 713 001
-
2 030
12 715 031
Przeniesienie wyniku z roku poprzedniego
-
-
( 702 691 )
702 691
-
-
-
-
-
Dochody całkowite za okres razem
-
-
-
24 054
987 085
1 011 139
-
4
1 011 143
Wynik roku bieżącego
-
-
-
24 054
-
24 054
-
4
24 058
Inne dochody całkowite za okres razem
-
-
-
-
987 085
987 085
-
-
987 085
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (netto)
-
-
-
-
( 36 667 )
( 36 667 )
-
-
( 36 667 )
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto)
-
-
-
-
482 405
482 405
-
-
482 405
Koszty rachunkowości zabezpieczeń (netto)
-
-
-
-
( 20 714 )
( 20 714 )
-
-
( 20 714 )
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto)
-
-
-
-
568 598
568 598
-
-
568 598
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia (netto)
-
-
-
-
( 6 537 )
( 6 537 )
-
-
( 6 537 )
Zmiany dotyczące transakcji z akcjonariuszami mBanku S.A.
127
11 280
( 360 )
-
-
11 047
-
-
11 047
Emisja akcji zwykłych
127
-
-
-
-
127
-
-
127
Wartość usług świadczonych przez pracowników
-
-
10 920
-
-
10 920
-
-
10 920
Rozliczenie zrealizowanych opcji pracowniczych
-
11 280
( 11 280 )
-
-
-
-
-
-
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
5
5
Emisja kapitału AT1
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Inne zwiększenia lub zmniejszenia kapitału własnego
-
-
-
-
-
-
-
5
5
Stan na 31 grudnia 2023 roku
169 861
3 446 324
10 625 476
24 054
( 530 528 )
13 735 187
-
2 039
13 737 226
Noty przedstawione na stronach 10 - 173 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
9
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Rok kończący się 31 grudnia
Nota
2024
2023
Zysk przed opodatkowaniem
2 973 725
970 588
Korekty:
( 4 507 884 )
18 528 397
Zapłacony podatek dochodowy
( 764 998 )
( 1 078 944 )
Amortyzacja, w tym amortyzacja środków trwałych oddanych w leasing operacyjny
25,26
614 205
533 138
(Zyski) straty z tytułu różnic kursowych z działalności finansowej
( 275 371 )
( 727 249 )
(Zyski) straty z działalności inwestycyjnej
( 49 302 )
( 23 712 )
Dywidendy otrzymane
8
( 14 279 )
( 9 486 )
Przychody odsetkowe (rachunek zysków i strat)
6
( 14 523 266 )
( 14 826 765 )
Koszty odsetkowe (rachunek zysków i strat)
6
4 934 243
5 953 294
Odsetki otrzymane
13 474 035
13 232 763
Odsetki zapłacone
( 5 187 510 )
( 5 895 569 )
Zmiana stanu należności od banków
( 2 425 414 )
2 715 407
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz instrumentów pochodnych zabezpieczających
143 644
1 774 356
Zmiana stanu pożyczek i kredytów udzielonych klientom
( 8 316 819 )
6 950 463
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne dochody całkowite
3 531 127
( 7 652 )
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
( 10 355 412 )
( 4 366 033 )
Zmiana stanu papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo przez wynik finansowy
( 8 550 )
446
Zmiana stanu pozostałych aktywów
207 467
( 526 948 )
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków
( 189 026 )
83 663
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów
15 403 689
11 411 893
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu leasingu
21 219
( 47 151 )
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
78 017
299 405
Zmiana stanu rezerw
919 185
973 894
Zmiana stanu innych zobowiązań
( 1 724 768 )
2 109 184
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
( 1 534 159 )
19 498 985
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych
95 564
115 703
Dywidendy otrzymane
8
14 279
9 486
Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach zależnych
( 62 290 )
( 21 560 )
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych
( 903 163 )
( 718 500 )
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
( 855 610 )
( 614 871 )
Wpływy z emisji dłużnych papierów wartościowych
29
2 656 988
4 884 161
Wpływy z tytułu emisji akcji zwykłych
127
127
Inne wpływy finansowe
1 499 608
-
Wykup dłużnych papierów wartościowych
29
( 1 445 743 )
( 2 955 623 )
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu
( 173 294 )
( 167 078 )
Odsetki zapłacone dotyczące działalności finansowej
( 171 879 )
( 192 480 )
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
2 365 807
1 569 107
Zmiana stanu środków pieniężnych netto, razem (A+B+C)
( 23 962 )
20 453 221
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
2 461
( 1 745 )
Środki pieniężne na początek okresu sprawozdawczego
36 702 427
16 250 951
Środki pieniężne na koniec okresu sprawozdawczego
19
36 680 926
36 702 427
Noty przedstawione na stronach 10 - 173 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
10
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
1.Informacje o Grupie mBanku S.A.
Nazwa jednostki sprawozdawczej lub inne dane identyfikacyjne
mBank S.A.
Wyjaśnienie zmian w nazwie jednostki sprawozdawczej lub innych danych identyfikacyjnych, które nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego
nie dotyczy
Siedziba jednostki
Polska
Forma prawna jednostki
spółka akcyjna
Państwo rejestracji
Polska
Adres zarejestrowanego biura jednostki
Polska, 00-850 Warszawa, ul. Prosta 18
Podstawowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej
Polska, 00-850 Warszawa, ul. Prosta 18
Opis charakteru oraz podstawowego zakresu działalności jednostki
świadczenie usług bankowych i konsultacyjno-doradczych w sprawach finansowych oraz prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie określonym w Statucie
Nazwa jednostki dominującej
Commerzbank AG
Nazwa jednostki dominującej najwyższego szczebla grupy
Commerzbank AG
Grupę kapitałową mBanku S.A. („Grupa”, „Grupa mBanku”) stanowią podmioty, nad którymi mBank S.A. („Bank”, „mBank”) sprawuje kontrolę i mające dla Banku charakter:
■ strategiczny - akcje i udziały w spółkach wspierających poszczególne piony biznesowe mBanku S.A. (pion korporacji i rynków finansowych, bankowości detalicznej oraz pozostałe) o horyzoncie inwestowania nie krótszym niż 3 lata. Utworzenie lub nabycie tych spółek miało na celu rozszerzenie oferty dla klientów Banku;
■ inny - akcje i udziały spółek nabyte za wierzytelności, powstałe w wyniku ugód i układów z dłużnikami, mające na celu odzyskanie części lub całości należności kredytowych oraz spółek postawionych w stan likwidacji lub upadłości.
Jednostką dominującą Grupy jest mBank S.A. będący spółką akcyjną zarejestrowaną w Polsce, wchodzącą w skład Grupy Commerzbank AG.
Akcje Banku są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa Kapitałowa mBanku S.A. objęta skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym składała się z następujących podmiotów:
mBank S.A. – podmiot dominujący
Bank działa pod nazwą mBank S.A. z siedzibą w Polsce, 00-850 Warszawa, ul. Prosta 18, pod numerem KRS 0000025237, REGON 001254524, NIP 526-021-50-88.
Zgodnie ze Statutem Banku przedmiotem jego działalności jest świadczenie usług bankowych i konsultacyjno-doradczych w sprawach finansowych oraz prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie określonym w Statucie. Bank prowadzi działalność w zakresie obsługi klientów korporacyjnych, instytucjonalnych i detalicznych (w tym private banking) na terenie całego kraju oraz prowadzi działalność handlową i inwestycyjną, a także działalność maklerską.
Bank świadczy usługi na rzecz osób prawnych i fizycznych, krajowych i zagranicznych, zarówno w złotych jak i w walutach obcych.
Bank może otwierać i posiadać rachunki w bankach polskich i zagranicznych oraz ma prawo posiadania wartości dewizowych i dokonywania obrotu nimi.
W ramach bankowości detalicznej mBanku działalność prowadzą oddziały zagraniczne w Czechach i na Słowacji.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku zatrudnienie w mBanku S.A. wynosiło 6 902 etaty, a w Grupie 7 569 etatów (31 grudnia 2023 roku: Bank 6 649 etatów, Grupa 7 319 etatów).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku zatrudnienie w mBanku S.A. wynosiło 7 798 osób, a w Grupie 8 559 osób (31 grudnia 2023 roku: Bank 7 626 osób, Grupa 8 397 osób).
Działalność Grupy realizowana jest w następujących segmentach, szczegółowo opisanych w Nocie 5.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
11
Segment Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej
■mFaktoring S.A. – podmiot zależny
Spółka prowadzi działalność na rynku polskim w zakresie usług faktoringowych, obsługując transakcje krajowe oraz w eksporcie i imporcie.
■ mLeasing Sp. z o.o. – podmiot zależny (segment korporacyjny działalności spółki)
Przedmiotem działalności spółki jest głównie leasing ruchomości, takich jak maszyny, urządzenia, linie technologiczne, samochody osobowe, samochody ciężarowe oraz dostawcze, ciągniki siodłowe, naczepy, przyczepy, autobusy, pojazdy, sprzęt specjalistyczny, statki, samoloty, tabor kolejowy, wyposażenie biurowe, sprzęt komputerowy. Szczególne miejsce w ofercie mLeasing dla klientów korporacyjnych zajmuje leasing nieruchomości, przede wszystkim nieruchomości biurowych, hoteli, magazynów i centrów logistycznych, stacji benzynowych, budynków użyteczności publicznej, infrastruktury komunalnej. Spółka posiada sieć oddziałów zlokalizowanych w największych miastach Polski.
■ Asekum Sp. z o.o. – podmiot zależny (segment korporacyjny działalności spółki)
Spółka prowadzi działalność jako agent ubezpieczeniowy, głównie w zakresie ubezpieczeń przedmiotów leasingu. Bank posiada pośrednio przez mLeasing Sp. z o.o. 100% udziałów w spółce.
■ mElements S.A. – podmiot zależny (segment korporacyjny działalności spółki)
mElements S.A. jest spółką działającą w zakresie budowy rozwiązań dedykowanych dla handlu e-commerce i nowych technologii. Spółka opracowuje i rozwija rozwiązania informatyczne obejmujące rozwiązania API (Application Programming Interface), płatności internetowe i mobilne oraz usługi dedykowane sprzedawcom on-line, między innymi integrator płatności Paynow. mElements S.A. posiada zgodę na działalność w charakterze Krajowej Instytucji Płatniczej.
Segment Bankowości Detalicznej
■mFinanse S.A. – podmiot zależny
mFinanse S.A. oferuje produkty mBanku S.A. oraz banków trzecich. Oferta obejmuje kredyty hipoteczne, produkty biznesowe, kredyty gotówkowe, produkty ubezpieczeniowe i leasing. Dystrybucja odbywa się na terenie całego kraju w 40 placówkach mFinanse i 140 mKioskach ulokowanych w centrach handlowych.
■ mFinanse CZ s.r.o. – podmiot zależny
■ mFinanse SK s.r.o. – podmiot zależny
Spółki mFinanse w Czechach i na Słowacji prowadzą działalność w obszarze pośrednictwa finansowego w sprzedaży produktów bankowych dystrybuowanych przez Oddziały mBanku w Czechach i na Słowacji. Spółki mFinanse w Czechach i na Słowacji przejęły zadania, które wcześniej realizowane były w ramach Oddziałów mBanku w tych krajach. Bank posiada pośrednio przez mFinanse S.A. 100% udziałów w tych spółkach.
■ mBank Hipoteczny S.A. – podmiot zależny
Przedmiotem działalności mBanku Hipotecznego S.A. jest zapewnienie stabilnego i długoterminowego finansowania Grupy poprzez emisję listów zastawnych. Spółka nie prowadzi samodzielnej działalności kredytowej, lecz wykorzystuje model poolingowy we współpracy z mBankiem.
■ mLeasing Sp. z o.o. – podmiot zależny (segment detaliczny działalności spółki)
■ Asekum Sp. z o.o. – podmiot zależny (segment detaliczny działalności spółki)
■ LeaseLink Sp. z o.o. – podmiot zależny
LeaseLink Sp. z o.o. to spółka działająca w obszarze fin-tech w sektorach leasingu przedmiotów niskocennych oraz e-commerce, specjalizująca się w dostarczaniu leasingu jako metody płatności w handlu elektronicznym. Bank posiada pośrednio przez mLeasing Sp. z o.o. 100% udziałów w spółce.
■ mElements S.A. – podmiot zależny (segment detaliczny działalności spółki)
■ mTowarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. – podmiot zależny
mTFI S.A. prowadzi działalność w zakresie tworzenia i zarządzania funduszami inwestycyjnymi oraz świadczenia usługi zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych. Spółka prowadzi działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz podlega jej nadzorowi.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
12
Segment Działalności Skarbu i Pozostałej
■mBank Hipoteczny S.A. – podmiot zależny (w zakresie działalności związanej z pozyskiwaniem finansowania)
■ mLeasing Sp. z o.o. – podmiot zależny (w zakresie działalności związanej z pozyskiwaniem finansowania)
■ Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty – podmiot zależny
Fundusz powstał jako wehikuł inwestycyjny w ramach projektu mAccelerator, którego celem jest rozwijanie, a następnie komercjalizacja projektów o wysokim potencjale w dziedzinie nowoczesnych technologii wspierających sektor usług finansowych (fin-tech). Organem zarządzającym Funduszem jest Quercus Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
Na dzień 31 grudnia 2023 roku Bank posiadał 98,04% certyfikatów inwestycyjnych Funduszu, a pozostałe 1,96% stanowiło własność udziałowców mniejszościowych. W grudniu 2024 roku Bank odkupił wszystkie udziały mniejszościowe i na dzień 31 grudnia 2024 roku posiadał 100% certyfikatów inwestycyjnych Funduszu.
W 2025 roku planowane jest rozpoczęcie procesu likwidacji Funduszu.
Pozostałe informacje o spółkach Grupy
Od początku 2023 roku Grupa rozpoczęła konsolidację spółki mTowarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. („mTFI”) w związku z rozpoczęciem działalności operacyjnej przez tę spółkę.
Skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Bank obejmuje następujące podmioty:
31.12.2024
31.12.2023
Nazwa podmiotu
Udział w liczbie głosów (bezpośrednio i pośrednio)
Metoda konsolidacji
Udział w liczbie głosów (bezpośrednio i pośrednio)
Metoda konsolidacji
mBank Hipoteczny S.A.
100%
pełna
100%
pełna
mLeasing Sp. z o.o.
100%
pełna
100%
pełna
mFinanse S.A.
100%
pełna
100%
pełna
mFaktoring S.A.
100%
pełna
100%
pełna
Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty
100%
pełna
98,04%
pełna
mElements S.A.
100%
pełna
100%
pełna
Asekum Sp. z o.o.
100%
pełna
100%
pełna
LeaseLink Sp. z o.o.
100%
pełna
100%
pełna
mFinanse CZ s.r.o.
100%
pełna
100%
pełna
mFinanse SK s.r.o.
100%
pełna
100%
pełna
mTowarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
100%
pełna
100%
pełna
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank nie obejmował skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym następujących spółek zależnych, ze względu na ich nieistotność:
■ Spółki bezpośrednio zależne od mBanku S.A.: BRE Property Partner Sp. z o.o., G-Invest Sp. z o.o., mZakupy Sp. z o.o., mBox Sp. z o.o., mInvestment Banking S.A., mServices Sp. z o.o.
■ Spółki pośrednio zależne, poprzez:
□ Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty: Digital Operations S.A., Digital Teammates S.A., Bot4Business Sp. z o.o., Samitosa S.A. w likwidacji, CyberRescue Sp. z o.o., HCM Deck Sp. z o.o., Mercury Financial S.A.;
□ mLeasing Sp. z o.o.: Ravenna Kraków Sp. z o.o.;
□ BRE Property Partner Sp. z o.o.: Property Partner Sp. z o.o., Projekt CH Łódź Sp. z o.o.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd mBanku S.A. w dniu 26 lutego 2025 roku.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
13
2.Informacja o istotnych zasadach rachunkowości
Informacja o istotnych zasadach rachunkowości zastosowanych przy sporządzaniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego zostały przedstawione poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły.
2.1.Podstawa sporządzenia
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy mBanku S.A. sporządzono za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2024 roku. Zaprezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym dane porównawcze dotyczą okresu 12 miesięcy zakończonego 31 grudnia 2023 roku.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy mBanku S.A. sporządzone zostało zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi do stosowania w Unii Europejskiej według zasady kosztu historycznego, za wyjątkiem kontraktów pochodnych, innych aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu, aktywów finansowych niespełniających testu SPPI oraz aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, jak również dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz zobowiązań z tytułu rozliczanych w środkach pieniężnych płatności w formie akcji własnych, które są wyceniane w wartości godziwej. Składniki aktywów trwałych lub grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, wykazywane są w kwocie niższej z dwóch, to jest ich wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia.
Prezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy mBanku S.A. dane za rok 2023 były przedmiotem badania biegłego rewidenta.
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga użycia określonych szacunków księgowych. Wymaga również od Zarządu stosowania własnego osądu przy stosowaniu przyjętych przez Grupę zasad rachunkowości. Zagadnienia, w odniesieniu do których w istotnym zakresie wymagany jest profesjonalny osąd, zagadnienia bardziej złożone lub takie, przy których założenia i szacunki są znaczące z punktu widzenia sprawozdania finansowego, ujawnione są w Nocie 4.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego, za wyjątkiem Future Tech Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego, w przypadku którego planowane jest rozpoczęcie procesu likwidacji w 2025 roku.
Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego, za wyjątkiem Future Tech Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego, w przypadku którego planowane jest rozpoczęcie procesu likwidacji w 2025 roku.
2.2.Skonsolidowane sprawozdanie finansowe
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe przedstawia informacje finansowe Banku i jego spółek zależnych. Do rozliczenia nabycia jednostek zależnych innych, niż te nabyte od stron znajdujących się pod wspólną kontrolą, stosuje się metodę nabycia.
Połączenia jednostek gospodarczych dotyczące jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą rozlicza się tzw. metodą poprzednika, polegającą na tym, że aktywa i zobowiązania przejmowanych przedsięwzięć nie są wyceniane do wartości godziwej lecz jednostka przejmująca włącza je do swojego sprawozdania finansowego według wartości nabytych przedsięwzięć, wynikających ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostki wyższego szczebla, która sporządza skonsolidowane sprawozdania finansowe, pod której wspólną kontrolą transakcja ma miejsce.
Konsolidacją nie objęto spółek, których rozmiary działalności nie są istotne w stosunku do rozmiarów działalności Grupy.
2.3.Przychody i koszty z tytułu odsetek
W rachunku zysków i strat ujmowane są wszystkie przychody i koszty odsetkowe dotyczące instrumentów finansowych wycenianych w koszcie zamortyzowanym przy wykorzystaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przychody odsetkowe i koszty odsetkowe od instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Grupa oblicza przychód odsetkowy przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto dłużnego składnika aktywów finansowych. W momencie przeklasyfikowania do Koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek naliczane są w oparciu o zamortyzowany koszt (tj. o wartość bilansową brutto skorygowaną o odpisy z tytułu strat kredytowych) i naliczane są według stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
14
Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje otrzymane lub należne z tytułu kredytów, lokat międzybankowych oraz inwestycyjnych papierów wartościowych ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej. Przychody z tytułu odsetek, w tym odsetek od kredytów, ujmowane są w rachunku zysków i strat oraz drugostronnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako składnik należności od banków lub pozostałych klientów.
Kwoty naliczone przy pomocy ujemnych stóp procentowych kwalifikowane są odpowiednio do przychodów odsetkowych w przypadku, gdy dotyczą zobowiązań finansowych, oraz do kosztów odsetkowych w przypadku, gdy dotyczą aktywów finansowych.
Przychody i koszty dotyczące elementu odsetkowego wyniku na instrumentach pochodnych stopy procentowej oraz wynikające z bieżącego naliczania punktów swapowych walutowych instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej wykazywane są w wyniku odsetkowym w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej. Do portfela bankowego zalicza się transakcje, które nie są dokonywane w celach handlowych, tj. nie mające na celu uzyskania korzyści finansowych w krótkim okresie czasu (do 6 miesięcy) oraz takie, które nie stanowią zabezpieczenia ryzyka wynikającego z operacji zaliczonych do portfela handlowego.
Przychody i koszty odsetkowe dotyczące elementu odsetkowego wyceny z tytułu instrumentów pochodnych zawartych jako instrumenty zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej prezentowane są w wyniku odsetkowym w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
Przychody i koszty odsetkowe dotyczące elementu odsetkowego wyceny z tytułu instrumentów pochodnych zawartych jako instrumenty zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych prezentowane są w wyniku odsetkowym w pozycji Przychody odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
2.4.Przychody z tytułu opłat i prowizji
Przychody z tytułu prowizji i opłat ujmuje się zgodnie z MSSF 15 stosując pięciostopniowy model ujmowania przychodów.
Do przychodów zaliczane są jednorazowo opłaty pobierane przez Bank za wykonanie czynności niezwiązanych bezpośrednio z powstaniem kredytów, pożyczek i innych należności, a także rozliczane liniowo opłaty za świadczenie usług przez Grupę w okresie dłuższym niż 3 miesiące.
Do przychodów prowizyjnych zalicza się także opłaty i prowizje rozliczane w czasie metodą liniową, otrzymane od udzielonych kredytów i pożyczek o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy procentowej. Metoda liniowa dla tego typu usług zapewnia rzetelny obraz przekazania dóbr i usług, ponieważ usługi te świadczone są równomiernie w czasie.
Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia przychodów prowizyjnych z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami opisane zostały w Nocie 2.5.
Opłaty za uruchomienie kredytu dotyczące kredytów, które prawdopodobnie zostaną wykorzystane, są odraczane (wraz z kosztami bezpośrednimi, które można im bezpośrednio przypisać) i uwzględniane w kalkulacji efektywnej stopy procentowej kredytu w momencie uruchomienia.
Opłaty z tytułu udostępnienia kredytów konsorcjalnych wykazuje się jako przychód w momencie zakończenia procesu organizacji konsorcjum, jeżeli Grupa nie zachowała dla siebie żadnej części ryzyka kredytowego lub zachowała część ryzyka o poziomie zbliżonym jak pozostali uczestnicy.
Prowizje i opłaty z tytułu negocjowania lub uczestnictwa w negocjowaniu transakcji na rzecz osoby trzeciej, takiej jak nabycie akcji/udziałów lub innych papierów wartościowych bądź nabycie lub zbycie przedsiębiorstwa, ujmuje się z chwilą zrealizowania odnośnej transakcji. Opłaty z tytułu zarządzania portfelem i inne opłaty za usługi zarządzania, doradztwa i inne są ujmowane na podstawie umów o świadczenie usług, zazwyczaj proporcjonalnie do upływu czasu. Tę samą zasadę stosuje się przy usługach zarządzania majątkiem klientów, planowania finansowego i powiernictwa, które świadczy się nieprzerwanie przez dłuższy okres.
Prowizje i opłaty pobierane przez Grupę z tytułu wydania, odnowienia i zmiany limitu kart kredytowych i płatniczych, udzielonych gwarancji oraz z tytułu otwarcia, przedłużenia i podwyższenia akredytyw rozliczane są metodą liniową przez okres życia produktu, którego dotyczą.
Prowizje i opłaty pobierane przez Grupę z tytułu operacji gotówkowych, realizacji przekazów oraz z tytułu działalności maklerskiej rozpoznawane są w rachunku zysków i strat jednorazowo. Prowizje i opłaty za prowadzenie rachunków klientów pobierane są miesięcznie i rozpoznawane w momencie pobrania.
Dodatkowo przychody z tytułu opłat i prowizji obejmują przychody z tytułu opłaty pobieranej od produktów ubezpieczeniowych sprzedawanych poprzez platformę internetową za rozłożenie składki na raty. Opłata za rozłożenie składki na raty jest rozliczana w czasie zgodnie z okresem trwania polisy.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
15
Do wyniku z tytułu opłat i prowizji Grupa zalicza także wynagrodzenie uzyskane z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych podmiotów trzecich. W przypadku sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, które nie są powiązane z produktami kredytowymi, przychody te są rozpoznawane jednorazowo lub, w przeważającej większości przypadków, rozliczane na bazie miesięcznej.
2.5.Przychody i koszty z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami
Grupa traktuje sprzedawane produkty ubezpieczeniowe jako powiązane z kredytami w szczególności, gdy produkt ubezpieczeniowy jest oferowany klientowi wyłącznie z kredytem, tj. nie ma możliwości zakupu w Grupie produktu ubezpieczeniowego identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej bez zakupu kredytu.
Przychody z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami ujmuje się częściowo w przychodach odsetkowych, a częściowo w przychodach prowizyjnych w oparciu o analizę relatywnej wartości godziwej każdego z tych produktów.
Wynagrodzenie zaliczane do przychodów odsetkowych rozliczane jest w czasie w ramach kalkulacji efektywnej stopy procentowej dla powiązanego kredytu. Wynagrodzenie ujmowane w przychodach z tytułu prowizji ujmowane jest częściowo jednorazowo, a częściowo jest liniowo rozkładane w czasie na podstawie analizy stopnia zaawansowania usługi, zgodnie z modelem pięciu kroków z MSSF 15.
Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktu ubezpieczeniowego są rozliczane w analogiczny sposób do rozliczania przychodów. Część kosztów jest traktowana jako element korygujący wyliczenie przychodów odsetkowych przy użyciu efektywnej stopy procentowej, a pozostała część tych kosztów rozpoznawana jest jednorazowo lub jest rozliczana w czasie w ramach kosztów prowizyjnych.
Grupa dokonuje również szacunku wynagrodzenia, które będzie w przyszłości zwracane z tytułu wcześniejszego zakończenia umowy ubezpieczeniowej i odpowiednio pomniejsza rozpoznawane przychody odsetkowe lub prowizyjne.
2.6.Aktywa finansowe
Grupa klasyfikuje swoje aktywa finansowe do następujących kategorii: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Zaliczenie dłużnego składnika aktywów finansowych do jednej z kategorii odbywa się w momencie jego początkowego ujęcia na podstawie modelu biznesowego Grupy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych składnika aktywów finansowych. Kapitałowy składnik aktywów finansowych zalicza się do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, chyba że w momencie początkowego ujęcia Grupa dokonała nieodwołalnego wyboru odnośnie określonych inwestycji w instrumenty kapitałowe, aby ujmować późniejsze zmiany wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Standaryzowane transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się na dzień rozliczenia transakcji - dzień, w którym Grupa dostarcza lub otrzymuje dany składnik aktywów. Zmiany w wartości godziwej pomiędzy datą zawarcia transakcji a datą jej rozliczenia w przypadku aktywów wycenianych w wartości godziwej ujmuje się w rachunku zysków i strat lub w innych pozycjach kapitału własnego. Kredyty wykazywane są w momencie wypłaty lub udostępnienia środków na rachunek kredytobiorcy.
Zaprzestanie ujmowania składnika aktywów finansowych następuje wtedy i tylko wtedy, gdy wygasają prawa umowne do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów, gdy jednostka przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania składnika aktywów lub w przypadku zidentyfikowania zdarzenia istotnej modyfikacji składnika aktywów finansowych.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Składnik aktywów finansowych wycenia się w wartości godziwej przez wynik finansowy, chyba że jest wyceniany w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Grupa prezentuje aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat w następujących pozycjach sprawozdania z sytuacji finansowej: Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające oraz Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy. Istotne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów pochodnych są zawarte w Nocie 2.12.
Rozchód dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu następuje według metody rozchodu średniego ważonego kosztu.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
16
Przychody z tytułu odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej (Nota 2.3), za wyjątkiem instrumentów pochodnych, których sposób ujęcia jest opisany w Nocie 2.12, ujmuje się w wyniku z tytułu odsetek. Wycena i wynik ze sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ujęte są w wyniku na działalności handlowej jeśli dotyczą aktywów przeznaczonych do obrotu lub w pozycji zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy. Metody wyceny do wartości godziwej opisane są w Nocie 3.18.
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie to aktywa finansowe spełniające oba poniższe warunki, o ile Grupa nie wyznaczyła ich do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego cel zakłada utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie są wprowadzane do ksiąg w dniu zawarcia transakcji. W momencie początkowego ujęcia aktywa finansowe zaklasyfikowane do tej kategorii wyceniane są w wartości godziwej, którą powiększa się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia aktywów finansowych.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Przez aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody rozumie się aktywa finansowe spełniające oba poniższe warunki, o ile jednostka nie wyznaczyła ich do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego cel zakłada zarówno utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych oraz warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Przychody i koszty z tytułu odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w wyniku z tytułu odsetek. Wynik ze sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w zyskach lub stratach z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Zyski i straty z tytułu zmiany wartości godziwej dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody są odnoszone bezpośrednio na inne całkowite dochody do czasu usunięcia danego składnika aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej – wówczas łączna kwota zysków lub strat ujmowanych dotychczas w innych dochodach całkowitych wykazywana jest w rachunku zysków i strat.
Metody wyceny do wartości godziwej opisane są w Nocie 3.18.
Instrumenty kapitałowe
Inwestycje w instrumenty kapitałowe wycenia się w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. W momencie początkowego ujęcia Grupa może dokonać nieodwołalnego wyboru dotyczącego ujmowania w innych dochodach całkowitych późniejszych zmian wartości godziwej (opcja wyceny wartości godziwej przez inne całkowite dochody) inwestycji w instrument kapitałowy, który nie jest przeznaczony do obrotu ani nie jest warunkową zapłatą ujętą przez Grupę w ramach połączenia jednostek zgodnie z MSSF 3.
W przypadku instrumentów kapitałowych, dla których zastosowano opcję wyceny do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wszystkie zyski i straty z tytułu zmiany wartości godziwej, z uwzględnieniem różnic kursowych, ujmowane są w innych całkowitych dochodach. Brak jest możliwości reklasyfikacji do rachunku wyników w momencie sprzedaży instrumentu. Jedynie dywidendy otrzymywane z tych instrumentów są rozpoznawane w rachunku zysków i strat w momencie ustanowienia prawa jednostki do otrzymania płatności.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
17
Modyfikacja warunków kontraktowych aktywów finansowych
Grupa dokonuje zaprzestania ujmowania aktywa finansowego oraz ponownego ujęcia zgodnie z zasadami stosowanymi w momencie początkowego ujęcia w przypadku stwierdzenia znaczącej modyfikacji warunków umowy w okresie finansowania. Przez znaczącą modyfikację Grupa definiuje taką zmianę warunków która spełnia jedno z następujących kryteriów:
■ podwyższenie kwoty finansowania o więcej niż 10% w stosunku do kwoty sprzed zmiany,
■ wydłużenie okresu finansowania o ponad 12 miesięcy w stosunku do okresu finansowania sprzed zmiany,
■ przewalutowanie, które nie było przewidziane warunkami umowy. Przy czym aby przewalutowanie mogło być uznane za przewidziane warunkami umowy, musiałaby ona definiować zarówno kurs, po którym miałoby ono nastąpić jak również oprocentowanie kredytu po przewalutowaniu,
■ zmiana kredytobiorcy – jedynie w przypadku kiedy dotychczasowy kredytobiorca jest zwolniony z długu,
■ zmiana warunków umownych wpływająca na wynik testu SPPI,
■ zmiana przedmiotu finansowania w przypadku finansowania typu object finance oraz project finance,
■zmiana formy prawnej/rodzaju instrumentu finansowego.
W przypadku zidentyfikowania zdarzenia znaczącej modyfikacji następuje rozpoznanie w rachunku wyników odroczonych przychodów i kosztów związanych z tym aktywem oraz odwrócenie odpisu z tytułu strat kredytowych. Jednocześnie następuje ponowna wycena zgodna z zasadami wyceny na datę początkowego ujęcia. Wszelkie inne modyfikacje warunków umownych, które nie prowadzą do zaprzestania ujmowania składnika aktywów traktowane są jako nieznaczące modyfikacje i powodują rozpoznawanie zysku lub straty z tytułu modyfikacji. Efekty wszystkich zidentyfikowanych nieznaczących modyfikacji przepływów pieniężnych, niewynikających z trudności finansowych kredytobiorcy, ujmowane są w wyniku z tytułu odsetek. Wynik na modyfikacji stanowi różnicę pomiędzy wartością bieżącą zmodyfikowanych przepływów zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową, a wartością bilansową brutto kredytu przed modyfikacją. Prowizje otrzymywane związane z nieznaczącą modyfikacją są rozliczane w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.
W przypadku znaczącej modyfikacji ekspozycji w Koszyku 2, dla których w konsekwencji modyfikacji nastąpiło przesunięcie do Koszyka 1, powstała na datę początkowego ujęcia korekta z tytułu wyceny do wartości godziwej takiej ekspozycji koryguje wynik odsetkowy w kolejnych okresach.
W przypadku modyfikacji warunków kontraktowych w wyniku obejmującej cały rynek reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, w tym zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej alternatywnym wskaźnikiem referencyjnym, gdy:
■ zmianie w kontrakcie uległa podstawa określenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy i nowa podstawa została uznana za ekonomicznie ekwiwalentną starej podstawie, to taka zmiana jest ujmowana poprzez zmianę efektywnej stopy procentowej;
■ zmiany dotyczą innych obszarów, lub nie zostały uznane za ekonomicznie ekwiwalentne, takie zmiany są ujmowane na zasadach ogólnych, w szczególności są oceniane pod kątem znaczącej modyfikacji.
Zakupione lub utworzone aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (aktywa POCI)
POCI to aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości. Do kategorii tej zaliczane są również te aktywa finansowe, które były dotknięte utratą wartości w momencie zidentyfikowanej znaczącej modyfikacji. W momencie początkowego ujęcia aktywa POCI ujmowane są w wartości godziwej. Wartość godziwa aktywów POCI na datę początkowego ujęcia liczona jest jako wartość bieżąca szacowanych przyszłych przepływów uwzględniających ryzyko kredytowe zdyskontowanych stopą wolną od ryzyka. Po początkowym ujęciu aktywa POCI wyceniane są w zamortyzowanym koszcie. W odniesieniu do tych składników aktywów finansowych Grupa stosuje efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe do ustalania wartości zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych oraz przychodów odsetkowych generowanych przez te aktywa – stopę CEIR. W przypadku ekspozycji POCI zmiana oczekiwanych strat kredytowych w stosunku do szacowanych na datę ich początkowego ujęcia ujmowana jest jako odpis z tytułu utraty wartości. Wartość tego odpisu może zarówno pomniejszać wartość bilansową brutto ekspozycji POCI jak również ją powiększać w przypadku zmniejszenia oczekiwanych strat w stosunku do ich wartości na datę początkowego ujęcia.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
18
2.7.Kompensowanie instrumentów finansowych
Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesnej realizacji danego składnika aktywów i uregulowania zobowiązania. Powyższe warunki uznaje się za niespełnione, a dokonanie kompensaty za niewłaściwe, gdy: różne instrumenty finansowe łączy się tak, aby naśladowały cechy pojedynczego instrumentu, aktywa i zobowiązania finansowe wynikają z instrumentów finansowych obciążonych takim samym ryzykiem ale dotyczą różnych kontrahentów, aktywa finansowe lub inne aktywa stanowią zabezpieczenie zobowiązań finansowych bez prawa regresu, aktywa finansowe są wnoszone przez dłużnika na rachunek powierniczy w celu wywiązania się ze zobowiązania ale nie zostały jeszcze przyjęte przez wierzyciela jako spłata zobowiązania lub gdy oczekuje się, że obowiązki powstałe na skutek zdarzeń powodujących straty zostaną rozliczone przez stronę trzecią na podstawie roszczenia zgłoszonego z tytułu umowy ubezpieczeniowej.
2.8.Utrata wartości aktywów finansowych
Instrumenty finansowe podlegające wymogom szacowania kosztów z tytułu ryzyka kredytowego to: aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, aktywa finansowe wyceniane przez inne całkowite dochody, zobowiązania do udzielania pożyczek jeżeli nie są wyceniane w wartości godziwej przez rachunek wyników, umowy gwarancji finansowej jeżeli nie są wyceniane w wartości godziwej przez rachunek wyników, należności leasingowe ujmowane zgodnie z MSSF 16, składniki aktywów kontraktowych z tytułu umów ujmowane zgodnie z MSSF 15.
Szczegółowy opis zagadnień dotyczących zasad wyznaczania oczekiwanych strat kredytowych został zamieszczony w Nocie 3.3.6.
Usunięcie z bilansu należności kredytowej
Usunięcie z bilansu należności kredytowej może dotyczyć całości bądź części (bankowość korporacyjna) składnika aktywów finansowych.
W przypadku bankowości detalicznej odpisanie wierzytelności może być zrealizowane w sytuacji:
1. braku możliwości dochodzenia wierzytelności, np.:
a. przedawnienie roszczenia Banku,
b. wyłudzenie kredytu uniemożliwiające ustalenie tożsamości dłużnika,
c. ograniczenie odpowiedzialności spadkobierców,
d. zakwestionowanie wierzytelności przez dłużnika na drodze powództwa sądowego;
2. braku lub wyczerpania możliwości odzysku, w szczególności:
a. umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność,
b. oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości albo zakończenia postępowania upadłościowego z uwagi na brak majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania,
c. uznania wierzytelności za nieściągalną – koszty dochodzenia wierzytelności przewyższają potencjalny odzysk,
d. ograniczenia odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.
Przypadki spełniające te kryteria mogą być także objęte procesem portfelowej sprzedaży wierzytelności.
W przypadku bankowości korporacyjnej odpisywanie wierzytelności jest realizowane w sytuacji:
1. gdy zostały wyczerpane wszelkie możliwości odzysku:
a. zostało zakończone postępowanie upadłościowe, dłużnik został wykreślony z KRS i nie odzyskano całości długu,
b. postępowanie upadłościowe zostało umorzone ze względu na brak majątku dłużnika na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów,
c. wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na brak majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania,
d. w ramach sądowego postępowania restrukturyzacyjnego zatwierdzono warunki układu zakładające umorzenie części długu,
e. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności w związku z brakiem majątku dłużnika,
f. uznanie wierzytelności za nieściągalną – koszty dochodzenia wierzytelności przewyższają potencjalny odzysk;
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
19
2.gdy brak możliwości dochodzenia wierzytelności, np.:
a. wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego. Zgodnie z decyzją sądu wierzytelność jest umarzana,
b. przedawnienie roszczenia Grupy.
Przypadki spełniające te kryteria mogą być także objęte procesem sprzedaży wierzytelności.
2.9.Umowy gwarancji finansowych
Umową gwarancji finansowych jest umowa zobowiązująca wystawcę do dokonania określonych płatności rekompensujących posiadaczowi stratę, jaką poniesie z powodu niedokonania przez określonego dłużnika płatności w przypadającym terminie zgodnie z pierwotnymi lub zmienionymi warunkami instrumentu dłużnego.
W momencie początkowego ujęcia umowę gwarancji finansowej wycenia się w wartości godziwej. Po początkowym ujęciu wystawca takiej umowy w późniejszych okresach wycenia ją według wyższej z następujących wartości:
■ kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe, określonej zgodnie z metodologią opisaną w Nocie 3.3.6,
■początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15.
2.10.Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują pozycje zapadalne w ciągu trzech miesięcy od dnia nabycia, w tym kasę i środki w banku centralnym o nieograniczonych możliwościach dysponowania oraz należności od innych banków.
2.11.Umowy sprzedaży i odkupu
Transakcje repo i reverse repo określane są jako operacje sprzedaży lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie i określonej umownej cenie i są ujmowane na dzień przekazania środków.
Papiery wartościowe sprzedawane przy jednoczesnym zawarciu powiązanej umowy odkupu (ang. repos lub sell/buy back) nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Zobowiązanie wobec kontrahenta ujmuje się w zobowiązaniach wobec banków lub zobowiązaniach wobec klientów. Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży (ang. reverse repos lub buy/sell back) ujmuje się jako kredyty i pożyczki udzielone innym bankom lub klientom. Z tytułu aktywów będących przedmiotem umów odkupu Grupa jest narażona na te same ryzyka, jakie wiążą się z posiadaniem identycznych aktywów nieobjętych transakcjami z przyrzeczeniem odkupu.
Przy zawieraniu transakcji repo lub sell/buy back i reverse repo lub buy/sell back Grupa sprzedaje lub nabywa papiery wartościowe z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie i po określonej umownej cenie.
Pożyczonych przez Grupę w transakcjach reverse repo lub buy/sell back papierów wartościowych nie ujmuje się w sprawozdaniu finansowym, chyba że zostały sprzedane osobom trzecim. W takim wypadku, transakcje sprzedaży ujmuje się w sprawozdaniu finansowym, a przychody ze sprzedaży uwzględnia się w wyniku na działalności handlowej, a obowiązek zwrotu pożyczonych papierów ujmuje się według wartości godziwej jako zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych. Nie rozpoznaje się jako aktywów finansowych papierów wartościowych pożyczonych w transakcjach buy/sell back oraz ponownie wypożyczonych w transakcjach sell/buy back.
W wyniku zawierania transakcji repo lub sell/buy back na papierach posiadanych przez Grupę, dokonuje się przeniesienia aktywów finansowych w taki sposób, że nie kwalifikują się one do wyłączenia, ponieważ Grupa zachowuje zasadniczo wszystkie ryzyka i korzyści związane z posiadaniem aktywów finansowych.
2.12.Pochodne instrumenty finansowe i rachunkowość zabezpieczeń
Pochodne instrumenty finansowe
Pochodne instrumenty finansowe wykazywane są w wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia transakcji. Wartość godziwą ustala się w oparciu o notowania instrumentów na aktywnych rynkach, w tym w oparciu o ceny niedawno zawartych transakcji, oraz w oparciu o techniki wyceny, w tym modele bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych oraz modele wyceny opcji, w zależności od tego, który ze sposobów jest w danym przypadku właściwy. Wszystkie instrumenty pochodne o dodatniej wartości godziwej wykazuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa, a o wartości ujemnej – jako zobowiązania.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
20
Zgodnie z zapisami MSSF 9: (i) opcja wcześniejszej spłaty nie musi być wydzielana z instrumentu dłużnego i wyceniana na potrzeby skonsolidowanego sprawozdania finansowego, gdy wartość wykonania opcji wcześniejszej spłaty jest w przybliżeniu równa wartości zamortyzowanego kosztu instrumentu dłużnego na każdy dzień rozliczania. W przypadku opcji wcześniejszej spłaty, która nie spełnia kryteriów testu umownych charakterystyk przepływów pieniężnych, składnik aktywów finansowych w całości podlega obowiązkowej klasyfikacji jako aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat; (ii) cena wykonania opcji przedpłaty daje pożyczkodawcy zwrot w kwocie w przybliżeniu równej wartości bieżącej utraconych odsetek za pozostały do końca okres zasadniczej umowy. Utracone odsetki są rezultatem pomnożenia kwoty nominału objętej przedpłatą przez różnicę stóp procentowych. Różnica stóp procentowych jest to nadwyżka efektywnej stopy procentowej umowy zasadniczej nad efektywną stopą procentową, którą jednostka uzyskałaby na dzień przedpłaty, gdyby dokonała reinwestycji kwoty nominału objętej przedpłatą w ramach podobnej umowy obejmującej okres pozostały do końca umowy zasadniczej.
Ocena tego, czy opcja kupna lub sprzedaży jest ściśle powiązana z zasadniczym instrumentem dłużnym, dokonywana jest przed wydzieleniem składnika kapitałowego z zasadniczego instrumentu dłużnego zgodnie z MSR 32. Sposób ujmowania zmian wartości godziwej zależy od tego, czy dany instrument pochodny jest wyznaczony jako instrument zabezpieczający, a jeżeli tak, to także od rodzaju zabezpieczanej pozycji. Grupa wyznacza niektóre instrumenty pochodne albo jako (1) zabezpieczenie wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązań albo wiążącej umowy (zabezpieczenie wartości godziwej), albo (2) zabezpieczenie przyszłych wysoce prawdopodobnych przepływów pieniężnych z tytułu ujętego składnika aktywów lub zobowiązania, lub prognozowanej transakcji (zabezpieczenie przepływów pieniężnych).
Ze względu na podział instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej oraz zaklasyfikowanych do księgi handlowej, Grupa stosuje odmienne podejście do prezentowania przychodów/kosztów odsetkowych dla każdej z tych grup instrumentów pochodnych, które zostało opisane w Nocie 2.3. Pozostały wynik z wyceny do wartości godziwej instrumentów ujmuje się w wyniku na działalności handlowej.
Rachunkowość zabezpieczeń
Instrumenty pochodne, które są wyznaczone i stanowią efektywne instrumenty zabezpieczające, podlegają zasadom rachunkowości zabezpieczeń.
Do 30 czerwca 2022 roku Grupa korzystała z możliwości stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 zamiast wymogów wskazanych w MSSF 9. Od dnia 1 lipca 2022 zasady rachunkowości w tym obszarze zostały zmienione na zgodne z MSSF 9, z wyłączeniem relacji zabezpieczających wartość godziwą portfela aktywów lub zobowiązań finansowych przed ryzykiem stopy procentowej, w których pozycja zabezpieczana wyznaczana jest jako kwota gotówkowa.
MSSF 9 wprowadza ponadto możliwość zastosowania podejścia polegającego na ujmowaniu jako osobny składnik kapitałów własnych części wyceny instrumentu pochodnego wynikającej z wartości opcji w czasie, elementu terminowego kontraktu forward lub walutowego spreadu bazowego, i przeklasyfikowania go do wyniku finansowego w okresach, w których występują zabezpieczane przepływy pieniężne. Grupa korzysta z tej możliwości poprzez ujmowanie w pozycji Inne pozycje kapitału własnego zmian wartości godziwej kontraktów zabezpieczających CIRS, wynikających z bazowego spreadu walutowego.
2.13.Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują kredyty i pożyczki otrzymane, depozyty przyjęte, zobowiązania z tytułu emisji dłuższych papierów wartościowych i zobowiązania podporządkowane. Powyższe zobowiązania finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu, zobowiązania te wykazuje się według skorygowanej ceny nabycia (zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej). Wszelkie różnice pomiędzy otrzymaną kwotą (pomniejszoną o koszty transakcyjne) a wartością wykupu ujmuje się w rachunku zysków i strat przez okres obowiązywania odnośnych umów metodą efektywnej stopy procentowej.
2.14.Wartości niematerialne
Przy początkowym ujęciu Grupa wycenia wartości niematerialne w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Po początkowym ujęciu wartości niematerialne wykazane są według ceny nabycia skorygowanej o koszty ulepszenia (przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji lub modernizacji) oraz naliczone umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Umorzenie naliczane jest metodą liniową przy uwzględnieniu oczekiwanych okresów ekonomicznej użyteczności wartości niematerialnych.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
21
Oprogramowanie komputerowe
Zakupione licencje dotyczące oprogramowania komputerowego aktywuje się w wysokości kosztów poniesionych na zakup i przygotowanie do używania konkretnego oprogramowania komputerowego. Aktywowane koszty odpisuje się przez szacowany okres użytkowania licencji (1,5 – 18 lat). Wydatki związane z utrzymaniem programów komputerowych spisywane są w koszty z chwilą poniesienia. Wydatki bezpośrednio związane z wytworzeniem dających się zidentyfikować i unikatowych programów komputerowych kontrolowanych przez Grupę, które prawdopodobnie wygenerują korzyści gospodarcze przekraczające te koszty i będą uzyskiwane przez więcej niż jeden rok, ujmuje się jako wartości niematerialne. Koszty bezpośrednie obejmują koszty osobowe bezpośrednio przypisane do oprogramowania.
Aktywowane koszty związane z tworzeniem oprogramowania amortyzowane są przez szacowany okres użytkowania (1,5 – 27 lat).
Oprogramowanie komputerowe bezpośrednio związane z funkcjonowaniem określonego sprzętu informatycznego jest wykazywane w pozycji Rzeczowe aktywa trwałe.
2.15.Rzeczowe aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Koszt historyczny uwzględnia wydatki bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów.
Grunty nie podlegają amortyzacji. Amortyzację innych środków trwałych nalicza się metodą liniową w celu rozłożenia ich wartości początkowej, pomniejszonej o wartość końcową, przez okresy ich użytkowania, które dla poszczególnych grup środków trwałych wynoszą:
Budynki i budowle
20-40 lat,
Urządzenia techniczne i maszyny
2-20 lat,
Środki transportu
4-5 lat,
Sprzęt informatyczny
2-10 lat,
Inwestycje w obce środki trwałe
5-20 lat nie dłużej niż okres najmu / dzierżawy / leasingu,
Sprzęt biurowy, meble
2-10 lat.
Grunty i budynki obejmują głównie oddziały i biura. Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania środków trwałych oraz metod amortyzacji dokonuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego i w razie potrzeby dokonuje się ich korekty prospektywnie.
2.16.Nieruchomości inwestycyjne
Nieruchomości inwestycyjne definiuje się jako grunty i budynki utrzymywane w celu uzyskiwania dochodów z najmu lub ze względu na przewidywany wzrost wartości. Do nieruchomości inwestycyjnych zalicza się również aktywa z tytułu prawa do użytkowania spełniające definicje nieruchomości inwestycyjnej zgodnie z MSR 40. W momencie początkowego ujęcia nieruchomość inwestycyjną posiadaną na własność wycenia się według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Przy początkowej wycenie uwzględnia się koszty przeprowadzenia transakcji.
W kolejnych wycenach nieruchomości inwestycyjne wyceniane są w wartości godziwej. Wartość godziwa prawa do użytkowania spełniającego definicje nieruchomości inwestycyjnej nie obejmuje wartości oczekiwanych wypływów pieniężnych z tytułu płatności leasingowych, które wykazywane są oddzielnie w bilansie Banku jako zobowiązanie z tytułu leasingu zgodnie z MSSF 16.
Bieżące przychody i koszty ujmowane są w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych. Zmiany wyceny wynikające ze zmian wartości godziwej wykazywane są również w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych rachunku zysków i strat okresu. Na dzień przeklasyfikowania nieruchomości zajmowanej przez Grupę do nieruchomości inwestycyjnych różnicę między wartością bilansową tej nieruchomości określoną zgodnie z MSR 16 lub MSSF 16, a jej wartością godziwą Grupa ujmuje w rachunku zysków i strat w przypadku zmniejszenia dotychczasowej wartości bilansowej lub odwrócenia uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości tej nieruchomości, lub w innych całkowitych dochodach, w przypadku zwiększenia dotychczasowej wartości powyżej kwoty odwróconego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.
2.17.Zapasy
Do zapasów zalicza się środki trwałe przeznaczone do leasingu oraz środki trwałe przejęte z wypowiedzianych umów leasingu. Zapasy są prezentowane w pozycji Inne aktywa. Wartość rozchodu pozycji zapasów wycenia się w drodze szczegółowej identyfikacji poszczególnych cen nabycia lub kosztów wytworzenia składników, które dotyczą realizacji konkretnych wydzielonych przedsięwzięć. W momencie sprzedaży zapasów wartość bilansową zapasów ujmuje się jako pozostałe koszty operacyjne w okresie, w którym ujmowane są odnośne przychody, które wykazuje się jako pozostałe przychody operacyjne.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
22
2.18.Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana
Do aktywów trwałych do zbycia klasyfikowane są aktywa trwałe w przypadku, jeśli ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pojedynczy składnik aktywów (lub grupa) jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, tzn. zdecydowano o wypełnieniu planu sprzedaży danego składnika aktywów, rozpoczęto aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu zbycia. Ponadto taki składnik aktywów jest oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej i oczekuje się, że sprzedaż zostanie ujęta jako sprzedaż zakończona w czasie jednego roku od dnia zaklasyfikowania składnika aktywów do tej kategorii.
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży ujmuje się w kwocie niższej z dwóch: wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Dla aktywów zaklasyfikowanych do tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.
W przypadku, gdy kryteria klasyfikacji do grupy aktywów trwałych do zbycia nie są spełnione Grupa zaprzestaje ich ujmowania w tej kategorii i dokonuje reklasyfikacji do odpowiedniej kategorii aktywów. W takim przypadku Grupa wycenia składnik aktywów, który nie jest dłużej klasyfikowany jako przeznaczony do zbycia (lub nie wchodzi już w skład grupy przeznaczonej do zbycia) w kwocie niższej z dwóch:
■ jego wartości bilansowej z dnia poprzedzającego klasyfikację składnika aktywów (lub grupy do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, skorygowanej o amortyzację lub aktualizację wyceny, która zostałaby ujęta, gdyby składnik aktywów (lub grupa do zbycia) nie został zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży;
■ jego wartości odzyskiwalnej z dnia podjęcia decyzji o braku jego sprzedaży.
Działalność zaniechana to element przedsięwzięcia Grupy, który został zbyty lub jest zakwalifikowany jako przeznaczony do sprzedaży, jak również stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności jednostki lub jej geograficzny obszar działalności, albo jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży.
Klasyfikacja do działalności zaniechanej następuje w momencie zbycia lub w momencie, gdy działalność spełnia kryteria działalności przeznaczonej do sprzedaży, jeśli ten moment nastąpił wcześniej. Grupa do zbycia, która ma zostać wycofana z użytkowania, również może się kwalifikować jako działalność zaniechana.
2.19.Odroczony podatek dochodowy
Zobowiązania lub aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmowane są w pełnej wysokości, metodą bilansową, w związku z istnieniem różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową. Zobowiązania lub aktywa z tego tytułu ustala się przy zastosowaniu stawek podatkowych obowiązujących prawnie lub faktycznie na koniec okresu sprawozdawczego, i które to stawki zgodnie z oczekiwaniami będą obowiązywać w momencie realizacji aktywów lub regulowania zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Główne różnice przejściowe powstają z tytułu odpisów tworzonych na utratę wartości kredytów i udzielonych gwarancji spłaty kredytów, amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych, leasingu, aktualizacji wyceny niektórych aktywów i zobowiązań finansowych, w tym kontraktów na instrumenty pochodne oraz transakcje terminowe, rezerw na świadczenia emerytalne i inne świadczenia po okresie zatrudnienia, a także strat podatkowych przysługujących do odliczenia.
Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego Grupa wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po skompensowaniu na poziomie każdej ze spółek podlegającej konsolidacji. Aktywa i rezerwy można kompensować, jeżeli Grupa ma tytuł uprawniający do ich jednoczesnego uwzględniania przy obliczaniu kwoty zobowiązania podatkowego.
W przypadku Banku aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensowaniu na poziomie każdego z krajów, w którym Bank prowadzi działalność i rozlicza się z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych.
Grupa ujawnia oddzielnie kwotę ujemnych różnic przejściowych (głównie z tytułu nierozliczonych strat podatkowych lub niewykorzystanych ulg podatkowych), w związku z którymi nie ujęto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, a także kwotę różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostkach zależnych i stowarzyszonych, na które nie utworzono rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Grupa ujmuje w kalkulacji podatku odroczonego zobowiązania lub aktywa z tytułu różnic przejściowych powstających w związku z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone, chyba że na podstawie posiadanych dowodów realizacja różnic przejściowych jest kontrolowana przez Grupę i prawdopodobne jest, że w możliwej do przewidzenia przyszłości różnice te nie ulegną odwróceniu.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
23
2.20.Leasing
Grupa mBanku S.A. jako leasingobiorca
Grupa ujmuje prawo do użytkowania składnika aktywów wraz z odpowiednim zobowiązaniem z tytułu leasingu ustalonym w wysokości zdyskontowanych przyszłych płatności w okresie trwania leasingu.
Grupa mBanku jako leasingobiorca stosuje uproszczenia i nie stosuje wymogów dotyczących ujmowania, wyceny i prezentacji w odniesieniu do umów leasingu krótkoterminowego do 12 miesięcy dla danej klasy bazowego składnika aktywów oraz w odniesieniu do umów leasingowych, dla których bazowy składnik aktywów ma niską wartość, tzn. poniżej 20 tys. zł w odniesieniu do poszczególnych leasingów. W odniesieniu do umów, dla których Grupa stosuje uproszczenia, opłaty leasingowe ujmuje się jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu.
Prawo wieczystego użytkowania jest klasyfikowane jako leasing zgodnie z MSSF 16 ze względu na występowanie przyszłych opłat za korzystanie z tego prawa. Grupa przyjęła, że okres leasingu dla tego typu umów to pozostały okres przyznanego prawa od momentu przejścia na MSSF 16.
Grupa ustala okres leasingu dla leasingów nieodwołalnych uwzględniając:
■ opcję przedłużenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa jako leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz
■ opcję wypowiedzenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa jako leasingobiorca nie skorzysta z tej opcji.
Grupa ocenia, czy można z wystarczającą pewnością założyć, że skorzysta z opcji przedłużenia leasingu lub że nie skorzysta z opcji wypowiedzenia leasingu. Grupa uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Grupa aktualizuje okres leasingu, gdy zaszła zmiana dotycząca nieodwołalnego okresu leasingu.
W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa jako leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien obejmować:
■ kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
■ wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,
■ wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Grupę jako leasingobiorcę, oraz
■ szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez Grupę jako leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów.
W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa ujmuje zobowiązanie z tytułu leasingu w wartości bieżących opłat leasingowych w okresie leasingu, zdyskontowanych przy zastosowaniu wewnętrznej stopy leasingu lub, jeżeli tej stopy nie można łatwo ustalić, krańcowej stopy procentowej Grupy. Po początkowym ujęciu zobowiązanie z tytułu leasingu jest wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Grupa stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. Grupa jako leasingobiorca szacuje wartość stopy dyskonta, biorąc pod uwagę okres trwania oraz walutę umowy.
Wszystkie aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazane są w rzeczowych aktywach trwałych (Nota 26). Zobowiązania z tytułu leasingu prezentowane są jako zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie (Nota 29).
Płatności pieniężne od zobowiązania z tytułu leasingu wykazane są w sprawozdaniu z przepływów w ramach działalności finansowej. Opłaty z tytułu leasingu krótkoterminowego, opłaty za leasingi obejmujące aktywa o niskiej wartości oraz zmienne opłaty leasingowe nieuwzględnione w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu ujęte są w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych w działalności operacyjnej.
Grupa mBanku S.A. jako leasingodawca
W leasingu operacyjnym
Grupa ujmuje opłaty leasingowe z leasingów operacyjnych jako dochód metodą liniową albo w inny systematyczny sposób. Grupa ujmuje w kosztach poniesione w celu uzyskania dochodów z tytułu leasingu koszty, łącznie z amortyzacją. Grupa dodaje początkowe koszty bezpośrednie poniesione w celu uzyskania leasingu operacyjnego do wartości bilansowej bazowego składnika aktywów i ujmuje te koszty jako koszty poniesione w okresie leasingu na tej samej podstawie co dochody z tytułu leasingu. Sposób amortyzowania oddanych w leasing składników aktywów podlegających amortyzacji jest zgodny ze zwykłymi zasadami amortyzacji przyjętymi przez Grupę w odniesieniu do podobnych aktywów, a odpisy amortyzacyjne są obliczane zgodnie z MSR 16 i MSR 38. W celu określenia czy nastąpiła utrata wartości przedmiotu leasingu, Grupa stosuje MSR 36.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
24
W leasingu finansowym
W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa ujmuje aktywa oddane w leasing finansowy jako należności w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Początkowe koszty bezpośrednie są ujęte w początkowej wycenie inwestycji leasingowej netto oraz zmniejszają kwotę przychodu ujmowanego w okresie leasingu. Grupa ujmuje dochody finansowe przez okres leasingu w systematyczny i racjonalny sposób. Opłaty leasingowe dotyczące danego okresu zmniejszają inwestycję leasingową brutto, obniżając zarówno należność główną, jak i kwotę niezrealizowanych dochodów finansowych. Grupa stosuje do inwestycji leasingowej netto wymogi w zakresie zaprzestania ujmowania oraz wymogi w zakresie utraty wartości przewidziane w MSSF 9.
2.21.Rezerwy
Wymogom szacowania odpisów i rezerw zgodnie z MSSF 9 Instrumenty Finansowe podlegają zobowiązania do udzielenia pożyczki oraz umowy gwarancji finansowych. Sposób wyceny gwarancji jest zaprezentowany w Nocie 2.9.
Rezerwy zgodnie z MSR 37 są tworzone wówczas, gdy na Grupie ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków oraz gdy można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.
2.22.Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia i inne świadczenia pracownicze
Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Grupa tworzy rezerwy na przyszłe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ustalone w oparciu o oszacowania tego typu zobowiązań, na podstawie modelu aktuarialnego. Grupa stosuje zasadę ujmowania zysków i strat aktuarialnych z wyceny świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia dotyczących zmian w założeniach aktuarialnych w innych całkowitych dochodach, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat. Natomiast koszty zatrudnienia oraz odsetki netto od zobowiązania z tytułu określonych świadczeń Grupa ujmuje odpowiednio w ogólnych kosztach administracyjnych i w pozostałych kosztach z tytułu odsetek.
Świadczenia oparte na akcjach rozliczane w instrumentach kapitałowych
Grupa prowadzi programy wynagrodzeń opartych na i regulowanych akcjami własnymi. Świadczenia oparte na akcjach rozliczane w instrumentach kapitałowych są rozliczane zgodnie z MSSF 2 „Płatności związane z akcjami”. Wartość godziwa świadczonej przez pracowników pracy, w zamian za przyznanie opcji i akcji, powiększa koszty danego okresu odpowiednio w korespondencji z kapitałami własnymi. Łączną kwotę, jaką należy rozliczyć w koszty przez okres nabywania uprawnień przez pracowników do realizacji opcji i akcji, ustala się w oparciu o wartość godziwą przyznanych opcji i akcji. Nie występują warunki rynkowe nabywania uprawnień, które byłyby uwzględnione przy szacowaniu na dzień wyceny wartości godziwej opcji na akcje oraz akcji. Warunki nabycia uprawnień inne niż warunki rynkowe nie są uwzględniane przy szacowaniu wartości godziwej opcji na akcje i akcji, lecz są uwzględniane przez korektę liczby instrumentów kapitałowych. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa koryguje szacunek co do poziomu liczby opcji i akcji, co do których oczekuje się, że będą możliwe do wykorzystania.
Świadczenia oparte na akcjach rozliczane w środkach pieniężnych
W przypadku transakcji opartych na akcjach jednostki dominującej rozliczanych w środkach pieniężnych, wartość godziwa świadczonej przez pracowników pracy, w zamian za przyznanie praw do opcji i akcji/praw do udziału we wzroście wartości akcji, powiększa koszty danego okresu odpowiednio w korespondencji z zobowiązaniami. Do czasu, gdy zobowiązanie wynikające z transakcji opartych na akcjach rozliczanych w środkach pieniężnych zostanie uregulowane, Grupa na każdy dzień sprawozdawczy, a także na dzień rozliczenia, wycenia zobowiązanie w wartości godziwej, a ewentualne zmiany wartości ujmuje w zysku lub stracie danego okresu.
Inne świadczenia pracownicze
W mBanku Hipotecznym od września 2012 roku funkcjonuje program motywacyjny, oparty na akcjach fantomowych tego banku. Zarówno część gotówkowa programu jak i część w akcjach fantomowych rozliczana w środkach pieniężnych powiększa koszt danego okresu w korespondencji z zobowiązaniami. Koszty rozpoznawane są w czasie przez cały okres nabywania uprawnień.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
25
2.23. Kapitał
Kapitały stanowią kapitały i fundusze własne przypadające na akcjonariuszy Banku i kapitały przypadające na udziały niekontrolujące, tworzone zgodnie z określonymi przepisami prawa, tj. właściwymi ustawami, statutem lub umową Spółek Grupy.
Zarejestrowany kapitał akcyjny
Zarejestrowany kapitał akcyjny wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do rejestru sądowego.
Akcje własne
W przypadku nabycia akcji Banku przez Bank, zapłacona kwota pomniejsza kapitał własny jako akcje własne do momentu ich umorzenia. W przypadku sprzedaży lub powtórnego przydziału tych akcji, otrzymana zapłata wykazywana jest w kapitale własnym.
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Kapitał ten tworzony jest z premii emisyjnej uzyskanej z emisji akcji, pomniejszonej o poniesione bezpośrednie koszty z nią związane.
Koszty bezpośrednio związane z emisją nowych akcji lub emisją opcji, pomniejszają ujęte w kapitale własnym wpływy z emisji.
Ponadto kapitał zapasowy uwzględnia rozliczenia z tytułu programów motywacyjnych opartych na akcjach Banku.
Zyski zatrzymane
Zyski zatrzymane obejmują:
■ pozostały kapitał zapasowy,
■ pozostałe kapitały rezerwowe,
■ fundusz ogólnego ryzyka,
■ niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych,
■ wynik roku bieżącego.
Pozostały kapitał zapasowy, pozostały kapitał rezerwowy i fundusz ogólnego ryzyka tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa.
Ponadto w pozostałym kapitale rezerwowym ujmuje się wycenę programów motywacyjnych opartych na akcjach Banku.
Dywidendy za dany rok, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały wypłacone na koniec okresu sprawozdawczego, ujawnia się w pozycji zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach Innych zobowiązań.
Inne pozycje kapitałów
Inne pozycje kapitałów tworzone są w wyniku ujęcia w księgach Banku lub Spółek Grupy:
■ wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
■ różnic kursowych z przeliczenia jednostek zagranicznych,
■ zysków i strat aktuarialnych dotyczących świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia,
■ wyceny instrumentów pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych w odniesieniu do efektywnej części zabezpieczenia,
■ kosztów rachunkowości zabezpieczeń,
■ wyceny do wartości godziwej składników majątku przeklasyfikowanych do nieruchomości inwestycyjnych.
Dodatkowe pozycje kapitału
Pozycja Dodatkowe pozycje kapitału obejmuje obligacje kapitałowe w rozumieniu ustawy o obligacjach z dnia 15 stycznia 2015 roku zaklasyfikowane jako instrumenty dodatkowe w kapitale Tier I (Additional Tier I).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
26
2.24.Wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych poszczególnych jednostek Grupy, w tym oddziałów zagranicznych Banku, wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym dana jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych, które są walutą prezentacji Grupy i walutą funkcjonalną Banku.
Transakcje i salda
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w rachunku zysków i strat. Różnice kursowe z tytułu pozycji pieniężnych, takich jak aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, wykazuje się w ramach zysków i strat z tytułu zmian wartości godziwej. Różnice kursowe z tytułu pozycji pieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, uwzględnia się w innych całkowitych dochodach.
Na koniec każdego okresu sprawozdawczego pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia zawarcia transakcji, natomiast pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została wyceniona.
W przypadku, gdy zysk lub strata z tytułu pozycji niepieniężnych jest ujęta w innych całkowitych dochodach, każdy element tego zysku lub straty dotyczący różnic kursowych ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Natomiast jeżeli zysk lub strata z tytułu pozycji niepieniężnych jest ujęta w rachunku zysków i strat, każdy element tego zysku lub straty dotyczący różnic kursowych ujmuje się w wyniku.
Zmiana wartości godziwej pieniężnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje różnice kursowe wynikające z wyceny według zamortyzowanego kosztu, które ujmowane są w rachunku zysków i strat.
Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej oddziałów zagranicznych przeliczane są na walutę prezentacji z waluty funkcjonalnej z zastosowaniem kursu średniego na koniec okresu sprawozdawczego. Pozycje rachunku zysków i strat tych jednostek przelicza się na walutę prezentacji z zastosowaniem kursów średnich z końca poszczególnych miesięcy okresu sprawozdawczego. Powstałe w ten sposób różnice kursowe ujmowane są w innych całkowitych dochodach.
Spółki wchodzące w skład Grupy
Wyniki i sytuację finansową wszystkich jednostek Grupy, z których żadna nie prowadzi działalności w warunkach hiperinflacji, których waluty funkcjonalne różnią się od waluty prezentacji, przelicza się na walutę prezentacji w następujący sposób:
■ aktywa i zobowiązania w każdym prezentowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej przelicza się według kursu średniego NBP obowiązującego na koniec tego okresu sprawozdawczego,
■ przychody i koszty w każdym rachunku zysków i strat przelicza się według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów NBP na ostatni dzień każdego z 12 miesięcy prezentowanych okresów obrachunkowych,
■ wszystkie wynikające stąd różnice kursowe ujmuje się jako odrębny składnik innych całkowitych dochodów.
Przy konsolidacji różnice kursowe z tytułu przeliczenia inwestycji netto w jednostkach działających za granicą ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Przy sprzedaży jednostki prowadzącej działalność za granicą takie różnice kursowe ujmuje się w rachunku zysków i strat jako część zysku lub straty ze sprzedaży.
Działalność leasingowa
W przypadku Grupy mBanku jako leasingobiorcy do rachunku zysków i strat w pozycji wyniku z tytułu wymiany zalicza się ujemne bądź dodatnie różnice kursowe z tytułu przeliczenia zobowiązania z tytułu leasingu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote na moment początkowego ujęcia.
W przypadku Grupy mBanku jako leasingodawcy w leasingu finansowym różnice kursowe z wyceny należności, w kwocie równej inwestycji leasingowej netto w walucie obcej, na koniec okresu sprawozdawczego odnosi się do rachunku zysków i strat.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
27
2.25. Działalność powiernicza
mBank S.A. prowadzi działalność powierniczą w zakresie krajowych i zagranicznych papierów wartościowych oraz obsługi funduszy inwestycyjnych i emerytalnych.
Bank świadczy usługi przechowywania aktywów, powiernictwa, zarządzania przedsiębiorstwami, zarządzania inwestycyjnego oraz usługi doradcze na rzecz osób trzecich. Przychody z tytułu prowizji i opłat z działalności powierniczej ujmuje się zgodnie z MSSF 15. W związku z wykonywaniem tych usług Bank podejmuje decyzje dotyczące alokacji oraz kupna i sprzedaży wielu różnych instrumentów finansowych. Aktywa przechowywane na zasadach powierniczych nie zostały wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym, ponieważ nie należą do Grupy.
Pozostałe spółki Grupy Kapitałowej nie prowadzą działalności powierniczej.
2.26. Nowe standardy, interpretacje i poprawki do opublikowanych standardów
Niniejsze sprawozdanie finansowe uwzględnia wymogi wszystkich zatwierdzonych przez Unię Europejską Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz związanych z nimi interpretacji, które zostały wydane i obowiązują za okresy roczne rozpoczynające się 1 stycznia 2024 roku.
Standardy i interpretacje, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską
Opublikowane Standardy i Interpretacje, które zostały wydane i obowiązują po raz pierwszy w okresie
objętym niniejszym sprawozdaniem
Standardy i interpretacje
Opis zmian
Początek okresu obowiązywania
Wpływ na sprawozdania finansowe Grupy w okresie ich początkowego zastosowania
Zmiany do MSR 1, Klasyfikacja zobowiązań na krótko- i długoterminowe
Zmiany do MSR 1 mają wpływ na wymogi dotyczące prezentacji zobowiązań w sprawozdaniu finansowym. W szczególności wyjaśniają one jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe.
1 stycznia 2024 roku
Zastosowanie zmienionego standardu nie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do MSSF 16 Leasing
Zmiany do MSSF 16 wymagają, aby jednostka, która sprzedała aktywa i jednocześnie je użytkuje w drodze leasingu, ujęła wartość zobowiązania leasingowego w sposób, który nie prowadzi do powstania zysku lub straty związanej z zachowanym prawem do użytkowania.
1 stycznia 2024 roku
Zastosowanie zmienionego standardu nie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do MSR 7 i MSSF 7
Ustalenia dotyczące finansowania dostawców
Zmiany wprowadzają dodatkowe wymogi dotyczące ujawniania informacji w celu zwiększenia przejrzystości umów finansowania dostawców i ich wpływu na zobowiązania spółki, przepływy pieniężne i narażenie na ryzyko płynności.
1 stycznia 2024 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Opublikowane Standardy i Interpretacje, które zostały wydane, ale jeszcze nie obowiązują i nie zostały
wcześniej zastosowane
Standardy i interpretacje
Opis zmian
Początek okresu obowiązywania
Wpływ na sprawozdania finansowe Grupy w okresie ich początkowego zastosowania
Zmiany do MSR 21
Skutki zmian kursów wymiany walut obcych – Brak wymienialności
Zmiany wprowadzają wymóg ujawnienia informacji pozwalającej na zrozumienie przez użytkowników sprawozdań finansowych skutków braku wymienialności walut oraz wyjaśniają w jaki sposób należy dokonać oceny wymienialności walut.
1 stycznia 2025 roku
Zastosowanie zmienionych standardów nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
28
Standardy i interpretacje, które nie są jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską
Niniejsze sprawozdanie finansowe nie uwzględnia wymienionych poniżej standardów i interpretacji, które oczekują na zatwierdzenie przez Unię Europejską
Standardy i interpretacje
Opis zmian
Początek okresu obowiązywania
Wpływ na sprawozdania finansowe Grupy w okresie ich początkowego zastosowania
MSSF 18 Prezentacja i ujawnienia w sprawozdaniach finansowych
MSSF 18 ma na celu poprawę sprawozdawczości finansowej poprzez wprowadzenie wymogu dodatkowych zdefiniowanych sum częściowych w rachunku zysków i strat, wprowadzenie wymogu ujawniania informacji na temat miar wyników zdefiniowanych przez kierownictwo oraz dodanie nowych zasad grupowania (agregacji i dezagregacji) informacji.
MSSF 18 zastępuje MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych. Niezmienione wymogi MSR 1 zostały przeniesione do MSSF 18 i innych standardów.
1 stycznia 2027 roku
Zastosowanie nowego standardu nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe.
MSSF 19 Jednostki zależne bez odpowiedzialności publicznej: ujawnianie informacji
MSSF 19 pozwala kwalifikującym się jednostkom zależnym na stosowanie MSSF z ograniczonymi ujawnieniami. Zastosowanie MSSF 19 ma na celu obniżenie kosztów sporządzania sprawozdań finansowych jednostek zależnych przy jednoczesnym zachowaniu użyteczności informacji dla użytkowników ich sprawozdań finansowych. Jednostka kwalifikuje się do zastosowania standardu, jeśli nie ponosi odpowiedzialności publicznej oraz jej jednostka dominująca najwyższego lub pośredniego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdania finansowe dostępne do użytku publicznego, które są zgodne z MSSF.
1 stycznia 2027 roku
Standard nie będzie miał zastosowania dla celów sporządzania sprawozdań finansowych Grupy.
Zmiany MSSF 9, MSSF 7 – klasyfikacja i wycena instrumentów finansowych
Zmiany MSSF 9 i MSSF 7 dotyczą rozliczania zobowiązań finansowych przy użyciu elektronicznego systemu płatności oraz oceny charakterystyki umownych przepływów pieniężnych aktywów finansowych, w tym tych powiązanych z aspektami środowiskowymi, społecznymi i ładu korporacyjnego (ESG).
Zmianie uległy również wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat inwestycji w instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
1 stycznia 2026 roku
Zastosowanie zmienionych standardów
nie będzie miało znaczącego wpływu
na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do różnych standardów wynikające z corocznego przeglądu Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
Zmiany obejmują MSSF 1, MSSF 7 (wraz z wytycznymi implementacji), MSSF 9, MSSF 10 oraz MSR 7 i polegają na poprawie czytelności, dostępności i spójności z innymi standardami oraz wyeliminowaniu niejednoznaczności w wybranych paragrafach.
1 stycznia 2026 roku
Zastosowanie zmienionych standardów
nie będzie miało znaczącego wpływu
na sprawozdanie finansowe.
Zmiany MSSF 9, MSSF 7 – kontrakty odnoszące się do energii elektrycznej zależnej od warunków naturalnych
Zmiany w zakresie umów dotyczących energii elektrycznej uwarunkowanej przyrodniczo dotyczą wymogów w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia na użytek własny oraz rachunkowości zabezpieczeń wraz z powiązanymi ujawnieniami. Zakres zmian jest wąski i tylko w przypadku, gdy umowy spełniają określone cechy, będą one objęte zakresem zmian.
1 stycznia 2026 roku
Zastosowanie zmienionych standardów
nie będzie miało znaczącego wpływu
na sprawozdanie finansowe.
Reforma wskaźników stóp procentowych
Od 2021 roku mBank prowadził intensywne prace mające na celu wdrożenie reformy stawek referencyjnych, zainicjowanej przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 roku w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) 596/2014 (rozporządzenie BMR), skutkującej decyzją brytyjskiego urzędu Financial Conduct Authority (FCA) o zaprzestaniu kwotowania lub utracie reprezentatywności przez stawki LIBOR (dalej reforma IBOR).
W celu skutecznego wdrożenia zmian wynikających z reformy IBOR w mBanku w 2020 roku uruchomiono projekt, w którym brały udział jednostki organizacyjne Banku odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem, obszar skarbu, bankowość detaliczną i korporacyjną, rynki finansowe, obszar IT, rachunkowość, sprawozdawczość oraz zgodność z prawem. Realizacja projektu była nadzorowana przez Komitet Sterujący oraz Komitet ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Kapitałem.
W wyniku prac projektowych Bank zaktualizował i wdrożył zmiany w planie działania na wypadek wystąpienia istotnych zmian lub zaprzestania opracowywania danego indeksu lub wskaźnika referencyjnego.
Bank dostosował modele ryzyka do nowych stawek referencyjnych oraz wdrożył zmiany w systemach IT mające na celu prawidłową obsługę nowych stawek referencyjnych oraz istotnych biznesowo produktów i instrumentów na nich opartych. Tam, gdzie było to możliwe, do umów z klientami wprowadzono odpowiednie klauzule awaryjne.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
29
Klientom detalicznym posiadającym kredyty, których oprocentowanie naliczane było w 2024 roku w oparciu o wskaźniki referencyjne LIBOR, Bank zaproponował podpisanie aneksu zmieniającego wskaźnik referencyjny na stawkę alternatywną. Podpisanie aneksu było dobrowolne, a w sytuacji gdy kredytobiorcy nie podpisali aneksu, oprocentowanie po zakończeniu kwotowania wskaźnika zostało ustalone zgodnie ostatnią wartością wskaźnika referencyjnego.
W przypadku klientów korporacyjnych stawka LIBOR USD została zastąpiona w umowach kredytowych wskaźnikiem alternatywnym już w 2023 roku.
W drugiej połowie 2022 roku powołana została Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), której celem było przygotowanie „mapy drogowej” oraz harmonogramu działań służących sprawnemu i bezpiecznemu wdrożeniu poszczególnych elementów procesu prowadzącego do zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR nowym wskaźnikiem referencyjnym (dalej reforma WIBOR).
W pracach NGR biorą udział przedstawiciele Ministerstwa Finansów, Narodowego Banku Polskiego, Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Funduszu Rozwoju, Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, GPW Benchmark, a także banków.
Zgodnie z pierwszą decyzją podjętą przez Komitet Sterujący NGR, indeks WIBOR miał zostać zastąpiony nowym indeksem w perspektywie do końca 2024 roku. W październiku 2023 roku Komitet Sterujący NGR ogłosił, że przesuwa termin zakończenia przejścia ze wskaźnika WIBOR na nowy wskaźnik referencyjny na koniec 2027 roku, a 10 grudnia 2024 roku wskazał indeks WIRF- (POLSTR) jako następcę WIBOR.
Kluczowe ryzyka związane z reformą WIBOR, na które narażony jest Bank, to:
■ ryzyko związane z niepewnością co do sposobu przejścia kontraktów na alternatywne stawki referencyjne, co może doprowadzić do niekorzystnej zmiany profilu ryzyka tych kontraktów,
■ ryzyko powolnej adaptacji nowego wskaźnika referencyjnego przez rynki finansowe, w tym opóźniony rozwój rynku instrumentów pochodnych, niezbędnych do zarządzania profilem ryzyka stopy procentowej.
W celu ograniczenia tych ryzyk, Bank uruchomił osobny projekt mający na celu wdrożenie reformy WIBOR, aktywnie uczestniczy w pracach NGR oraz korzysta z rozwiązań wypracowanych w ramach konsultacji prowadzonych przez International Swaps and Derivatives Association (ISDA), Związek Banków Polskich oraz inne organizacje międzynarodowe.
Bank prowadzi intensywne działania związane z dostosowaniem umów opartych o indeks WIBOR w celu wprowadzenia do nich wymaganych do wdrożenia reformy zapisów. Szczególny nacisk, w celu maksymalizacji odsetka zaaneksowanych umów, położono na efektywną i przejrzystą komunikację wymaganych zmian.
Bank prowadzi również prace związane z usunięciem z bieżącej oferty produktów opartych o indeks WIBOR i zastąpieniem ich produktami opartymi o inne stawki. W roku 2024 Bank rozpoczął sprzedaż kredytów gotówkowych i odnawialnych dla klientów indywidualnych opartych o stopę referencyjną NBP.
Poniższa tabela przedstawia ekspozycję Banku na dzień 31 grudnia 2024 roku na istotne rodzaje stóp procentowych będących przedmiotem wpływu reformy wskaźników referencyjnych stóp procentowych, których przejście na alternatywne stawki referencyjne nie zostało jeszcze dokonane.
(w mln zł)
Aktywa finansowe niepochodne w wartości kontraktowej
Pasywa finansowe niepochodne w wartości kontraktowej
Instrumenty pochodne w wartości nominalnej jako wartość netto z tytułu należności i zobowiązań dla transakcji pochodnych
PLN WIBOR
88 179
893
(29 632)
PLN WIBID
-
4 034
-
Razem
88 179
4 927
(29 632)
Bank nie posiada w aktualnej ofercie produktów opartych na wskaźnikach niezgodnych z rozporządzeniem BMR.
Wpływ reformy IBOR na rachunkowość zabezpieczeń opisany jest w Nocie 20.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
30
3.Zarządzanie ryzykiem
Grupa mBanku zarządza ryzykiem zgodnie z obowiązującymi wymogami regulacyjnymi oraz najlepszymi praktykami rynkowymi, formułując strategie, polityki oraz wytyczne w zakresie zarządzania ryzykiem.
Proces zarządzania ryzykiem jest realizowany na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej – od Rady Nadzorczej (w tym Komisji ds. Ryzyka Rady Nadzorczej) i Zarządu Banku, poprzez wyspecjalizowane komitety oraz jednostki organizacyjne odpowiadające za identyfikację, pomiar, monitorowanie, kontrolę i redukcję ryzyka, na jednostkach biznesowych Grupy skończywszy.
3.1. Zarządzanie ryzykiem Grupy mBanku w 2024 roku – uwarunkowania zewnętrzne
Grupa mBanku na bieżąco podejmuje działania mające na celu dostosowanie zasad zarządzania ryzykiem do zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych, w tym licznych zmian przepisów prawa.
Zmiany dotyczące sposobu kalkulacji wymogów kapitałowych (Rozporządzenie CRR)
Grupa monitoruje zmiany regulacyjne wynikające z wdrożenia do przepisów unijnych zaktualizowanych standardów Bazylejskiego Komitetu ds. Nadzoru Bankowego, w szczególności tych związanych z przeglądem oraz rewizją metodyk kalkulacji wymogów kapitałowych (tzw. Basel 4). W czerwcu 2024 roku opublikowany został pakiet regulacji CRR III/CRD VI. Zmiany w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 176, str. 1 z późn. zm. – Rozporządzenie CRR) odnoszą się przede wszystkim do metod kalkulacji wymogów kapitałowych na poszczególne rodzaje ryzyka: ryzyko kredytowe, rynkowe oraz operacyjne. W przypadku Grupy mBanku szczególnie istotne są zmiany dotyczące metod kalkulacji wymogów kapitałowych z tytuły ryzyka kredytowego, ze względu na zastosowanie metody wewnętrznych ratingów (ang. internal rating-based approach), która również podlega zmianom.
Zmiany przekładają się również na raportowanie ostrożnościowe oraz ujawnienia w zakresie adekwatności kapitałowej. Nowe przepisy obowiązują od początku 2025 roku.
Zmiany w Dyrektywie CRD IV
W zmienianej dyrektywie CRD przewidziane są dodatkowe wymagania dotyczące ryzyka ESG, w kontekście zarządzania, pomiaru i monitorowania ryzyka, kalkulacji kapitału ekonomicznego, czy analiz w scenariuszach skrajnych. Przepisy CRD wymagają transpozycji do lokalnych przepisów prawa i będą obowiązywać od stycznia 2026 roku.
Zaktualizowane wymogi dotyczące ujawnień (Filar III)
W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2024/3172 z dnia 29 listopada 2024 roku, które uchyliło rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/637, ustanowiono jednolite formaty ujawniania informacji w celu wdrożenia standardów wchodzących w skład pakietu Bazylea III.
Jednolite zasady dotyczące płatności natychmiastowych w EUR
W Banku trwają prace mające na celu dostosowanie do spełnienia wymogów regulacji ustanawiającej jednolite zasady dotyczące płatności natychmiastowych w euro w całej Unii Europejskiej (Rozporządzenie (UE) 2024/886). Rozporządzenie ma na celu poprawę konkurencji na rynku płatności, zmniejszenie koncentracji rynku oraz zwiększenie wyboru elektronicznych metod płatności, szczególnie w przypadku płatności transgranicznych. Realizacja tego celu ma nastąpić poprzez zapewnienie, że wszystkie rachunki płatnicze są dostępne dla natychmiastowych przelewów 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.
Rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego (KNF)
W celu aktualizacji dobrych praktyk, jakie obowiązują banki, w tym również w kontekście nowych zaleceń i wymagań definiowanych przez europejskie organy nadzoru, uwzględniając rozwiązania regulacyjne oraz praktyki stosowane w innych państwach, Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) prowadzi regularnie prace nad aktualizacją rekomendacji, które kierowane są do banków.
W 2024 roku KNF opublikowała zaktualizowaną rekomendację G, która dotyczy zarządzania ryzykiem stopy procentowej. W związku z publikacją ostatecznej wersji Wytycznych EUNB w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej i ryzykiem spreadu kredytowego w księdze bankowej zaktualizowana Rekomendacja uwzględnia nowe wymagania wynikające ze wspomnianych przepisów.
W 2024 roku Bank zakończył proces dostosowania się do zmian w Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie.
Nowe wymaganie KNF w zakresie wskaźnika finansowania długoterminowego
Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami przedstawicieli UKNF, w dniu 15 lipca 2024 roku KNF uchwaliła rekomendację dotyczącą Wskaźnika Finansowania Długoterminowego (WFD). Celem tej rekomendacji jest ograniczenie ryzyka związanego z obecnym modelem finansowania kredytów hipotecznych przez banki, w szczególności zmniejszenie ryzyka płynności i stopy procentowej. Aktualnie finansowanie kredytów przez
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
31
banki opiera się głównie na depozytach detalicznych, a w szczególności na rachunkach bieżących. Wprowadzenie rekomendacji ma na celu zwiększenie skali finansowania kredytów hipotecznych długoterminowymi instrumentami dłużnymi. Zastosowany system wag premiuje instrumenty o dłuższej zapadalności, przy czym najwyższa waga przypisana jest terminom zapadalności co najmniej 5 lat. Preferencyjną wagę otrzymały również emisje zielonych instrumentów dłużnych, nadwyżki funduszy własnych oraz kredyty na stałą stopę procentową. KNF oczekuje, że banki podlegające rekomendacji będą utrzymywać WFD na poziomie co najmniej 40% począwszy od 31 grudnia 2026 roku.
Reforma IBOR
Grupa przeprowadziła prace mające na celu konwersję stawek LIBOR CHF, EUR, JPY, GBP, USD, które zostały wycofane zgodnie z komunikatami Financial Conduct Authority (FCA).
Grupa jest również zaangażowana w prace Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), która została powołana w związku z planowaną reformą wskaźników referencyjnych w Polsce i m.in. ma wprowadzić nowy wskaźnik referencyjny stopy procentowej, dla którego danymi wejściowymi są informacje reprezentujące transakcje O/N (overnight). Prace NGR mają na celu zapewnienie wiarygodności, przejrzystości i rzetelności opracowywania i stosowania nowego wskaźnika referencyjnej stopy procentowej. Bank nadał bardzo wysoki priorytet tym pracom i kieruje się w nich harmonogramem opublikowanym przez NGR. Dodatkowe informacje dotyczące wpływu reformy IBOR przedstawiono w Nocie 2.26 i Nocie 20.
Wytyczne i standardy EUNB dotyczące ryzyka stopy procentowej portfela bankowego
W październiku 2022 roku EUNB opublikował finalne standardy i wytyczne w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej w ramach rewizji dotychczasowych wytycznych nadzoru:
■ znowelizowane wytyczne w sprawie ryzyka stopy procentowej księgi bankowej (IRRBB) oraz ryzyka spreadu kredytowego wynikających z działalności w ramach portfela bankowego (CSRBB); zastąpiły one Wytyczne EUNB z 2018 roku,
■ standardy techniczne dotyczące metody standardowej oraz metody uproszczonej standardowej oceny ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej (IRRBB),
■ standardy techniczne dotyczące nadzorczych testów wartości odstających (SOT) dla ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej.
Regulacje zawierają przepisy i wymagania w zakresie zarządzania IRRBB. W szczególności rozszerzają one zasady zarządzania ryzykiem CSRBB analogicznie jak obecnie funkcjonujące zasady IRRBB, doprecyzowują zasady kalkulacji wrażliwości wyniku odsetkowego oraz określają sposób kalkulacji miar regulacyjnych, w tym poziom limitów regulacyjnych. Dodatkowo 14 maja 2024 roku weszło w życie delegowane rozporządzenie Komisji Europejskiej 2024/856 z dnia 1 grudnia 2023 roku uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/EU w odniesieniu do standardów technicznych określających wielkość znacznego spadku wyniku odsetkowego na poziomie 5% kapitałów Tier I. Grupa dostosowała wewnętrzne zasady zarządzania ryzykiem stopy procentowej i spreadu kredytowego do wymogów regulacyjnych.
Ryzyko związane z ryzykiem środowiskowym (E), społecznym (S) oraz ładem korporacyjnym (G)
Ryzyka związane ze środowiskiem (E), społeczeństwem (S) i ładem korporacyjnym (G) oraz powiązane z nimi nowe regulacje prawne oraz rozwiązania technologiczne modyfikują modele biznesowe klientów Grupy mBanku. Adaptacja do dynamicznie zmieniającego się otoczenia biznesowego i regulacyjnego jest nieunikniona. Grupa stale monitoruje zmiany regulacyjne dotyczące tych obszarów i analizuje ich wpływ na klientów.
Materializacja ryzyk środowiskowych może wpływać na sytuację finansową Banku bezpośrednio (np. przez zniszczenie aktywów trwałych) i pośrednio przez oddziaływanie na klientów (np. przez niższy wzrost gospodarczy, zaostrzenie warunków finansowych).
W tym obszarze zasady postępowania wynikają z przepisów prawa (głównie europejskiego) oraz wytycznych organów nadzorczych.
Zmiany regulacyjne w obszarze zrównoważonego rozwoju (CRR III/CRD VI)
Opublikowane 19 czerwca 2024 roku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dwa akty prawne nowelizują fundamentalne dla funkcjonowania banków regulacje prawa unijnego:
■ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z 31 maja 2024 roku w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz minimalnego progu kapitałowego – dalej rozporządzenie CRR III,
■ Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1619 z 31 maja 2024 roku w sprawie zmiany dyrektywy 2013/36/UE w odniesieniu do uprawnień nadzorczych, sankcji, oddziałów z państw trzecich i ryzyk środowiskowych, społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego – dalej dyrektywa CRD VI.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
32
W zakresie ryzyka środowiskowego wynikającego z procesu dostosowań i tendencji w ramach transformacji, w szczególności celów związanych z osiągnieciem neutralności klimatycznej CRD VI nakłada na Zarząd obowiązek opracowania szczegółowego planu obejmującego mierzalne cele i procesy w zakresie monitorowania ryzyk finansowych wynikających z czynników środowiskowych w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej. W zmienianej dyrektywie CRD przewidziane są również dodatkowe wymagania dotyczące ryzyka ESG w kontekście zarządzania, pomiaru i monitorowania ryzyka, kalkulacji kapitału ekonomicznego, czy analiz w scenariuszach skrajnych.
CRR III zobowiązuje Bank do ujawniania informacji jakościowych w zakresie ryzyka środowiskowego (E), społecznego (S) oraz związanego z ładem korporacyjnym (G), oraz tabel ilościowych dotyczących ryzyk środowiskowych w podziale na ryzyko fizyczne i ryzyko przejścia, w zakresie:
■ przyjętych strategii w celu zapobiegania im oraz działania powziętego w celu wspierania klientów i jednostek zależnych w ich adaptacji/transformacji na zrównoważoną gospodarkę, co wymaga od Banku rozbudowania istniejących już procesów ujawniania powyższych informacji i danych,
■ wskaźnika zielonych aktywów, tj. GAR,
■ wskaźnika Banking Book Taxonomy Alignment, tj. BTAR, który jest rozszerzeniem wskaźnika GAR na mniejszych klientów (którzy nie ujawniają informacji niefinansowych).
Bank będzie ujawniał wyżej wymienione kwestie począwszy od czerwca 2025 roku.
Rekomendacje EUNB
W pierwszej połowie 2024 roku EUNB przeprowadził konsultacje w zakresie wytycznych dotyczących zarządzania ryzykiem ESG „Guidelines on the management of ESG risks”. Dokument zawiera wytyczne dotyczące procesów wewnętrznych oraz zarządzania ryzykiem, które instytucje finansowe powinny wdrożyć, aby zapewnić odporność modelu biznesowego i profilu ryzyka w perspektywie krótko-, średnio- i długookresowej. Bank powinien uwzględnić ryzyko ESG, w tym ryzyko środowiskowe, w regularnych ramach zarządzania ryzykiem jako ryzyko horyzontalne. W tym celu powinien wpisać ryzyka ESG do procesów wewnętrznych oraz włączyć do sprawozdawczości. Bank powinien opracować również plany transformacji zgodnie z przyjętymi politykami i strategiami. Publikacja finalnego dokumentu odbyła się 9 stycznia 2025 roku. Wytyczne będą obowiązywać od stycznia 2026 roku.
Otoczenie regulacyjne w zakresie ryzyka społecznego (S) w kontekście zrównoważonego rozwoju jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedzialnego i zrównoważonego zarządzania działalnością Banku. Materializacja ryzyk społecznych może negatywnie wpłynąć na Bank na wielu poziomach, od reputacji, przez stabilność finansową, aż po zgodność z regulacjami. Zasady postępowania w obszarze ryzyka społecznego wynikają z obowiązujących przepisów prawnych, przede wszystkim na poziomie europejskim, oraz z wytycznych organów nadzorczych.
Najważniejsze dokumenty regulacyjne i wytyczne w tym zakresie, poza wymienionymi wcześniej dyrektywami CRR III/CRD VI oraz rekomendacjami EUNB, to:
■ Rozporządzenie (UE) 2020/852 (Taksonomia UE), która w kryterium dotyczącym minimalnych gwarancji odnosi się do kwestii społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego,
■ Dyrektywa (UE) 2019/882 (European Accessibility Act).
Wymagania w zakresie ładu korporacyjnego wynikają dodatkowo z:
■ Kodeksu spółek handlowych, Prawa bankowego i regulacji dotyczących rynku kapitałowego,
■ zaleceń nadzorczych, w tym Rekomendacji Z dotyczącej zasad ładu wewnętrznego w bankach i „Zasad ładu korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych”, wydanych przez KNF oraz wytycznych Europejskiego Nadzoru Bankowego w sprawie zarządzania wewnętrznego,
■ standardów rynkowych, w tym „Dobrych praktyk spółek notowanych na GPW 2021”.
W 2024 roku, w związku z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego DORA oraz wytycznymi Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek giełdowych została zaktualizowana Polityka w sprawie oceny kwalifikacji (odpowiedniości) powoływania i odwoływania członków organów Banku. Bank dokonał również aktualizacji Polityki identyfikacji kluczowych funkcji, planowania sukcesji oraz powoływania i odwoływania pracowników pełniących te funkcje i oceny ich odpowiedniości.
Grupa mBanku raportuje także kwestie związane z ESG w ramach sprawozdawczości o zrównoważonym rozwoju. Za 2024 rok po raz pierwszy ujawnienie jest przygotowane zgodnie z Dyrektywą Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Rozszerzyła ona obowiązki sprawozdawcze dotyczące wpływu przedsiębiorstw na społeczności i środowisko, także w zakresie dostosowania się do wytycznych regulatorów. Firmy są zobowiązane do przygotowywania raportów zrównoważonego rozwoju w oparciu o tę dyrektywę.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
33
3.2. Zasady zarządzania ryzykiem
W zarządzaniu ryzykiem kredytowym Grupa koncentrowała się na identyfikacji czynników, które w istotny sposób mogą wpływać na sytuację klientów oraz jakość portfela kredytowego.
■ W obszarze bankowości korporacyjnej Bank utrzymał ostrożne podejście do zmian polityk ryzyka kredytowego. Jednocześnie kontynuował projekty, których efektem ma być automatyzacja i uproszczenie procesu kredytowego.
■ W obszarze bankowości detalicznej Bank uwzględnia ryzyka związane z obecną sytuacją gospodarczą. Sytuacja gospodarstw domowych i małych firm jest przedmiotem silnej presji powodowanej dużą zmiennością czynników makroekonomicznych i geopolitycznych. Bank dostosowuje się do tej sytuacji utrzymując konserwatywną politykę kredytową, w szczególności w obszarze oceny zdolności kredytowej.
W Grupie mBanku role i zadania w zakresie zarządzania ryzykiem zorganizowano zgodnie ze schematem trzech linii obrony:
■ Pierwsza linia obrony to jednostki biznesowe (Biznes), które przede wszystkim realizują cele biznesowe. W ramach realizacji tych celów Biznes zarządza ryzykiem i kapitałem. Biznes uwzględnia aspekty związane z ryzykiem i kapitałem przy podejmowaniu wszystkich decyzji w granicach apetytu na ryzyko określonego dla Grupy mBanku. Kierownictwo Biznesu na bieżąco identyfikuje zagrożenia w podległym obszarze i odpowiada za posiadanie skutecznych mechanizmów kontrolnych. Oznacza to, że Biznes jest właścicielem wszystkich rodzajów ryzyka związanych z jego działalnością (w tym także związanych z outsourcingiem);
■ Druga linia obrony to przede wszystkim jednostki organizacyjne obszaru zarządzania ryzykiem (Ryzyko), Bezpieczeństwo, Inspektor Danych Osobowych oraz funkcja Compliance, które tworzą strategie zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka, wspierają i nadzorują Biznes w ich wdrażaniu oraz niezależnie analizują i oceniają ryzyko. Aby zapewnić, że Biznes jest wspierany i nadzorowany w obiektywny sposób, druga linia obrony działa niezależnie od Biznesu;
■ Trzecia linia obrony to Audyt Wewnętrzny, dokonujący niezależnych ocen działań związanych z zarządzaniem ryzykiem realizowanych zarówno przez pierwszą, jak i drugą linię obrony.
3.2.1. Kultura ryzyka
Kultura ryzyka to normy, postawy i zachowania, które odnoszą się do świadomości ryzyka, podejmowania ryzyka, zarządzania ryzykiem oraz mechanizmów kontrolnych kształtujących decyzje dotyczące ryzyka.
Kultura ryzyka jest kluczowym elementem skutecznego zarządzania ryzykiem, w tym zarządzania ryzykiem kapitałowym i płynności. Wpływa na decyzje podejmowane przez kierownictwo i pracowników w trakcie bieżącej działalności oraz na podejmowane przez nich ryzyko.
Grupa mBanku uznaje, że właściwa kultura ryzyka przyczynia się do tworzenia bardziej zrównoważonego modelu biznesowego, co jest szczególnie ważne w sytuacji, gdy banki borykają się z trudnościami gospodarczymi, finansowymi i geopolitycznymi. Z tego względu Grupa mBanku rozwija, promuje i monitoruje kulturę ryzyka.
Kultura ryzyka w Grupie mBanku jest częścią jego kultury organizacyjnej. Dlatego fundamentem dalszego rozwoju kultury ryzyka są:
■ Wartości mBanku, które definiują kulturę zaufania i dobrych intencji: autentyczność, empatia, odwaga, odpowiedzialność, współpraca. Wartości te określają zachowania najbardziej istotne z perspektywy Banku i jego dalszego rozwoju;
■ Zasady postępowania („Code of Conduct”). Określają one minimalne standardy, które obowiązują wszystkich pracowników w relacjami między sobą oraz w relacjach z klientami i partnerami biznesowymi.
Aby w odpowiedni sposób rozwijać kulturę ryzyka i stosować do tego właściwie dobrane narzędzia, Grupa mBanku musi mieć świadomość jej aktualnego stanu. Dlatego ocena kultury ryzyka jest dokonywana w sposób kompleksowy i wieloaspektowy poprzez analizę pięciu obszarów, dla których Grupa mBanku określa wskaźniki. Wskaźniki mogą mieć charakter ilościowy lub jakościowy, aby jak najlepiej odzwierciedlić normy, postawy i zachowania w Grupie mBanku. Wskaźniki są tworzone i oceniane w oparciu o wewnętrzne regulacje dotyczące oceny kultury ryzyka. W ocenie kultury ryzyka Grupa mBanku uwzględnia również wyniki badania sprawdzającego nastroje, satysfakcję i zaangażowanie wśród pracowników, które stanowi element horyzontalny i jakościowy oceny. Odzwierciedla ono szerokie spojrzenie na istotne tematy związane z kulturą wśród wszystkich pracowników i na wszystkich poziomach zarządzania.
Szczegółowe zasady oceny i monitorowania kultury ryzyka zostały opisane w Strategii zarządzania ryzykiem oraz wewnętrznej regulacji dotyczącej Oceny Kultury Ryzyka.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
34
3.2.2. Podział ról w procesie zarządzania ryzykiem
Rada Nadzorcza nadzoruje działalność Banku w zakresie systemu zarządzania ryzykiem oraz dokonuje oceny jego adekwatności i skuteczności. Rada Nadzorcza rozpatruje regularne i wyczerpujące informacje o wszystkich istotnych sprawach dotyczących działalności Banku przekazywanych przez Zarząd, ryzyku związanym z prowadzoną działalnością oraz sposobach i efektywności zarządzania tym ryzykiem. W szczególności Rada Nadzorcza zatwierdza Strategię Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku i nadzoruje jej realizację.
Komisja ds. Ryzyka Rady Nadzorczej stale nadzoruje ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko płynności i ryzyko niefinansowe, w tym operacyjne. W szczególności wydaje rekomendacje dotyczące zatwierdzanych przez Radę Nadzorczą strategii zarządzania ryzykiem, w tym Strategii Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku. Ponadto Komisja ds. Ryzyka Rady Nadzorczej wydaje rekomendacje w zakresie zaangażowania obciążonego ryzykiem jednego podmiotu zgodnie z parametrami, które określiła Rada Nadzorcza.
Zarząd Banku projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem. W szczególności Zarząd określa i wdraża Strategię Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku. Jest także odpowiedzialny za określanie i wdrażanie zasad zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka oraz za ich spójność ze Strategią Zarządzania Ryzykiem. Zarząd ustanawia strukturę organizacyjną Banku oraz przydziela zadania i obowiązki poszczególnym jednostkom organizacyjnym, dbając o właściwy podział ról w zarządzaniu ryzykiem. Ponadto odpowiada za opracowanie, wdrożenie, skuteczność i aktualizację pisemnych strategii, polityk i procedur, które dotyczą systemu zarządzania ryzykiem, procesu szacowania kapitału wewnętrznego, zarządzania kapitałem i planowania kapitału oraz systemu kontroli wewnętrznej.
Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem (Chief Risk Officer – CRO) odpowiada za zintegrowane zarządzanie ryzykiem i kapitałem Banku oraz Grupy w zakresie definiowania strategii i polityk, pomiaru, kontroli i niezależnego raportowania dotyczącego wszystkich rodzajów ryzyka (w szczególności ryzyka kredytowego, rynkowego, płynności oraz niefinansowego, w tym ryzyka operacyjnego), zatwierdzania limitów (zgodnie z regulacjami wewnętrznymi) oraz za procesy zarządzania ryzykiem detalicznego portfela kredytowego i portfela korporacyjnego.
Chief Environmental Risk Officer (CERO) odpowiada za rozwijanie zarządzania ryzykiem środowiskowym w Banku w zakresie ustalania odpowiednich standardów, nadzorowania procesu i metodologii kontroli śladu węglowego, nadzorowania zasad kontroli wewnętrznej, ryzyka greenwashingu oraz stres testów klimatycznych.
Komitety:
■ Komitety Forum Biznesu i Ryzyka Grupy mBanku to platforma podejmowania decyzji oraz dialogu między jednostkami organizacyjnymi linii biznesowych i obszaru zarządzania ryzykiem w mBanku oraz mBankiem a spółkami Grupy mBanku. Forum tworzą Komitet Ryzyka Bankowości Detalicznej (KRD), Komitet Ryzyka Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (KRK) oraz Komitet Ryzyka Rynków Finansowych (KRF). Główną funkcją komitetów jest kształtowanie zasad zarządzania ryzykiem oraz apetytu na ryzyko. Komitety podejmują decyzje i wydają rekomendacje dotyczące w szczególności polityk ryzyka, procesów i narzędzi oceny ryzyka, systemu limitów ryzyka, oceny jakości i efektywności portfela ekspozycji wobec klientów, zatwierdzania wprowadzania nowych produktów do oferty oraz kluczowych aspektów sprzedaży produktów inwestycyjnych dla klientów bankowości detalicznej.
■ Komitet Ryzyka Modeli jest odpowiedzialny za nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem modeli, pełniąc w tym zakresie funkcję informacyjną, dyskusyjną, decyzyjną oraz legislacyjną.
■ Komitet ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Kapitałem (CALCO) jest odpowiedzialny za systematyczne monitorowanie struktury bilansu i kapitału oraz za alokację funduszy w granicach dopuszczalnych ryzyk. Jego celem jest optymalizacja wyniku finansowego, a także kształtowanie i alokowanie kapitału w sposób zapewniający maksymalizację zwrotu na kapitale Grupy mBanku.
■ Komitet Zrównoważonego Rozwoju Grupy mBanku jest platformą podejmowania decyzji i wydawania rekomendacji oraz dialogu w zakresie zrównoważonego rozwoju. Komitet kształtuje, promuje i monitoruje zrównoważony rozwój w Grupie.
■ Komitet Kredytowy Grupy mBanku podejmuje decyzje kredytowe i wydaje rekomendacje i tym samym ma wpływ na realizację zasad zarządzania ryzykiem koncentracji w szczególności w zakresie zaangażowania wobec pojedynczych klientów i grup podmiotów powiązanych, w tym dużych zaangażowań. Komitet podejmuje również decyzje w ramach Banku dotyczące konwersji długu na akcje, udziały, przejęcia nieruchomości w zamian za długi.
■ Komitet Bankowości Inwestycyjnej zapewnia właściwe i skuteczne zarządzanie ryzykiem w transakcjach inwestycyjnych oferowanych przez Biuro Maklerskie Banku. Komitet odpowiada w szczególności za identyfikację i zarządzanie potencjalnymi ryzykami w kontekście realizowanej transakcji oraz szybką i sprawną wymianę informacji między Biznesem i obszarem zarządzania ryzykiem na temat strategii wobec klienta.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
35
■ Komitet ds. Jakości Danych i Rozwoju Systemów Informacyjnych zapewnia warunki dla stworzenia, utrzymania i rozwoju efektywnego systemu zarządzania jakością danych oraz rozwoju systemów informacyjnych w ramach zasad określonych w procedurach Data Governance Banku.
■ Komitet Bezpieczeństwa posiada uprawnienia do podejmowania decyzji dotyczących akceptowania istotnych z punktu widzenia Grupy działań w zakresie zagadnień związanych z przestępczością bankową, cyberbezpieczeństwem, ochroną informacji z uwzględnieniem jej ochrony w systemach informatycznych, ochroną fizyczną i bezpieczeństwem technicznym, zapewnieniem ciągłości działania Grupy.
■ Komitet ds. Architektury Informatycznej odpowiada za skuteczne zarządzanie zasobami informatycznymi w mBanku oraz w spółkach Grupy mBanku. Zapewnia w Grupie spójność elementów i elastyczność rozwiązań informatycznych, efektywne wykorzystanie zasobów informatycznych, optymalizację wykorzystania wiedzy i doświadczeń z zakresu informatyki oraz powtarzalność procesów realizowanych w zakresie informatyki.
■ Komitet ds. Nadzoru nad Oddziałami Zagranicznymi mBanku między innymi wydaje rekomendacje w sprawie zatwierdzenia strategii działania oraz zasad stabilnego i ostrożnego zarządzania danego oddziału zagranicznego Banku, w szczególności w odniesieniu do ryzyka kredytowego.
Funkcja zarządzania na poziomie strategicznym i funkcja kontroli ryzyka kredytowego, rynkowego, płynności, operacyjnego i ryzyka modeli wykorzystywanych do kwantyfikacji wymienionych rodzajów ryzyka jest realizowana w ramach obszaru zarządzania ryzykiem, nadzorowanego przez Wiceprezesa Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem.
3.2.3. Proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego i płynności (ICAAP/ILAAP)
Grupa mBanku stosuje proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ICAAP, ang. Internal Capital Adequacy Assessment Process), który służy utrzymaniu funduszy własnych na poziomie adekwatnym do profilu i poziomu ryzyka ponoszonego w jej działalności.
Proces ICAAP obejmuje:
■ inwentaryzację ryzyka w działalności Grupy mBanku,
■ kalkulację kapitału wewnętrznego i regulacyjnego na pokrycie ryzyka,
■ agregację kapitału,
■ testy warunków skrajnych,
■ ustalanie limitów dotyczących wykorzystania zasobów kapitałowych,
■ planowanie i alokację kapitału,
■ monitorowanie polegające na stałej identyfikacji ryzyka występującego w działalności Grupy mBanku oraz analizie poziomu kapitału na pokrycie ryzyka,
■coroczny przegląd procesu.
Wdrożony w Grupie mBanku proces oceny adekwatności płynności (ILAAP, ang. Internal Liquidity Adequacy Assessment Process) odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ciągłości działania Banku i Grupy przez zapewnienie odpowiedniej pozycji płynnościowej i finansowej. Proces ILAAP obejmuje między innymi:
■ inwentaryzację ryzyka płynności i finansowania w działalności Grupy,
■ kalkulację miar płynności, w tym modelowanie wybranych produktów bankowych,
■ zarządzanie uwzględniające testy warunków skrajnych, plan awaryjny płynności, wskaźniki wczesnego ostrzegania (EWI), wskaźniki recovery (RI) oraz monitorowanie limitów,
■ przegląd i ocenę procesu,
■ system Ceny Transferowej Funduszy (FTP),
■ walidację modeli.
Procesy ICAAP i ILAAP podlegają regularnym przeglądom realizowanym przez Zarząd Banku. Przeglądy tych procesów nadzoruje Rada Nadzorcza Banku.
Istotne rodzaje ryzyka w działalności Grupy mBanku
Zarząd Banku podejmuje działania, aby zapewnić, że Bank zarządza wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka, wynikającymi z realizacji przyjętej strategii Grupy mBanku. W tym celu w Grupie mBanku przeprowadzany jest corocznie proces identyfikacji i oceny istotności ryzyka. Wszystkie istotne rodzaje ryzyka są uwzględniane w Strategii Zarządzania Ryzykiem Grupy mBanku, w szczególności w procesie zarządzania zdolnością absorpcji ryzyka.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku za istotne w działalności Grupy mBanku uznawane były następujące rodzaje ryzyka: ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko operacyjne, ryzyko biznesowe (w tym ryzyko strategiczne), ryzyko płynności, ryzyko braku zgodności, ryzyko reputacji, ryzyko portfela kredytów
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
36
w walutach obcych, ryzyko modeli, ryzyko kapitałowe (w tym ryzyko nadmiernej dźwigni) oraz ryzyko związane z sekurytyzacją. Ponadto ryzykami istotnymi są: ryzyko środowiskowe (E) traktowane jako ryzyko horyzontalne, tj. mogące materializować się w istniejących kategoriach ryzyka zidentyfikowanych w ramach procesu inwentaryzacji ryzyka, ryzyko społeczne (S) oraz ryzyko związane z ładem korporacyjnym (G).
3.2.4.Apetyt na ryzyko
Grupa mBanku definiuje apetyt na ryzyko jako maksymalny poziom ryzyka, pod względem zarówno wartości, jak i struktury, jaki Grupa jest skłonna i zdolna zaakceptować w toku realizacji przyjętych celów biznesowych w ramach scenariusza kontynuacji działalności gospodarczej.
Bufory kapitałowe i płynnościowe
Grupa mBanku ustala apetyt na ryzyko, aby zapewnić stałe spełnienie wymagań nadzorczych w zakresie adekwatności kapitałowej i płynności przyjętych w przepisach europejskich i polskich. Dlatego utrzymuje bufory kapitałowe i płynnościowe powyżej wymogów regulacyjnych, aby zapewnić niezakłócone funkcjonowanie Grupy w razie niekorzystnych zmian w samej Grupie lub jej otoczeniu, tak aby możliwe było utrzymanie zdolności do absorpcji ryzyka. Zasoby na pokrycie ryzyka i apetyt na ryzyko określa się z uwzględnieniem źródeł finansowania i pozycji kapitałowej Grupy oraz profilu ryzyka płynności, zarówno w perspektywie regulacyjnej, jak i ekonomicznej. Bank utrzymuje kapitał i aktywa płynne na poziomach zapewniających spełnianie wymogów regulacyjnych w warunkach normalnych oraz w warunkach skrajnych, ale prawdopodobnych.
Grupa mBanku podejmuje proaktywne działania mające na celu minimalizację potencjalnych negatywnych skutków wynikających z nieoczekiwanych i nagłych wypłat środków zdeponowanych przez klientów. Działania te mają na celu zapewnienie stabilności finansowej i ochrony interesów klientów w przypadku gdyby doszło do wystąpienia takich sytuacji w przyszłości. Służy temu cała architektura systemu zarządzania ryzykiem płynności, dzięki której Grupa kształtuje pożądany profil ryzyka płynności. W codziennym zarządzaniu ryzykiem płynności Grupa monitoruje płynność i ryzyko płynności, wykorzystując w tym celu szereg wskaźników wczesnego ostrzegania, w tym obejmujących horyzont śróddzienny.
Apetyt na ryzyko Grupy mBanku uwzględnia wszystkie istotne rodzaje ryzyka i ich kluczowe koncentracje wynikające z przyjętej strategii biznesowej, poprzez ustalenie odpowiednich buforów kapitałowych dla ryzyka wynikającego z potencjalnej materializacji wybranych czynników ryzyka, dotyczących istniejących portfeli oraz planowanej działalności, a także uwzględniających nowe wymagania regulacyjne, jak również potencjalne niekorzystne zmiany makroekonomiczne.
W wyniku wewnętrznych dyskusji o apetycie na ryzyko określane są docelowe współczynniki kapitałowe i wewnętrzne bufory płynności oraz horyzont przeżycia dla Grupy mBanku. Aby wyznaczyć odpowiednią wielkość bufora płynności ustanowiony został minimalny poziom wskaźnika LCR powyżej wymogu regulacyjnego.
Zdolność absorpcji ryzyka
Zdolność absorpcji ryzyka jest wyrażona w kapitale, źródłach finansowania i rezerwach płynności, które mogą być alokowane celem zapewnienia bezpieczeństwa w scenariuszu bazowym i scenariuszu warunków skrajnych. Maksymalne ryzyko, jakie Grupa mBanku jest skłonna i zdolna ponieść, przy akceptacji zagrożeń wynikających ze strategii biznesowej Grupy mBanku, określa się z uwzględnieniem następujących warunków:
■ zapewnienie adekwatnej zdolności absorpcji ryzyka (przestrzeganie limitów obowiązujących w normalnych warunkach) zgodnie z zasadami ICAAP,
■ przestrzeganie wewnętrznych celów kapitałowych i płynnościowych,
■ zapewnienie zachowania płynności finansowej oraz adekwatnej płynności strukturalnej Grupy zgodnie z zasadami ILAAP.
Podejście Grupy mBanku do oceny i kontroli zdolności do absorpcji ryzyka Grupy uwzględnia wymogi wewnętrzne i regulacyjne.
System limitów ryzyka
Aby zapewnić efektywną alokację apetytu na ryzyko Grupa mBanku wdrożyła system limitów ryzyka. Struktura limitów przekłada apetyt na ryzyko na konkretne ograniczenia dotyczące rodzajów ryzyka występujących w działalności Grupy. Oprócz limitów w celu zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania Grupy stosowane są również liczby kontrolne oraz wskaźniki wczesnego ostrzegania.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
37
3.2.5.Testy warunków skrajnych w ramach ICAAP i ILAAP
Testy warunków skrajnych są wykorzystywane w zarządzaniu oraz planowaniu kapitałowym i płynnościowym Banku i Grupy. Pozwalają one ocenić odporność Grupy w kontekście dotkliwych, ale jednocześnie prawdopodobnych scenariuszy wydarzeń zewnętrznych i wewnętrznych.
Testy warunków skrajnych są przeprowadzane przy założeniu scenariusza niekorzystnych warunków makroekonomicznych, które mogą negatywnie wpłynąć na sytuację finansową, kapitałową i płynnościową Grupy. Przyjmowane do analizy scenariusze makroekonomiczne umożliwiają kompleksową analizę wszystkich istotnych rodzajów ryzyka oraz w szczególności analizę wpływu na adekwatność kapitałową i płynność Grupy.
W ramach ICAAP Grupa przeprowadza testy warunków skrajnych z wykorzystaniem różnych scenariuszy, między innymi scenariuszy historycznych, scenariuszy makroekonomicznych dla pogarszającej się koniunktury gospodarczej, scenariuszy, które uwzględniają zdarzenia o charakterze idiosynkratycznym, w kontekście specyficznych koncentracji ryzyka w Banku i Grupie. Analizy takie przeprowadzane są dla scenariuszy, o różnym poziomie dotkliwości, które charakteryzują się różnym poziomem prawdopodobieństwa ich realizacji.
Scenariusze w ramach ILAAP obejmują negatywne zdarzenia o charakterze idiosynkratycznym, zdarzenia dotyczące całego rynku oraz scenariusze połączone. Scenariusze te uzupełniane są przez scenariusz odwrócony pozwalający na identyfikację czynników ryzyka. Dodatkowo przeprowadzany jest scenariusz zintegrowany, w którym uwzględnia się również wpływ czynników pochodzących z innych rodzajów ryzyka.
Analizy wrażliwości stanowią kluczowe narzędzie do oceny wrażliwości miary płynności na zmianę wybranych czynników ryzyka i pomagają w projektowaniu oraz weryfikacji wiarygodności scenariuszy warunków skrajnych.
Dla Banku i Grupy przeprowadzane są tzw. odwrócone testy warunków skrajnych, których celem jest identyfikacja zdarzeń mogących spowodować zagrożenie dla kontynuacji funkcjonowania Banku i Grupy. Odwrócone testy warunków skrajnych służą do podejmowania decyzji strategicznych dotyczących akceptowanego profilu ryzyka Grupy.
3.2.6. Wyniki finansowe mBanku oraz Grupy mBanku w kontekście wymogów regulacyjnych
Grupa monitoruje wskaźniki planu naprawy w obszarach płynności, kapitału, rentowności i jakości aktywów zgodnie z zasadami opisanymi w Planie naprawy dla Grupy mBanku, w tym w zakresie spełnienia przesłanek do uruchomienia planu naprawy.
Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA/GL/2021/11) w sprawie wskaźników planu naprawy, wskaźniki rentowności powinny uwzględniać wszelkie aspekty związane z dochodami instytucji, które mogą prowadzić do szybkiego pogorszenia się jej sytuacji finansowej poprzez obniżenie zysków zatrzymanych (lub strat) mających wpływ na fundusze własne instytucji.
Rentowność podstawowego modelu biznesowego Grupy w 2024 roku utrzymała się na wysokim poziomie. Wynik za 2024 rok został częściowo ukształtowany w wyniku ujęcia dodatkowych kosztów ryzyka prawnego związanych z portfelem kredytów walutowych.
Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie planów naprawy, w szczególności art. 142 ust. 2 ustawy Prawo bankowe, przesłanka do uruchomienia planu naprawy odnosząca się do istotnie pogorszającej się sytuacji finansowej Banku oraz Grupy nie została spełniona.
Wskaźniki planu naprawy w pozostałych obszarach, tj. płynności, kapitału i jakości aktywów wskazują na stabilną i bezpieczną sytuację Banku oraz Grupy.
3.3.Ryzyko kredytowe
3.3.1. Organizacja zarządzania ryzykiem
Grupa aktywnie zarządza ryzykiem kredytowym mając na celu optymalizację poziomu zysku uwzględniającą koszt ponoszonego ryzyka. Analiza ryzyka występującego w funkcjonowaniu Grupy ma charakter ciągły. W celu identyfikacji i monitorowania ryzyka kredytowego, w strukturze Banku oraz spółek zależnych stosuje się jednolite zasady zarządzania ryzykiem kredytowym, których podstawą jest między innymi oddzielenie funkcji oceny ryzyka kredytowego od funkcji sprzedażowych na wszystkich szczeblach do poziomu Zarządu włącznie. Analogiczne podejście Grupa stosuje w odniesieniu do administrowania ekspozycjami niosącymi ryzyko kredytowe, które jest realizowane w obszarze zarządzania ryzykiem oraz w obszarze operacyjnym, w pełnej niezależności od funkcji sprzedażowych. Przyjęty model zarządzania ryzykiem w ramach Grupy zakłada uczestnictwo w tym procesie jednostek organizacyjnych Banku wchodzących w skład obszaru zarządzania ryzykiem, a także Komitetu Kredytowego Grupy (KKG).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
38
Podejmowanie decyzji w odniesieniu do ekspozycji kredytowych w obszarze korporacyjnym
Decyzje kredytowe podejmowane są zgodnie z wewnętrznie przyjętymi zasadami. Poziom kompetencji decyzyjnych określony jest w postaci macierzy decyzyjnej. Na jej podstawie, w zależności od EL-ratingu (ratingu oczekiwanej straty) lub PD-ratingu (prawdopodobieństwo zaniechania regulowania zobowiązań przez dłużnika) oraz łącznego zaangażowania na klienta/grupę powiązanych klientów, ustalany jest szczebel decyzyjny odpowiedzialny za podjęcie decyzji kredytowej. W łącznym zaangażowaniu uwzględniane są również zaangażowania spółek Grupy mBanku na klienta/grupę powiązanych klientów.
Dla klientów wnioskujących o małe zaangażowanie, kwota zaangażowania jest jedynym wyznacznikiem szczebla decyzyjnego.
Podejmowanie decyzji w odniesieniu do ekspozycji kredytowych w obszarze detalicznym
Ze względu na profil klientów detalicznych, wielkość dopuszczalnych ekspozycji na pojedynczego klienta oraz standaryzację oferowanych produktów, proces podejmowania decyzji jest inny niż w przypadku klientów korporacyjnych. Proces decyzyjny w znacznej mierze jest zautomatyzowany, zarówno w zakresie pozyskiwania danych o kredytobiorcy z wewnętrznych oraz zewnętrznych źródeł danych jak i oceny ryzyka wykonywanej przy użyciu technik scoringowych oraz wystandaryzowanych kryteriów decyzyjnych. Obszar uznaniowości dotyczy głównie czynności związanych z weryfikacją dokumentacji kredytowej oraz obsługi ewentualnych odstępstw, kiedy to decyzja podejmowana jest z zastosowaniem reguł podwyższenia poziomu decyzyjnego. W przypadku kredytowania hipotecznego dodatkowo dokonywana jest wycena wartości zabezpieczenia (w standardowych przypadkach dokonywana wewnętrznie, w pozostałych polegająca na wewnętrznej weryfikacji wyceny dostarczonej z zewnątrz).
3.3.2. Polityka kredytowa
Bank zarządza ryzykiem kredytowym w oparciu o wymagania nadzorcze, najlepsze praktyki rynkowe oraz własną wiedzę i doświadczenie. W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym główną rolę odgrywają polityki kredytowe, ustalane odrębnie dla obszaru bankowości detalicznej i korporacyjnej. Polityki kredytowe określają między innymi:
■ docelowe grupy klientów,
■ akceptowalne poziomy ratingów definiowane wielkością oczekiwanej straty,
■ kryteria akceptacji przedmiotów finansowania oraz zabezpieczeń,
■ zasady ograniczania ryzyka koncentracji,
■ reguły odnoszące się do wybranych branż lub segmentów klientów.
3.3.3.Stosowane zabezpieczenia
Zabezpieczenia stosowane w ramach udzielania produktów kredytowych
Ważnym elementem polityki kredytowej są stosowane zabezpieczenia. Podstawową rolą zabezpieczenia jest obniżenie ryzyka kredytowego transakcji i zapewnienie Grupie realnej możliwości zwrotu należności. Grupa, podejmując decyzję o przyznaniu produktu obarczonego ryzykiem kredytowym, dąży do uzyskania zabezpieczenia adekwatnego do podejmowanego ryzyka. Grupa przyjmuje zabezpieczenia tylko po dokonaniu ich oceny i pod warunkiem, że spełniają one warunek braku istotnej korelacji między ich wartością a wiarygodnością dłużnika. Rodzaj wymaganego zabezpieczenia zależy od produktu obciążonego ryzykiem kredytowym, okresu finansowania oraz ryzyka klienta.
Do najczęściej stosowanych zabezpieczeń należą:
■ hipoteka na nieruchomości,
■ zastaw rejestrowy,
■ przelew wierzytelności (cesja praw),
■ kaucja pieniężna,
■ zastaw finansowy,
■ gwarancje i poręczenia,
■ blokada pieniężna,
■ przewłaszczenie środka transportu.
Wartość nieruchomości stanowiących zabezpieczenie ustalana jest na podstawie wyceny, sporządzanej przez uprawnionego rzeczoznawcę. Przedłożony w Banku operat jest weryfikowany przez zespół specjalistów usytuowany w obszarze zarządzania ryzykiem, który sprawdza poprawność przyjęcia wartości rynkowej oraz ocenia płynność zabezpieczenia. W wybranych przypadkach najbardziej płynnych mieszkań w segmencie detalicznym weryfikacja wartości dokonywana jest automatycznie na podstawie aktualnych cen transakcyjnych.
Wartość pozostałych zabezpieczeń określana jest na bazie dostępnych dokumentów, typowych dla każdego rodzaju zabezpieczenia.
Każde zabezpieczenie podlega monitoringowi. Częstotliwość monitoringu wynika z regulacji wewnętrznych i zależy od rodzaju monitorowanego zabezpieczenia.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
39
W obszarze bankowości korporacyjnej, w przypadku zabezpieczeń na środkach trwałych i aktywach finansowych finalna wartość zabezpieczenia, tzw. MRV (ang. Most Realistic Value), wyznaczana jest przy użyciu wskaźnika ECF (ang. Empirical Coverage Factor), który odzwierciedla pesymistyczny wariant odzysku wierzytelności z zabezpieczenia rzeczowego w drodze wymuszonej sprzedaży. Ocena zabezpieczeń osobowych dokonywana jest na podstawie kondycji finansowej dostawcy. Bank wyznacza tzw. parametr PCV (będący odpowiednikiem wartości MRV dla zabezpieczeń rzeczowych). W sytuacji gdy parametr PD dostawcy zabezpieczenia jest równy lub gorszy od PD klienta, PCV równe jest zero.
mBank posiada polityki dotyczące zabezpieczeń w obszarze bankowości detalicznej oraz korporacyjnej. Najważniejsze ich elementy to:
■ wskazanie zabezpieczeń preferowanych i niezalecanych,
■ rekomendacje w zakresie stosowania zabezpieczeń w określonych sytuacjach,
■ określenie częstotliwości monitoringu zabezpieczeń,
■ określenie podejścia do zabezpieczeń z zerowym MRV.
Zabezpieczenia stosowane w ramach obrotu instrumentami pochodnymi
mBank zarządza ryzykiem związanym z instrumentami pochodnymi. Ekspozycjami kredytowymi wynikającymi z zawartych transakcji pochodnych zarządza się w ramach ogólnych limitów kredytowych dla klientów, uwzględniając potencjalny wpływ na wartość ekspozycji zmian parametrów rynkowych. Stosowane umowy ramowe z kontrahentami zobowiązują Bank do codziennego monitorowania wartości ekspozycji wobec kontrahenta i wprowadzają konieczność dodatkowego zabezpieczania ekspozycji przez klienta lub mBank zgodnie z podpisanymi umowami zabezpieczającymi. Jednocześnie wspomniane umowy ramowe w przypadku naruszenia warunków umowy pozwalają na przedterminowe rozliczenie transakcji z klientem. mBank wykorzystuje Proces Wczesnego Ostrzegania (Early Warning) w celu monitorowania wykorzystania limitu na transakcje pochodne i możliwości reakcji Banku w stosunku do klienta, w przypadku gdy ekspozycja z tytułu otwartych transakcji pochodnych zbliża się do maksymalnego poziomu limitu. Ponadto uwzględniając ryzyko kredytowe związane z limitem na transakcje pochodne konkretnego klienta, Bank może stosować dodatkowe zabezpieczenia tego limitu w ramach standardowego katalogu zabezpieczeń produktów ryzyka kredytowego, jak również w określonych sytuacjach z rozszerzonego katalogu zabezpieczeń produktów ryzyka kredytowego zgodnie z kryteriami wskazanymi w wewnętrznych instrukcjach Banku.
Zabezpieczenia akceptowane przez Spółki Grupy mBanku
Spółki Grupy mBanku akceptują różne formy prawnych zabezpieczeń produktów obarczonych ryzykiem kredytowym. Ich katalog uzależniony jest od specyfiki prowadzonej działalności, rodzaju oferowanych produktów i ryzyka transakcji.
mBank Hipoteczny jako podstawowe zabezpieczenie stosuje hipotekę na finansowanej nieruchomości. Dodatkowymi zabezpieczeniami mogą być poręczenia wekslowe lub cywilne właścicieli spółki kredytobiorcy, bądź zastaw na akcjach lub udziałach w spółce kredytobiorcy. Na okres niezbędny do skutecznego ustanowienia zabezpieczenia może zostać przyjęte ubezpieczenie kredytu w zaakceptowanym przez Bank zakładzie ubezpieczeniowym.
mFaktoring akceptuje jedynie formy zabezpieczeń o dużej płynności. Obok weksli własnych in blanco są to przede wszystkim poręczenia wekslowe właścicieli spółki klienta, cesje wierzytelności z rachunków bankowych (głównie prowadzonych przez mBank), ubezpieczenia należności, cesje praw z polis ubezpieczeniowych należności zawartych przez klientów.
mLeasing stosuje katalog zabezpieczeń najbardziej zbliżony do katalogu zabezpieczeń stosowanych w mBanku. Spółka akceptuje zarówno standardowe zabezpieczenia osobiste: poręczenia wekslowe i według prawa cywilnego, listy patronackie, gwarancje, przystąpienia i przejęcia długu, jak i rzeczowe: hipoteki, zastawy rejestrowe, przewłaszczenia na zabezpieczenie, przelewy wierzytelności, cesje należności i cesje praw z polis ubezpieczeniowych oraz kaucje. Spółka zarządza ryzykiem wartości resztowej poprzez określanie jej w oparciu o prognozy Eurotax Glass’s Forecast. Kalkulacje wartości resztowej uwzględniają przedmiot, okres leasingu, szacowany przebieg, szacowany stan pojazdu po okresie leasingu. Przy wartości resztowej uwzględniane są również takie czynniki jak doposażenie, kolor oraz rok produkcji (jeśli pojazd został wyprodukowany w latach wcześniejszych niż rok przekazania w leasing). Otrzymana wartość jest obniżana o współczynnik bezpieczeństwa tak by pokryć ryzyka związane faktem, że użytkownik pojazdu nie jest jednocześnie jego właścicielem, czyli pojazd jest przedmiotem wynajmu długoterminowego. Na końcowym etapie kalkulacja wartości resztowej jest weryfikowana z cenami obserwowanymi na rynku używanych samochodów i zatwierdzana przez autoryzowany personel. W trakcie trwania umowy, w przypadku, gdy dla okresów półrocznych, licząc od daty przekazania pojazdu, proporcjonalny przebieg pojazdu różni się od ustalonego przez strony o więcej niż 10%, finansującemu przysługuje prawo do rekalkulacji wysokości rat wynagrodzenia w oparciu o nowy przewidywany przebieg pojazdu. Po zakończeniu umowy spółka rozlicza ewentualne zużycie ponadnormatywne oraz ewentualny nadprzebieg poprzez stosowanie dodatkowych opłat.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
40
3.3.4. System ratingowy
Kluczowym elementem procesu zarządzania ryzykiem kredytowym w obszarze bankowości korporacyjnej jest system ratingowy, oparty na następujących podstawowych elementach:
■ rating dłużnika (PD-rating) - określający prawdopodobieństwo zaniechania regulowania zobowiązań,
■ model straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) obejmujący portfel ekspozycji bez przesłanki niewykonania zobowiązania (w przypadku niewykonania zobowiązania odzyski są ustalane metodą indywidualną). Model składa się z komponentów: odzysku z części niezabezpieczonej (oparty na czynnikach ze sprawozdania finansowego, charakterystykach ekspozycji oraz klienta) oraz odzysku z części zabezpieczonej (oparty na czynnikach związanych z przedmiotem zabezpieczenia),
■ model ekspozycji w przypadku niewykonania zobowiązania (EAD), którego składowymi są model współczynnika konwersji kredytowej CCF oraz komponent zużycia limitu. Komponenty oparte są o czynniki kontraktowe oraz klienckie,
■ rating kredytowy (EL-rating) - określający oczekiwaną stratę (EL) i biorący pod uwagę zarówno ryzyko związane z klientem (PD) jak i specyfikę transakcji (LGD – strata na skutek zaniechania regulowania zobowiązań). EL wyrażone jest w postaci iloczynu PD*LGD. Wskaźnik EL wykorzystywany jest głównie na etapie podejmowania decyzji kredytowej.
Rating dostarcza względne miary ryzyka kredytowego zarówno w skali procentowej (PD% i EL%) jak też według umownej skali od 1,0 do 6,5 (PD-rating, EL-rating) dla korporacji (obroty powyżej 50 mln zł) i SME (obroty nieprzekraczające 50 mln zł). Kalkulacja PD jest ściśle zdefiniowanym procesem obejmującym siedem elementów, tj. analizę finansową raportów rocznych, analizę finansową danych śródrocznych, ocenę terminowości składania sprawozdań finansowych, ocenę ryzyk jakościowych, wskaźniki ostrzegawcze, ocenę stopnia integracji grupy dłużnika oraz dodatkowe kryteria uznaniowe. Rating kredytowy oparty na oczekiwanej stracie (EL) powstaje poprzez nałożenie na ocenę ryzyka klienta analizy ryzyka transakcyjnego wynikającego z wielkości zaangażowania (EAD) oraz z charakteru i stopnia zabezpieczenia transakcji zawartych z danym klientem (LGD). LGD wyrażone jako procent EAD jest funkcją możliwej do realizacji wartości zabezpieczeń rzeczowych i finansowych, zależnej od typu oraz wartości zabezpieczenia, typu transakcji oraz współczynnika odzysku należności z innych źródeł niż zabezpieczenia.
System ratingowy stosowany w obszarze bankowości detalicznej wykorzystywany jest do oceny ryzyka transakcji zabezpieczonych oraz niezabezpieczonych hipotecznie wobec osób fizycznych oraz mikro i małych przedsiębiorstw. W ramach detalicznego systemu ratingowego funkcjonują następujące modele:
■ model straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) obejmujący cały portfel detaliczny. Finalny poziom straty określany jest na podstawie integracji trzech komponentów:
□ poziomu odzysku dla przypadków uzdrowionych (opartego na średnich osiąganych poziomach odzysku dla przypadków uzdrowionych),
□ poziomu odzysku dla przypadków nieuzdrowionych (opartego na czynnikach kontraktowych, dotyczących relacji klienta z kontraktem oraz charakterystykę zabezpieczenia),
□ prawdopodobieństwa uzdrowienia (opartego na czynnikach socjo-demograficznych oraz pełnej strukturze produktowej właściciela kontraktu).
Szacowanie poziomu straty LGD przebiega w homogenicznych segmentach uwzględniających typ produktu oraz rodzaj zabezpieczenia. Funkcjonują oddzielne modele dla przypadków charakteryzujących się oraz nie charakteryzujących się niewykonaniem zobowiązania;
■ model ekspozycji w przypadku niewykonania zobowiązania (EAD), którego składowymi jest model współczynnika konwersji kredytowej CCF, komponent zużycia limitu oraz przedpłat. Komponenty oparte są na czynnikach kontraktowych oraz klienckich;
■ model parametru PD (określający prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania) o konstrukcji modułowej integrujący funkcjonujące w obszarze detalicznym karty scoringowe:
□ aplikacyjne (oparte na czynnikach: socjo-demograficznych, opisujących charakterystykę prowadzonej działalności gospodarczej oraz związanych ze specyfiką posiadanych/wnioskowanych produktów kredytowych),
□ behawioralne (oparte na informacjach dotyczących historii relacji kredytowej i depozytowej z Bankiem),
□ biurowe (bazujące na danych z Biura Informacji Kredytowej dotyczących relacji i sposobu obsługi przez klienta zobowiązań posiadanych poza Bankiem).
Systemy ratingowe generują prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez kredytobiorców bezpośrednio w postaci PD wyrażonych w procentach (skala ciągła). Klasy ratingowe tworzone są w oparciu o procedury dzielenia na grupy PD wyrażonego w procentach na podstawie drabinki geometrycznej
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
41
(tzw. masterskala). W sprawozdawczości zewnętrznej Bank stosuje mapowanie wewnętrznej skali ratingowej PD do ratingów zewnętrznych. Zarówno proces mapowania prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania na klasy ratingowe jak i sposób przekładania ratingów wewnętrznych do zewnętrznych są efektem stosowanie jednej, wspólnej skali ratingowej (masterskali) w grupie Commerzbanku. Stosowana w Banku skala ratingowa jest wykorzystywana do wizualizacji poziomu ryzyka kredytowego wobec osób fizycznych, mikro i małych przedsiębiorstw oraz średnich i dużych podmiotów gospodarczych. Sposób mapowania przedstawiony jest w poniższej tabeli.
Pod- portfel
1
2
3
4
5
6
7
8
PD rating
1,0 – 1,2
1,4
1,6
1,8
2
2,2
2,4 – 2,6
2,8
3
3,2 – 3,4
3,6 – 3,8
4
4,2 – 4,6
4,8
5
5,2 – 5,8
Brak ratingu
6,1 – 6,5
AAA
AA+
AA, AA-
A+, A
A-
BBB+
BBB
BBB-
BB+
BB
BB-
B+
B
B-
B-
CCC+ do C
Nie dotyczy
D
S&P
Stopień inwestycyjny
Stopień subinwestycyjny
Stopień nieinwestycyjny
Default
Wszystkie spółki Grupy mBanku, których działalność obarczona jest ryzykiem kredytowym, przed zawarciem transakcji i w trakcie jej trwania – w trybie monitoringu – przeprowadzają ocenę ryzyka opierając się przy tym na systemach ratingowych stosowanych przez Grupę mBanku. Zastosowany system ratingowy wynika z charakteru prowadzonej działalności, przy czym spółka faktoringowa i leasingowa używają ratingu dłużnika (PD-rating), zaś leasingowa dodatkowo ratingu kredytowego (EL-rating). W przypadku kredytów hipotecznych w zakresie kredytowania specjalistycznego nieruchomości przychodowych oraz leasingu nieruchomości stosowany jest rating oparty na miarach nadzorczych (slotting approach).
3.3.5. Monitoring i walidacja modeli
Wszystkie modele parametrów ryzyka w mBanku oraz w spółkach Grupy (mLeasing, mBank Hipoteczny), w tym między innymi modele prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD) oraz ich składowe, straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD), oraz współczynnika konwersji kredytowej (CCF), podlegają szczegółowemu i corocznemu procesowi monitoringu przez jednostki modelujące. Ponadto modele te są przedmiotem cyklicznej walidacji przez niezależną jednostkę walidacyjną mBanku i/lub jednostkę walidacyjną Spółki (jeżeli znajduje zastosowanie).
W trakcie monitoringu przeprowadzane są testy sprawdzające moc dyskryminacyjną modeli lub poszczególnych ich komponentów, stabilność w czasie, istotność poszczególnych odchyleń empirycznych realizacji od wartości teoretycznych oraz wpływ na parametry portfelowe. Jednostka modelująca przeprowadza rekalibracje przedmiotowych modeli między innymi w przypadku identyfikacji pewnych niedopasowań.
Raporty z przeprowadzonych monitoringów/backtestów przedstawiane są do wiadomości użytkowników modelu oraz niezależnej jednostki walidacyjnej.
Walidacja
Walidacja jest wewnętrznym, kompleksowym procesem niezależnej i obiektywnej oceny funkcjonowania modelu, spełniającym wymogi Rekomendacji W, a także - w przypadku metody AIRB - wytyczne nadzoru określone w Rozporządzeniu CRR. Zasady walidacji zostały ramowo określone w Polityce Zarządzania Modelami (PZM) i uszczegółowione w innych regulacjach wewnętrznych Banku oraz spółek Grupy. Walidacji podlegają modele bezpośrednio lub pośrednio wykorzystywane w ocenie adekwatności kapitałowej z wykorzystaniem metody AIRB, modele bezpośrednio lub pośrednio wykorzystywane w procesie kalkulacji rezerw zgodne z MSSF 9 oraz inne wskazane w prowadzonym w Banku Wykazie Modeli PZM.
W przypadku modeli AIRB zachowana jest niezależność Jednostki Walidacyjnej w strukturach organizacyjnych Banku lub spółki Grupy w stosunku do jednostek zaangażowanych w proces budowy i utrzymania modelu, tzn. jego właściciela oraz użytkowników. W mBanku za walidację odpowiedzialny jest Wydział Walidacji (Jednostka Walidacyjna). Walidacja przeprowadzana przez Jednostkę Walidacyjną obejmuje ocenę koncepcji i założeń modeli, poprawności ich budowy, wdrożenia, poprawności wykorzystania oraz skuteczności wraz ze statusem podejmowanych działań zaradczych lub naprawczych.
W zależności od istotności i złożoności modelu, a także rodzaju przeprowadzanego badania, walidacja ma charakter kompleksowy (obejmuje zarówno elementy ilościowe, jak i jakościowe) lub ograniczony (jest skoncentrowana głównie na analizach ilościowych oraz wybranych elementach jakościowych). Wyniki walidacji są udokumentowane w formie raportu walidacyjnego, który zawiera ocenę modelu między innymi na potrzeby dalszego zatwierdzenia modelu oraz ewentualne zalecenia, w postaci działań zaradczych bądź naprawczych, dotyczące stwierdzonych nieprawidłowości.
Zadania walidacyjne realizowane są zgodnie z rocznym planem walidacji. Zarówno plan walidacji, jak i wyniki przeprowadzonych zadań walidacyjnych zatwierdzane są przez Komitet Ryzyka Modeli.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
42
Polityka zmian metody IRB
Bank posiada zatwierdzoną przez Zarząd i wdrożoną „Politykę zmian metody IRB”. Zawiera ona wewnętrzne zasady zarządzania zmianami w ramach stosowanej metody IRB, oparte na wytycznych władz nadzorczych i uwzględniające własną specyfikę organizacyjną. Polityka określa etapy procesu zarządzania zmianami, definiuje role i odpowiedzialności, szczegółowo charakteryzuje zasady klasyfikacji zmian, w szczególności kryteria klasyfikacji w oparciu o wytyczne Europejskiego Banku Centralnego.
3.3.6.Zasady wyznaczania oczekiwanych strat kredytowych
Grupa wyznacza oczekiwane straty kredytowe zgodnie z wymogami Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz zgodnie z wymogami polskiego prawa bankowego i wymaganiami Komisji Nadzoru Finansowego.
3.3.6.1 Zasady klasyfikacji ekspozycji do Koszyków
Bank, realizując postanowienia Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, klasyfikuje ekspozycje kredytowe do Koszyków (ang. Stage):
■ Koszyk 1 – ekspozycje, dla których ryzyko nie zwiększyło się istotnie od momentu początkowego ujęcia w portfelu kredytowym,
■ Koszyk 2 – ekspozycje, dla których na datę raportową stwierdzono istotne pogorszenie jakości kredytowej w stosunku do daty początkowego ujęcia,
■ Koszyk 3 – ekspozycje, dla których została stwierdzona przesłanka utraty wartości,
■ POCI (ang. purchased or originated credit-impaired asset) – aktywa, dla których przesłanka utraty wartości została zidentyfikowana na moment początkowego ujęcia.
Przypisanie ekspozycji do Koszyka 2 odbywa się w Banku zgodnie z algorytmem tzw. Logiki Transferu, określającym przesłanki jakościowe oraz ilościową, mówiące o znaczącym wzroście ryzyka kredytowego, zaś o klasyfikacji do Koszyka 3 decydują przesłanki utraty wartości.
Po ustaniu przesłanki ilościowej lub przesłanek jakościowych, na podstawie których ekspozycja została zaklasyfikowana do Koszyka 2 na datę raportową (klient i przypisana do niego ekspozycja nie ma aktywnej żadnej z przesłanek jakościowych Logiki Transferu ani przesłanki ilościowej), ekspozycja zmieni kwalifikację z Koszyka 2 na Koszyk 1. Dodatkowo, w przypadku kredytów, wobec których zastosowano narzędzia pomocowe (forborne) warunkiem przeklasyfikowania do Koszyka 1 jest upłynięcie okresu 24-miesięcy, w trakcie których kredyt jest prawidłowo obsługiwany (ang. performing).
Możliwe jest również przeklasyfikowanie klienta z Koszyka 3 do Koszyka 2 lub Koszyka 1 jeśli dla każdej przesłanki niewykonania zobowiązania przypisanej do dłużnika upłynął okres kwarantanny, a ocena dłużnika przeprowadzona po okresie kwarantanny nie wykazała, że dłużnik prawdopodobnie nie spłaci w pełni zobowiązania bez realizacji zabezpieczenia.
Okres kwarantanny oznacza okres, w którym dłużnik prawidłowo obsługuje zobowiązania, liczony od momentu ustąpienia przesłanki utraty wartości.
Kalkulacja okresu kwarantanny odbywa się oddzielnie dla każdej przesłanki utraty wartości. Okres kwarantanny jest utrzymywany również w sytuacji, gdy zobowiązanie, ze względu na które wystąpiła przesłanka utraty wartości, zostało spłacone, spisane lub sprzedane. Okres kwarantanny wynosi:
■ w przypadku przesłanki restrukturyzacji awaryjnej – 12 miesięcy,
■ w przypadku pozostałych przesłanek – 3 miesiące.
Bank w okresie kwarantanny ocenia zachowanie kredytowe dłużnika, a wyjście z kwarantanny jest uzależnione od prawidłowej obsługi.
3.3.6.1.1. Istotne pogorszenie jakości kredytowej (klasyfikacja do Koszyka 2)
Identyfikacja istotnego pogorszenia jakości kredytowej aktywów odbywa się na bazie kryteriów ilościowych i jakościowych, przy czym o klasyfikacji aktywów do Koszyka 2 decyduje wystąpienie przynajmniej jednego z kryteriów jakościowych lub kryterium ilościowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
43
Kryteria jakościowe to:
■ liczba dni opóźnienia w spłacie kwoty wymagalnej jest większa lub równa 31 dni przy uwzględnieniu progów materialności:
□ próg bezwzględny odnosi się do przeterminowanej kwoty ekspozycji i wynosi 400 zł dla ekspozycji detalicznych w oddziale polskim i ekspozycji dłużników Private Banking, rejestrowanych w systemach korporacyjnych, 2 500 CZK dla ekspozycji detalicznych w oddziale zagranicznym Banku w Czechach, 100 EUR dla ekspozycji detalicznych w oddziale zagranicznym Banku na Słowacji oraz 2 000 zł dla ekspozycji z obszaru bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej,
□ próg względny odnosi się do stosunku przeterminowanej kwoty ekspozycji do całkowitej kwoty ekspozycji bilansowej i wynosi 1%,
■ liczba dni opóźnienia w spłacie kwoty wymagalnej ekspozycji jest większa lub równa 91 dni (bez uwzględnienia progów materialności),
■ występowanie flagi Forborne performing (status klienta wskazujący na jego trudności w spłacie zobowiązania kredytowego zgodnie z definicją Forborne stosowaną w Banku),
■ przynajmniej trzykrotny wzrost aktualnego poziomu PD oszacowanego w horyzoncie 12 miesięcy w stosunku do poziomu PD z daty początkowego ujęcia ekspozycji (ang. threefold PD backstop indicator),
■ występowanie flagi Listy Watch (wewnętrzny proces Banku wskazujący klientów korporacyjnych podlegających szczególnej obserwacji pod względem zmian ich jakości kredytowej, zgodnie z zasadami klasyfikacji na Listę Watch przyjętymi w Banku),
■ pogorszenie profilu ryzyka całego portfela ekspozycji z uwagi na typ produktu, branżę lub kanał dystrybucji (dotyczy klientów detalicznych).
Bank dokonuje kwantyfikacji poziomu ryzyka kredytowego w stosunku do wszystkich ekspozycji lub klientów, w odniesieniu do których istnieje zaangażowanie kredytowe.
Kryterium ilościowe Logiki Transferu wykorzystuje miarę istotnego pogorszenia jakości kredytowej bazującą na względnej i bezwzględnej zmianie długookresowej wartości PD określonej dla ekspozycji na datę raportową w stosunku do miary długookresowego PD określonej na datę początkowego ujęcia. Miara ta jest wyznaczana odrębnie dla portfela detalicznego oraz korporacyjnego w ramach segmentów homogenicznych ze względu na prawdopodobieństwo zajścia zdarzenia default oraz charakterystyki ekspozycji. W przypadku gdy wartości względnej i bezwzględnej zmiany długookresowego PD przekroczą tzw. progi przejścia, wówczas dana ekspozycja trafia do Koszyka 2. Istotną kwestią w procesie kalkulacji miary pogorszenia jakości kredytowej jest spójne na poziomie całego Banku wyznaczanie daty początkowego ujęcia, względem której badane jest pogorszenie jakości kredytowej. Ponowna data początkowego ujęcia wyznaczana jest dla ekspozycji, dla których nastąpiła znacząca modyfikacja warunków kontraktowych. Każdorazowa zmiana daty początkowego ujęcia skutkuje ponowną kalkulacją, zgodnie z obowiązującymi na nową datę początkowego ujęcia charakterystykami ekspozycji, w tym parametru inicjalnego PD, względem którego badane jest istotne pogorszenie jakości kredytowej ekspozycji.
3.3.6.1.2. Niskie ryzyko kredytowe
W przypadku ekspozycji, których charakterystyki wskazują na niskie ryzyko kredytowe (ang. Low Credit Risk - LCR), oczekiwane straty kredytowe wyznaczane są zawsze w horyzoncie 12 miesięcy. Dla ekspozycji oznaczonych jako LCR nie zakłada się transferu z Koszyka 1 do Koszyka 2, choć nadal możliwe jest przejście z Koszyka 1 do Koszyka 3 w momencie stwierdzenia przesłanki utarty wartości. Grupa stosuje kryterium LCR wobec klientów z segmentu rządów i banków centralnych, którzy posiadają rating inwestycyjny oraz klientów z segmentu Jednostki Samorządu Terytorialnego. Kryterium LCR nie jest stosowane wobec ekspozycji detalicznych.
3.3.6.1.3. Przesłanki utraty wartości - należności korporacyjne
W przypadku ekspozycji korporacyjnych Bank wyróżnia następujące przesłanki utraty wartości:
■ liczba dni przeterminowania kwoty głównej, odsetek lub opłat wynosi powyżej 90 dni (w przypadku ekspozycji wobec banków powyżej 14 dni). Obliczanie liczby dni przeterminowania odbywa się na poziomie dłużnika i rozpoczyna się w momencie przekroczenia łącznie bezwzględnego i względnego progu istotności, gdzie:
□ próg bezwzględny odnosi się do sumy wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku i wynosi 2 000 zł dla dłużników z obszaru bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej oraz 400 zł dla dłużników Private Banking rejestrowanych w systemach korporacyjnych,
□ próg względny odnosi się do stosunku wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku do sumy zobowiązań bilansowych dotyczących danego dłużnika i wynosi 1%;
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
44
■ zbycie przez Bank ekspozycji ze znaczną stratą ekonomiczną związaną z obniżeniem wiarygodności kredytowej dłużnika;
■ dokonanie przez Bank restrukturyzacji awaryjnej (próg materialności, od którego Bank uznaje zmniejszone zobowiązanie finansowe za cechujące się niewykonaniem zobowiązania wynosi 1%);
■ powzięcie informacji o prowadzeniu egzekucji wobec dłużnika w kwocie, która w ocenie Banku może skutkować utratą zdolności kredytowej;
■ powzięcie informacji o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, powzięcie informacji o postawieniu dłużnika w stan likwidacji, rozwiązaniu lub unieważnieniu spółki, powzięcie informacji o ustanowieniu kuratora;
■ ogłoszenie upadłości dłużnika lub uzyskanie przez niego podobnej ochrony prawnej, powodującej uniknięcie lub opóźnienie spłaty zobowiązań kredytowych wobec Banku, podmiotu dominującego wobec Banku lub podmiotu zależnego Banku;
■ powzięcie informacji o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na to, że majątek dłużnika nie wystarcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego;
■ niespłacenie przez dłużnika kwoty zrealizowanego poręczenia Skarbu Państwa;
■ wypowiedzenie przez Bank umowy w części lub całości lub wszczęcie procedur restrukturyzacyjnych /windykacyjnych;
■ oszustwo (wyłudzenie) ze strony klienta;
■ Bank spodziewa się realizacji straty na kliencie;
■ wystąpienie niewykonania zobowiązań z tytułu innych umów (ang. cross default);
■ powzięcie informacji o złożeniu wniosku restrukturyzacyjnego lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec dłużnika w rozumieniu ustawy Prawo Restrukturyzacyjne;
■ uzyskanie informacji o istotnych problemach finansowych dłużnika.
Dodatkowo Bank identyfikuje przesłanki utraty wartości specyficzne dla poszczególnych kategorii podmiotów, a także tzw. miękkie przesłanki utraty wartości, mające na celu zasygnalizowanie sytuacji, które mogą prowadzić do niemożności wywiązania się dłużnika w pełni ze swoich zobowiązań kredytowych wobec Banku. W przypadku ich wystąpienia dokonywana jest pogłębiona analiza uwzględniająca specyfikę obszaru działalności podmiotu, w wyniku której podejmowana jest indywidualna decyzja o klasyfikacji ekspozycji do jednego z koszyków.
3.3.6.1.4. Przesłanki utraty wartości – należności detaliczne
W przypadku ekspozycji detalicznych Bank wyróżnia następujące przesłanki utraty wartości:
■ liczba dni przeterminowania kwoty głównej, odsetek lub opłat wynosi powyżej 90 dni. Obliczanie liczby dni przeterminowania odbywa się na poziomie dłużnika i rozpoczyna się w momencie przekroczenia łącznie bezwzględnego i względnego progu istotności, gdzie:
□ próg bezwzględny odnosi się do sumy wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku i wynosi 400 zł dla oddziału polskiego, 2 500 CZK w oddziale zagranicznym Banku w Czechach oraz 100 EUR w oddziale zagranicznym Banku na Słowacji,
□ próg względny odnosi się do stosunku wszystkich przeterminowanych kwot związanych z zobowiązaniami dłużnika wobec Banku do sumy zobowiązań bilansowych dotyczących danego dłużnika i wynosi 1%;
■ dokonanie przez Bank restrukturyzacji awaryjnej (próg materialności, od którego Bank uznaje zmniejszone zobowiązanie finansowe za cechujące się niewykonaniem zobowiązania wynosi 1%);
■ wypowiedzenie przez Bank umowy w sytuacji naruszenia warunków umowy kredytowej przez dłużnika;
■ pozyskanie informacji o złożeniu przez dłużnika wniosku o upadłość konsumencką, prowadzenie w tej sprawie postępowania sądowego lub orzeczenie przez sąd upadłości konsumenckiej;
■ pozyskanie informacji o złożeniu wniosku przez dłużnika o wszczęciu bądź o prowadzeniu wobec dłużnika postępowania upadłościowego/restrukturyzacyjnego, które w ocenie Banku może skutkować opóźnieniem lub zaniechaniem spłaty zobowiązania;
■ uznanie przez Bank danej transakcji jako wyłudzenie;
■ zbycie przez Bank ekspozycji ze znaczną stratą ekonomiczną związaną ze zmianą wiarygodności kredytowej dłużnika;
■ stwierdzenie przez Bank nieściągalności zobowiązania;
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
45
■ wypłata przez towarzystwo ubezpieczeniowe świadczenia z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego (NWW);
■ wystąpienie niewykonania zobowiązań z tytułu innych umów (ang. cross default) .
3.3.6.2. Wyznaczanie oczekiwanych strat kredytowych
Kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych (ECL) odbywa się na poziomie pojedynczego kontraktu lub ekspozycji (umowy). W podejściu portfelowym oczekiwane straty kredytowe stanowią iloczyn indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD, a ostateczna wartość strat oczekiwanych jest sumą strat oczekiwanych w poszczególnych okresach zdyskontowanych efektywną stopą procentową. W kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych nie jest stosowane podejście kolektywne (przypisanie jednej wartości parametru dla wybranych portfeli).
W celu oszacowania długookresowego parametru PD zastosowano estymację, w której zmienną objaśnianą jest skumulowany współczynnik niewypłacalności (skumulowany default-rate). W ramach tej procedury, przy wykorzystaniu regresji liniowej liczonej metodą najmniejszych kwadratów, do danych empirycznych dopasowywana jest krzywa rozkładu Weibulla. Oszacowania wykonywane są odrębnie dla portfela detalicznego oraz korporacyjnego w ramach segmentów homogenicznych ze względu na charakterystyki klienta i ekspozycji. W celu wyznaczenia długookresowych wartości PD uwzględniających oczekiwania makroekonomiczne wyznacza się dodatkowo współczynnik skalujący, tzw. z-factor, który ma na celu dostosowanie średnich obserwowanych długookresowych wartości PD do wartości odzwierciedlających oczekiwania co do kształtowania się przyszłych warunków makroekonomicznych. Współczynnik skalujący określa fazę cyklu koniunkturalnego, w którym gospodarka będzie znajdować się w kolejnych latach prognozy, poprzez porównanie oczekiwanych wartości stóp niewypłacalności do długoterminowych średnich.
Na potrzeby kalkulacji długookresowego parametru LGD wykorzystano zmienną objaśnianą w postaci współczynnika straty liczonego metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (workout approach). Do wyznaczenia modelowych wartości użyto zestawu metod statystycznych składającego się m.in. z regresji ułamkowej, regresji liniowej, średniej w pulach, czy drzew regresyjnych. Oszacowania wykonywane są odrębnie dla portfela detalicznego oraz korporacyjnego w ramach segmentów homogenicznych ze względu na charakterystyki klienta i ekspozycji. Podczas estymacji zostały wykorzystane również oczekiwania makroekonomiczne, które korygowały wartości modelowe oparte o zmienne kliencko-kontraktowe.
W celu kalkulacji długookresowego parametru EAD wykorzystano zestaw dwu zmiennych objaśnianych w postaci przyszłej utylizacji limitu (Limit Utilization – LU) oraz współczynnika konwersji kredytowej (Credit Conversion Factor – CCF). Wartości modelowe zostały wyznaczone za pomocą drzew regresyjnych z wykorzystaniem zmiennych specyficznych dla danego klienta i danej umowy. W segmentach, w których analizy wskazały na istotność statystyczną oczekiwań makroekonomicznych, zostały one włączone do modeli EAD.
Jeżeli na datę sprawozdawczą ryzyko kredytowe ekspozycji nie wzrosło znacznie od momentu początkowego ujęcia, oczekiwane straty kredytowe kalkulowane są w minimalnym horyzoncie z horyzontu 12-miesięcznego i horyzontu do zapadalności. Jeżeli ryzyko kredytowe ekspozycji wzrosło znacznie od momentu początkowego ujęcia (ekspozycja znajduje się w Koszyku 2), Bank kalkuluje oczekiwane straty kredytowe w horyzoncie dożywotnim (Lt ECL). Parametry wykorzystane w celu kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej w Koszyku 1 są identyczne z parametrami wyznaczanymi w celu wyliczenia długookresowej straty kredytowej w Koszyku 2 dla t=1, gdzie t oznacza rok prognozy.
Podejście indywidualne obejmuje wszystkie bilansowe i pozabilansowe ekspozycje kredytowe z przesłanką utraty wartości w portfelu kredytów korporacyjnych oraz w portfelu kredytów segmentu Private Banking rejestrowanego w systemach korporacyjnych. Oczekiwane straty kredytowe są kalkulowane jako różnica pomiędzy wartością ekspozycji a bieżącą wartością szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Sposób kalkulacji oczekiwanych odzysków odbywa się w scenariuszach i zależy od wybranej strategii postępowania Banku wobec klienta. W przypadku strategii restrukturyzacji rozważane scenariusze przygotowywane są dla ekspozycji i zakładają istotny udział odzysków z wpłat własnych klienta. W strategii windykacji scenariusze są opracowywane z uwzględnieniem źródeł odzysku (zabezpieczenia). Bank przyjmuje scenariusze na poziomie ekspozycji/źródła odzysku, przy czym warunkiem niezbędnym jest opracowanie minimum 2 scenariuszy, z których jeden przewidywać będzie wystąpienie co najmniej częściowej straty na ekspozycji/źródle odzysku. Waga poszczególnych scenariuszy wynika z eksperckiej oceny prawdopodobieństwa scenariuszy opartej na istotnych okolicznościach faktycznych sprawy, w szczególności dotyczących istniejących zabezpieczeń i ich rodzaju, sytuacji finansowej klienta, jego chęci współpracy, ryzykach mogących wystąpić w sprawie oraz czynnikach mikro- i makroekonomicznych.
Do wyceny oczekiwanych strat kredytowych Bank wykorzystuje dane zawarte w systemach transakcyjnych Banku oraz zaimplementowanych w dedykowanych narzędziach.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
46
3.3.6.2.1. Wykorzystanie scenariuszy makroekonomicznych w szacowaniu ECL
Podejście do wykorzystania scenariuszy makroekonomicznych w szacowaniu ECL jest dostosowane do specyfiki konkretnych spółek wchodzących w skład Grupy. Grupa jest zobowiązana do wyznaczania oczekiwanej straty kredytowej w sposób, który odzwierciedla oczekiwania w zakresie różnych scenariuszy kształtowania się przyszłej sytuacji makroekonomicznej. W przypadku portfelowego szacowania ECL, wyznaczany jest parametr NLF (ang. non-linearity factor), który ma za zadanie korygować wartość oczekiwanej straty kredytowej (wyznaczanej co miesiąc). Wartość NLF jest kalkulowana co najmniej raz do roku, odrębnie dla segmentów detalicznych i korporacyjnych. Wartości współczynnika NLF są stosowane jako czynniki skalujące dla indywidualnych wartości ECL wyznaczanych na poziomie pojedynczych ekspozycji w poszczególnych segmentach na podstawie wyników trzech przeliczeń symulacyjnych wartości oczekiwanej straty kredytowej na identyczną datę raportową, wynikających z przyjętych scenariuszy makroekonomicznych. W szczególności parametr NLF dla danego segmentu jest wyznaczony jako iloraz:
■ ważonej prawdopodobieństwem realizacji scenariuszy średniej wartości oczekiwanej straty z trzech scenariuszy makroekonomicznych (tzw. oszacowanie średnie), w skład których wchodzi scenariusz bazowy, optymistyczny i pesymistyczny. Wagi tych scenariuszy odpowiadają prawdopodobieństwu realizacji każdego z nich i wynoszą odpowiednio 60% dla bazowego, 20% dla optymistycznego i 20% dla pesymistycznego,
■ wartości oczekiwanej straty wyznaczonej w scenariuszu bazowym (oszacowanie referencyjne).
Przetwarzania symulacyjne, których wyniki są wykorzystywane do kalkulacji współczynnika NLF, są wykonywane na podstawie tych samych danych wejściowych dotyczących charakterystyk ekspozycji, ale z wykorzystaniem różnych wektorów parametrów ryzyka, w przypadku gdy oczekiwania makroekonomiczne zdefiniowane w scenariuszach wpływają na wartości tych parametrów.
Dodatkowo, uwzględnienie informacji dotyczących przyszłości (forward-looking information) ma miejsce w modelach wszystkich trzech parametrów ryzyka kredytowego szacowanych w dożywotnim horyzoncie (Lt PD, Lt EAD, Lt LGD). W oszacowaniach Bank wykorzystuje między innymi ogólnodostępne wskaźniki makroekonomiczne (PKB, zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw, stopa bezrobocia, poziom exportu/importu, płace, należności monetarnych instytucji finansowych od gospodarstw domowych), oczekiwania względem kształtowania się kursów walutowych, a także względem zmian cen nieruchomości w podziale na lokale mieszkalne i komercyjne.
W przypadku indywidualnego szacowania ECL, każdorazowo na bazie eksperckiej oceny Bank szacuje wpływ czynników makroekonomicznych oraz innych czynników o charakterze ogólnym (np. dotychczasowy przebieg współpracy Banku z kredytobiorcą, charakter produktu) na prawdopodobieństwo przyjętych scenariuszy w kalkulacji szacowanej straty oraz przyjęte kwoty i terminy odzysków z przepływów z działalności operacyjnej oraz zabezpieczeń. Dokonywane jest to poprzez syntetyczną ekspercką ocenę powyższych czynników. Czynniki makroekonomiczne, wykorzystywane w indywidualnym szacowaniu ECL, przyjmowane są z założeń dla prognoz budżetów i planów finansowych wykorzystywanych do zarządzania i sprawozdawczości w mBanku. Ponadto w zakresie czynników makroekonomicznych uwzględniane są wnioski płynące z analiz branżowych przygotowywanych w Banku, w szczególności wnioski z eksperckich ocen branż, utworzonych na potrzeby określenia limitów branżowych Banku, a także z oceny perspektyw branżowych oraz oceny atrakcyjności konkretnego sektora. Uwzględnianie przyszłych warunków gospodarczych w procesie oszacowania oczekiwanej straty kredytowej może być pominięte wyłącznie w przypadku, gdy Bank nie identyfikuje zależności pomiędzy czynnikami makroekonomicznymi a poziomem oczekiwanej straty.
3.3.6.2.2. Istotne zmiany modelowe i metodologiczne
W 2024 roku miały miejsce następujące istotne zmiany w modelach i metodologiach wykorzystywanych do wyznaczenia oczekiwanych strat z tytułu ryzyka kredytowego:
■ W pierwszym półroczu 2024 roku:
■ Aktualizacja wskaźników makroekonomicznych wykorzystywanych w modelu oczekiwanej straty kredytowej. Powyższa zmiana polegała na wyznaczeniu oczekiwanych poziomów szkodowości poszczególnych portfeli na podstawie nowych modeli ekonometrycznych opartych na najnowszych prognozach makroekonomicznych, a następnie na uwzględnieniu tych poziomów w oszacowaniach długookresowego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania. Dla modelu długookresowej straty zaktualizowano wartości czynników makroekonomicznych,
■ Rekalibracja modelu długookresowego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania polegająca na ponownym oszacowaniu parametrów modelu z uwzględnieniem próby danych rozszerzonej o obserwacje z najnowszych okresów,
■ Rekalibracja modelu długookresowej straty dla portfela kredytowania specjalistycznego polegająca na dostosowaniu modelu do najświeższych danych dostępnych dla procesu odzyskiwania oraz uwzględnieniu zaktualizowanej wrażliwości na otoczenie gospodarcze,
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
47
■ Rekalibracja modelu długookresowej straty dla oddziałów zagranicznych Banku polegająca na oszacowaniu parametrów modelu z uwzględnieniem próby danych rozszerzonej o obserwacje z najnowszych okresów oraz uwzględnieniu wpływu otoczenia gospodarczego na model długookresowej straty,
Wpływ wymienionych zmian na poziom oczekiwanej straty kredytowej został ujęty poprzez rozwiązanie odpisów w wysokości 84,7 mln zł (pozytywny wpływ na wynik).
■ W drugim półroczu 2024 roku:
■ Aktualizacja wskaźników makroekonomicznych wykorzystywanych w modelu długookresowego parametru PD. Powyższa zmiana polegała na wyznaczeniu oczekiwanych poziomów szkodowości poszczególnych portfeli na podstawie najnowszych prognoz makroekonomicznych, a następnie na uwzględnieniu tych poziomów w oszacowaniach długookresowego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania,
■ Rekalibracja modelu długookresowej straty dla portfeli korporacyjnego i detalicznego mBanku polegająca na dostosowaniu modeli do najświeższych danych dostępnych dla procesu odzyskiwania.
Wpływ wymienionych zmian na poziom oczekiwanej straty kredytowej został ujęty poprzez rozwiązanie odpisów w wysokości 5,7 mln zł (pozytywny wpływ na wynik).
3.3.6.3.Pokrycie odpisami na oczekiwane straty kredytowe poszczególnych pod-portfeli
Poniższa tabela prezentuje udział procentowy pozycji bilansowych i pozabilansowych Grupy, odnoszących się do kredytów i pożyczek oraz gwarancji i akredytyw udzielonych klientom indywidualnym, korporacyjnym i budżetowym oraz pokrycia ekspozycji odpisami na oczekiwane straty kredytowe dla każdej kategorii wewnętrznego ratingu stosowanego przez Bank (opis modelu ratingu przedstawiono w Nocie 3.3.4).
Portfel wyceniany w zamortyzowanym koszcie
31.12.2024
31.12.2023
Pod - portfel
Udział zaangażowania (%)
Pokrycie odpisami na oczekiwane straty kredytowe (%)
Udział zaangażowania (%)
Pokrycie odpisami na oczekiwane straty kredytowe (%)
1
7,40
0,05
5,60
0,07
2
36,35
0,06
32,66
0,05
3
12,64
0,19
14,26
0,20
4
27,30
0,88
24,07
0,54
5
7,09
2,51
13,33
2,20
6
0,60
5,11
0,55
5,93
7
1,47
10,23
2,04
10,89
8
1,00
0,09
0,84
0,09
pozostałe
3,16
0,16
3,51
0,10
kategoria default
2,99
51,48
3,14
54,96
Razem
100,00
2,20
100,00
2,45
Na dzień 31 grudnia 2024 roku 43,75% portfela kredytów i pożyczek dla zaangażowania bilansowego i pozabilansowego jest klasyfikowane do dwóch najwyższych poziomów wewnętrznego systemu oceny (31 grudnia 2023 roku: 38,26%).
3.3.7.Zasady wyznaczania wartości godziwej dla aktywów kredytowych
Jeżeli nie są spełnione warunki umożliwiające wycenę ekspozycji kredytowej w zamortyzowanym koszcie (MSSF 9 par. 4.1.2), wówczas jest ona wyceniana w wartości godziwej przez wynik finansowy lub przez inne całkowite dochody.
3.3.7.1. Wycena do wartości godziwej aktywów kredytowych bez przesłanki utraty wartości
Wycena dla ekspozycji nieposiadających przesłanki utraty wartości odbywa się na podstawie zdyskontowanych oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych.
Przyszłe przepływy z tytułu ekspozycji kredytowej wyznaczane są z uwzględnieniem:
■ harmonogramu spłaty, a w przypadku braku harmonogramu (produkty odnawialne) – na podstawie statystycznej prognozy stopnia wykorzystania limitu kredytowego w poszczególnych okresach życia ekspozycji,
■ wartości pieniądza w czasie, poprzez wykorzystanie w procesie prognozy przepływów odsetkowych projekcji oprocentowania aktywów wolnych od ryzyka,
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
48
■wahań kwoty i terminów przepływów wynikających z opcji przedpłaty (wcześniejszej częściowej lub całkowitej spłaty kwoty głównej) zawartej w umowie kredytowej, poprzez zastosowanie współczynników przedpłat,
■ niepewności przepływów w całym prognozowanym okresie życia ekspozycji, wynikającej z ryzyka kredytowego, poprzez modyfikację przepływów kontraktowych przy pomocy wieloletnich parametrów ryzyka kredytowego Lt PD i Lt LGD,
■ innych czynników, które byłyby brane pod uwagę przez potencjalnego nabywcę ekspozycji (narzutów kosztowych oraz oczekiwanej przez uczestników rynku marży zysku), kalibrując stopę dyskontową wykorzystywaną w procesie wyceny.
Zgodnie z wymogiem MSSF 13 dla ekspozycji, dla których nie są dostępne kwotowania z aktywnego rynku, Bank kalibruje stopę dyskontową w oparciu o wartość godziwą na datę początkowego ujęcia (tj. o cenę „nabycia” ekspozycji). Marża kalibracyjna odzwierciedla wycenę kosztów związanych z utrzymywaniem ekspozycji w portfelu oraz rynkowe oczekiwania co do marży zysku realizowanej na aktywach podobnych do wycenianej ekspozycji.
3.3.7.2. Wycena do wartości godziwej aktywów kredytowych posiadających przesłankę utraty wartości
Aktywa kredytowe posiadające przesłankę utraty wartości wyceniane są w oparciu o przewidywane odzyski. W przypadku ekspozycji detalicznych odzwierciedlane są one za pomocą parametru LGD, natomiast dla ekspozycji korporacyjnych – w indywidualnych scenariuszach odzysków.
3.3.8.Przejęte zabezpieczenia
Aktywa przejęte za długi zaklasyfikowane jako aktywa do zbycia zostaną wystawione na sprzedaż na właściwym dla nich rynku oraz zbyte w najszybszym możliwym terminie. Proces sprzedaży przejętych przez Bank zabezpieczeń jest zorganizowany zgodnie z polityką i procedurami określonymi dla poszczególnych rodzajów przejmowanych zabezpieczeń.
Polityką spółek Grupy jest sprzedaż przejętych aktywów lub – jak to ma miejsce w przypadku leasingu – oddanie w ponowny leasing innemu klientowi. Do rzadkości należą przypadki zagospodarowania przejętych aktywów na potrzeby własne. Czynność taka musi być ekonomicznie uzasadniona i odzwierciedlać pilną potrzebę spółek Grupy oraz musi uzyskać każdorazowo aprobatę ich Zarządów.
W 2024 roku i w 2023 roku Grupa nie posiadała żadnych trudnozbywalnych aktywów przejętych jako zabezpieczenia. Na dzień 31 grudnia 2024 roku wartość przejętych zabezpieczeń wyniosła 95 045 tys. zł i obejmowała głównie przedmioty leasingu (31 grudnia 2023 roku: 87 622 tys. zł). Wartość przejętych zabezpieczeń została ujęta w pozycji zapasy (Nota 28).
3.3.9. Polityka Grupy mBanku w zakresie forbearance
Definicja
Polityka Grupy mBanku w zakresie forbearance oznacza zdefiniowany regulacjami wewnętrznymi zestaw działań związanych z renegocjacją i restrukturyzacją warunków umów kredytowych.
Grupa oferuje klientom, którzy są tymczasowo lub trwale w trudnej sytuacji finansowej i nie są w stanie sprostać pierwotnym warunkom spłaty, łagodniejsze warunki obsługi zobowiązań, pozwalające na utrzymanie bieżącej ich obsługi, bez których problemy finansowe klientów uniemożliwiłyby spłatę w terminie określonym pierwotną umową. Działania te mogą być inicjowane przez klienta lub podmiot finansujący z Grupy.
Typ oferowanej ulgi jest dostosowywany do charakteru i przewidywanego czasu trwania trudnej sytuacji finansowej klienta. Do zawarcia porozumienia z klientem konieczne jest przekonanie po stronie podmiotu finansującego z Grupy o zdolności i gotowości klienta do spłaty. Przed udzieleniem ulgi przeprowadzana jest ocena jej wpływu na poprawę zdolności klienta do spłaty.
Grupa renegocjuje umowy kredytowe z klientami mającymi trudności finansowe w celu maksymalizacji możliwości odzyskania należności oraz minimalizacji ryzyka defaultu (niewywiązania się klienta ze swoich zobowiązań).
Ekspozycje ze zmodyfikowanymi warunkami podlegającymi polityce forbearance (dalej: ekspozycje forborne) są przedmiotem raportowania regulacyjnego oraz wewnętrznego.
Stosowane instrumenty
Grupa prowadzi otwartą komunikację z klientem w celu jak najwcześniejszego rozpoznania trudności finansowych oraz poznania ich przyczyn. Działania pomocowe oferowane klientom indywidualnym, których trudności finansowe w ocenie Banku mają krótkoterminowy charakter, koncentrują się na czasowej redukcji wysokości rat i mogą mieć charakter między innymi zawieszenia spłat kapitału przy utrzymaniu spłat odsetek.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
49
Klientom, których problemy finansowe mają charakter długoterminowy, może być oferowane wydłużenie terminu spłaty zobowiązań, które może obejmować zmniejszenie wysokości spłacanych rat.
Wobec klientów korporacyjnych będących w trudnej sytuacji finansowej ulgi oferowane przez Grupę, począwszy od zaniechania działań, do których Bank jest upoważniony w przypadku naruszenia warunków umownych bądź kowenantów (standstill), a na restrukturyzacji umów kończąc, mają na celu wsparcie procesu biznesowego. Umowy restrukturyzacyjne mogą zwiększyć bezpieczeństwo Grupy poprzez zamianę finansowania otwartego (kredyt w rachunku bieżącym) na faktoring lub dyskonto faktur. Umowy restrukturyzacyjne mogą uchylać lub łagodzić warunki dodatkowe zawarte w umowie pierwotnej, jeżeli jest to optymalna strategia przetrwania biznesu klienta.
Poniższa lista nie wyczerpuje wszystkich dostępnych ulg (działań forbearance) podlegających polityce forbearance, ale obejmuje te najczęściej stosowane:
■ wydłużenie terminu spłaty kredytu,
■ restrukturyzacja (średnio- lub długoterminowe refinansowanie),
■ kapitalizacja odsetek,
■ odroczenia spłat odsetek,
■ odroczenia spłat rat kapitałowych,
■ odroczenie spłat rat kapitałowo-odsetkowych,
■ zawieszenie, odstąpienie od realizacji działań wynikających z dodatkowych warunków zawartych w umowie (tzw. kowenantów),
■ standstills.
Zarządzanie ryzykiem
Działania forbearance są w Grupie od wielu lat integralną częścią działalności obszaru zarządzania ryzykiem. Portfel klientów w statusie forborne podlega regularnemu przeglądowi i raportowaniu do kierownictwa obszaru. Ocenie podlega skuteczność podejmowanych działań, regularność obsługi zrestrukturyzowanych transakcji w zależności od typu produktu oraz segmentu klienta. Analiza ryzyka związanego z detalicznym portfelem forborne ma charakter portfelowy, zaś portfela korporacyjnego oparta jest na podejściu indywidualnym.
W bankowości korporacyjnej każda ekspozycja kredytowa Banku wobec klientów z rozpoznaną przesłanką utraty wartości (loss event) jest klasyfikowana do kategorii default i poddawana testowi na utratę wartości. Każda ekspozycja w kategorii default jest przejmowana do obsługi przez wyspecjalizowaną jednostkę ds. restrukturyzacji i windykacji, która określa i realizuje optymalną, z punktu widzenia minimalizacji strat, strategię postępowania Banku wobec klienta, tj. restrukturyzację lub windykację. Wszystkie ekspozycje kredytowe Banku wobec klientów w trudnej sytuacji finansowej, w tym w kategorii default, wobec których Bank zastosował ulgi, mają status forborne. Klienci non-default w trudnej sytuacji finansowej, tj. bez rozpoznanej przesłanki utraty wartości, którzy otrzymali ulgę, podlegają szczególnemu monitoringowi (Watch List – WL) przez wszystkie jednostki uczestniczące w procesie kredytowania. Monitorowana jest ich bieżąca sytuacja finansowa oraz kontrolowane jest wystąpienie przesłanek utraty wartości należności Grupy.
Grupa nie stosuje odrębnych modeli do wyznaczania poziomu rezerwy portfelowej bądź celowej na produktach pomocowych podlegających polityce forbearance.
Warunki wyjścia ekspozycji z forborne - obszar bankowości korporacyjnej
Grupa zaprzestaje wykazywania ekspozycji jako forborne w przypadku spełnienia łącznie wszystkich poniższych warunków:
■ nastąpiła poprawa sytuacji finansowej klienta, ekspozycja została uznana za niezagrożoną i została przeklasyfikowana z kategorii zagrożonej,
■ ekspozycja pozostaje niezagrożona co najmniej 24 miesiące od daty uznania ekspozycji za niezagrożoną (okres próby),
■ występują regularne wpływy (przeterminowanie nie przekracza 30 dni) z tytułu należności głównej lub odsetek w istotnej wysokości przez okres co najmniej 12 miesięcy od daty uznania ekspozycji za niezagrożoną,
■ żadna ekspozycja dłużnika nie jest przeterminowana powyżej 30 dni na koniec okresu próby.
Warunki wyjścia ekspozycji z forborne - obszar bankowości detalicznej
Kontrakt przestaje być klasyfikowany jako ekspozycja forborne, gdy spełnione są łącznie poniższe warunki:
■ kontrakt jest uważany za niezagrożony (performing),
■ minęły co najmniej 2 lata próby od uznania ekspozycji za niezagrożoną (performing),
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
50
■ wystąpiły regularne wpływy z tytułu należności lub odsetek (opóźnienia w spłacie na kontrakcie nie przekraczające 30 dni w istotnej wysokości), co najmniej od połowy okresu próby, o którym mowa powyżej,
■ na koniec 2-letniego okresu próby żadna z ekspozycji dłużnika nie jest przeterminowana powyżej 30 dni i jednocześnie kwota wymagalna nie przekracza progu materialności określonego w regulacjach wewnętrznych Banku.
Charakterystyka portfela
31.12.2024
31.12.2023
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość netto/ wartość godziwa
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość netto/ wartość godziwa
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie
124 455 194
(3 566 418)
120 888 776
116 584 779
(3 708 199)
112 876 580
w tym: ekspozycje forborne
2 679 284
(556 049)
2 123 235
2 814 885
(502 193)
2 312 692
w tym: w kategorii default
1 426 627
(531 589)
895 038
1 164 879
(459 218)
705 661
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
486 850
603 713
w tym: ekspozycje forborne
494
1 128
w tym: w kategorii default
272
606
Ekspozycje forborne, razem
2 123 729
2 313 820
w tym: w kategorii default
895 310
706 267
Zmiany wartości bilansowej ekspozycji forborne
31.12.2024
31.12.2023
Saldo na początek okresu
2 313 820
2 184 522
Wyjścia z forbearance
(761 771)
(715 962)
Wejścia do forbearance
851 725
978 425
Zmiana salda na kontynuowanych umowach
(280 045)
(133 165)
Saldo na koniec okresu
2 123 729
2 313 820
Analiza przeprowadzona dla powyższych okresów raportowych wykazała znikomy udział ekspozycji, które w ciągu jednego roku opuszczają status forbearance, a następnie do niego wracają.
Ekspozycje forborne według segmentów klienta
31.12.2024
31.12.2023
Klienci indywidualni
1 070 718
1 218 300
w tym: kredyty hipoteczne i mieszkaniowe
716 428
948 354
Klienci korporacyjni
1 041 518
1 095 520
Klienci budżetowi
11 493
-
Razem
2 123 729
2 313 820
Ekspozycje forborne według charakteru udzielonej ulgi
31.12.2024
31.12.2023
Refinansowanie
188 381
148 567
Zmiana warunków
1 935 348
2 165 253
Razem
2 123 729
2 313 820
Ekspozycje forborne według struktury geograficznej
31.12.2024
31.12.2023
Polska
1 953 228
2 120 966
Zagranica
170 501
192 854
Razem
2 123 729
2 313 820
Ekspozycje forborne według przeterminowania
31.12.2024
31.12.2023
Nieprzeterminowane
109 501
128 879
do 30 dni
1 672 431
1 756 500
od 31 dni do 90 dni
80 880
117 756
powyżej 90 dni
260 917
310 685
Razem
2 123 729
2 313 820
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
51
Ekspozycje forborne według struktury branżowej
31.12.2024
31.12.2023
Klienci indywidualni
1 070 718
1 218 300
Budownictwo
192 325
209 812
Obsługa rynku nieruchomości
143 641
114 698
Drewno, meble i wyroby papiernicze
127 701
98 162
Działalność profesjonalna
86 329
62 584
Hotele i restauracje
80 498
80 462
Materiały budowlane
67 672
85 526
Transport i logistyka
55 626
29 911
Metale
48 033
89 028
Handel detaliczny
40 595
32 200
Pozostałe
210 591
293 137
Razem
2 123 729
2 313 820
3.3.10. Ryzyko kontrahenta wynikające z transakcji na instrumentach pochodnych
Ekspozycja kredytowa na portfelu mBanku jest kalkulowana jako suma kosztu zastąpienia poszczególnych transakcji (NPV – net present value) i potencjalnej zmiany wyceny w przyszłości (Add-on). Bank korzysta z metod ograniczania ryzyka takich jak kompensowanie (netting) i kolateralizacja (uwzględnienie zabezpieczeń). Netowanie ekspozycji kredytowej jest stosowane po podpisaniu z kontrahentem tzw. umowy kompensacyjnej (netting agreement), zaś kolateralizacja wymaga podpisania umowy CSA (Credit Support Annex) lub zawarcia stosownej klauzuli w obowiązującej z klientem umowie ramowej. Umowa CSA pozwala na wezwanie klienta do wpłacenia zabezpieczenia (variation margin) jeśli wycena portfela transakcji klienta przekroczy określony poziom kwotowy (tzw. threshold). W zakresie obowiązujących umów możliwa jest również wymiana dodatkowego zabezpieczenia (initial margin, itp.). Ekspozycja kredytowa na instrumentach pochodnych jest korygowana o otrzymane lub wniesione zabezpieczenie (variation margin) i może być ponadto korygowana o dodatkowe zabezpieczenia zgodnie z podpisanymi umowami między Bankiem a kontrahentami. W celu kalkulacji ekspozycji kredytowej na potrzeby ryzyka kontrahenta uwzględnia się jedynie pozytywną wycenę portfela transakcji pochodnych.
Kontrola tej ekspozycji dokonywana jest systemowo w czasie rzeczywistym. Kontrolowane jest na bieżąco wykorzystanie przyznanych limitów kontrahenta z tytułu transakcji na instrumentach pochodnych. Dodatkowo kontrolowane jest przestrzeganie restrykcji wynikających z poszczególnych decyzji kredytowych, regulacji nadzorczych i decyzji biznesowych. Limity na ekspozycję kredytową z tytułu transakcji pochodnych są dekomponowane na określone grupy produktów i tenory transakcji.
Rozkład ekspozycji kredytowej mBanku z tytułu zawartych transakcji pochodnych w podziale na typ kontrahenta przedstawia się w następujący sposób:
■ 34,1% z bankami,
■ 22,3% z kontrahentami centralnymi (CCP),
■ 10,2% z instytucjami finansowymi,
■ 33,4% z korporacjami, private banking i pozostałymi.
Rozkład ekspozycji kredytowej z tytułu zawartych transakcji pochodnych w podziale na typ klienta został przedstawiony w poniższej tabeli:
Typ klienta
Ekspozycja kredytowa 2024 (w mln zł)
Ekspozycja kredytowa 2023 (w mln zł)
Banki z umową zabezpieczającą
1 394
1 410
Kontrahenci centralni
912
498
Korporacje z limitem
1 368
1 196
Niebankowe instytucje finansowe
417
314
Korporacje z ekspozycją zabezpieczoną gotówka i pozostali *
(1)
(2)
* ujemna ekspozycja oznacza overcollateralizację
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
52
Pozytywna wycena transakcji pochodnych (z uwzględnieniem netowania) oraz wniesione/otrzymane zabezpieczenie zostało przedstawione w poniższej tabeli:
Korporacje i pozostali kontrahenci
Banki*
CCP*
CSA
bez CSA**
CSA
bez CSA**
(w mln zł)
2024
2023
2024
2023
2024
2023
NPV***
60,63
92,02
44,48
35,21
26,00
137,63
5,18
167,79
zabezpieczenie otrzymane (z uwzględnieniem zabezpieczenia złożonego u depozytariusza)
670,34
580,04
-
-
-
5,45
-
15,06
zabezpieczenie wpłacone (z uwzględnieniem zabezpieczenia złożonego u depozytariusza)
602,70
507,87
594,33
370,57
-
-
-
-
* zabezpieczenie nie uwzględnia variation margin and default fund (zabezpieczenie składane w CCP na wypadek niewykonania zobowiązania przez któregoś z członków izby)
** zabezpieczenie skalkulowane w oparciu o bieżącą wycenę i jej potencjalną zmianę w przyszłości
*** NPV skorygowana o wpłacony/otrzymany initial margin na bankach, klientach CCP i kontrahentach z umową CSA
3.4.Koncentracja aktywów, zobowiązań i pozycji pozabilansowych
Ryzyko koncentracji geograficznej
W celu aktywnego zarządzania ryzykiem koncentracji na kraje Grupa:
■ przestrzega sformalizowanych procedur mających na celu identyfikację, pomiar oraz monitorowanie tego ryzyka,
■ przestrzega sformalizowanych limitów ograniczających ryzyko na kraje oraz zasad postępowania w przypadku przekroczenia tych limitów,
■ posiada system sprawozdawczości zarządczej umożliwiający monitorowanie poziomu ryzyka na kraje, wspierający proces decyzyjny dotyczący zarządzania,
■ utrzymuje kontakty z wyselekcjonowaną grupą największych banków o dobrym ratingu, aktywnych w obsłudze transakcji zagranicznych. Na niektórych rynkach, których ryzyko jest trudne do oszacowania, Bank korzysta z usług swoich zagranicznych banków korespondentów, na przykład Commerzbanku, oraz z ubezpieczenia w KUKE pokrywającego ryzyko ekonomiczne i polityczne.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku nie występował istotny poziom koncentracji geograficznej w portfelu kredytowym Grupy mBanku. W zakresie ekspozycji odnoszących się do krajów innych niż Polska nie stwierdzono istotnego udziału ekspozycji z utratą wartości.
Ryzyko koncentracji branżowej
Monitoring zaangażowań w branże, zdefiniowane zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, dokonywany jest w poszczególnych spółkach Grupy, zgodnie z wewnętrznymi przepisami.
mBank analizuje ryzyko koncentracji branżowej w celu bezpiecznego i efektywnego budowania portfela korporacyjnego i zarządza ryzykiem koncentracji branżowej między innymi poprzez limity branżowe.
Limitowaniu podlegają branże (identyfikowane co do zasady na bazie kodu PKD), których udział w portfelu korporacyjnym Banku jest równy lub wyższy niż 5% na koniec danego okresu sprawozdawczego, a także branże wskazane przez Komitet Ryzyka Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (KRK).
mBank ustalił limity zaangażowania w branże na poziomie nie wyższym niż:
■ 12% wartości brutto korporacyjnego portfela kredytowego dla branż o ryzyku niskim, ale nie więcej niż 60% wartości kapitału Tier I,
■ 10% wartości brutto korporacyjnego portfela kredytowego dla branż o ryzyku średnim, ale nie więcej niż 50% wartości kapitału Tier I,
■ 7% wartości brutto korporacyjnego portfela kredytowego dla branż o ryzyku wysokim, ale nie więcej niż 35% kapitału Tier I.
W przypadku gdy wykorzystanie limitu wynosi co najmniej 90%, przeprowadzana jest analiza pod kątem konieczności podjęcia działań zapobiegających przekroczeniu limitów. Decyzje o podjęciu takich działań podejmuje KRK.
Poniższa tabela prezentuje strukturę koncentracji zaangażowania bilansowego Grupy mBanku S.A. w poszczególne branże. Podział branżowy jest zbudowany na podstawie koncepcji łańcucha wartości, gdzie w ramach jednej branży skupione są podmioty które prowadzą działalność związaną z danym rynkiem (dostawcy, producenci, sprzedawcy).
Poniższa tabela dotyczy kredytów wycenianych zamortyzowanym kosztem i nie obejmuje kredytów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
53
Struktura koncentracji zaangażowania Grupy mBanku
31.12.2024
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Lp.
Branże
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
%
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
1.
Klienci indywidualni
68 183 621
58 600 833
8 856 463
2 392 064
305 125
56,37%
(219 017)
(480 267)
(1 196 614)
(74 966)
2.
Obsługa rynku nieruchomości
6 940 538
5 847 807
922 810
393 680
23 074
5,78%
(18 594)
(29 541)
(215 933)
17 235
3.
Budownictwo
4 805 010
4 306 949
312 402
361 347
2 227
4,00%
(16 095)
(5 831)
(155 227)
(762)
4.
Branża spożywcza
3 467 877
2 907 281
559 663
55 804
-
2,83%
(8 195)
(13 797)
(32 879)
-
5.
Energetyka i ciepłownictwo
3 378 664
3 331 722
61 745
68 983
-
2,78%
(26 384)
(1 332)
(56 070)
-
6.
Transport i logistyka
3 022 466
2 454 267
484 283
183 349
989
2,51%
(6 054)
(6 100)
(101 235)
12 967
7.
Motoryzacja
2 431 726
2 190 090
235 686
31 841
-
1,97%
(4 641)
(1 834)
(20 236)
820
8.
Metale
2 263 809
1 678 243
549 267
154 952
7 616
1,92%
(6 062)
(6 818)
(108 757)
(4 632)
9.
Działalność profesjonalna
2 204 818
2 068 531
123 068
65 958
4 775
1,82%
(6 183)
(1 616)
(44 943)
(4 772)
10.
Branża finansowa
2 213 468
2 174 878
33 343
9 410
10 025
1,79%
(5 296)
(405)
(8 364)
(123)
11.
Materiały budowlane
1 952 928
1 501 949
436 691
48 894
11 320
1,61%
(4 112)
(4 207)
(30 665)
(6 942)
12.
Opieka zdrowotna
1 840 638
1 649 604
197 187
15 277
-
1,50%
(8 990)
(2 186)
(10 254)
-
13.
Chemia i tworzywa
1 659 520
1 486 101
143 145
68 676
246
1,36%
(4 618)
(1 559)
(33 548)
1 077
14.
Handel hurtowy
1 412 412
1 164 831
214 395
144 885
-
1,22%
(3 938)
(2 162)
(105 599)
-
15.
Drewno, meble i wyroby papiernicze
1 368 828
851 360
441 138
86 963
1
1,11%
(2 825)
(2 167)
(48 382)
42 740
16.
Paliwa
1 242 643
1 137 683
73 595
152 288
104
1,10%
(2 591)
(469)
(120 978)
3 011
17.
Handel detaliczny
1 248 438
1 096 107
120 670
56 475
12 990
1,03%
(3 685)
(2 038)
(32 056)
(25)
18.
Informatyka (IT)
1 113 066
1 062 353
41 391
40 167
1
0,92%
(3 893)
(584)
(26 369)
-
19.
Leasing i wynajem ruchomości
1 054 248
912 244
134 961
29 826
-
0,87%
(2 835)
(961)
(18 987)
-
20.
Pozostałe
9 084 058
7 986 647
1 099 962
256 964
7 553
7,51%
(82 051)
(16 083)
(167 460)
(1 474)
Razem
120 888 776
104 409 480
15 041 865
4 617 803
386 046
100,00%
(436 059)
(579 957)
(2 534 556)
(15 846)
31.12.2023
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Lp.
Branże
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
%
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
1.
Klienci indywidualni
63 642 537
54 168 098
8 986 652
2 410 392
158 019
56,37%
(193 087)
(520 983)
(1 336 639)
(29 915)
2.
Obsługa rynku nieruchomości
6 321 030
5 288 120
865 845
444 702
17 680
5,68%
(36 655)
(50 211)
(227 658)
19 207
3.
Budownictwo
4 616 829
3 923 440
496 613
481 884
11 722
4,21%
(23 648)
(9 615)
(271 435)
7 868
4.
Branża spożywcza
3 330 682
2 874 320
423 340
115 650
-
2,93%
(8 529)
(15 154)
(58 945)
-
5.
Transport i logistyka
3 247 718
2 782 211
403 475
147 882
834
2,86%
(7 308)
(5 894)
(86 662)
13 180
6.
Energetyka i ciepłownictwo
2 389 976
2 384 193
22 159
69 805
-
2,12%
(30 149)
(335)
(55 697)
-
7.
Metale
2 297 587
1 894 098
389 582
36 537
14 091
2,00%
(5 486)
(4 581)
(26 172)
(482)
8.
Branża finansowa
2 156 460
2 108 757
50 446
10 791
16
1,86%
(2 812)
(755)
(9 983)
-
9.
Motoryzacja
2 137 351
1 903 344
218 663
41 892
-
1,86%
(3 812)
(1 745)
(21 927)
936
10.
Działalność profesjonalna
2 025 214
1 853 450
162 978
68 135
6 372
1,79%
(14 499)
(3 849)
(41 011)
(6 362)
11.
Materiały budowlane
1 979 311
1 520 686
449 412
41 944
10 853
1,74%
(4 154)
(2 693)
(30 587)
(6 150)
12.
Chemia i tworzywa
1 640 981
1 441 377
165 341
108 355
247
1,47%
(2 838)
(1 430)
(73 398)
3 327
13.
Handel detaliczny
1 438 006
1 258 603
157 117
66 788
9
1,27%
(3 288)
(2 552)
(38 671)
-
14.
Handel hurtowy
1 354 753
1 133 374
184 170
140 477
-
1,25%
(2 948)
(1 672)
(98 648)
-
15.
Opieka zdrowotna
1 329 502
1 186 138
156 519
10 029
3
1,16%
(11 916)
(3 831)
(7 440)
-
16.
Drewno, meble i wyroby papiernicze
1 158 284
833 026
274 150
97 901
2
1,03%
(2 631)
(2 483)
(85 185)
43 504
17.
Leasing i wynajem ruchomości
1 086 180
917 003
166 637
24 745
-
0,95%
(2 458)
(1 106)
(18 641)
-
18.
Paliwa
1 083 435
934 854
153 882
12 213
99
0,94%
(2 451)
(19 552)
(2 645)
7 035
19.
Informatyka (IT)
993 231
946 796
42 659
36 605
1
0,88%
(5 281)
(713)
(26 836)
-
20.
Pozostałe
8 647 513
7 046 823
1 580 729
242 773
6 251
7,63%
(32 202)
(27 929)
(169 798)
866
Razem
112 876 580
96 398 711
15 350 369
4 609 500
226 199
100,00%
(396 152)
(677 083)
(2 687 978)
53 014
Poniższa tabela przedstawia ryzyko branż limitowanych (tzn. takich, wobec których na daną datę bilansową obowiązywały w Grupie/Banku limity maksymalnego zaangażowania w odniesieniu do portfela ekspozycji korporacyjnych) na koniec 2024 roku i na koniec 2023 roku.
Lp.
Branża
31.12.2024
31.12.2023
1.
Finansowa
niskie
niskie
2.
Spożywcza
średnie
średnie
3.
Budowlana
średnie
wysokie
4.
Metale
-
wysokie
5.
Energetyka
-
średnie
6.
Motoryzacja
średnie
-
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
54
Od 2024 roku Grupa stosuje zasady limitowania koncentracji branżowej także do sektora deweloperów mieszkaniowych oraz sektora Odnawialnych Źródeł Energii. Ryzyko obu sektorów zostało ocenione jako średnie.
Ryzyko koncentracji dużych ekspozycji
Celem procesu zarządzania ryzykiem koncentracji dużych ekspozycji jest bieżący monitoring poziomu limitów określonych w Rozporządzeniu CRR. W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem przekroczenia regulacyjnych limitów w Banku:
■ ustalane są limity wewnętrzne, mniejsze niż określone w Rozporządzeniu CRR,
■ prowadzony jest codzienny monitoring dużych ekspozycji oraz obowiązuje niezwłoczne informowanie uczestników procesów, kredytowego i inwestycyjnego, w przypadku zanotowania przekroczeń limitów wewnętrznych.
Działania te mają bezpośredni wpływ na decyzje podejmowane w Banku dotyczące nowych ekspozycji lub zwiększania ekspozycji istniejących.
mBank przykłada szczególną wagę do prawidłowej identyfikacji skali ryzyka wobec znaczących ekspozycji kredytowych, które są zdefiniowane w wewnętrznych przepisach Banku. W przypadku przekroczenia określonej kwoty ekspozycji/limitu na klienta lub grupę podmiotów powiązanych identyfikowanej jako „bulk risk” finansowanie wymaga dodatkowej decyzji Zarządu Banku niezależnie od PD-ratingu i poziomu szczebla decyzyjnego.
Bank monitoruje duże zaangażowania podlegające limitowi koncentracji, tj. ekspozycje po uwzględnieniu skutków ograniczenia ryzyka kredytowego (art. 401-403 Rozporządzenia CRR) oraz wyłączeń (art. 390 ust. 6, art. 400, art. 493 ust. 3 Rozporządzenia CRR), które są równe lub przekraczają 10% Tier I. Według stanu na koniec 2024 Bank nie zarejestrował żadnego dużego zaangażowania w związku z możliwością stosowania zerowej wagi ryzyka dla ekspozycji wobec rządów centralnych i banków centralnych państw członkowskich w walucie innego państwa członkowskiego korzystając z zapisów w nowelizacji Rozporządzenia CRR.
W Banku funkcjonuje Komitet Kredytowy Grupy mBanku, który jest odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru na ryzykiem koncentracji i dużymi ekspozycjami na poziomie spółek zależnych mBanku.
3.5.Ryzyko rynkowe
W prowadzonej działalności Grupa jest narażona na ryzyko rynkowe, czyli ryzyko niekorzystnej zmiany bieżącej wyceny instrumentów finansowych znajdujących się w portfelach Grupy, następującej w wyniku zmian czynników ryzyka rynkowego, takich jak:
■ stopy procentowe,
■ kursy walutowe,
■ ceny akcji i kwotowania indeksów,
■ implikowane zmienności instrumentów opcyjnych,
■ spready kredytowe (w części odpowiadającej za rynkową fluktuację cen papierów dłużnych, odzwierciedlając wartość spreadu kredytowego dla obligacji korporacyjnych oraz wartość spreadu pomiędzy krzywą rentowności obligacji rządowych a krzywą swap - dla obligacji rządowych).
W zakresie księgi bankowej Grupa wyróżnia ryzyko stopy procentowej, które definiuje jako ryzyko niekorzystnej zmiany zarówno bieżącej wyceny pozycji księgi bankowej, jak i wyniku odsetkowego, na skutek zmian stóp procentowych.
3.5.1. Organizacja zarządzania ryzykiem
Organizując procesy zarządzania ryzykiem rynkowym mBank przestrzega wymogów wynikających z przepisów prawa oraz uwzględnia rekomendacje nadzorcze, w szczególności Rekomendacje KNF (między innymi A, C, G, I) oraz wytyczne EUNB, które dotyczą zarządzania ryzykiem rynkowym.
Naczelną zasadą organizacji procesu zarządzania ryzykiem rynkowym jest oddzielenie funkcji monitoringu i kontroli ryzyka rynkowego od funkcji związanych z podejmowaniem i utrzymywaniem otwartych pozycji ryzyka rynkowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
55
3.5.2. Narzędzia i miary
Na potrzeby wewnętrznego zarządzania Bank kwantyfikuje ekspozycję na ryzyko rynkowe, zarówno dla księgi bankowej, jak i handlowej, poprzez pomiar:
■ wartości zagrożonej (VaR),
■ oczekiwanej straty pod warunkiem, że strata przekracza wartość zagrożoną (ES – Expected Shortfall),
■ wartości zagrożonej w niekorzystnych warunkach rynkowych (Stressed VaR),
■ kapitału ekonomicznego na pokrycie ryzyka rynkowego,
■ wartości testów warunków skrajnych,
■ wrażliwości portfela na zmiany cen i parametrów rynkowych (IR BPV – Interest Rate Basis Point Value, CS BPV – Credit Spread Basis Point Value).
Bank przypisuje ryzyko rynkowe pozycjom księgi bankowej niezależnie od zasad kalkulacji wyniku na tych pozycjach stosowanych na potrzeby sprawozdawczości finansowej. Miary ryzyka rynkowego pozycji odsetkowych księgi bankowej są wyznaczane modelami wartości bieżącej (NPV – net present value).
Bank monitoruje ryzyko rynkowe w trybie dziennym. Dla wybranych miar ryzyka pomiar prowadzony jest w trybie tygodniowym (Stressed VaR, CS BPV według klas ratingowych) lub miesięcznym (kapitał ekonomiczny).
Dla księgi bankowej Bank stosuje dodatkowo następujące miary (szerzej opisane w rozdziale dotyczącym ryzyka stopy procentowej):
■ wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (∆EVE),
■ wrażliwość wyniku odsetkowego netto (∆NII),
■ wrażliwość wyniku odsetkowego netto z uwzględnieniem zmian w wycenie godziwej (EaR),
■ luka przeszacowania.
Wartość zagrożona (VaR) wyznaczana jest dla poszczególnych czynników ryzyka za pomocą metody historycznej, dla 1-dniowego i 10-dniowego horyzontu czasowego, dla poziomów ufności 95%, 97,5% oraz 99%, zakładając utrzymywanie niezmienionej struktury portfela. W metodzie symulacji historycznej brane są pod uwagę dane historyczne dotyczące czynników ryzyka z ostatnich 254 dni roboczych.
Na podstawie kalkulacji wartości zagrożonej obliczana jest oczekiwana wartość straty jako średnia z sześciu hipotetycznych największych strat pod warunkiem, że strata przekracza wartość zagrożoną (ES).
Wartość zagrożona w niekorzystnych warunkach rynkowych (Stressed VaR) jest miarą potencjalnej straty portfela w niekorzystnych warunkach rynkowych odbiegających od typowego zachowania rynku. Kalkulacja jest analogiczna do kalkulacji wartości zagrożonej, a jedyną różnicą jest okres występowania warunków skrajnych, który wyznaczany jest na podstawie szeregu wartości zagrożonej, opartym na dwunastomiesięcznym oknie zmian czynników ryzyka rozpoczynającym się od drugiej połowy 2021 roku.
Kapitał ekonomiczny na pokrycie ryzyka rynkowego to kapitał na pokrycie strat w skali jednego roku z tytułu zmian wyceny instrumentów finansowych tworzących portfele Grupy mBanku, wynikających ze zmian cen i wartości parametrów rynkowych.
Dodatkowymi miarami ryzyka rynkowego, uzupełniającymi pomiar wartości zagrożonej, są testy warunków skrajnych. Pokazują one hipotetyczną zmianę bieżącej wyceny portfeli Grupy mBanku, która nastąpiłaby wskutek wystąpienia tzw. scenariuszy testów warunków skrajnych, czyli przyjęcia przez czynniki ryzyka wyszczególnionych skrajnych wartości, przy założeniu utrzymywania statycznego portfela.
Testy warunków skrajnych składają się z dwóch części: standardowych testów warunków skrajnych wyznaczonych dla standardowych czynników ryzyka (kursy wymiany walut, stopy procentowe, ceny akcji oraz ich zmienności), a także testów warunków skrajnych, które obejmują zmiany spreadów kredytowych. W ten sposób uwzględniono między innymi potrzebę pokrycia w analizach testów warunków skrajnych niezależnego wpływu ryzyka bazowego (spreadu pomiędzy krzywą rentowności obligacji rządowych oraz krzywą swap), na które wyeksponowana jest Grupa z tytułu utrzymywania portfela obligacji Skarbu Państwa.
IR BPV jest miarą wrażliwości bieżącej wyceny portfeli na wzrost stóp procentowych o 1 punkt bazowy, a CS BPV na wzrost spreadu kredytowego o 1 punkt bazowy.
W celu odwzorowania ryzyka stopy procentowej produktów obszarów bankowości detalicznej i korporacyjnej o nieokreślonym terminie przeszacowania odsetek lub o stopach administrowanych przez mBank, Bank stosuje modele tak zwanych portfeli replikujących. Podejście do rachunków bieżących uwzględnia podział części stabilnej na część salda wrażliwą i niewrażliwą na zmiany stóp procentowych. Przyjęta dla części stabilnych kapitału oraz rachunków bieżących, niewrażliwych na zmiany stóp procentowych, struktura tenorowa odzwierciedla przyjętą strategię inwestycyjną Banku w zakresie stabilizowania wyniku odsetkowego. Dla rachunków oszczędnościowych struktura tenorowa części stabilnej jest modelowana.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
56
Przedstawione poniżej wyniki pomiaru VaR i IR BPV prezentują ujęcie z uwzględnieniem modelowania stabilnych części kapitału i produktów o nieokreślonym terminie zapadalności/wymagalności (produkty NMD – non-maturity deposits).
Metodologia pomiaru podlega wstępnej i okresowej walidacji, prowadzonej przez Jednostkę Walidacyjną, oraz kontroli przez Departament Audytu Wewnętrznego.
W celu ograniczenia ekspozycji na ryzyko rynkowe ustanawiane są limity na:
■ VaR na poziomie ufności 97,5% w 1-dniowym horyzoncie czasowym,
■ wyniki testów warunków skrajnych,
■ miary wrażliwości IR BPV i CS BPV.
Decyzje w zakresie wartości limitów ryzyka rynkowego podejmują:
■ Rada Nadzorcza (w odniesieniu do portfela Grupy mBanku),
■ Zarząd Banku (w odniesieniu do portfela mBanku),
■ Komitet Ryzyka Rynków Finansowych (w odniesieniu do portfeli jednostek biznesowych).
3.5.3. Profil ryzyka rynkowego
Zasadniczym źródłem ryzyka rynkowego Grupy mBanku są pozycje mBanku.
Wartość zagrożona
W 2024 roku ryzyko rynkowe mierzone wartością zagrożoną VaR (w horyzoncie jednodniowym, na poziomie ufności 97,5%) utrzymywało się na niskim poziomie w relacji do limitów VaR, co spowodowane było głównie spadkiem zmienności rynkowej w horyzoncie obserwacji.
W tabeli przedstawione zostały wartości VaR dla portfela Grupy i mBanku.
2024
2023
Grupa mBanku
mBank
Grupa mBanku
mBank
tys. zł
31.12.2024
średnia
31.12.2024
średnia
31.12.2023
średnia
31.12.2023
średnia
VaR IR
30 871
19 761
30 129
19 081
13 944
15 588
14 065
15 147
VaR FX
2 053
1 249
2 150
1 259
1 245
683
1 243
661
VaR CS
56 292
49 526
55 456
48 838
53 871
74 789
53 394
73 608
VaR
44 254
40 446
42 215
40 124
49 861
77 807
50 869
77 098
Stressed VaR
171 484
121 811
167 993
119 120
100 141
89 755
98 210
88 529
VaR IR – ryzyko stopy procentowej (bez wyodrębnionego spreadu kredytowego)
VaR FX - ryzyko walutowe
VaR CS – ryzyko spreadu kredytowego
Wyniki pomiaru prezentują ujęcie z uwzględnieniem modelowania stabilnych części kapitału i rachunków bieżących.
Na poziom wartości zagrożonej (VaR) miały wpływ w przeważającej mierze portfele instrumentów wrażliwych na stopę procentową oraz na wyodrębniony spread kredytowy - głównie portfele skarbowych papierów dłużnych (na księdze bankowej i handlowej) oraz pozycje wynikające z transakcji wymiany stóp procentowych. Spadek wartości zagrożonej wynikał z mniejszej zmienności na rynkach finansowych w porównaniu z poprzednim okresem, natomiast wzrost wartości zagrożonej w warunkach stresowych wynikał w głównej mierze ze zwiększenia ekspozycji na ryzyko stopy procentowej.
Miary wrażliwości
W tabeli przedstawione zostały wartości IR BPV i CS BPV (+1 p.b.) dla portfela Grupy i mBanku w podziale na księgę bankową i handlową.
IR BPV
CS BPV
Grupa mBanku
mBank
Grupa mBanku
mBank
tys. zł
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
Księga bankowa
(3 206)
(1 501)
(3 110)
(1 455)
(10 738)
(8 481)
(10 604)
(8 401)
Księga handlowa
(296)
(38)
(296)
(38)
(557)
(282)
(557)
(282)
Suma
(3 502)
(1 539)
(3 406)
(1 493)
(11 295)
(8 763)
(11 161)
(8 683)
Prezentowana wrażliwość na zmiany spreadu kredytowego (CS BPV) dla księgi bankowej mBanku wzrosła w 2024 roku ze względu na stopniowe zwiększanie portfela obligacji i w około 80% wynika z pozycji w papierach dłużnych wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Wahania cen rynkowych nie mają wpływu na poziom rezerwy rewaluacyjnej i rachunek zysków i strat dla tych pozycji.
Wrażliwość na zmianę stopy procentowej (IR BPV) wzrosła w 2024 roku, co wynika głównie ze zwiększonych zakupów obligacji skarbowych.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
57
3.6.Ryzyko walutowe
Grupa jest narażona na wpływ zmian kursów walutowych z tytułu posiadanych aktywów finansowych i zaciągniętych zobowiązań w walutach innych niż PLN. Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Grupy na ryzyko walutowe na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku. Tabele te przedstawiają aktywa i zobowiązania Grupy według wartości bilansowej oraz pozycje pozabilansowe w podziale walutowym.
31.12.2024
PLN
EUR
USD
CHF
CZK
INNE
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
19 152 772
16 989 947
168 230
1 462
342 763
25 752
36 680 926
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
1 697 873
128 698
13 024
-
1 007
112
1 840 714
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
824 405
9 336
91 241
-
804
-
925 786
Kapitałowe papiery wartościowe
364 715
2 421
39 792
-
804
-
407 732
Dłużne papiery wartościowe
-
-
31 204
-
-
-
31 204
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
459 690
6 915
20 245
-
-
-
486 850
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
34 499 571
89 272
-
-
-
-
34 588 843
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
124 811 783
22 394 151
1 969 173
881 475
14 420 653
115 642
164 592 877
Dłużne papiery wartościowe
30 447 429
2 523 407
994 808
-
-
-
33 965 644
Należności od banków
515 631
675 386
130 570
-
8 416 450
420
9 738 457
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
93 848 723
19 195 358
843 795
881 475
6 004 203
115 222
120 888 776
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
16 891
-
-
-
-
-
16 891
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
102 810
-
-
-
-
-
102 810
Wartości niematerialne
1 954 643
160
-
-
1 890
-
1 956 693
Rzeczowe aktywa trwałe
1 426 118
8 550
-
-
27 143
-
1 461 811
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
-
13 139
-
-
46 516
-
59 655
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 348 895
12 574
-
-
2 548
-
1 364 017
Inne aktywa
1 579 782
689 201
9 720
271
85 246
2 120
2 366 340
AKTYWA RAZEM
187 415 543
40 335 028
2 251 388
883 208
14 928 570
143 626
245 957 363
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
905 818
170 277
16 702
161
-
1 079
1 094 037
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
154 351 791
39 658 315
7 429 746
3 871 201
12 804 767
1 295 242
219 411 062
Zobowiązania wobec banków
913 874
164 163
52 443
1 928 942
-
9
3 059 431
Zobowiązania wobec klientów
150 467 813
28 093 175
7 377 303
806 815
12 783 724
1 280 148
200 808 978
Zobowiązania z tytułu leasingu
89 263
611 389
-
-
21 043
15 085
736 780
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
1 340 748
10 789 588
-
-
-
-
12 130 336
Zobowiązania podporządkowane
1 540 093
-
-
1 135 444
-
-
2 675 537
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
(454 562)
81 146
-
-
(20 152)
-
(393 568)
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
30 940
-
-
-
-
-
30 940
Rezerwy
1 910 700
25 297
15 184
1 321 091
4 689
210
3 277 171
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
179 049
25 986
-
-
33 242
-
238 277
Inne zobowiązania
3 832 693
196 144
176 329
207 580
85 519
34 185
4 532 450
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
160 756 429
40 157 165
7 637 961
5 400 033
12 908 065
1 330 716
228 190 369
POZYCJA BILANSOWA NETTO
26 659 114
177 863
(5 386 573)
(4 516 825)
2 020 505
(1 187 090)
17 766 994
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
33 460 087
3 331 173
167 966
3
484 767
449
37 444 445
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
6 679 341
1 867 887
439 518
98
110
68 532
9 055 486
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
58
31.12.2023
PLN
EUR
USD
CHF
CZK
INNE
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
16 828 524
19 370 366
145 464
2 427
319 947
35 699
36 702 427
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
1 638 495
108 519
12 791
137
-
91
1 760 033
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
811 521
16 990
69 455
-
832
-
898 798
Kapitałowe papiery wartościowe
242 421
1 688
-
-
832
-
244 941
Dłużne papiery wartościowe
-
-
50 144
-
-
-
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
569 100
15 302
19 311
-
-
-
603 713
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
36 805 635
81 448
77 994
-
-
-
36 965 077
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
106 425 206
21 212 082
1 128 768
2 109 034
12 304 708
139 531
143 319 329
Dłużne papiery wartościowe
21 377 625
1 791 218
154 847
-
-
-
23 323 690
Należności od banków
310 963
448 541
199 281
-
6 160 212
62
7 119 059
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
84 736 618
18 972 323
774 640
2 109 034
6 144 496
139 469
112 876 580
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
20 204
-
-
-
-
-
20 204
Wartości niematerialne
1 699 588
127
-
-
2 224
-
1 701 939
Rzeczowe aktywa trwałe
1 441 223
5 778
-
-
34 400
-
1 481 401
Nieruchomości inwestycyjne
111 964
-
-
-
-
-
111 964
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
-
4 557
-
-
36 478
-
41 035
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 369 469
7 870
-
-
2 201
-
1 379 540
Inne aktywa
1 954 445
475 487
9 674
213
158 606
344
2 598 769
AKTYWA RAZEM
169 106 274
41 283 224
1 444 146
2 111 811
12 859 396
175 665
226 980 516
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu i instrumenty pochodne zabezpieczające
1 165 468
286 666
24 594
18 686
-
340
1 495 754
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
138 384 001
39 522 805
7 952 008
4 494 789
11 715 308
1 389 664
203 458 575
Zobowiązania wobec banków
677 861
625 404
73 595
1 938 380
1
61
3 315 302
Zobowiązania wobec klientów
134 340 754
29 379 764
7 878 413
806 668
11 689 228
1 372 628
185 467 455
Zobowiązania z tytułu leasingu
120 355
692 316
-
-
26 079
16 975
855 725
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
1 702 252
8 825 321
-
577 592
-
-
11 105 165
Zobowiązania podporządkowane
1 542 779
-
-
1 172 149
-
-
2 714 928
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
(638 774)
72 789
-
-
-
-
(565 985)
Rezerwy
737 421
15 084
11 323
1 574 685
7 067
4
2 345 584
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
130 727
19 166
-
-
51 291
-
201 184
Inne zobowiązania
5 280 553
414 980
240 240
184 323
166 533
21 549
6 308 178
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
145 059 396
40 331 490
8 228 165
6 272 483
11 940 199
1 411 557
213 243 290
POZYCJA BILANSOWA NETTO
24 046 878
951 734
(6 784 019)
(4 160 672)
919 197
(1 235 892)
13 737 226
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
30 552 486
3 000 487
279 795
3
493 472
31 987
34 358 230
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
5 914 921
1 836 601
430 718
170
71
19 192
8 201 673
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
59
3.7.Ryzyko stopy procentowej
mBank S.A.
W procesie zarządzania ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej zapewniona została w Grupie niezależność funkcji identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontrolowania ryzyka od funkcji związanych z podejmowaniem ryzyka.
Ryzyko stopy procentowej księgi bankowej to ryzyko wynikające z narażenia wyniku odsetkowego oraz kapitału Banku na niekorzystny wpływ zmian stóp procentowych. Kierując się rekomendacjami KNF, w szczególności Rekomendacją G, wytycznymi EBA (EBA/GL/2022/14) oraz rozporządzeniem delegowanym KE 2024/856, Bank monitoruje strukturę księgi bankowej w zakresie ryzyka niedopasowania terminów przeszacowania, ryzyka bazowego, ryzyka krzywej dochodowości oraz ryzyka opcji klienta.
Podstawowymi miarami ryzyka stopy procentowej księgi bankowej stosowanymi przez Bank są:
■ wrażliwość wyniku odsetkowego (delta NII), tj. różnica wyniku odsetkowego netto pomiędzy scenariuszem bazowym i scenariuszem alternatywnym, zakładającym różne przesunięcia krzywej rentowności oraz zmiany struktury bilansu, w tym nadzorczy test wartości odstających (SOT) oraz wrażliwość NII z uwzględnieniem zmian wartości godziwej (EaR),
■ wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (delta EVE), tj. różnica wartości bieżącej przepływów pieniężnych pomiędzy scenariuszem bazowym a scenariuszem alternatywnym, zakładającym różne przesunięcia krzywej rentowności, w tym zgodne z wytycznymi EUNB dotyczącymi nadzorczego testu wartości odstających (SOT).
Ryzyko stopy procentowej w portfelu bankowym jest zabezpieczane i zarządzane w oparciu o limity dNII oraz EVE, w tym dla SOT a także EaR, limity dla ryzyka rynkowego – nałożone na wartość zagrożoną (VaR), testy warunków skrajnych oraz na IR BPV i CS BPV.
Bank kalkuluje i monitoruje w trybie miesięcznym i kwartalnym poziom wrażliwości dochodu odsetkowego netto, wyliczanego dla różnych scenariuszy zmian stóp procentowych, w tym równoległe przesunięcie krzywej dochodowości, jej wystromienie oraz spłaszczenie, oraz ryzyka bazowego, zarówno w ujęciu statycznym, dynamicznym jak i dla bilansu odpływów. Główne założenia przyjęte do kalkulacji miary to:
■ stosowanie stawek klientowskich, które obejmują marże handlowe oraz stawki rynkowe,
■ dla produktów bez określonej daty zapadalności przypisywanie terminów przeszacowania na podstawie modelu portfeli replikujących,
■ zastosowane ograniczenia dolnego i górnego poziomu stopy klientowskiej, wynikającego z przepisów prawa,
■ uwzględnienie ryzyka opcji behawioralnych wynikającego z zerwań depozytów oraz przedpłat kredytów.
Dodatkowo Bank kalkuluje w trybie miesięcznym i raportuje kwartalnie wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału dla różnych scenariuszy uwzględniających zmiany poziomu i nachylenia krzywej dochodowości oraz spreadów walutowych i kredytowych, w podziale na wartości w walutach razem oraz osobno dla walut istotnych, w oparciu o następujące założenia:
■ uwzględnienie przepływów z aktywów i pasywów wrażliwych na zmiany stóp procentowych, z wykluczeniem marż komercyjnych,
■ użycie krzywych wolnych od ryzyka, z wyjątkiem papierów dłużnych, gdzie zastosowana została krzywa zawierająca spread kredytowy,
■ wyłączenie kapitału z pasywów,
■ brak nowej produkcji (run-off balance sheet).
W przypadku kalkulowanych miar wrażliwości dochodu odsetkowego netto Bank uwzględnia ryzyko wcześniejszej częściowej lub całkowitej spłaty kredytu/wycofania środków z rachunków terminowych przed terminem ich wymagalności. Bank dąży do stabilizacji wyniku odsetkowego (NII) i optymalizacji wyniku oraz zmian EVE w ramach przyjętego apetytu na ryzyko.
Wrażliwość dochodu odsetkowego netto (na podstawie bilansu statycznego w horyzoncie 12 miesięcy) w Banku według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku przedstawia poniższa tabela.
∆ NII
31.12.2024
31.12.2023
Równoległy wzrost stóp o 100 pb
452 024
623 076
Równoległy spadek stóp o 100 pb
(577 735)
(835 752)
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
60
Wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (dla bilansu odpływów) w scenariuszach szokowych zmian stóp procentowych została przedstawiona w poniższej tabeli.
∆ EVE
31.12.2024
31.12.2023
Równoległy wzrost szoku
(1 448 663)
(995 042)
Równoległy spadek szoku
1 276 302
1 098 899
Gwałtowniejszy szok (spadek stóp krótkoterminowych i wzrost stóp długoterminowych)
216 033
81 676
Bardziej umiarkowany szok (wzrost stóp krótkoterminowych i spadek stóp długoterminowych)
(502 754)
(274 768)
Wzrost szoku dla stóp krótkoterminowych
(945 148)
(601 574)
Spadek szoku dla stóp krótkoterminowych
942 470
624 664
Maximum
(1 448 663)
(995 042)
Kapitał Tier I
14 843 086
12 719 997
Spadek miary ∆NII rok do roku wynikał z podjętych działań mających na celu stabilizację wyniku odsetkowego, w tym transakcjami m.in. na papierach dłużnych oraz instrumentach pochodnych, celem dopasowania terminów przeszacowania po stronie aktywnej i pasywnej ze szczególnym uwzględnieniem krótkiego odcinka krzywej (do 1Y). Bank nadal utrzymywał znaczną część środków w krótkoterminowych aktywach o zmiennej stopie procentowej, które podnoszą wrażliwość NII na zmiany stóp procentowych, a odpowiadające im pasywa były niewrażliwe na zmiany stóp procentowych w scenariuszach spadku, tj. rachunki bieżące, oprocentowane na 0% (ustawowe dolne ograniczenie na poziomie 0%). Pozostałe zmiany wynikają ze wzrostu sumy bilansowej. Dodatkowo nadwyżka płynności na datę końca roku została ulokowana na koncie w NBP, które powyżej poziomu rezerwy obowiązkowej jest niewrażliwe na stopę procentową, co również wpłynęło na spadek ∆NII na dzień 31 grudnia 2024 roku. Jednocześnie wrażliwość NII w relacji do rocznego dochodu odsetkowego netto Banku jest znacząco niższa niż w poprzednich latach, co jest spowodowane zwiększeniem duracji aktywów, głównie przez zakup obligacji skarbowych na stałą stopę, oraz transakcjami wymiany stopy procentowej.
W związku z wejściem w życie Rozporządzenia Delegowanego Komisji UE 2024/856 ustanawiającego definicję „dużego obniżenia” na poziomie 5% kapitału Tier I na potrzeby nadzorczych testów wartości odstających (tzw. dNII SOT), Bank kalkuluje i monitoruje nową miarę zgodnie z rozporządzeniem. Za okres objęty sprawozdaniem wrażliwość Banku pozostawała poniżej zdefiniowanego progu nadzorczego.
Miara ta jest kalkulowana przy określonych założeniach metodologicznych, w tym stałości bilansu, marż historycznych dla produktów odnawianych, elastyczności cenowej bazy depozytowej, adekwatnej w danej sytuacji rynkowej, co sprawia, że nie powinna być traktowana jako prognoza wyniku odsetkowego, ale jako miara wrażliwości na dany moment w określonych warunkach. Wzrost miary ∆EVE w wartościach bezwzględnych rok do roku jest spowodowany zwiększeniem duracji aktywów, głównie przez zakup obligacji skarbowych na stałą stopę, oraz transakcjami wymiany stopy procentowej.
Pozostałe zmiany poziomów ∆NII i ∆EVE wynikają ze wzrostu sumy bilansowej, który zaobserwowano pomiędzy 2023 i 2024 rokiem.
mBank Hipoteczny S.A.
Podstawowymi miarami ryzyka stopy procentowej w mBanku Hipotecznym S.A. są luka niedopasowania terminów przeszacowania oraz liczony na jej bazie dochód odsetkowy narażony na ryzyko („EaR”).
Nagła zmiana rynkowych stóp procentowych o 100 bp dla wszystkich terminów zapadalności w przypadku, gdyby miała charakter trwały i o niekorzystnym kierunku, spowodowałaby zmniejszenie rocznego dochodu odsetkowego o:
EaR (w tys. zł)
31.12.2024
31.12.2023
dla pozycji wyrażonych w PLN
4 068
3 119
dla pozycji wyrażonych w USD
1
3
dla pozycji wyrażonych w EUR
793
937
Przy wyliczaniu tych wartości przyjęto założenie, że struktura aktywów i zobowiązań ujętych w sprawozdaniach finansowych według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i według stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku nie ulegnie zmianie w trakcie najbliższego roku, ani że mBank Hipoteczny S.A. nie podejmie żadnych działań w celu zmiany ekspozycji narażonej na ryzyko.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
61
mLeasing Sp. z o.o.
Ryzyko rynkowe oznacza dla Spółki potencjalną stratę wywołaną niekorzystnymi zmianami cen rynkowych lub parametrów, na które ceny rynkowe mają wpływ. Spółka jest narażona w tym zakresie na ryzyko wynikające z otwartych pozycji walutowych oraz z niedopasowania produktów obciążonych ryzykiem stopy procentowej w zakresie terminów zapadalności i/lub terminów przeszacowań.
Spółka stosuje globalną miarę dla mierzenia wartości portfela bankowego zagrożonego ryzykiem walutowym i stopy procentowej jaką jest VaR.
Suma VaR ryzyka stopy procentowej oraz VaR ryzyka kursowego stanowi VaR globalny Spółki. VaR ryzyka stopy procentowej prezentuje wpływ zmian stopy procentowej na wartość portfela Spółki. VaR ryzyka kursowego prezentuje wpływ zmian kursów walut na wycenę pozycji bilansowych zobowiązań i aktywów do dnia ich przeszacowania (zmiany oprocentowania).
Zgodnie z decyzją Komitetu Ryzyka mBanku S.A. dotyczącą zasad monitorowania poziomu ryzyka rynkowego w podmiotach zależnych należących do Grupy mBanku, mBank przekazuje wyznaczone wartości miar ryzyka dla portfela mLeasing.
Wysokość VaR (97,5% poziom ufności, okres przetrzymania 1 dzień) nie może przekraczać podstawowego limitu VaR na mLeasing stosowanego przez mBank S.A. w danym okresie (860 tys. zł na koniec 2024 roku oraz 600 tys. zł na koniec 2023 roku).
Poniższa tabela przedstawia wartości VaR na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku, wyliczone przy zastosowaniu opisanych powyżej parametrów.
VaR
w tys. zł
31.12.2024
31.12.2023
Ryzyko stopy procentowej
380
169
Ryzyko walutowe
68
29
VaR ogółem
448
198
Ryzyko stopy procentowej Grupy mBanku S.A.
Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Grupy na ryzyko stopy procentowej. Tabele te przedstawiają instrumenty finansowe Grupy według wartości bilansowej, w podziale według wcześniejszego z dwóch terminów: zmiany oprocentowania przewidzianego w umowie lub terminu wymagalności.
31.12.2024
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 do12 miesięcy
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Pozycje nieodsetkowe
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
26 283 093
-
-
-
-
10 397 833
36 680 926
Należności od banków
9 604 336
836
-
130 205
-
3 080
9 738 457
Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe oraz inwestycje w jednostki zależne
17 292 684
4 713 058
15 546 660
27 465 413
4 744 275
419 082
70 181 172
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
62 622 840
35 793 261
4 481 546
16 754 045
1 653 528
113 378
121 418 598
Inne aktywa oraz pochodne instrumenty finansowe
175 679
62 944
33 253
1 378
-
2 703 079
2 976 333
Aktywa razem
115 978 632
40 570 099
20 061 459
44 351 041
6 397 803
13 636 452
240 995 486
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków
1 118 440
-
1 310 793
619 493
-
10 705
3 059 431
Zobowiązania wobec klientów
181 738 914
15 438 738
3 125 859
81 013
10 621
413 833
200 808 978
Zobowiązania z tytułu leasingu
802
1 570
6 207
9 709
-
718 492
736 780
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
799 451
2 058 641
1 331 951
5 784 751
2 155 542
-
12 130 336
Zobowiązania podporządkowane
1 912 738
-
762 799
-
-
-
2 675 537
Pozostałe zobowiązania oraz pochodne instrumenty finansowe
139 727
117 617
49 636
-
-
4 973 797
5 280 777
Zobowiązania razem
185 710 072
17 616 566
6 587 245
6 494 966
2 166 163
6 116 827
224 691 839
Luka bilansowa
(69 731 440)
22 953 533
13 474 214
37 856 075
4 231 640
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
62
31.12.2023
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 do12 miesięcy
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Pozycje nieodsetkowe
Razem
AKTYWA
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
35 413 551
-
-
-
-
1 288 876
36 702 427
Należności od banków
4 261 157
2 548 406
48 585
259 818
-
1 093
7 119 059
Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe oraz inwestycje w jednostki zależne
22 002 800
4 567 733
15 971 511
16 844 169
1 587 538
255 483
61 229 234
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
59 591 892
35 764 174
3 403 439
13 644 699
925 946
190 641
113 520 791
Inne aktywa oraz pochodne instrumenty finansowe
147 433
17 645
82 542
54 512
34 463
3 336 327
3 672 922
Aktywa razem
121 416 833
42 897 958
19 506 077
30 803 198
2 547 947
5 072 420
222 244 433
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków
1 292 066
71 901
1 468
1 938 343
-
11 524
3 315 302
Zobowiązania wobec klientów
167 652 171
14 293 890
2 515 453
99 173
22 813
883 955
185 467 455
Zobowiązania z tytułu leasingu
2 497
1 400
5 378
6 178
-
840 272
855 725
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
878 128
3 520 805
577 592
5 978 349
150 291
-
11 105 165
Zobowiązania podporządkowane
1 952 597
-
762 331
-
-
-
2 714 928
Pozostałe zobowiązania oraz pochodne instrumenty finansowe
108 100
47 917
62 750
99 425
127 952
7 200 181
7 646 325
Zobowiązania razem
171 885 559
17 935 913
3 924 972
8 121 468
301 056
8 935 932
211 104 900
Luka bilansowa
(50 468 726)
24 962 045
15 581 105
22 681 730
2 246 891
3.8.Ryzyko płynności
Źródła ryzyka płynności
Ryzyko płynności jest rozumiane jako ryzyko utraty zdolności finansowania aktywów i terminowego wykonywania zobowiązań płatniczych, wynikających z posiadanych przez Bank pozycji bilansowych i pozabilansowych, na dogodnych dla Banku warunkach i po cenie rynkowej zobowiązań.
Przyczyny problemów z płynnością mogą pojawić się po dwóch stronach bilansu oraz zobowiązań pozabilansowych.
Po stronie aktywnej ich głównym źródłem jest ryzyko płynności rynku (produktu), ryzyko nieterminowej spłaty kredytów lub nadmierny wzrost udzielonych klientom kredytów w stosunku do wzrostu bazy depozytowej. Ryzyko płynności rynku (produktu) jest to rodzaj zagrożenia, którego objawem jest całkowity bądź częściowy brak możliwości upłynnienia posiadanych aktywów lub możliwość zbycia tych aktywów jedynie po niekorzystnej cenie.
Po stronie pasywnej najczęstszym źródłem ryzyka płynności jest ryzyko finansowania i ryzyko wycofania środków przez klientów. Pierwsze z nich jest rodzajem zagrożenia, w którym w przypadku kryzysu pozyskanie środków finansujących może odbyć się jedynie po znacznie wyższej cenie, a w sytuacji skrajnej pozyskanie lub odnowienie zapadającego finansowania wcale nie jest możliwe. Drugi rodzaj zagrożenia jest związany z niepewnością w zakresie zachowania klientów, których decyzje (np. dotyczące wycofania zdeponowanych środków) mogą zachwiać zdolnością Banku do bieżącej obsługi zobowiązań.
Źródłem ryzyka dla zobowiązań pozabilansowych są, związane z zachowaniem klientów, niespodziewane ciągnienia przyznanych linii. Odnosi się to również do wykorzystywania przyznanych linii intraday i overdraft dla klientów powierniczych i korporacyjnych. W odniesieniu do instrumentów pochodnych zawartych w ramach umów ramowych lub rozliczanych przez centralnego kontrahenta, ryzyko płynności może materializować się na skutek niekorzystnych, skrajnych zmian w warunkach rynkowych powodujących zmianę wyceny instrumentów pochodnych i związanej z tym konieczności uzupełnienia zabezpieczenia.
Materializacja ryzyk wynikających zarówno z pozycji bilansowych jak i pozabilansowych może być szczególnie dotkliwa w sytuacji występowania wysokich koncentracji. mBank w swojej działalności zakłada dywersyfikację źródeł i terminów finansowania, jak również aktywów, w których lokowane są nadwyżki płynności.
Dodatkowo Grupa ocenia istotność czynników ryzyka ESG z perspektywy ryzyka płynności. Niezależnie od wyników tej oceny, czynniki ryzyka ESG uwzględniane są pośrednio w ramach powiązań z innymi rodzajami ryzyka: kredytowym, rynkowym, operacyjnym, reputacji, a także w wybranych procesach.
Bieżąca działalność Banku wymaga rozliczania operacji płatniczych. Tego typu działalność generuje wysokie zapotrzebowanie na płynność w ciągu dnia. Na poziomie systemu NBP oferuje narzędzie wspierające płynne rozliczanie transakcji (kredyt techniczny w PLN i EUR). Aby skorzystać z kredytu technicznego, Bank utrzymuje odpowiedniej wielkości portfel płynnych papierów wartościowych spełniających określone wymagania NBP. Bank posiada również dostęp do finansowania zabezpieczonego w formie kredytu lombardowego w bankach centralnych Czech i Słowacji.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
63
Biorąc pod uwagę Grupę mBanku ryzyko płynności identyfikowane jest również jako możliwość nieoczekiwanego wzrostu istotnych potrzeb płynnościowych spółek zależnych mBanku. W Grupie wprowadzono scentralizowane podejście do zarządzania finansowaniem w celu zwiększenia efektywności wykorzystywanych zasobów płynnościowych oraz bardziej efektywnego dopasowania struktury terminowej zapadalności finansowania i aktywów.
Ryzyko płynności może ujawnić się także w wyniku stosowania nieadekwatnych modeli na potrzeby analiz płynności (np. modelu osadu bazy depozytowej) i może w konsekwencji polegać na niedoszacowaniu ryzyka płynności. Jest ono monitorowane poprzez weryfikację i back-testy zgodnie z Polityką Zarządzania Modelami.
Organizacja zarządzania ryzykiem
W celu zapewnienia efektywnego procesu zarządzania ryzykiem płynności Zarząd Banku określa adekwatną strukturę organizacyjną oraz deleguje kompetencje na dedykowane jednostki i Komitety. Zarządzanie ryzykiem płynności odbywa się w oparciu o model trzech linii obrony.
Zarządzanie ryzykiem płynności ma na celu zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku i Grupy do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności. Na proces zarządzania płynnością składa się zbiór działań mających na celu identyfikację, pomiar, kontrolę, monitorowanie, redukowanie oraz określenie akceptowanego poziomu ekspozycji na ryzyko. W procesie tym można wydzielić, w sensie operacyjnym, dwa podstawowe elementy – składnik obejmujący wszelkie formy zarządzania oraz składnik kontroli i monitorowania ryzyka płynności.
mBank S.A.
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań. Bank realizuje ten cel poprzez dywersyfikację stabilnych źródeł finansowania w odniesieniu do grup klientów (od których pozyskuje depozyty), produktów i walut, utrzymywanie bufora płynności, przy jednoczesnej optymalizacji bilansu pod kątem rentowności. Długoterminowe działania mBanku w tym zakresie realizowane są przy uwzględnieniu uwarunkowań co do możliwości pozyskania finansowania oraz dochodowości biznesu.
W 2024 roku Europejski Bank Centralny rozpoczął serię obniżek stóp procentowych, uzasadniając swoje decyzje spadającą w strefie euro inflacją. Jednocześnie NBP, po dłuższej przerwie w zacieśnianiu polityki monetarnej, utrzymał stopy procentowe na niezmienionym poziomie. W warunkach dużej nadpłynności, która utrzymywała się w polskim sektorze bankowym, banki utrzymywały oprocentowanie depozytów na stabilnym poziomie.
W 2024 roku Bank działał w warunkach niepewnej sytuacji geopolitycznej i rynkowej. Pomimo nieprzewidywalnych warunków rynkowych, Bank charakteryzował się wysoką odpornością na ryzyko płynności. Wzrost bazy depozytowej oraz niska dynamika rozwoju akcji kredytowej miały bezpośrednie przełożenie na wzmocnienie pozycji płynnościowej.
Bank utrzymywał wysoką płynność dzięki wysokiemu udziałowi depozytów detalicznych w bilansie Banku, dużemu portfelowi płynnych aktywów oraz niskiej koncentracji podmiotowej zobowiązań. Istotną rolę odgrywał również wysoki poziom depozytów gwarantowanych. Dodatkowo w 2024 roku odnotowano wzrost wartości portfela obligacji skarbowych, co przyczyniło się do wzrostu poziomu bufora aktywów płynnych.
Bank przeprowadził w 2024 roku emisję obligacji kapitałowych AT1 w PLN, które zostały zaliczone do instrumentów dodatkowych w kapitale Tier I oraz tzw. zielonych obligacji własnych w formacie uprzywilejowanych obligacji senioralnych (PS) w EUR w ramach programu EMTN, co dodatkowo pozytywnie wpłynęło na poziom płynności Banku.
W lipcu 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego wprowadziła Rekomendację dotyczącą Wskaźnika Finansowania Długoterminowego (WFD), mającą na celu ograniczenie ryzyka obserwowanego w polskim sektorze bankowym, związanego z obecną strukturą finansowania kredytów hipotecznych, które w większości opiera się na depozytach detalicznych, szczególnie bieżących. Rekomendacja ta ma na celu zwiększenie finansowania długoterminowych kredytów hipotecznych długoterminowymi instrumentami dłużnymi. Rekomendacja WFD promuje długoterminowe instrumenty dłużne oraz kredyty oprocentowane stałą lub okresowo stałą stopą procentową, a także zawiera zachęty do emisji zielonych instrumentów dłużnych. Banki są zobowiązane do spełniania minimalnego poziomu WFD na poziomie 40% od końca 2026 roku. Wskaźnik WFD jest raportowany przez mBank do KNF od daty raportowej za koniec lipca 2024 roku.
Mimo zmiennych warunków rynkowych, miary płynności mBanku w całym okresie sprawozdawczym kształtowały się znacznie powyżej minimalnych poziomów regulacyjnych oraz wewnętrznych poziomów, określających apetyt na ryzyko.
Proces samooceny adekwatności płynności (ILAAP)
W celu dokonywania przeglądu systemu zarządzania ryzykiem płynności w Banku oraz całej Grupie został wypracowany proces ILAAP. W ramach tego procesu przeglądowi podlegają wszystkie elementy systemu zarządzania ryzykiem płynności, w tym:
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
64
■ strategia zarządzania ryzykiem płynności,
■ testy warunków skrajnych,
■ plan awaryjny płynności,
■ bufor płynności,
■ zarządzanie ryzykiem płynności śróddziennej,
■ system wczesnego ostrzegania,
■ identyfikacja i pomiar ryzyka płynności,
■ system raportowania.
Przegląd dokonywany jest raz w roku. Wnioski z przeprowadzanego przeglądu służą dalszemu ulepszaniu i rozwojowi systemu zarządzania ryzykiem płynności.
Narzędzia i miary wykorzystywane w pomiarze ryzyka płynności
W ramach zarządzania ryzykiem płynności analizie poddawany jest szereg miar ryzyka, z których podstawową jest luka niedopasowania. Obejmuje ona wszystkie aktywa, pasywa oraz pozycje pozabilansowe Banku dla wszystkich walut w horyzontach czasowych ustalonych przez Bank. W 2024 roku Bank utrzymywał poziom nadwyżki płynnościowej adekwatny do prowadzonej działalności operacyjnej i aktualnej sytuacji rynkowej w postaci portfela płynnych papierów skarbowych i pieniężnych, dla których istnieje możliwość zastawu bądź sprzedaży w dowolnym momencie bez istotnej utraty ich wartości.
Zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2015/61 z dnia 10 października 2014 roku, zmienionym przez Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2018/1620 z dnia 13 lipca 2018 roku, obowiązującym od 30 kwietnia 2020 roku, oraz Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020, Bank kalkuluje nadzorcze miary płynności. W 2024 roku nadzorcze limity nie były przekraczane. Ponadto Bank dokonuje pogłębionej analizy płynności długoterminowej oraz ustala wewnętrzne limity (o charakterze poziomów kontrolnych) zaangażowania w aktywa długoterminowe.
Na miary nadzorcze nakładane są również limity wewnętrzne oraz wyznaczane odpowiednie bufory. Badana jest również stabilność i struktura źródeł finansowania, w tym poziom osadu i koncentracji dla depozytów terminowych i rachunków bieżących. Bank przeprowadza analizy zmienności pozycji bilansowych i pozabilansowych, w szczególności otwartych linii kredytowych i wykorzystania limitów w rachunkach. Raz w roku Bank przeprowadza również pogłębioną analizę koncentracji z perspektywy ryzyka płynności Banku. Analiza obejmuje ocenę koncentracji aktywów, pasywów i transakcji wewnątrzgrupowych. Dodatkowo w ramach analizy koncentracji Bank monitoruje scenariusz służący do oceny koncentracji depozytów. Bank ocenia, jak zwiększone wypływy z nieubezpieczonych depozytów, przekładają się na płynność Banku. Scenariusz jest wzorowany na wypływach, które wystąpiły w amerykańskim banku Silicon Valley Bank (SVB) tuż przed jego upadkiem w 2023 roku. Parametry wypływów zostały odpowiednio dostosowane do struktury finansowania mBanku. Celem scenariusza jest monitorowanie koncentracji depozytów.
Bieżącej analizie podlega płynność w warunkach normalnych i stresowych, mogących skutkować potencjalnym zagrożeniem jej utraty. W celu określenia wytrzymałości Banku na niekorzystne, istotne zdarzenia mogące prowadzić do utraty płynności, przeprowadzane są analizy scenariuszowe obejmujące skrajne założenia dotyczące funkcjonowania rynków finansowych i/lub zjawisk behawioralnych dotyczących klientów Banku. W tym celu regularnie kalkulowane są scenariusze testów warunków skrajnych w horyzoncie krótkoterminowym i długoterminowym, w scenariuszu stresu wewnątrzbankowego, rynkowego i połączonym. Dodatkowo raz do roku w Banku przeprowadzany jest scenariusz odwrócony dla ryzyka płynności (reverse stress test), analiza wrażliwości oraz z częstotliwością miesięczną scenariusz kryzysowy dla ryzyka płynności śróddziennej. Testy warunków skrajnych są wykorzystywane w Banku do bieżącego zarządzania ryzykiem płynności.
Bank posiada ustalone procedury działania na wypadek zagrożenia utratą płynności finansowej. W zależności od dotkliwości występujących czynników oraz stopnia zagrożenia utratą płynności zdefiniowane są odpowiednie działania w Planie Awaryjnym na wypadek zagrożenia utratą płynności przez Grupę mBanku (Plan Awaryjny) lub w Planie Naprawy Grupy mBanku (Plan Naprawy). Scenariusze wykorzystywane w obu planach są spójne z powyższymi testami warunków skrajnych. W 2024 roku, w ramach Planu Awaryjnego został przetestowany nowy scenariusz dynamicznego odpływu środków, w którym Bank uwzględnił założenie o incydencie o charakterze cybernetycznym.
Realizacja strategii zapewnienia płynności polega na aktywnym zarządzaniu strukturą bilansu, przyszłych przepływów pieniężnych oraz utrzymywaniu rezerw płynności adekwatnych do potrzeb płynnościowych, wynikających z aktywności Banku i struktury bilansu, zobowiązań wobec spółek zależnych i aktualnej sytuacji rynkowej oraz zapotrzebowania na środki płynne wynikające z przeprowadzanych testów warunków skrajnych. W tym celu Bank utrzymuje zapas nieobciążonych aktywów płynnych stanowiących rezerwy płynności, dla których istnieje możliwość zastawu, transakcji na rynku repo bądź sprzedaży w dowolnym momencie bez istotnej utraty ich wartości. W skład rezerw płynności wchodziły głównie polskie obligacje skarbowe w PLN i EUR, bony pieniężne emitowane przez Narodowy Bank Polski, obligacje skarbowe denominowane w CZK, EUR i USD oraz pozostałe papiery dłużne spełniające kryteria zastawialności pod kredyt refinansowy z Narodowym Bankiem Polskim. Wartości tych rezerw wynosiły:
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
65
Wartość rezerw płynności (w mln zł)
31.12.2024
31.12.2023
68 247
58 876
Dodatkowo mBank utrzymuje również nadwyżki środków finansowych w gotówce zgromadzone na rachunkach w bankach centralnych w Polsce, Czechach i na Słowacji. Według stanu na 31 grudnia 2024 roku Bank zgromadził na rachunkach nostro oraz lokatach międzybankowych łącznie około 35,4 mld zł.
W ramach Grupy Rezerwy Płynności utrzymuje również mBank Hipoteczny. Rezerwy płynności mBanku Hipotecznego składały się z polskich obligacji skarbowych w PLN oraz bonów pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski i wynosiły:
Wartość rezerw płynności (w mln zł)
31.12.2024
31.12.2023
1 280
845
W celu wsparcia procesu zarządzania ryzykiem płynności został wypracowany system wskaźników wczesnego ostrzegania i wskaźników recovery. Składa się on ze wskaźników monitorujących poziom wykorzystania limitów regulacyjnych i wewnętrznych oraz dodatkowo wskaźników monitorujących istotne zmiany czynników rynkowych, zmiany struktury bilansu Banku oraz zmiany w postrzeganiu marki mBanku przez klientów i pozostałych uczestników rynku.
Przekroczenie wartości progowych przez zdefiniowane wskaźniki może być przesłanką do uruchomienia Planu Awaryjnego lub Planu Naprawy.
W związku z brakiem potrzeb dotyczących finansowania w walutach obcych za pośrednictwem instrumentów FX swap i CIRS, instrumenty te są stosowane w celu lokowania nadwyżek płynności w walutach obcych. W Banku obowiązuje jednak wewnętrzny limit łączny na wykorzystanie tych instrumentów. Dodatkowo w celu ograniczenia ryzyka koncentracji zapadalności transakcji FX swap, monitorowana jest wielkość pozyskiwanych kwot w okresie do 1 roku w przedziałach miesięcznych.
W Banku obliczane są i raportowane również inne miary ryzyka płynności, obejmujące:
■ koncentrację źródeł finansowania,
■ stabilność bazy depozytowej,
■ zrywalność depozytów,
■ wskaźnik długoterminowego finansowania rynku nieruchomości (wskaźnik wewnętrzy Banku),
■ wskaźnik finansowania długoterminowego (wprowadzony przez KNF),
■ wskaźnik koncentracji ryzyka płynności w obrębie pozycji pozabilansowych dotyczących zobowiązań o charakterze finansowym i gwarancyjnym.
Bank w zarządzaniu ryzykiem płynności uwzględnia również ryzyko płynności produktu. Odzwierciedlone jest ono w zakresie pomiaru płynności rynku papierów wartościowych, które tworzą rezerwy płynności. Bank codziennie analizuje płynność rynkową obligacji Skarbu Państwa, uwzględniając determinanty płynności rynkowej takie jak obrót rynkowy, głębokość arkusza zleceń, spread transakcji kupna/sprzedaży i wielkość emisji. Badanie płynności rynkowej odzwierciedlone jest w wewnętrznych miarach płynności, w których konstrukcja scenariuszy uwzględnia upłynnianie obligacji Skarbu Państwa będących w posiadaniu Banku na poszczególnych seriach obligacji. Badanie potencjału rynkowego wykonywane jest również w kontekście potencjału zastawienia poszczególnych serii obligacji.
Pomiar, limitowanie i raportowanie ryzyka płynności
W Banku funkcjonuje proces cyklicznego raportowania ryzyka płynności. Obejmuje ono zarówno dostarczanie informacji dziennej dla jednostek zajmujących się zarządzaniem ryzykiem płynności oraz osób kontrolujących zarządzanie ryzykiem płynności na poziomie operacyjnym, jak i cykliczne raportowanie dla wyższych szczebli zarządzania na potrzeby podejmowania decyzji strategicznych dotyczących ryzyka płynności.
W cyklu dziennym raportowane są:
■ miary regulacyjne,
■ luki płynności w scenariuszach kryzysowych dla mBanku, Grupy mBanku oraz istotnych z punktu widzenia ryzyka płynności spółek zależnych wraz z wykorzystaniem limitów nałożonych na te miary,
■ wymóg rezerwy w warunkach skrajnych (SLRR),
■ płynność śróddzienna,
■ inne miary wewnętrzne ryzyka płynności.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
66
W cyklu tygodniowym raportowane są:
■ wskaźniki wczesnego ostrzegania (EWI),
■ wskaźniki recovery.
W cyklu miesięcznym raportowane są:
■ miary regulacyjne i wewnętrzne miary płynności dla członków Zarządu Banku i Komitetu Ryzyka Rynków Finansowych (KRF),
■ miary regulacyjne, wewnętrzne miary płynności oraz prognozy miar płynności uwzględniające prognozy rozwoju biznesu dla Komitetu ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Kapitałem Grupy mBanku (CALCO).
W cyklu kwartalnym raportowane są miary regulacyjne i wewnętrzne miary płynności dla Rady Nadzorczej Banku.
Dla potrzeb bieżącego monitorowania płynności Bank kalkuluje wartości urealnionej, skumulowanej luki niedopasowania przepływów pieniężnych według wewnętrznie przyjętej metodyki LAB. Zgodnie z tą metodyką, Bank kalkuluje urealnioną lukę płynności w scenariuszu bazowym (LAB Base Case) oraz scenariuszach warunków skrajnych zakładając konserwatywne podejście w sposobie prezentacji płynności aktywów oraz wysokości odpływów wynikających z realizacji zobowiązań Banku. Luka urealniona jest kalkulowana na bazie przepływów kontraktowych (Nota 3.8.1). Urealniane są przede wszystkim przepływy w portfelu depozytów klientów niebankowych, w portfelu kredytów w rachunkach bieżących oraz przepływy portfela kredytów terminowych. Przy kalkulacji miar płynności Bank bierze pod uwagę potencjalne możliwości uzyskania środków finansowych z tytułu upłynnienia bądź zastawienia papierów wartościowych należących do Rezerw Płynności Banku.
W metodyce LAB miara LAB Base Case jest podstawową miarą zarządczą i na jej podstawie limitowane są luki płynności w PLN oraz w poszczególnych walutach obcych.
Wartość urealnionej, przedziałowej i skumulowanej luki niedopasowania przepływów pieniężnych (w mln zł)
luka LAB Base Case - 31.12.2024
luka LAB Base Case - 31.12.2023
Przedział czasowy
przedziałowa
skumulowana
przedziałowa
skumulowana
do 1 dnia roboczego
58 949
58 949
57 129
57 129
do 3 dni roboczych
1 372
60 321
(123)
57 006
do 7 dni kalendarzowych
-
60 321
1 613
58 619
do 15 dni kalendarzowych
(2 875)
57 446
(3 125)
55 494
do 1 miesiąca
(6 109)
51 337
(5 021)
50 473
do 2 miesięcy
1 574
52 911
(409)
50 064
do 3 miesięcy
(1 901)
51 010
(2 605)
47 459
do 4 miesięcy
(1 883)
49 127
(1 168)
46 291
do 5 miesięcy
(305)
48 822
(1 962)
44 329
do 6 miesięcy
(1 606)
47 216
(976)
43 353
do 7 miesięcy
(1 555)
45 661
(1 640)
41 713
do 8 miesięcy
(1 724)
43 937
(1 558)
40 155
do 9 miesięcy
(1 575)
42 362
(1 328)
38 827
do 10 miesięcy
(1 105)
41 257
(1 048)
37 779
do 11 miesięcy
(1 455)
39 802
(1 664)
36 115
do 12 miesięcy
(1 514)
38 288
(1 561)
34 554
Powyższe wartości należy interpretować jako nadwyżki lub niedobory płynności w wymienionych przedziałach czasowych. W 2024 roku wzrost bazy depozytowej oraz umiarkowana dynamika rozwoju akcji kredytowej miały bezpośrednie przełożenie na wzmocnienie pozycji płynnościowej.
W ramach mBanku zawarta jest ograniczona liczba transakcji, w przypadku których obniżenie oceny kredytowej mBanku może skutkować koniecznością złożenia dodatkowego zabezpieczenia lub przedterminowej spłaty zobowiązania. Kwota maksymalnego zobowiązania wynikająca z tego tytułu, w sytuacji obniżenia ratingu mBanku do poziomu BB+ lub niżej przez dwie agencje ratingowe, wynosi według stanu na 31 grudnia 2024 roku 314 mln CHF (31 grudnia 2023 roku: 314 mln CHF). Wymaganie takie nie jest jednak bezwarunkowe. Zapisy umowne nie wykluczają ustalenia kwoty, formy oraz terminu złożenia zabezpieczenia w drodze ustaleń pomiędzy stronami.
W 2024 roku płynność Banku kształtowała się na wysokim i bezpiecznym poziomie, co było odzwierciedlone w kwocie nadwyżki środków płynnych nad zobowiązaniami krótkoterminowymi w terminach miary LAB oraz w poziomach miar regulacyjnych.
Niedopasowanie luk LAB w terminach do 1 miesiąca oraz do 1 roku w 2024 i w 2023 roku oraz wartości miar regulacyjnych LCR oraz NSFR przedstawia poniższa tabela.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
67
31.12.2024
31.12.2023
LAB Base Case 1M *
51 337
50 473
LAB Base Case 1Y *
38 288
34 554
LCR
222%
217%
NSFR **
158%
155%
* Miary LAB są wyrażone w mln zł, podczas gdy LCR i NSFR są miarami relatywnymi wyrażonymi w postaci ułamka dziesiętnego.
** Dane w okresie porównawczym uległy zmianie ze względu na korekty mające na celu poprawę jakości danych w zakresie wyznaczania wartości bilansowej kredytów i rezydualnych terminów zapadalności.
Nadzorcze miary LCR oraz NSFR pozostawały na bezpiecznym poziomie, znacznie przekraczającym 100%.
Źródła finansowania
Założenia strategiczne dotyczące dywersyfikacji źródeł finansowania i rentownej struktury bilansu odzwierciedlone są w planie finansowym Grupy mBanku za pomocą wybranych mierników, między innymi wskaźnika L/D (Loans to Deposits). Mierzy on określoną relację kredytów do depozytów w celu utrzymania stabilnej struktury bilansu. Od końca 2023 roku do końca 2024 roku wartość wskaźnika L/D spadła z poziomu 56,2% do poziomu 55,5% dla Banku oraz spadła z poziomu 61,2% do poziomu 60,5% dla Grupy. Bank buduje stabilną bazę depozytową poprzez oferowanie klientom produktów depozytowych, inwestycyjnych oraz programów regularnego i celowego oszczędzania. Środki pozyskiwane od klientów Banku stanowią główne źródło finansowania działalności obok portfela długoterminowych pożyczek od banków i emisji obligacji (powyżej 1 roku) (Nota 29). Wspomniane pożyczki i obligacje łącznie z pożyczkami podporządkowanymi (Nota 29) stanowią źródło finansowania portfela kredytów hipotecznych.
Jako źródło finansowania (w tym w walutach obcych) Bank wykorzystuje średnioterminowe i długoterminowe instrumenty, w tym finansowanie w postaci linii kredytowych na rynku międzynarodowym, emisje niezabezpieczone, pożyczki bilateralne oraz transakcje CIRS.
W ramach Grupy poza mBankiem z finansowania zewnętrznego korzystają mBank Hipoteczny za pośrednictwem emisji listów zastawnych oraz krótkoterminowych papierów dłużnych i mLeasing za pośrednictwem krótkoterminowych papierów dłużnych.
Przy podejmowaniu decyzji co do finansowania, mając na celu optymalne dostosowanie struktury terminowej źródeł finansowania do struktury długoterminowych aktywów, Grupa bierze pod uwagę poziomy nadzorczych miar płynności oraz wewnętrznie ustanowione limity płynności.
Strategia finansowania opiera się na następujących założeniach:
■ dywersyfikowania źródeł i terminów finansowania,
■ zachowania bezpiecznych poziomów regulacyjnych i wewnętrznych miar płynności,
■ stabilnego powiększania depozytów transakcyjnych,
■ zaciągania zobowiązań, kwalifikujących się do wskaźnika MREL lub WFD, lub zapewniających realizację strategii ESG, np. emisje zielonych obligacji,
■ utrzymywania zdolności emisyjnych mBanku Hipotecznego, jednak z większym zaangażowaniem Banku w finansowanie spółki zależnej przez nabycie jej listów zastawnych,
■ zwiększania niezależności finansowej od akcjonariusza większościowego.
Grupa mBanku S.A.
Ryzyko płynności w Grupie mBanku generowane jest głównie przez pozycje mBanku. Niemniej jednak monitorowaniu podlega również poziom ryzyka płynności w spółkach Grupy mBanku, gdzie ryzyko płynności zostało uznane za istotne. W spółkach generujących największe ryzyko płynności (mBH i mLeasing) Bank monitoruje poziom ryzyka płynności w trybie dziennym. Dane przekazywane przez powyższe spółki pozwalają na raportowanie kontraktowego niedopasowania przepływów pieniężnych jak również kalkulację urealnionej luki przepływów pieniężnych konstruowanej na bazie modelu LAB, opartej o założenia modelowania wybranych produktów zgodnie z profilami ryzyka, możliwościami finansowania i specyfiką produktów danej spółki.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
68
Kształtowanie się poziomów urealnionej, skumulowanej luki niedopasowania przepływów pieniężnych dla Grupy mBanku przedstawiono w poniższej tabeli.
Wartość urealnionej, przedziałowej i skumulowanej luki niedopasowania przepływów pieniężnych (w mln zł)
luka LAB Base Case - 31.12.2024
luka LAB Base Case - 31.12.2023
Przedział czasowy
przedziałowa
skumulowana
przedziałowa
skumulowana
do 1 dnia roboczego
61 407
61 407
59 098
59 098
do 3 dni roboczych
1 765
63 172
54
59 152
do 7 dni kalendarzowych
-
63 172
1 617
60 769
do 15 dni kalendarzowych
(2 822)
60 350
(3 074)
57 695
do 1 miesiąca
(6 068)
54 282
(4 979)
52 716
do 2 miesięcy
1 739
56 021
(376)
52 340
do 3 miesięcy
(2 975)
53 046
(2 461)
49 879
do 4 miesięcy
(1 956)
51 090
(1 239)
48 640
do 5 miesięcy
(162)
50 928
(1 858)
46 782
do 6 miesięcy
(1 522)
49 406
(1 184)
45 598
do 7 miesięcy
(1 416)
47 990
(1 531)
44 067
do 8 miesięcy
(1 627)
46 363
(1 463)
42 604
do 9 miesięcy
(2 752)
43 611
(1 215)
41 389
do 10 miesięcy
(977)
42 634
(982)
40 407
do 11 miesięcy
(1 285)
41 349
(1 577)
38 830
do 12 miesięcy
(1 436)
39 913
(1 479)
37 351
Niedopasowanie luk LAB w terminach do 1 miesiąca oraz do 1 roku w ciągu 2024 i 2023 roku oraz wartości miar regulacyjnych LCR i NSFR na poziomie Grupy przedstawia poniższa tabela.
31.12.2024
31.12.2023
LAB Base Case 1M *
54 282
52 716
LAB Base Case 1Y *
39 913
37 351
LCR Grupa
232%
225%
NSFR Grupa **
164%
162%
* Miary LAB są wyrażone w mln zł, podczas gdy LCR i NSFR są miarami relatywnymi wyrażonymi w postaci ułamka dziesiętnego.
** Dane w okresie porównawczym uległy zmianie ze względu na korekty mające na celu poprawę jakości danych w zakresie wyznaczania wartości bilansowej kredytów i rezydualnych terminów zapadalności.
Dla pozostałych spółek z uwagi na mniejsze sumy bilansowe i prostsze produkty bilansowe wypracowany został sposób monitoringu w oparciu o następujące kryteria:
□ wielkość sumy bilansowej,
□ wielkość zewnętrznych wypływów netto tej spółki (bez transakcji wewnątrzgrupowych),
□ wielkość finansowania zewnętrznego w danej spółce,
□ udział wartości finansowania udzielonego klientom powyżej roku w całkowitej wartości finansowania w spółce.
3.8.1. Przepływy środków pieniężnych z transakcji na niepochodnych instrumentach finansowych
Poniższa tabela zawiera wartości przepływów środków pieniężnych wymaganych do zapłacenia przez Grupę, wynikających z zobowiązań finansowych. Przepływy zaprezentowano na datę bilansową w podziale według pozostałego umownego terminu wymagalności. Kwoty ujawnione w analizie terminów wymagalności to umowne niezdyskontowane przepływy środków pieniężnych.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania wobec banków
1 130 178
-
1 305 852
629 397
-
3 065 427
Zobowiązania wobec klientów
182 505 391
15 558 932
3 112 222
24 182
604
201 201 331
Zobowiązania z tytułu leasingu
14 626
26 088
118 510
493 707
95 354
748 285
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
219 853
1 390 150
2 592 403
8 942 325
2 223 405
15 368 136
Zobowiązania podporządkowane
821 671
8 889
85 454
1 955 990
215 600
3 087 604
Pozostałe zobowiązania
4 053 394
1 869
463 748
671
-
4 519 682
Zobowiązania razem
188 745 113
16 985 928
7 678 189
12 046 272
2 534 963
227 990 465
Aktywa razem
72 323 040
13 059 208
36 409 104
100 301 639
88 303 994
310 396 985
Luka płynności netto
(116 422 073)
(3 926 720)
28 730 915
88 255 367
85 769 031
82 406 520
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
69
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania wobec banków
1 258 274
36 213
30 816
2 005 981
-
3 331 284
Zobowiązania wobec klientów
168 330 127
14 994 571
2 610 990
16 741
1 738
185 954 167
Zobowiązania z tytułu leasingu
15 206
25 809
118 525
489 356
233 838
882 734
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
320 422
204 456
2 014 487
12 986 056
193 250
15 718 671
Zobowiązania podporządkowane
78 621
13 180
128 915
2 898 873
230 121
3 349 710
Pozostałe zobowiązania
4 424 798
1 125 759
12 104
457
-
5 563 118
Zobowiązania razem
174 427 448
16 399 988
4 915 837
18 397 464
658 947
214 799 684
Aktywa razem
75 665 055
9 406 967
30 714 921
103 972 325
72 654 262
292 413 530
Luka płynności netto
(98 762 393)
(6 993 021)
25 799 084
85 574 861
71 995 315
77 613 846
Aktywa, zapewniające realizację wszystkich zobowiązań oraz zobowiązań do udzielenia kredytów, obejmują gotówkę, środki pieniężne w banku centralnym, środki w drodze oraz obligacje skarbowe i inne uznane obligacje, należności od banków, kredyty i pożyczki udzielone klientom.
W normalnej działalności część z kredytów udzielonych klientom, których umowny termin spłaty przypadał w ciągu roku, zostanie przedłużona. Ponadto, część dłużnych papierów wartościowych została zastawiona jako zabezpieczenie zobowiązań. Grupa mogłaby zapewnić środki pieniężne na nieoczekiwane wypływy netto sprzedając papiery wartościowe oraz korzystając z innych źródeł finansowania, takich jak rynek papierów zabezpieczonych aktywami.
Pozostałe umowne terminy wymagalności wystawionych gwarancji przedstawiono w Nocie 35.
3.8.2.Przepływy środków pieniężnych z pochodnych instrumentów finansowych
Pochodne instrumenty finansowe rozliczane w kwotach netto
Do pochodnych instrumentów finansowych rozliczanych przez Grupę na bazie netto należą:
■ kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA),
■ opcje,
■ warranty,
■ kontrakty Overnight Index Swap (OIS),
■ kontrakty swap na stopę procentową (IRS),
■ kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS),
■ kontrakty swap na towary,
■ kontrakty forward na dłużne papiery wartościowe,
■ towarowe transakcje terminowe,
■ kontrakty forward na emisję CO 2 .
Instrumenty finansowe na towary są w Grupie zawierane back–to back.
W poniższej tabeli przedstawiono zobowiązania finansowe Grupy z tytułu transakcji na powyższych instrumentach finansowych, dla których wycena odpowiednio na koniec 2024 roku i na koniec 2023 roku jest ujemna. Przepływy z tytułu tych instrumentów pogrupowane zostały w odpowiednich pozostałych umownych terminach zapadalności na datę bilansową i prezentowane są w wartości niezdyskontowanej.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA)
2 382
7 183
1 890
396
-
11 851
Kontrakty Overnight Index Swap (OIS)
14 090
2 939
10 729
17 534
640
45 932
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS)
388 469
1 037 794
769 534
1 557 701
181 285
3 934 783
Kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS)
25
(901)
(2 002)
180
-
(2 698)
Opcje
20 283
102 820
147 709
302 342
17
573 171
Inne
966
(30 981)
2 247
2 703
-
(25 065)
Pochodne instrumenty finansowe, które będą rozliczone na bazie netto razem
426 215
1 118 854
930 107
1 880 856
181 942
4 537 974
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA)
1 766
1 175
10 414
771
-
14 126
Kontrakty Overnight Index Swap (OIS)
7 172
8 667
32 843
38 773
(1 171)
86 284
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS)
284 345
683 588
1 858 769
2 289 923
267 255
5 383 880
Kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS)
758
(6 324)
(16 160)
5 929
-
(15 797)
Opcje
46 399
153 063
276 391
162 316
87
638 256
Inne
59 166
3 994
10 294
2 440
-
75 894
Pochodne instrumenty finansowe, które będą rozliczone na bazie netto razem
399 606
844 163
2 172 551
2 500 152
266 171
6 182 643
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
70
Pochodne instrumenty finansowe rozliczane w kwotach brutto
Do pochodnych instrumentów finansowych rozliczanych przez Grupę na bazie brutto należą pochodne walutowe instrumenty finansowe: walutowe kontrakty forward oraz walutowe kontrakty swap.
W poniższej tabeli przedstawiono zobowiązania/należności z tytułu instrumentów pochodnych Grupy, które będą rozliczone na bazie brutto, pogrupowane w odpowiednich pozostałych umownych terminach zapadalności na datę bilansową.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Pochodne instrumenty walutowe:
- wypływy
26 800 689
13 897 965
8 605 527
973 338
-
50 277 519
- wpływy
26 836 287
13 812 126
8 567 134
954 286
-
50 169 833
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 miesięcy do 1 roku
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Pochodne instrumenty walutowe:
- wypływy
32 887 441
10 573 630
6 479 715
1 948 283
-
51 889 069
- wpływy
32 855 643
10 595 231
6 498 983
1 879 000
-
51 828 857
Kwoty ujawnione w tabeli to niezdyskontowane umowne wypływy/wpływy pieniężne. Wartości zaprezentowane w powyższej tabeli to nominalne kwoty przepływów pozostające do rozliczenia z tytułu pochodnych walutowych instrumentów finansowych, podczas gdy w Nocie 20 zostały zaprezentowane wartości nominalne wszystkich umownie otwartych transakcji pochodnych.
Szczegółowe informacje dotyczące ryzyka płynności pozycji pozabilansowych przedstawiono w Nocie 35.
3.9. Ryzyko operacyjne
Ryzyko operacyjne jest rozumiane jako możliwość wystąpienia straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności procesów wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych, obejmując również ryzyko prawne.
Ma ono kompleksowy charakter, co może mieć znaczący wpływ na działalność i sytuację Grupy. Obok otoczenia oraz zdarzeń zewnętrznych jego źródłem może być organizacja sama w sobie. Czynniki zewnętrzne i wewnętrzne, mające wpływ na ryzyko operacyjne, ze względu na dynamiczny charakter, podlegają ciągłej analizie i ocenie.
Zgodnie z Katalogiem Ryzyka Grupy mBanku, ryzyko operacyjne obejmuje w szczególności:
■ ryzyko prawne,
■ ryzyko prowadzenia działalności („conduct risk”),
■ ryzyko IT,
■ ryzyko cyberzagrożeń,
■ ryzyko prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz naruszenia sankcji,
■ ryzyko oszustw zewnętrznych,
■ ryzyko oszustw wewnętrznych,
■ ryzyko outsourcingu,
■ ryzyko kadrowe i organizacyjne,
■ ryzyko bezpieczeństwa fizycznego,
■ ryzyko błędów w realizacji, dostawie i zarządzaniu procesem,
■ ryzyko podatkowe.
Ryzyko operacyjne nie obejmuje ryzyka reputacji, jednak materializacja ryzyka operacyjnego może powodować wzrost ryzyka reputacji.
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym realizowane jest w mBanku oraz na poziomie skonsolidowanym w Grupie mBanku. Organizując proces zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank bierze pod uwagę wymogi regulacyjne, które stanowią punkt wyjścia dla przygotowania ram systemu kontroli i zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku i Grupie.
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym w Grupie jest ograniczenie przyczyn występowania zdarzeń operacyjnych, zmniejszanie prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz dotkliwości potencjalnych skutków. Przy podejmowaniu decyzji o akceptowalnym poziomie ryzyka operacyjnego rozważana jest analiza: koszty vs. korzyści. Działania Grupy koncentrują się również na pogłębianiu świadomości ryzyka operacyjnego oraz budowaniu kultury ryzyka, pozwalających wypracować odpowiednie mechanizmy postępowania z ryzykiem i dzięki temu zwiększyć bezpieczeństwo prowadzonej przez Grupę działalności.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
71
Ze względu na dynamikę zmian czynników wpływających na ryzyko operacyjne kluczowymi elementami procesu zarządzania ryzykiem są identyfikacja, ocena, kontrola i monitorowanie, przeciwdziałanie materializacji ryzyka operacyjnego oraz raportowanie ryzyka.
Podstawowe narzędzia wykorzystywane w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym to:
■ Samoocena Ryzyka Operacyjnego, która jest wykonywana przez jednostki organizacyjne Banku i spółki Grupy. Proces ten ma na celu zapewnienie identyfikacji i oceny ryzyk oraz podjęcia adekwatnych działań ograniczających ryzyko. Dodatkowo Samoocena wspiera proces wprowadzania zmian i usprawnień procesów kontrolnych. Efektem końcowym Samooceny jest ocena procesów, podprocesów oraz kluczowych ryzyk operacyjnych oraz stworzenie planów naprawczych;
■ Rejestr Strat Operacyjnych, który stanowi bazę danych o stratach wynikających z powstających zdarzeń operacyjnych. Bank korzysta także z dostępu do zewnętrznych baz danych o stratach operacyjnych i wykorzystuje je do analizy ryzyka operacyjnego i potencjalnych zagrożeń, na które narażone są instytucje działające w sektorze finansowym;
■ kluczowe wskaźniki ryzyka (KRI), które wspierają bieżące monitorowanie ryzyka. Proces umożliwia przewidywanie z pewnym wyprzedzeniem występowania zwiększonego poziomu ryzyka operacyjnego i odpowiednie reagowanie przez jednostki organizacyjne w celu uniknięcia powstawania zdarzeń i strat operacyjnych. KRI dzięki systemowi progów ostrzegawczych i alarmowych pozwalają określić poziom tolerancji na ryzyko;
■ scenariusze ryzyka operacyjnego, które analizują ryzyka związane z występowaniem rzadkich, ale potencjalnie bardzo poważnych w skutkach zdarzeń ryzyka operacyjnego;
■ ocena ryzyka operacyjnego produktów przed wprowadzeniem w życie nowej lub modyfikowanej oferty produktowej oraz analiza wpływu umów outsourcingowych na profil ryzyka operacyjnego.
Grupa mBanku identyfikuje i ocenia ryzyka operacyjne dla wszystkich istotnych obszarów działalności oraz nowych i modyfikowanych produktów, procesów i systemów. Identyfikacja ryzyka uwzględnia zarówno czynniki wewnętrzne jak i zewnętrzne.
Grupa mBanku posiada system regularnego monitorowania ryzyk i zdarzeń operacyjnych, co umożliwia obserwację profilu ryzyka operacyjnego oraz zapewnia regularne podejmowanie działań zaradczych. Regularne monitorowanie pozwala szybko wykrywać słabości występujące w systemie zarządzania ryzykiem. Dzięki identyfikacji i analizie okoliczności związanych z odnotowanym zdarzeniem i stratą operacyjną Grupa może lepiej poznać przyczyny wystąpienia zdarzenia operacyjnego i odpowiednio zapobiegać ich powtórzeniu również w innych obszarach organizacji.
W Grupie funkcjonuje system informacji zarządczej obejmujący informacje o poziomie i profilu ryzyka w ramach raportów zarządczych i raportów ryzyka operacyjnego, w tym raportów przekazywanych na poziom Zarządu oraz Rady Nadzorczej.
Straty operacyjne
W 2024 roku w ramach zarządzania ryzykiem operacyjnym Grupa mierzyła się w szczególności ze stratami powiązanymi z ryzykiem prawnym związanym z portfelem kredytów w walutach obcych. Zdecydowana większość strat operacyjnych Grupy dotyczy następujących linii biznesowych: bankowość komercyjna i bankowość detaliczna (wyodrębnionych zgodnie z Rozporządzeniem CRR).
Poziom strat z tytułu ryzyka operacyjnego jest na bieżąco monitorowany i regularnie raportowany do Zarządu Banku, Rady Nadzorczej Banku oraz do Komitetów Forum Biznesu i Ryzyka. W przypadku przekroczeń progów strat operacyjnych istnieją w Grupie mBanku mechanizmy monitoringu i eskalacji. Zapewniają one odpowiednią analizę zdarzeń operacyjnych oraz powodują podjęcie działań naprawczych. Szczegółowa informacja o wysokości strat operacyjnych poniesionych w 2024 i 2023 roku została przedstawiona w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy mBanku S.A. w 2024 roku, w rozdziale 9.2 Podstawowe rodzaje ryzyka w działalności Grupy mBanku, w części dotyczącej ryzyka operacyjnego.
3.10. Ryzyko braku zgodności
Zarządzanie ryzykiem braku zgodności w mBanku jest realizowane zgodnie z postanowieniami Polityki zgodności w mBanku S.A, która zawiera ogólne zasady zapewniania zgodności działania Banku z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi. Ustanawiane są ramy dla procesu zapewnienia zgodności, w tym model przyjęty w Banku, jego elementy, a także podział ról i odpowiedzialności.
Przez ryzyko braku zgodności należy rozumieć skutki nieprzestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych w procesach funkcjonujących w Grupie. Celem zarządzania ryzykiem braku zgodności jest minimalizowanie tego ryzyka.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
72
Niedostosowanie regulacyjne Grupy to szczególnie sytuacje, w których:
■ regulacje wewnętrzne Grupy nie uwzględniają postanowień przepisów prawa (krajowego i międzynarodowego) i standardów rynkowych,
■ Grupa nie stosuje się do zaleceń i rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego, innych organów nadzoru i kontroli oraz audytora zewnętrznego,
■ Grupa nie realizuje zaleceń z wewnętrznych postępowań, audytów wewnętrznych i kontroli w zakresie ryzyka braku zgodności,
■ pracownicy realizują działania operacyjne niezgodnie z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi.
Zapewnianie zgodności realizowane jest w ramach trzech linii obrony.
■ Pierwsza linia obrony: stanowią ją jednostki, które podczas realizacji celów biznesowych zarządzają ryzykiem braku zgodności i wykonują funkcję kontroli w procesach operacyjnych.
■ Druga linia obrony:
□ Departament Compliance, który koordynuje, kontroluje i nadzoruje realizację obowiązków związanych z zarządzaniem ryzykiem braku zgodności w Grupie oraz realizuje funkcję kontroli w zapewnieniu zgodności,
□ inne jednostki drugiej linii obrony w sytuacji, gdy część zadań procesu zapewnienia zgodności została im powierzona.
■ Trzecia linia obrony: Departament Audytu Wewnętrznego, który dokonuje niezależnej i obiektywnej oceny adekwatności i skuteczności wdrożonego w Grupie systemu kontroli wewnętrznej i systemu zarządzania ryzykiem.
Na wszystkich trzech liniach obrony pracownicy Grupy odpowiednio stosują mechanizmy kontrolne lub niezależnie monitorują ich przestrzeganie.
Zgodność regulacji wewnętrznych Grupy z przepisami prawa (krajowego i międzynarodowego) i ze standardami rynkowymi oraz ich przestrzeganie przez pracowników gwarantuje, że Grupa realizuje cele systemu kontroli wewnętrznej w tym zakresie. Ogranicza to bądź eliminuje w szczególności ryzyka prawne, reputacji, nałożenia sankcji i kar administracyjnych oraz powstania strat finansowych gdy zmaterializuje się ryzyko braku zgodności.
Za realizację procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności są odpowiedzialni wszyscy pracownicy Banku i Grupy, stosownie do wykonywanego przez nich zakresu obowiązków oraz nadanych im uprawnień. Za koordynację i nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem braku zgodności jest odpowiedzialny Departament Compliance.
Nadzór nad wdrażaniem w podmiotach zależnych Grupy mBanku wspólnych standardów w obszarze zgodności jest realizowany w sposób nienaruszający obowiązujących przepisów prawa, regulacji ostrożnościowych i niezależności pracowników realizujących funkcję zapewniania zgodności w podmiotach zależnych, w szczególności na podstawie porozumień zawartych z podmiotami zależnymi.
3.11. Ryzyko biznesowe
Ryzyko biznesowe oznacza ryzyko strat z tytułu odchyleń rzeczywistego wyniku operacyjnego Grupy mBanku od planowanego poziomu. Kalkulacja odchyleń wartości rzeczywistych od planowanych jest przeprowadzana odrębnie dla części przychodowej i kosztowej. Ryzyko biznesowe obejmuje w szczególności ryzyko strategiczne, związane z możliwością wystąpienia negatywnych konsekwencji finansowych spowodowanych podjęciem błędnych lub niekorzystnych decyzji lub też wadliwą ich realizacją. Dodatkowo, ryzyko biznesowe może się zmaterializować wskutek innej niż oczekiwana struktury produktowej. Zakłada się przy tym, że skutki realizowanych decyzji strategicznych oraz konsekwencje rozwoju biznesu w obszarach innych niż planowane są odzwierciedlone w odchyleniach wyniku operacyjnego od poziomu planowanego w horyzoncie rocznym.
Ryzyko biznesowe jest uwzględniane w procesie kalkulacji kapitału ekonomicznego mBanku i Grupy mBanku.
W celu efektywnego zarządzania i ograniczania ryzyka biznesowego podejmowane są między innymi następujące działania:
■ zapewnienie wysokiej jakości danych podczas procesu planistycznego,
■ regularna analiza przyczyn obserwowanych odchyleń bieżących wyników finansowych jednostek organizacyjnych Grupy mBanku od poziomu zaplanowanego i informowanie Zarządu Banku o wynikach tych analiz,
■ okresowa weryfikacja przyjętej strategii,
■ regularna analiza działań konkurencji.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
73
3.12. Ryzyko modeli
Ryzyko modeli jest rozumiane jako ryzyko negatywnych konsekwencji związanych z decyzjami podejmowanymi na podstawie danych wyjściowych modeli, które zostały nieprawidłowo zbudowane lub są niewłaściwie administrowane. Ryzyko modeli może skutkować stratami finansowymi, błędnymi decyzjami biznesowymi lub strategicznymi, bądź też niekorzystnie zaważyć na renomie Banku.
W ryzyku modeli można wyodrębnić w szczególności następujące specyficzne podkategorie: ryzyko immanentne nierozerwalnie związane z ograniczeniami w modelowaniu danego zjawiska, ryzyko założeń, ryzyko danych, ryzyko administrowania oraz ryzyko współzależności.
Ryzyko modeli jest zarządzane w Banku w sposób systemowy poprzez odpowiednie regulacje wewnętrzne dotyczące procesu zarządzania modelami i ich ryzykiem, w szczególności monitorowania i walidacji modeli.
Istotną rolę w procesie zarządzania modelami i ich ryzykiem odgrywa Komitet Ryzyka Modeli. Rekomenduje on między innymi poziom tolerancji na ryzyko modeli, który jest następnie zatwierdzany przez Zarząd oraz Radę Nadzorczą Banku.
3.13. Ryzyko reputacji
Celem zarządzania ryzykiem reputacji, definiowanym jako ryzyko wynikające z negatywnego postrzegania mBanku i Grupy mBanku przez interesariuszy, jest identyfikacja, ocena i ograniczanie ryzyka reputacji w ramach szczególnych procesów, aby chronić i wzmacniać dobre imię mBanku i Grupy mBanku.
Wszystkie jednostki organizacyjne Banku, oddziały zagraniczne oraz spółki zależne są bezpośrednio odpowiedzialne za ryzyko reputacji wynikające z ich działalności operacyjnej.
Ryzyko reputacji może być ryzykiem wtórnym w stosunku do innych rodzajów ryzyka, takich jak ryzyko kredytowe, rynkowe, płynności i operacyjne. Ryzyko reputacji jest też ryzykiem pierwotnym, gdy wynika bezpośrednio z działalności etycznie, środowiskowo lub społecznie kontrowersyjnej. Ryzyko to jest identyfikowane, mierzone i monitorowane.
Aby monitorować i zarządzać ryzykiem reputacji, Grupa stosuje następujące narzędzia i metody:
■ wdrożone polityki i regulacje z obszaru compliance, bezpieczeństwa, praw człowieka i pracowniczych oraz dotyczące obsługi branż i obszarów wrażliwych pod względem ryzyka reputacji Banku,
■ ocena poziomu ryzyka reputacji na podstawie negatywnych publikacji,
■ analiza satysfakcji klientów,
■ badanie nastrojów pracowniczych,
■ badanie marki pracodawcy,
■ zarządzanie kryzysowe,
■ analiza ryzyka reputacji w toku wdrażania nowych i modyfikacji istniejących produktów,
■ analiza reklamacji i skarg klientów,
■ budowanie świadomości w obszarze compliance,
■ badanie naruszeń praw pracowniczych i innych zasad działania Banku.
3.14.Ryzyko kapitałowe
W Grupie mBanku funkcjonuje proces zarządzania kapitałem w celu zabezpieczenia się przed materializacją ryzyka kapitałowego, rozumianego jako ryzyko wynikające z niezapewnienia kapitału, jak i braku możliwości osiągnięcia poziomu kapitału adekwatnego do ponoszonego przez Bank ryzyka prowadzonej działalności, niezbędnego do pokrycia nieoczekiwanych strat oraz spełniającego wymogi nadzorcze umożliwiające dalsze samodzielne funkcjonowanie Banku. Ryzyko kapitałowe obejmuje ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej.
Zarządzanie ryzykiem kapitałowym realizowane jest na poziomie jednostkowym w mBanku oraz na poziomie skonsolidowanym w Grupie mBanku.
Zarządzanie kapitałem w Grupie mBanku jest zorganizowane jako proces obejmujący planowanie, zarządzanie i monitorowanie kapitału regulacyjnego oraz kapitału wewnętrznego. W ramach procesu zarządzania kapitałem prowadzony jest regularny monitoring adekwatności i efektywności kapitałowej w celu zapewnienia adekwatnego i optymalnego poziomu kapitału w Grupie mBanku. Wsparciem dla tego procesu są analizy testów warunków skrajnych bazujące m.in. na scenariuszach zmian warunków makroekonomicznych, których celem jest przedstawienie dokładnego obrazu aktualnej pozycji kapitałowej oraz możliwych przyszłych zmian wynikających z przyjętych do analizy scenariuszy warunków skrajnych.
Więcej informacji na temat adekwatności kapitałowej Grupy mBanku znajduje się w Nocie 48.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
74
3.15.Ryzyko portfela kredytów w walutach obcych
Ryzyko portfela kredytów w walutach obcych jest związane z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi w walutach obcych, udzielanymi kredytobiorcom indywidualnym do 2011 roku. Ryzyko to może wynikać w szczególności z materializacji ryzyka operacyjnego (prawnego), a także kredytowego oraz reputacyjnego w odniesieniu do tych kredytobiorców.
Ryzyko prawne portfela kredytów w walutach obcych (kredytów indeksowanych kursem obcej waluty) dotyczy portfela kredytów zabezpieczonych hipotecznie, udzielanych osobom fizycznym w latach 2004-2011.
Ryzyko to odnosi się do możliwości realizacji strat wynikających z niekorzystnych dla Banku orzeczeń w sprawach wytoczonych z powództwa kredytobiorców.
Zarządzając tym ryzykiem Grupa podejmuje działania w celu ochrony interesów Banku w postępowaniach sądowych zmierzające do uzyskania korzystnych dla Banku rozstrzygnięć lub ograniczenia potencjalnej straty Banku związanej z niekorzystnymi orzeczeniami. W szczególności Bank prowadzi program ugód skierowany do klientów posiadających kredyty indeksowane do kursu walut obcych.
Dla efektywnego zarządzania ryzykiem prawnym portfela kredytów indeksowanych w mBanku utworzono Departament Kredytów Spornych, do którego zadań należy w szczególności:
■ przygotowanie materiałów wykorzystywanych w postępowaniach sądowych,
■ koordynowanie działań pełnomocników procesowych,
■ współpraca i komunikacja z instytucjami zewnętrznymi w sprawach kredytów indeksowanych,
■ organizacja i koordynowanie programu ugód.
Więcej informacji na temat ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym w walutach obcych zawarto w Nocie 34.
Ryzykiem kredytowym i reputacyjnym, które są związane z portfelem kredytów w walutach obcych, zarządza się zgodnie z zasadami zarządzania tymi ryzykami.
3.16. Ryzyko związane z sekurytyzacją
Grupa przeprowadza transakcje sekurytyzacji w celu redukcji ponoszonego ryzyka kredytowego oraz uwolnienia części kapitału. Ryzyko związane z sekurytyzacją obejmuje w przypadku Grupy mBanku m.in. ryzyka, które wynikają z roli Banku jako jednostki inicjującej i obsługującej transakcje (monitorowanie transakcji bazowych, raportowanie, windykacja). Bank na bieżąco analizuje ryzyka, które zarówno mogą zmaterializować się już po zawarciu transakcji sekurytyzacyjnych, jak również ryzyka, które mogą zmaterializować się w związku z planowanym przeprowadzeniem kolejnych transakcji sekurytyzacyjnych.
3.17. Ryzyka związane ze środowiskiem (E), społeczeństwem (S) i ładem korporacyjnym (G)
Zmiany w środowisku naturalnym, szybkie tempo zmian technologicznych, zmiany społeczne oraz wymuszone przez te zjawiska zmiany prawne mają coraz większy wpływ na działalność poszczególnych sektorów gospodarczych. Powoduje to także dla Grupy oraz dla wielu klientów konieczność zmian lub dostosowania swojego profilu działalności. Efekty reorganizacji bądź dostosowań profilu działalności klientów przekładają się na ich relację z Grupą mBanku. Dlatego Grupa zdefiniowała ryzyka związane z środowiskiem, społeczeństwem oraz ładem korporacyjnym.
Bank analizuje zagrożenia związane z kwestiami ESG, w tym niekorzystnymi zmianami w środowisku naturalnym (zwłaszcza zmiany klimatyczne) lub długotrwałymi skutkami tych zmian w sposób horyzontalny. Oznacza to, że bada ich wpływ na profil działalności Banku w jak najszerszym spektrum, m.in. przekłada je na poszczególne kategorie ryzyka, w tym ryzyko kredytowe.
Istotnym elementem zarządzania ryzykiem była aktualizacja zasad oceny ryzyka klientów korporacyjnych w obszarach środowiskowym, społecznym i zarządczym pod kątem lepszego odwzorowania specyfiki polskiej gospodarki i czynników ryzyka ESG w poszczególnych sektorach. Ocena ryzyka ESG jest jednym z elementów oceny ryzyka kredytowego klienta. Wynik analizy ryzyka ESG uwzględniany jest przy podejmowaniu decyzji kredytowej o udzieleniu finansowania oraz corocznie przy odnowieniu PD-ratingu klienta.
Wynik oceny ryzyka ESG w procesie oceny ryzyka kredytowego nie przekłada się pod względem ilościowym na wycenę produktu, o który wnioskuje klient, bądź na jego PD-rating. Ocena ESG jest informacją jakościową, braną pod uwagę w procesie decyzyjnym oddzielnie od wyników finansowych i parametrów ryzyka kredytowego. W przypadku małych zaangażowań ocena jest uproszczona, prowadzona portfelowo.
W przypadku zaangażowań przekraczających próg 8 mln PLN dla klientów K2 (średnie przedsiębiorstwa, których roczne obroty to od 50 mln zł do 1 mld zł) i K1 (duże przedsiębiorstwa, których roczne obroty przekraczają 1 mld zł oraz niebankowe instytucje finansowe) analiza jest prowadzona indywidualnie dla każdego klienta.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
75
Z uwagi na przystąpienie w 2022 roku do zobowiązania Science-Based Targets initiative (SBTi) oraz w ramach wypełniania zobowiązań strategicznych dotyczących osiągnięcia zeroemisyjności, Grupa przedstawiła do walidacji przez SBTi cele redukcji emisji gazów cieplarnianych zarówno w zakresie operacji własnych (zakres 1 i 2) oraz portfela kredytowego (zakres 3 kategoria 15).
Ryzyko środowiskowe (E)
Ryzyko środowiskowe to ryzyko negatywnego wpływu finansowego wynikające z obecnego lub przyszłego wpływu czynników środowiskowych na zainwestowane aktywa, klientów, kontrahentów lub pozycje bilansu. Z punktu widzenia klasyfikacji oraz praktycznego podejścia do zarządzania tym ryzykiem, Grupa nie traktuje go jako odrębnego rodzaju, lecz jako tzw. ryzyko horyzontalne, które w różnym stopniu i poprzez zróżnicowane kanały transmisji wpływa na występujące w Grupie dotychczas rozpoznane i zarządzane ryzyka. Dodatkowo Grupa wyróżnia dwie najważniejsze podkategorie ryzyka środowiskowego:
□ ryzyko transformacji rozumiane jako ryzyko nieprzewidzianych kosztów finansowych instytucji, które mogą wynikać, bezpośrednio lub pośrednio, z procesu dostosowywania się tych instytucji do gospodarki niskoemisyjnej i bardziej zrównoważonej środowiskowo;
□ ryzyko fizyczne rozumiane jako ryzyko negatywnych efektów finansowych zmieniającego się klimatu, w tym częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych i stopniowych zmian klimatu, a także degradacji środowiska, takich jak zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby, stres wodny, utrata różnorodności biologicznej i wylesianie.
Działalność Grupy nie ma istotnego bezpośredniego wpływu na klimat. Branża, w której działa Grupa, nie należy do sektorów o wysokiej emisyjności gazów cieplarnianych. Grupa dba o to, by jej aktywność nie prowadziła do niszczenia naturalnych ekosystemów oraz bioróżnorodności. Zdaniem Grupy, wpływ ten przejawia się przede wszystkim pośrednio, przez udzielane klientom finansowania. Grupa ma wpływ na klimat przez podejmowane decyzje związane z udzielaniem finansowania klientom z poszczególnych branż. Grupa może zmniejszać swój wpływ głównie przez ograniczanie finansowania klientów z branż wysokoemisyjnych, co jest realizowane przy pomocy polityk kredytowych uwzględniających politykę klimatyczną UE. Grupa całkowicie wykluczyła finansowanie pomiotów działających w sektorach górniczym, energetyki węglowej oraz ciepłownictwa opartego o paliwa kopalne.
Do preferowanych przez Grupę obszarów finansowania zaliczają się projekty wspierające bioróżnorodność i zarządzanie zasobami wodnymi w branżach energochłonnych oraz projekty celowe zakładające budowę stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
Grupa stosuje narzędzia analizujące i kwantyfikujące ryzyko środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego na poziomie branżowym w oparciu o wystandaryzowany zestaw kryteriów. Ocena ta jest obowiązkowym elementem procesu kredytowego, co pozwala na świadome budowanie ekspozycji i monitorowanie profilu ESG portfela korporacyjnego oraz na lepsze określanie kierunków w transformacji swoich klientów.
Ryzyko społeczne (S)
Ryzyko społeczne, wchodzące w skład ryzyka ESG, jest ryzykiem negatywnych, w tym finansowych, konsekwencji wywołanych przez działania Grupy mBanku lub jej pracowników naruszające normy i zasady relacji społecznych między pracownikami Grupy, relacji Grupy z jej kontrahentami, osobami prawnymi, z którymi Grupa współpracuje, lub klientami.
W ramach ryzyka społecznego można wyróżnić:
□ cyberzagrożenia, ataki hakerskie zarówno na systemy w Grupie mBanku jak i na jej klientów,
□ konsekwencje wynikające z naruszenia praw człowieka (w tym naruszenie praw pracowniczych, praw lub wolności osób fizycznych w zakresie ochrony danych osobowych, mobbing, dyskryminacja),
□ sprawy sporne z klientami Grupy,
□ obsługiwanie kontrowersyjnych obszarów i branż,
□ oczekiwania klientów, które nie wynikają bezpośrednio z relacji umownych lub przepisów prawa,
□ oczekiwania społeczne wobec Banku jako instytucji zaufania publicznego, których Bank nie może spełnić,
□ skomplikowana i złożona oferta Grupy, która może rodzić niezrozumienie po stronie klientów,
□ skutki społeczne katastrof naturalnych oraz pandemii.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
76
Ryzyko związane z ładem korporacyjnym (G)
Ryzyko związane z ładem korporacyjnym (governance) jest ryzykiem negatywnych konsekwencji w obszarze finansowym oraz niefinansowym, wywołanych naruszeniem przez Grupę zasad szeroko rozumianego ładu korporacyjnego, wynikających z regulacji zewnętrznych oraz wewnętrznych.
W ramach ryzyka związanego z ładem korporacyjnym może wystąpić:
□ ryzyko operacyjne – w świetle ryzyka związanego z ładem korporacyjnym w ramach ryzyka operacyjnego szczególnie istotne jest ryzyko prawne, ryzyko prowadzenia działalności („conduct risk”), ryzyko prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz naruszenia sankcji, ryzyko cyberzagrożeń oraz ryzyko podatkowe,
□ ryzyko braku zgodności – skutkujące nieterminowym dostosowaniem się Grupy do nowych regulacji,
□ ryzyko reputacyjne – wystąpienie tego rodzaju ryzyka może zmaterializować się poprzez wystąpienie wydarzeń wpływających na postrzeganie Grupy przez jej interesariuszy.
Dla efektywnego zarządzania ryzykiem związanym z ładem korporacyjnym, Grupa mBanku zapewnia zgodność swojego działania z przejrzystym systemem regulacji wewnętrznych, w myśl obowiązującej Polityki ładu wewnętrznego. Zarządzając tym ryzykiem Grupa dba także o powszechny i równy dostęp do informacji oraz dokłada wszelkich starań, aby udostępniane informacje były aktualne, rzetelne oraz przedstawione w sposób przejrzysty dla kluczowych interesariuszy, zgodnie z przyjętą Polityką informacyjną.
W ramach Polityki ładu wewnętrznego corocznie jest dokonywany przegląd poszczególnych obszarów składających się na ład wewnętrzny. Na podstawie przeglądu Zarząd Banku, a następnie Rada Nadzorcza dokonują oceny adekwatności i skuteczności ładu wewnętrznego w powiązaniu z oceną systemu kontroli wewnętrznej oraz oceną stosowania zasad ładu korporacyjnego. W ramach oceny są ustalane ewentualne działania doskonalące, mające na celu zapewnienie najwyższych standardów zarządzania i utrzymania ładu korporacyjnego.
3.18.Wartość godziwa aktywów i zobowiązań
Wartość godziwa jest rozumiana jako cena, która byłaby otrzymana ze sprzedaży składnika aktywów, bądź zapłacona w celu przeniesienia zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Wycena wartości godziwej opiera się na założeniu, że transakcja sprzedaży składnika aktywów lub przeniesienia zobowiązania odbywa się:
■ na głównym rynku dla danego składnika aktywów bądź zobowiązania,
■ w przypadku braku głównego rynku, na najkorzystniejszym rynku dla danego składnika aktywów lub zobowiązania.
Zgodnie z MSSF 9 w celach księgowych Grupa wycenia aktywa i zobowiązania finansowe w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej. Ponadto dla pozycji wycenianych księgowo w zamortyzowanym koszcie przeprowadzana jest na potrzeby ujawnień w sprawozdaniach finansowych, zgodnie z wymaganiami MSSF 7, wycena w wartości godziwej.
Podejście do księgowej wyceny aktywów kredytowych w wartości godziwej, zgodnie z wymaganiami MSSF 9, zostało opisane w Nocie 3.3.7.
Zgodnie z praktykami rynkowymi Grupa wycenia instrumenty finansowe, w których utrzymuje otwarte pozycje, stosując ceny rynkowe (wycena do rynku) lub uznane w praktyce rynkowej modele wyceny (wycena z modelu) zasilane cenami lub parametrami rynkowymi, a w nielicznych przypadkach parametrami estymowanymi wewnętrznie przez Grupę. Wszystkie istotne otwarte pozycje w instrumentach pochodnych są wyceniane modelami rynkowymi, które są zasilane cenami lub parametrami obserwowalnymi przez rynek. Papiery komercyjne emitentów krajowych są wyceniane głównie z modelu (dyskontowanie przepływów finansowych), który oprócz rynkowej krzywej stóp procentowych używa spreadów kredytowych wyznaczonych wewnętrznie.
Dla potrzeb ujawnień Grupa przyjęła założenie, że wartość godziwa krótkoterminowych zobowiązań finansowych (do 1 roku) jest równa ich wartości księgowej. W przypadku zobowiązań finansowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku wartość godziwa szacowana jest na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp procentowych.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
77
Aktywa i zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie
W poniższej tabeli przedstawiono zestawienie wartości księgowych oraz wartości godziwych dla każdej grupy aktywów i zobowiązań finansowych, które nie zostały wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy w wartości godziwej.
31.12.2024
31.12.2023
Wartość księgowa
Wartość godziwa
Wartość księgowa
Wartość godziwa
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Dłużne papiery wartościowe
33 965 644
32 805 083
23 323 690
22 266 854
Należności od banków
9 738 457
9 747 437
7 119 059
7 126 873
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
120 888 776
121 675 187
112 876 580
112 776 830
Klienci indywidualni
68 183 621
69 840 225
63 642 537
64 240 599
Należności bieżące
6 816 927
7 150 920
7 182 778
7 568 606
Kredyty terminowe
61 268 200
62 590 811
56 293 952
56 506 186
Inne należności
98 494
98 494
165 807
165 807
Klienci korporacyjni
52 581 735
51 722 980
49 109 195
48 438 128
Należności bieżące
6 732 692
6 511 709
6 022 731
5 743 616
Kredyty terminowe, w tym leasing finansowy
41 057 616
40 419 844
38 571 901
38 179 949
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
1 029 492
1 029 492
899 340
899 340
Pozostałe należności kredytowe
3 638 641
3 638 641
3 507 157
3 507 157
Inne należności
123 294
123 294
108 066
108 066
Klienci budżetowi
123 420
111 982
124 848
98 103
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania wobec banków
3 059 431
3 059 431
3 315 302
3 315 302
Zobowiązania wobec klientów
200 808 978
200 807 266
185 467 455
185 465 086
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
12 130 336
12 035 319
11 105 165
10 972 334
Zobowiązania podporządkowane
2 675 537
2 648 702
2 714 928
2 559 783
Poniżej zaprezentowane są główne założenia i metody wykorzystane przez Grupę podczas szacowania wartości godziwej instrumentów finansowych.
Należności od banków oraz kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość godziwa należności od banków oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom została wyliczona jako wartość szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych (z uwzględnieniem efektu przedpłat) przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych, uwzględniając wysokość spreadu kredytowego, kosztu płynności oraz kosztu kapitału. Poziom spreadu kredytowego został wyznaczony w oparciu o notowania rynkowe mediany spreadów kredytowych dla systemu ratingowego Moody’s. Przypisanie spreadu kredytowego do danej ekspozycji kredytowej nastąpiło poprzez zmapowanie systemu ratingowego Moody’s z wewnętrznym systemem ratingowym Banku. W celu odzwierciedlenia faktu, że duża część ekspozycji Grupy jest zabezpieczona, podczas gdy mediana kwotowań rynkowych jest skoncentrowana wokół emisji niezabezpieczonych, Grupa dokonała korekty z tego tytułu. Ponadto do wyceny kontraktów hipotecznych w PLN jako punkt odniesienia wykorzystana została wycena kontraktów hipotecznych zaklasyfikowanych jako wyceniane do wartości godziwej zgodnie z MSSF 9, z uwzględnieniem korekty dotyczącej jakości kredytowej tego portfela. Dla ekspozycji w mBanku Hipotecznym zastosowana korekta zawierała również czynnik dotyczący różnicy w wysokości marż przychodowych między wycenianym portfelem a portfelem analogicznych kredytów w mBanku.
Zobowiązania finansowe
Instrumenty finansowe po stronie zobowiązań stanowią:
■ kredyty zaciągnięte,
■ rachunki bieżące i depozyty,
■ emisje dłużnych papierów wartościowych,
■ zobowiązania podporządkowane.
Wartość godziwa dla powyższych zobowiązań finansowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu czynnika dyskontującego z uwzględnieniem oszacowania spreadu odzwierciedlającego spread kredytowy mBanku i marżę płynności. Dla kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w EUR i CHF zastosowano krzywą rentowności EBI. W odniesieniu do emisji własnych w ramach programu EMTN zastosowano cenę rynkową z odpowiednich serwisów finansowych.
W przypadku depozytów Grupa zastosowała krzywą zbudowaną w oparciu o kwotowania stóp rynku międzybankowego, a także kontraktów FRA i kontraktów IRS dla odpowiednich walut i terminów
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
78
zapadalności. W przypadku wyceny zobowiązań podporządkowanych wycena opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu rynkowych krzywych swapowych (zależnie od warunków emisji) skorygowanych o ryzyko kredytowe emitenta.
W przypadku obligacji powiązanych z ryzykiem kredytowym, tzw. Credit Link Note, Grupa wykorzystuje do wyceny metodę dyskontowania przewidywanych przepływów pieniężnych z tytułu obligacji. Wycena w części związanej z czynnikiem dyskontowym zawiera dodatkowo komponent uwzględniający spread kredytowy Grupy oraz marżę płynności. Z uwagi na fakt, że posiadacze obligacji są zabezpieczeni w zakresie ryzyka kredytowego emitenta złożonym depozytem, przyjęto założenie o niezmienności tych parametrów podczas życia obligacji.
Z kolei dla listów zastawnych i obligacji emitowanych przez mBank Hipoteczny do wyceny na potrzeby ujawnień wykorzystano krzywe kontraktów swap oraz prognozowany poziom spreadu emisyjnego dla odpowiednich emisji.
Grupa przyjęła, że wartość godziwa dla powyższych instrumentów o wymagalności poniżej 1 roku jest równa ich wartości księgowej.
Na podstawie stosowanych przez Grupę metod ustalania wartości godziwej, aktywa i zobowiązania finansowe klasyfikuje się do następujących kategorii:
■ Poziom 1: ceny kwotowane na aktywnych rynkach dla tego samego instrumentu (bez modyfikacji);
■ Poziom 2: ceny kwotowane na aktywnych rynkach dla podobnych instrumentów lub inne metody wyceny, dla których wszystkie istotne dane wejściowe bazują na obserwowalnych danych rynkowych;
■ Poziom 3: metody wyceny, dla których przynajmniej jedna istotna dana wejściowa nie bazuje na obserwowalnych danych rynkowych.
W tabeli poniżej przedstawiono hierarchię wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych, wycenianych do wartości godziwej zgodnie z założeniami i metodami opisanymi powyżej, wyłącznie na potrzeby ujawnień, według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i na dzień 31 grudnia 2023 roku.
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2024
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
WYCENY WYŁĄCZNIE NA POTRZEBY UJAWNIEŃ
Aktywa finansowe
Dłużne papiery wartościowe
32 805 083
29 937 653
-
2 867 430
Należności od banków
9 747 437
-
-
9 747 437
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
121 675 187
-
-
121 675 187
Aktywa finansowe razem
164 227 707
29 937 653
-
134 290 054
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec banków
3 059 431
-
1 928 928
1 130 503
Zobowiązania wobec klientów
200 807 266
-
208 067
200 599 199
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
12 035 319
7 550 558
-
4 484 761
Zobowiązania podporządkowane
2 648 702
-
-
2 648 702
Zobowiązania finansowe razem
218 550 718
7 550 558
2 136 995
208 863 165
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
79
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2023
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
WYCENY WYŁĄCZNIE NA POTRZEBY UJAWNIEŃ
Aktywa finansowe
Dłużne papiery wartościowe
22 266 854
18 199 454
-
4 067 400
Należności od banków
7 126 873
-
-
7 126 873
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
112 776 830
-
-
112 776 830
Aktywa finansowe razem
142 170 557
18 199 454
-
123 971 103
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec banków
3 315 302
-
1 938 343
1 376 959
Zobowiązania wobec klientów
185 465 086
-
231 230
185 233 856
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
10 972 334
5 996 197
-
4 976 137
Zobowiązania podporządkowane
2 559 783
-
-
2 559 783
Zobowiązania finansowe razem
202 312 505
5 996 197
2 169 573
194 146 735
Poziom 1
Poziom 1 aktywów finansowych obejmuje wartość skarbowych papierów wartościowych oraz obligacji EBI, których wycena polega na bezpośrednim wykorzystaniu rynkowych bieżących cen tych instrumentów pochodzących z aktywnych i płynnych rynków finansowych.
W poziomie 1 zobowiązań Grupa wykazała wartość godziwą obligacji wyemitowanych przez Bank (Nota 29). Dla wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych Grupa zastosowała ceny bezpośrednio z rynku dla tych papierów.
Poziom 2
Poziom 2 obejmuje wartość godziwą kredytów długoterminowych otrzymanych od banków, wartość godziwą depozytów długoterminowych złożonych przez klientów oraz wartość godziwą kredytów otrzymanych z EBI (Nota 29).
Wartość godziwa dla ujętych w poziomie 2 zobowiązań finansowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu czynnika dyskontującego. W odniesieniu do kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego wykorzystano krzywą rentowności EBI oraz wartość marży, jaką Bank otrzymał w ostatniej zawartej transakcji. Na tej podstawie oszacowano następnie wartość spreadu dla zobowiązań Banku zaciągniętych w EBI w stosunku do rynkowej krzywej swap. W przypadku depozytów Bank zastosował krzywą zbudowaną w oparciu o kwotowania stóp rynku międzybankowego, a także kontraktów FRA i kontraktów IRS dla odpowiednich walut i terminów zapadalności.
Poziom 3
Poziom 3 obejmuje:
■ należności od banków oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom, wartość których wyliczono w opisany wcześniej sposób, wykorzystujący notowania mediany spreadów kredytowych dla ratingów Moody’s;
■ listy zastawne i obligacje emitowane przez mBank Hipoteczny. Do wyceny Grupa zastosowała technikę estymacji przepływów odsetkowych w oparciu o model krzywej swapowej oraz dyskontowania przy użyciu stopy dyskontowej skorygowanej o wartość spreadu jaki jest możliwy do uzyskania w przypadku emisji w uzależnieniu od waluty oraz zapadalności instrumentu finansowego;
■ zobowiązania wobec banków oraz wobec klientów o terminie wymagalności do 1 roku, dla których Grupa przyjęła, że ich wartość godziwa jest równa wartości bilansowej;
■ zobowiązania wobec banków, zobowiązania wobec klientów oraz zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych o terminie wymagalności powyżej 1 roku, w przypadku których w ich wycenie posłużono się metodami wyceny wykorzystującymi przynajmniej jedną istotną daną wejściową nie bazującą na obserwowalnych danych rynkowych,
■ zobowiązania podporządkowane.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
80
Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej oraz nieruchomości inwestycyjne
W tabeli poniżej przedstawiono hierarchię wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych oraz nieruchomości inwestycyjnych, które zostały wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy w wartości godziwej.
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2024
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 840 714
931 871
609 993
298 850
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
42 972
-
-
42 972
Dłużne papiery wartościowe
1 176 347
920 469
-
255 878
Kapitałowe papiery wartościowe
11 402
11 402
-
-
Instrumenty pochodne, w tym:
609 993
-
609 993
-
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
777 994
-
777 994
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
397 537
-
397 537
-
Efekt kompensowania
(565 538)
-
(565 538)
-
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
925 786
40 641
-
885 145
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
-
-
486 850
Dłużne papiery wartościowe
31 204
-
-
31 204
Kapitałowe papiery wartościowe
407 732
40 641
-
367 091
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
34 588 843
18 510 457
14 828 961
1 249 425
Dłużne papiery wartościowe
34 588 843
18 510 457
14 828 961
1 249 425
Aktywa finansowe, razem
37 355 343
19 482 969
15 438 954
2 433 420
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 094 037
345 710
724 260
24 067
Instrumenty pochodne, w tym:
748 327
-
724 260
24 067
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
829 434
-
829 434
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
643 552
-
619 485
24 067
Efekt kompensowania
(724 659)
-
(724 659)
-
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
345 710
345 710
-
-
Zobowiązania finansowe razem
1 094 037
345 710
724 260
24 067
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
oraz pochodne instrumenty finansowe
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej oraz nieruchomości inwestycyjne na poziomie 3 –
zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia
do 31 grudnia 2024 roku
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Pochodne instrumenty finansowe
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Kapitałowe papiery wartościowe
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Nieruchomości inwestycyjne
Bilans otwarcia
40 498
237 507
(38 445)
603 713
50 144
244 048
1 277 313
111 964
Łączne zyski lub straty za okres
2 438
1 339
14 378
450
6 788
58 113
13 200
(19 259)
Ujęte w rachunku zysków i strat:
2 438
1 339
(21 502)
450
6 788
58 113
-
(19 259)
Wynik na działalności handlowej
2 438
1 339
(21 502)
-
1 262
(28)
-
-
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
-
-
450
5 526
43 712
-
-
Pozostałe przychody operacyjne / pozostałe koszty operacyjne
-
-
-
-
-
14 429
-
(19 259)
Ujęte w innych całkowitych dochodach:
-
-
35 880
-
-
-
13 200
-
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
-
-
-
-
-
13 200
-
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
-
-
35 880
-
-
-
-
-
Nabycia / udzielenia
-
524 173
-
16 252
-
64 930
1 352 370
-
Wykupy / spłaty całkowite
-
(39 946)
-
(110 736)
-
-
(389 019)
-
Sprzedaże
-
(2 504 969)
-
-
-
-
(1 532 607)
-
Emisje
-
2 037 774
-
-
-
-
528 168
-
Przeniesienie do innych pozycji sprawozdania
-
-
-
-
-
-
-
(92 705)
Inne zmiany
36
-
-
(22 829)
(25 728)
-
-
-
Bilans zamknięcia
42 972
255 878
(24 067)
486 850
31 204
367 091
1 249 425
-
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
81
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
31.12.2023
w tym:
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Inne techniki wyceny
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 760 033
407 875
1 074 153
278 005
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
40 498
-
-
40 498
Dłużne papiery wartościowe
634 840
397 333
-
237 507
Kapitałowe papiery wartościowe
10 542
10 542
-
-
Instrumenty pochodne, w tym:
1 074 153
-
1 074 153
-
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
1 256 605
-
1 256 605
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
245 212
-
245 212
-
Efekt kompensowania
(427 664)
-
(427 664)
-
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
898 798
893
-
897 905
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
603 713
-
-
603 713
Dłużne papiery wartościowe
50 144
-
-
50 144
Kapitałowe papiery wartościowe
244 941
893
-
244 048
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
36 965 077
17 250 628
18 437 136
1 277 313
Dłużne papiery wartościowe
36 965 077
17 250 628
18 437 136
1 277 313
Aktywa finansowe, razem
39 623 908
17 659 396
19 511 289
2 453 223
Nieruchomości inwestycyjne
111 964
-
-
111 964
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 495 754
157 607
1 299 702
38 445
Instrumenty pochodne, w tym:
1 338 147
-
1 299 702
38 445
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
1 455 145
-
1 455 145
-
Instrumenty pochodne zabezpieczające
1 215 504
-
1 177 059
38 445
Efekt kompensowania
(1 332 502)
-
(1 332 502)
-
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
157 607
157 607
-
-
Zobowiązania finansowe razem
1 495 754
157 607
1 299 702
38 445
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
oraz pochodne instrumenty finansowe
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej oraz nieruchomości inwestycyjne na poziomie 3 –
zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia
do 31 grudnia 2023 roku
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Pochodne instrumenty finansowe
Kredyty i pożyczki
Dłużne papiery wartościowe
Kapitałowe papiery wartościowe
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Nieruchomości inwestycyjne
Bilans otwarcia
39 720
307 881
31 890
813 392
45 009
185 042
1 215 909
136 909
Łączne zyski lub straty za okres
308
40 867
(70 335)
(28 754)
5 135
43 884
8 954
(24 945)
Ujęte w rachunku zysków i strat:
308
40 867
(101 269)
(28 754)
5 135
43 884
-
(24 945)
Wynik na działalności handlowej
308
40 867
(101 269)
-
(4 934)
(132)
-
-
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
-
-
(28 754)
10 069
52 638
-
-
Pozostałe przychody operacyjne / pozostałe koszty operacyjne
-
-
-
-
-
(8 622)
-
(24 945)
Ujęte w innych całkowitych dochodach:
-
-
30 934
-
-
-
8 954
-
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
-
-
-
-
-
8 954
-
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
-
-
30 934
-
-
-
-
-
Nabycia / udzielenia
-
699 124
-
58 780
-
21 903
1 143 395
-
Wykupy / spłaty całkowite
-
(190 333)
-
(134 963)
-
-
(254 238)
-
Sprzedaże
-
(2 805 232)
-
-
-
-
(2 051 020)
-
Emisje
-
2 185 200
-
-
-
-
1 214 313
-
Zmiana zakresu konsolidacji
-
-
-
-
-
(6 781)
-
-
Inne zmiany
470
-
-
(104 742)
-
-
-
-
Bilans zamknięcia
40 498
237 507
(38 445)
603 713
50 144
244 048
1 277 313
111 964
W 2024 roku ani w 2023 roku nie odnotowano przeniesień instrumentów finansowych pomiędzy poszczególnymi poziomami hierarchii wartości godziwej.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
82
W odniesieniu do instrumentów finansowych wycenianych w sposób powtarzalny do wartości godziwej, sklasyfikowanych na poziomie 1 i 2 hierarchii wartości godziwej, ewentualne przypadki, w których mogłoby nastąpić przeniesienie pomiędzy tymi poziomami są monitorowane przez Bank na podstawie wewnętrznych zasad. W przypadku jeśli wystąpi brak ceny rynkowej, służącej do wyceny bezpośredniej, przez okres ponad 5 dni roboczych następuje zmiana sposobu wyceny tego instrumentu, czyli przejście z wyceny bezpośredniej na wycenę z modelu, o ile dostępna jest zatwierdzona metoda wyceny z modelu dla tego instrumentu. Powrót do metody wyceny bezpośredniej następuje po okresie co najmniej 10 dni roboczych, w których cena rynkowa była dostępna w sposób ciągły. W przypadku braku ceny rynkowej dla skarbowych papierów dłużnych powyższe terminy wynoszą odpowiednio 2 i 5 dni roboczych.
Poziom 1
Na dzień 31 grudnia 2024 roku na poziomie 1 hierarchii wartości Grupa wykazała wartość godziwą obligacji rządowych przeznaczonych do obrotu w kwocie 920 469 tys. zł oraz wartość godziwą obligacji rządowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody w kwocie 17 637 073 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 397 333 tys. zł i 15 883 079 tys. zł). Poziom 1 obejmuje wartość godziwą obligacji korporacyjnych w kwocie 873 384 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 1 367 549 tys. zł).
Ponadto na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 1 obejmuje wartość akcji imiennych uprzywilejowanych Giełdy Papierów Wartościowych w kwocie 849 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 893 tys. zł), akcji VISA Inc. w kwocie 39 792 tys. zł oraz innych kapitałowych papierów wartościowych w kwocie 11 402 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 10 542 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 1 obejmuje również zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych, notowanych na aktywnych rynkach, w kwocie 345 710 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 157 607 tys. zł).
Instrumenty te zostały sklasyfikowane do poziomu 1, ponieważ ich wycena polega na bezpośrednim wykorzystaniu rynkowych bieżących cen tych instrumentów pochodzących z aktywnych i płynnych rynków finansowych.
Poziom 2
Na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 2 hierarchii obejmuje głównie wartość godziwą bonów pieniężnych emitowanych przez NBP w kwocie 14 828 961 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 18 437 136 tys. zł), których wycena oparta jest na modelu NPV (dyskontowania przyszłych przepływów finansowych), który zasilany jest krzywymi stóp procentowych wyznaczonymi w drodze transformacji kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych.
Ponadto do poziomu 2 Grupa zalicza wycenę pochodnych instrumentów finansowych, do wyceny których stosowane są modele, zgodne ze standardami i praktykami rynkowymi w tym zakresie, które są zasilane parametrami pochodzącymi bezpośrednio z rynków (np. kursami wymiany walut, zmiennościami implikowanymi opcji walutowych, wartościami indeksów i akcji giełdowych) lub parametrami będącymi transformacjami kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych (np. krzywe stóp procentowych).
Poziom 3
Na dzień 31 grudnia 2024 roku na poziomie 3 hierarchii wykazana jest wartość godziwa dłużnych komercyjnych papierów wartościowych emitowanych przez krajowe banki i przedsiębiorstwa (obligacje i certyfikaty depozytowe) w kwocie 1 536 507 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 1 564 964 tys. zł).
Wycena z modelu dla tych pozycji zakłada wycenę w oparciu o rynkową krzywą stóp procentowych skorygowaną o poziom spreadu kredytowego. Parametr spreadu kredytowego odzwierciedla ryzyko kredytowe emitenta papieru wartościowego i jest wyznaczany zgodnie z modelem wewnętrznym Banku. Model ten wykorzystuje parametry ryzyka kredytowego (np. PD, LGD) oraz informacje pozyskane z rynku (w tym spready implikowane z transakcji). Parametry PD i LGD nie są obserwowane na aktywnych rynkach i w związku z tym zostały wyznaczone na podstawie analiz statystycznych. Modele wyceny instrumentów dłużnych oraz spreadu kredytowego zostały zbudowane wewnętrznie w jednostkach ryzyka, zostały zaakceptowane przez Komitet Ryzyka Modeli i podlegają okresowemu monitoringowi oraz walidacji przeprowadzanej przez jednostkę niezależną od jednostek odpowiedzialnych za budowę i utrzymanie modelu.
Poziom 3 na dzień 31 grudnia 2024 roku obejmuje wartość kredytów i pożyczek udzielonych klientom w kwocie 529 822 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 644 211 tys. zł). Zasady wyznaczania wartości godziwej kredytów i pożyczek udzielonych klientom zostały opisane w Nocie 3.3.7.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
83
Ponadto na dzień 31 grudnia 2024 roku poziom 3 obejmuje wartość godziwą kapitałowych papierów wartościowych w kwocie 367 091 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 244 048 tys. zł). Kapitałowe papiery wartościowe wykazane w poziomie 3 wyceniane są przy użyciu metody zdyskontowanych dywidend. Wyceny zostały w przeważającej mierze sporządzone na podstawie wybranych danych finansowych dostarczonych przez wyceniane podmioty i zdyskontowane kosztem kapitału własnego oszacowanym za pomocą modelu CAPM (Capital Asset Pricing Model). Na koniec 2024 roku koszt kapitału własnego został oszacowany na poziomie znajdującym się w przedziale od 11,8% do 12,3% (na koniec 2023 roku: w przedziale od 12,3% do 13,8%). Ponadto część prognoz, zakładających wzrost powyżej średniego wzrostu rynkowego, została zdyskontowana kosztem kapitału na poziomie 25%.
Na dzień 31 grudnia 2023 roku poziom 3 obejmował również wycenę do wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnej w wysokości 111 964 tys. zł. Wartość nieruchomości została oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych prowadzonego przez Ministra Rozwoju i Technologii. Nieruchomość została wyceniona przy użyciu metody dochodowej. Kluczowym parametrem nieobserwowalnym wykorzystanym w modelu jest wykorzystywana do dyskontowania przepływów pieniężnych stopa kapitalizacji równa 7,25%. Na dzień 31 grudnia 2024 roku, w związku z rozpoczęciem procesu sprzedaży, nieruchomość została przeklasyfikowana do pozycji Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży.
Poziom 3 obejmuje również wycenę kontraktów CIRS zawartych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych portfela kredytów hipotecznych w PLN oraz listów zastawnych emitowanych przez mBank Hipoteczny (Nota 20). Na dzień 31 grudnia 2024 roku wycena tych kontraktów w zobowiązaniach wyniosła 24 067 tys. zł (31 grudnia 2023 roku - zobowiązania: 38 445 tys. zł).
Poniższa tabela prezentuje wrażliwość wyceny w wartości godziwej na zmianę nieobserwowalnych parametrów stosowanych w modelach dla instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej na poziomie 3.
Wrażliwość na zmianę parametru nieobserwowalnego
Portfel
Wartość godziwa
31.12.2024
(-)
(+)
Opis
Instrumenty kapitałowe
367 091
(21 197)
26 235
Model wyceny wykorzystuje koszt kapitału własnego jako nieobserwowalny parametr dyskontowy. Wrażliwość została obliczona przy założeniu zmiany kosztu kapitału własnego o 1 p.p. w stosunku do scenariusza bazowego. Wraz ze wzrostem wartości parametru Bank oczekuje straty (-), wraz ze spadkiem wartości parametru Bank oczekuje zysku (+).
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1 249 425
(27 509)
27 509
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
255 878
(3 948)
3 948
Parametrem nieobserwowalnym jest spread kredytowy. Wrażliwość została policzona przy założeniu zmiany spreadu kredytowego o 100 bp. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Kredyty i pożyczki udzielone klientom przeznaczone do obrotu
42 972
(152)
137
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
486 850
(6 444)
6 377
Model wyceny wykorzystuje parametry ryzyka kredytowego (PD oraz LGD). Wrażliwość została policzona przy założeniu zmiany PD i LGD +/- 10%. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Wrażliwość na zmianę parametru nieobserwowalnego
Portfel
Wartość godziwa
31.12.2023
(-)
(+)
Opis
Instrumenty kapitałowe
244 048
(17 659)
21 431
Model wyceny wykorzystuje koszt kapitału własnego jako nieobserwowalny parametr dyskontowy. Wrażliwość została obliczona przy założeniu zmiany kosztu kapitału własnego o 1 p.p. w stosunku do scenariusza bazowego. Wraz ze wzrostem wartości parametru Bank oczekuje straty (-), wraz ze spadkiem wartości parametru Bank oczekuje zysku (+).
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1 277 313
(26 848)
26 848
Obligacje korporacyjne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
237 507
(6 681)
6 681
Parametrem nieobserwowalnym jest spread kredytowy. Wrażliwość została policzona przy założeniu zmiany spreadu kredytowego o 100 bp. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Kredyty i pożyczki udzielone klientom przeznaczone do obrotu
40 498
(311)
294
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
603 713
(8 755)
8 772
Model wyceny wykorzystuje parametry ryzyka kredytowego (PD oraz LGD). Wrażliwość została policzona przy założeniu zmiany PD i LGD +/- 10%. Przy wzroście wartości parametru Bank odnotowuje stratę (-), przy spadku spodziewany jest zysk (+).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
84
4.Ważniejsze oszacowania i oceny dokonane w związku z zastosowaniem zasad rachunkowości
Grupa dokonuje oszacowań i przyjmuje założenia, które mają wpływ na wartości aktywów i zobowiązań wykazywanych w następnym okresie. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie, oparte są o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione.
Wpływ ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi we frankach szwajcarskich i innych walutach obcych
Szczegółowe informacje dotyczące wpływu ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym we frankach szwajcarskich i innych walutach obcych znajdują się w Nocie 34.
Wpływ wakacji kredytowych na wynik finansowy Grupy
W dniu 15 maja 2024 roku weszła w życie nowelizacja Ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz Ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, przedłużająca możliwości zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielony w walucie polskiej („wakacje kredytowe”) na rok 2024.
Według nowelizacji ustawy po spełnieniu określonych warunków (kwota kredytu poniżej 1,2 mln zł oraz proporcja raty kredytowej do dochodu kredytobiorcy przekraczająca poziom 30%) kredytobiorcy mają prawo do zawieszenia czterech miesięcznych rat w 2024 roku. Wakacje kredytowe dotyczą zarówno części kapitałowej jak i odsetkowej kredytu. Terminy spłaty rat ulegną przedłużeniu bez dodatkowych odsetek za okresy zawieszenia. Zdaniem Grupy wdrożona Ustawą zmiana warunków umownych kredytów hipotecznych stanowiła nieistotną modyfikację tych aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9.5.4.3.
W 2024 roku Grupa rozpoznała negatywny wpływ wakacji kredytowych w łącznej kwocie 138,5 mln zł, która pomniejszyła wynik odsetkowy Grupy. Wpływ wakacji kredytowych na wycenę portfela kredytowego podlega rozliczeniu poprzez ujęcie przychodów odsetkowych wyliczonych przy użyciu efektywnej stopy procentowej i skorygowanej wartości bilansowej brutto w okresach, w których klienci korzystający z wakacji kredytowych nie płacą odsetek przewidzianych w pierwotnych harmonogramach umów kredytowych.
W roku 2024 o wakacje kredytowe wystąpili klienci reprezentujący 40,7% portfela oszacowanego jako spełniający ustawowe kryteria skorzystania z wakacji kredytowych. Klienci Ci złożyli wnioski o średnio 3,6 miesiąca wakacji kredytowych.
Wartość bilansowa brutto kredytów objętych wakacjami kredytowymi na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 5 794,6 mln zł.
Utrata wartości kredytów i pożyczek
Grupa przeprowadza przegląd swojego portfela kredytowego pod kątem utraty wartości przynajmniej raz na kwartał. Metodologia i założenia, na podstawie których określa się szacunkowe kwoty przepływów pieniężnych i okresy, w których one nastąpią, są poddawane regularnym przeglądom. Gdyby wartość bieżąca szacowanych przepływów pieniężnych (zdyskontowane odzyski z wpłat własnych z kapitału, zdyskontowane odzyski z odsetek, zdyskontowane odzyski z zobowiązań pozabilansowych i zdyskontowane odzyski z zabezpieczeń przypadających na należności bilansowe i pozabilansowe, ważone prawdopodobieństwem realizacji określonych scenariuszy) dla portfela kredytów i pożyczek oraz zobowiązań pozabilansowych z rozpoznaną utratą wartości na dzień 31 grudnia 2024 roku uległa zmianie o +/- 10% to szacowana wielkość oczekiwanej straty kredytowej dla kredytów i pożyczek oraz zobowiązań pozabilansowych uległaby odpowiednio zmniejszeniu o 54,7 mln zł lub zwiększeniu o 58,0 mln zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 52,8 mln zł i 56,1 mln zł). Szacunek ten został przeprowadzony dla portfela kredytów i pożyczek oraz zobowiązań pozabilansowych, w przypadku których utrata wartości rozpoznawana jest w oparciu o indywidualną analizę przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu spłat i odzysków zabezpieczeń - Koszyk 3. Zasady wyznaczania odpisów aktualizujących oraz rezerw z tytułu utraty wartości ekspozycji kredytowych zostały opisane w Nocie 3.3.6.
Wpływ prognoz przyszłych warunków makroekonomicznych na oczekiwaną stratę kredytową
W pierwszym i drugim półroczu 2024 roku przeprowadzone zostały prace nad aktualizacją prognoz przyszłych warunków makroekonomicznych, które są wykorzystywane w modelach parametrów ryzyka służących do kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej Grupy (szczegółowy opis istotnych zmian modelowych zamieszczono w sekcji 3.3.6.2.2.). Przyjęte prognozy biorą pod uwagę aktualny rozwój sytuacji gospodarczej w kraju i są spójne z prognozami wykorzystanymi w procesie planistycznym.
W celu oceny wrażliwości oczekiwanej straty kredytowej na przyszłe warunki makroekonomiczne, Grupa wyznaczyła wartość odpisu oddzielnie dla każdego ze scenariuszy stosowanych na potrzeby kalkulacji oczekiwanych strat z tytułu ryzyka kredytowego. Wpływ optymistycznego i pesymistycznego scenariusza
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
85
został zaprezentowany poniżej jako odchylenie wartości rezerw w danym scenariuszu od oczekiwanych strat kredytowych skalkulowanych dla ścieżki bazowej.
Poniższa tabela prezentuje prognozy głównych wskaźników makroekonomicznych przyjęte w modelach parametrów stosowanych na potrzeby kalkulacji oczekiwanych strat z tytułu ryzyka kredytowego.
Scenariusz na 31.12.2024
bazowy
optymistyczny
pesymistyczny
Prawdopodobieństwo
60%
20%
20%
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
PKB
r/r
4,2%
3,0%
4,8%
4,1%
1,7%
2,3%
Stopa bezrobocia
koniec roku
2,8%
2,6%
2,2%
2,5%
4,2%
4,1%
Indeks zmian cen nieruchomości
r/r
108,4
108,4
110,1
111,3
100,0
103,4
WIBOR 3M
koniec roku
4,40%
3,90%
5,65%
4,90%
3,25%
2,00%
Scenariusz na 31.12.2023
bazowy
optymistyczny
pesymistyczny
Prawdopodobieństwo
60%
20%
20%
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
Pierwszy rok prognozy
Drugi rok prognozy
PKB
r/r
0,4%
3,1%
1,9%
4,0%
-1,6%
1,5%
Stopa bezrobocia
koniec roku
5,3%
5,1%
4,3%
3,5%
5,5%
5,9%
Indeks zmian cen nieruchomości
r/r
102,8
107,5
103,5
114,4
93,6
103,6
WIBOR 3M
koniec roku
6,95%
6,20%
8,25%
8,20%
5,75%
4,70%
Wartość odpisów stanowi wypadkową przedstawionych scenariuszy makroekonomicznych oraz wag do nich przypisanych. Wpływ poszczególnych scenariuszy na koszty ryzyka kredytowego przedstawia poniższa tabela (waga danego scenariusza 100%).
Zmiana poziomu odpisu
31.12.2024
Scenariusz
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Razem
optymistyczny
87 180
132 277
1 617
221 074
pesymistyczny
(101 848)
(138 287)
(830)
(240 965)
Powyższy wynik został oszacowany przy uwzględnieniu alokacji do koszyka drugiego wyznaczonej indywidualnie dla poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych. Analiza wrażliwości została przeprowadzona dla 90% aktywów portfela kredytów i pożyczek udzielonym klientom (z wyłączeniem ekspozycji z utratą wartości oraz niewycenianych za pomocą modeli, tj. ekspozycji podmiotów JST, niebankowych instytucji finansowych oraz klientów korporacyjnych ocenianych indywidualnie).
Wartość godziwa instrumentów pochodnych i innych instrumentów finansowych
Wartość godziwą instrumentów finansowych nie notowanych na aktywnych rynkach ustala się stosując techniki wyceny. Wszystkie modele są zatwierdzane przed użyciem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki odzwierciedlają faktyczne dane i porównywalne ceny rynkowe. W miarę możliwości w modelach wykorzystywane są wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania, pochodzące z aktywnego rynku. Metody ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych zostały opisane w Nocie 3.18.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikający ze straty podatkowej ujmuje się w zakresie, w którym jest prawdopodobne, że będzie zrealizowany przyszły zysk do opodatkowania, od którego można odpisać straty podatkowe. Oszacowanie jest wymagane do określenia kwoty aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, które może być rozpoznane w oparciu o prawdopodobny moment wystąpienia i poziom przyszłych zysków do opodatkowania.
Przychody i koszty dotyczące sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami
Przychody z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami ujmuje się częściowo w przychodach odsetkowych, a częściowo w przychodach prowizyjnych w oparciu o analizę relatywnej wartości godziwej każdego z tych produktów.
Wynagrodzenie ujmowane w przychodach z tytułu prowizji ujmowane jest częściowo jednorazowo, a częściowo jest liniowo rozkładane w czasie na podstawie analizy stopnia zaawansowania usługi. Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych rozliczane są w analogiczny sposób.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
86
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
Koszty świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia są określone przy użyciu metody wyceny aktuarialnej. Wycena aktuarialna wymaga dokonywania założeń dotyczących stóp dyskontowych, przyszłego wzrostu płac, wskaźnika śmiertelności i innych czynników. Ze względu na długoterminowy charakter tych zobowiązań takie szacunki są obarczone dużym stopniem niepewności.
Leasing
Grupa jako leasingodawca dokonuje osądu klasyfikując umowy leasingowe jako leasing finansowy bądź leasing operacyjny na podstawie analizy treści ekonomicznej transakcji opartej na profesjonalnym osądzie, czy zasadniczo wszystkie ryzyka i pożytki wynikające z tytułu posiadania przedmiotu leasingu zostały przeniesione, czy też nie.
Grupa jako leasingobiorca dokonuje pewnych szacunków i wyliczeń, które mają wpływ na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu finansowego oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania. Obejmują one między innymi ustalenie okresu obowiązywania umów, ustalenie stopy procentowej stosowanej do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych i ustalenie stawki amortyzacji praw do użytkowania.
5.Segmenty działalności
Zgodnie z wymogiem MSSF 8 „Podejścia zarządczego”, informacje o segmentach są przedstawiane na tej samej podstawie, co zastosowana do celów sprawozdawczości wewnętrznej dostarczanej Zarządowi Banku (główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych), którego zadaniem jest alokacja zasobów do segmentów działalności i przeprowadzanie oceny ich wyników.
Segmenty wyodrębnione zostały z punktu widzenia określonych grup klientów oraz produktów według jednorodnych cech transakcji. Ten sposób podziału obszarów biznesu jest spójny ze sposobem zarządzania sprzedażą i oferowania klientowi kompleksowej oferty produktowej obejmującej zarówno tradycyjne produkty bankowe jak również bardziej złożone produkty o charakterze inwestycyjnym. Powiązanie sposobu prezentowania wyników z modelem zarządzania biznesem zapewnia koncentrację działań Banku na kreowaniu wartości dodanej w relacjach z klientami Banku oraz spółek Grupy i jest podstawowym podziałem służącym do sterowania i postrzegania biznesu przez Grupę.
Działalność Grupy jest realizowana w ramach różnych segmentów biznesowych, które oferują określone produkty i usługi adresowane do konkretnych grup klientów i segmentów rynku. Grupa obecnie prowadzi swoją działalność w ramach następujących segmentów operacyjnych, stanowiących jednocześnie segmenty sprawozdawcze:
■ Segment Bankowości Detalicznej oferuje pełen zakres produktów i usług klientom indywidualnym,
w tym klientom zamożnym bankowości prywatnej, oraz mikroprzedsiębiorstwom. Do produktów i usług oferowanych klientom tego segmentu należą m.in.: produkty kredytowe (kredyty hipoteczne, kredyty w rachunku bieżącym, kredyty gotówkowe, kredyty na zakup samochodów, karty kredytowe), produkty depozytowe (rachunki bieżące, rachunki oszczędnościowe, depozyty terminowe), karty debetowe, produkty ubezpieczeniowe, usługi maklerskie, doradztwo inwestycyjne, usługi zarządzania aktywami oraz usługi leasingowe. Wyniki segmentu Bankowości Detalicznej obejmują wyniki oddziałów zagranicznych mBanku w Czechach i na Słowacji. Bankowość Detaliczna obejmuje ponadto wyniki spółek mFinanse S.A., mFinanse CZ s.r.o., mFinanse SK s.r.o., mTowarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., LeaseLink Sp. z o.o. oraz wyniki segmentów detalicznych spółek mLeasing Sp. z o.o., Asekum Sp. z o.o., mElements S.A. i mBank Hipoteczny S.A.
■ Segment Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej oferuje usługi finansowe małym, średnim i dużym
przedsiębiorstwom, podmiotom sektora finansów publicznych, instytucjom finansowym i bankom. Do produktów i usług oferowanych klientom tego segmentu należą m.in.: bankowość transakcyjna (zarządzanie gotówką, rachunki bieżące, depozyty terminowe, bankowość internetowa, usługi zarządzania płynnością finansową, operacje finansowania transakcji handlowych, akredytywy i gwarancje), kredyty obrotowe, kredyty inwestycyjne, finansowanie projektów, finansowanie strukturalne i finansowanie typu mezzanine, usługi w zakresie powiernictwa, usługi leasingowe i faktoringowe. Produkty tego segmentu obejmują operacje dokonywane na rynkach walutowych, kapitałowych i instrumentów pochodnych, prowadzone zarówno na rachunek własny, jak i na rzecz klientów oraz usługi organizowania i finansowania emisji papierów wartościowych, doradztwo finansowe i usługi maklerskie dla instytucji finansowych. Segment generuje także wynik z tytułu zarządzania ryzykiem walutowym. Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna obejmuje ponadto wyniki spółek: mFaktoring S.A. oraz wyniki segmentów korporacyjnych spółek mLeasing Sp. z o.o., Asekum Sp. z o.o., mElements S.A. i mBank Hipoteczny S.A. do dnia wydzielenia części jego działalności i przeniesienia jej do mBanku, co zostało opisane w Nocie 46.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
87
■Segment Działalności Skarbu i Pozostałej obejmuje działalność w zakresie operacji skarbowych, rynków
pieniężnych, zarządzania płynnością, ryzykiem stopy procentowej Banku oraz jego portfelem inwestycyjnym. Wyniki segmentu obejmują wynik z tytułu wewnętrznych rozliczeń cen transferowych funduszy, wynik pozycji zaklasyfikowanych do rachunkowości zabezpieczeń oraz wyniki nieprzypisane do pozostałych segmentów. W ramach tego segmentu są wykazywane wyniki segmentów spółek mLeasing Sp. z o.o. i mBank Hipoteczny S.A. w zakresie działalności związanej z pozyskiwaniem finansowania oraz wyniki podmiotu Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty.
■ Segment Walutowych Kredytów Hipotecznych obejmuje działalność związaną z zarządzaniem portfelem
walutowych kredytów hipotecznych z klauzulą indeksacyjną udzielonych klientom indywidualnym. Kredyty tego typu nie są już oferowane klientom. Aktywa segmentu obejmują wyłącznie portfel aktywnych kredytów hipotecznych pierwotnie udzielonych w walucie obcej (głównie w CHF, EUR oraz USD). Zobowiązania segmentu nie obejmują finansowania portfela takich kredytów, które zostało ujęte w zobowiązaniach innych segmentów.
Poniżej przedstawiono zasady przyjęte przy dokonywaniu podziału działalności Grupy na segmenty.
Transakcje pomiędzy segmentami działalności odbywają się na normalnych, komercyjnych warunkach.
Wewnętrzny transfer funduszy pomiędzy jednostkami Banku oparty jest o stawki transferowe bazujące na stopach rynkowych. Stawki transferowe są określane według tych samych zasad dla wszystkich jednostek organizacyjnych Banku, a ich zróżnicowanie wynika jedynie ze struktury walutowej i terminowej aktywów i zobowiązań. Rozliczenia wewnętrzne z tytułu wewnętrznej wyceny transferu funduszy są uwzględnione w wynikach każdego segmentu.
Wydzielenia aktywów i zobowiązań segmentu oraz przychodów i kosztów dokonano na podstawie wewnętrznych informacji przygotowywanych w Banku dla potrzeb zarządczych. Poszczególnym obszarom biznesu zostały przypisane aktywa i zobowiązania poszczególnych segmentów klientów i związane z tymi aktywami i zobowiązaniami przychody i koszty. Wynik segmentu uwzględnia wszystkie możliwe do alokacji pozycje przychodów i kosztów.
Działalność poszczególnych spółek Grupy została (uwzględniając korekty konsolidacyjne) w całości przypisana do odpowiednich segmentów.
Podstawowym podziałem jest podział na linie biznesowe. Dodatkowo działalność Grupy prezentowana jest w podziale geograficznym na Polskę i zagranicę ze względu na miejsce powstawania przychodów i kosztów. Segment zagraniczny obejmuje działalność oddziałów zagranicznych mBanku w Czechach i na Słowacji oraz działalność spółek mFinanse CZ s.r.o. i mFinanse SK s.r.o.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
88
Sprawozdawczość według segmentów działalności Grupy mBanku S.A. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku – dane dotyczące skonsolidowanego rachunku zysków i strat.
okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Bankowość Detaliczna
Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna
Działalność Skarbu i Pozostała
Walutowe Kredyty Hipoteczne
Razem Grupa
Wynik z tytułu odsetek
6 255 683
2 852 328
454 115
26 897
9 589 023
- sprzedaż klientom zewnętrznym
3 733 413
2 755 342
2 857 444
242 824
9 589 023
- sprzedaż innym segmentom
2 522 270
96 986
(2 403 329)
(215 927)
-
Wynik z tytułu opłat i prowizji
1 035 536
1 024 437
(54 029)
(34 060)
1 971 884
Przychody z tytułu dywidend
-
-
14 279
-
14 279
Wynik na działalności handlowej
120 756
233 366
(145 435)
(32 009)
176 678
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
59 287
2 740
2 715
(293)
64 449
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(2 436)
1 927
1 107
-
598
Pozostałe przychody operacyjne
121 605
284 265
66 605
5 076
477 551
Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(410 763)
(226 625)
(1 983)
53 413
(585 958)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
-
-
-
(4 306 964)
(4 306 964)
Ogólne koszty administracyjne
(1 773 326)
(957 695)
(46 039)
(24 650)
(2 801 710)
Amortyzacja
(405 202)
(171 616)
(8 514)
(1 298)
(586 630)
Pozostałe koszty operacyjne
(135 407)
(74 718)
(72 489)
(4 480)
(287 094)
Wynik działalności operacyjnej
4 865 733
2 968 409
210 332
(4 318 368)
3 726 106
Podatki od pozycji bilansowych Grupy
(475 952)
(247 220)
(16 649)
(12 560)
(752 381)
Wynik segmentu (brutto)
4 389 781
2 721 189
193 683
(4 330 928)
2 973 725
Podatek dochodowy
(730 357)
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy mBanku S.A.
2 243 245
Zysk netto przypadający na udziały niekontrolujące
123
Sprawozdawczość według segmentów działalności Grupy mBanku S.A. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku – dane dotyczące skonsolidowanego rachunku zysków i strat.
okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Bankowość Detaliczna
Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna
Działalność Skarbu i Pozostała
Walutowe Kredyty Hipoteczne
Razem Grupa
Wynik z tytułu odsetek
5 688 247
2 508 728
658 009
18 487
8 873 471
- sprzedaż klientom zewnętrznym
3 632 265
2 536 842
2 381 489
322 875
8 873 471
- sprzedaż innym segmentom
2 055 982
(28 114)
(1 723 480)
(304 388)
-
Wynik z tytułu opłat i prowizji
956 854
1 038 658
(44 177)
(35 427)
1 915 908
Przychody z tytułu dywidend
-
-
9 486
-
9 486
Wynik na działalności handlowej
101 889
265 450
(240 828)
(53 168)
73 343
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
32 656
(4 275)
6 277
(558)
34 100
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(4 406)
1 015
(47 650)
100
(50 941)
Pozostałe przychody operacyjne
153 904
134 839
25 543
3 426
317 712
Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(868 398)
(224 240)
(2 608)
18 468
(1 076 778)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
-
-
-
(4 908 205)
(4 908 205)
Ogólne koszty administracyjne
(1 609 774)
(886 844)
(39 133)
(34 682)
(2 570 433)
Amortyzacja
(350 949)
(147 071)
(5 092)
(904)
(504 016)
Pozostałe koszty operacyjne
(143 874)
(169 790)
(85 450)
(393)
(399 507)
Wynik działalności operacyjnej
3 956 149
2 516 470
234 377
(4 992 856)
1 714 140
Podatki od pozycji bilansowych Grupy
(453 494)
(245 677)
(19 385)
(24 996)
(743 552)
Wynik segmentu (brutto)
3 502 655
2 270 793
214 992
(5 017 852)
970 588
Podatek dochodowy
(946 530)
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy mBanku S.A.
24 054
Zysk netto przypadający na udziały niekontrolujące
4
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
89
Sprawozdawczość według segmentów działalności Grupy mBanku S.A. – dane dotyczące skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej.
31.12.2024
Bankowość Detaliczna
Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna
Działalność Skarbu i Pozostała
Walutowe Kredyty Hipoteczne
Razem Grupa
Aktywa segmentu
76 773 280
51 830 306
115 245 815
2 107 962
245 957 363
Zobowiązania segmentu
143 286 283
60 509 698
21 473 152
2 921 236
228 190 369
31.12.2023
Bankowość Detaliczna
Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna
Działalność Skarbu i Pozostała
Walutowe Kredyty Hipoteczne
Razem Grupa
Aktywa segmentu
69 706 463
48 643 170
104 881 163
3 749 720
226 980 516
Zobowiązania segmentu
129 176 019
59 232 127
22 962 582
1 872 562
213 243 290
Informacja dotycząca geograficznych obszarów działalności Grupy mBanku S.A. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku i za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku.
od 1 stycznia do 31 grudnia 2024
od 1 stycznia do 31 grudnia 2023
Polska
Zagranica
Razem
Polska
Zagranica
Razem
Wynik z tytułu odsetek
9 114 081
474 942
9 589 023
8 339 132
534 339
8 873 471
Wynik z tytułu opłat i prowizji
1 912 639
59 245
1 971 884
1 861 418
54 490
1 915 908
Przychody z tytułu dywidend
14 279
-
14 279
9 486
-
9 486
Wynik na działalności handlowej
174 418
2 260
176 678
69 229
4 114
73 343
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
64 449
-
64 449
34 100
-
34 100
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
629
(31)
598
(50 439)
(502)
(50 941)
Pozostałe przychody operacyjne
470 361
7 190
477 551
308 982
8 730
317 712
Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(537 213)
(48 745)
(585 958)
(1 035 246)
(41 532)
(1 076 778)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
(4 306 964)
-
(4 306 964)
(4 908 205)
-
(4 908 205)
Ogólne koszty administracyjne
(2 592 720)
(208 990)
(2 801 710)
(2 374 842)
(195 591)
(2 570 433)
Amortyzacja
(574 745)
(11 885)
(586 630)
(490 450)
(13 566)
(504 016)
Pozostałe koszty operacyjne
(279 892)
(7 202)
(287 094)
(389 430)
(10 077)
(399 507)
Wynik działalności operacyjnej
3 459 322
266 784
3 726 106
1 373 735
340 405
1 714 140
Podatki od pozycji bilansowych Grupy
(699 628)
(52 753)
(752 381)
(687 726)
(55 826)
(743 552)
Wynik segmentu (brutto)
2 759 694
214 031
2 973 725
686 009
284 579
970 588
Podatek dochodowy
(730 357)
(946 530)
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy mBanku S.A.
2 243 245
24 054
Zysk netto przypadający na udziały niekontrolujące
123
4
Informacja dotycząca geograficznych obszarów działalności Grupy mBanku S.A. na dzień 31 grudnia 2024 roku i na dzień 31 grudnia 2023 roku.
31.12.2024
31.12.2023
Polska
Zagranica
Razem
Polska
Zagranica
Razem
Aktywa segmentu, w tym:
236 235 247
9 722 116
245 957 363
217 452 308
9 528 208
226 980 516
- aktywa trwałe
3 483 572
37 742
3 521 314
3 252 775
42 529
3 295 304
- aktywa z tytułu podatku odroczonego
1 349 083
14 934
1 364 017
1 369 606
9 934
1 379 540
Zobowiązania segmentu
210 964 186
17 226 183
228 190 369
197 104 470
16 138 820
213 243 290
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
90
6. Wynik z tytułu odsetek
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
14 257 452
14 522 983
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym:
12 497 452
12 583 363
- Kredyty i pożyczki
10 441 072
10 802 020
- Dłużne papiery wartościowe
1 085 997
701 675
- Środki pieniężne i lokaty krótkoterminowe
1 042 633
882 910
- Zyski lub straty z tytułu nieistotnej modyfikacji (netto)
(155 839)
44 815
- Pozostałe
83 589
151 943
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:
1 760 000
1 939 620
- Dłużne papiery wartościowe
1 760 000
1 939 620
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
265 814
303 782
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym:
64 536
75 066
- Kredyty i pożyczki
4 911
5 198
- Dłużne papiery wartościowe
59 625
69 868
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
80 379
109 231
- Kredyty i pożyczki
80 379
109 231
Przychody odsetkowe na instrumentach pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej
120 899
119 485
Przychody z tytułu odsetek, razem
14 523 266
14 826 765
W 2024 roku pozycja Zyski lub straty z tytułu nieistotnej modyfikacji (netto) zawiera stratę w wysokości 138,5 mln zł wynikającą z ujęcia wpływu zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielonych w walucie polskiej (tzw. „wakacji kredytowych”). Więcej informacji na ten temat przedstawiono w Nocie 4.
W 2023 roku, w związku z aktualizacją kalkulacji wpływu wakacji kredytowych, Grupa ujęła w tej pozycji zysk w wysokości 57,5 mln zł.
Na kwotę przychodów z tytułu odsetek prezentowanych w pozycji Środki pieniężne i lokaty krótkoterminowe składają się głównie przychody odsetkowe od rezerwy obowiązkowej. Pozycja Pozostałe obejmuje głównie przychody odsetkowe od zabezpieczeń pieniężnych.
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie obejmują odsetki z działalności leasingowej w kwocie 1 204 080 tys. zł (za okres zakończony 31 grudnia 2023 roku: 1 164 771 tys. zł).
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty odsetek
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
(19 617)
(19 428)
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
(3 787 662)
(4 461 489)
- Depozyty
(3 072 090)
(3 771 828)
- Otrzymane kredyty
(4 377)
(4 523)
- Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
(514 905)
(459 330)
- Zobowiązania podporządkowane
(164 177)
(182 502)
- Inne zobowiązania finansowe
(27 867)
(40 849)
- Umowy leasingu
(4 246)
(2 457)
Koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej
(798 612)
(875 719)
Koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych
(326 205)
(595 143)
Pozostałe
(2 147)
(1 515)
Koszty odsetek, razem
(4 934 243)
(5 953 294)
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
91
Wynik z tytułu odsetek w podziale na poszczególne sektory przedstawia się następująco:
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek
Od sektora bankowego
2 995 653
3 367 468
Od pozostałych podmiotów, w tym:
11 527 613
11 459 297
- od klientów indywidualnych
5 350 247
5 975 708
- od klientów korporacyjnych
4 553 193
4 509 313
- od sektora budżetowego
1 624 173
974 276
Przychody z tytułu odsetek, razem
14 523 266
14 826 765
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty odsetek
Od sektora bankowego
(422 198)
(424 473)
Od pozostałych podmiotów, w tym:
(3 832 963)
(4 886 989)
- od klientów indywidualnych
(1 996 844)
(2 558 002)
- od klientów korporacyjnych
(1 781 646)
(2 261 427)
- od sektora budżetowego
(54 473)
(67 560)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(514 905)
(459 330)
Zobowiązania podporządkowane
(164 177)
(182 502)
Koszty odsetek, razem
(4 934 243)
(5 953 294)
7.Wynik z tytułu opłat i prowizji
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu opłat i prowizji
Prowizje za obsługę kart płatniczych
766 190
685 528
Opłaty i prowizje z tytułu działalności kredytowej
623 393
610 250
Prowizje z transakcji walutowych
484 935
496 457
Prowizje za prowadzenie rachunków
311 163
286 523
Prowizje za realizację przelewów
251 929
239 056
Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i za organizację emisji
165 469
162 567
Prowizje za pośrednictwo w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych zewnętrznych podmiotów finansowych
149 576
135 495
Prowizje za pośrednictwo w sprzedaży innych produktów zewnętrznych podmiotów finansowych
119 446
84 697
Prowizje z tytułu udzielonych gwarancji oraz operacji dokumentowych
114 560
113 659
Prowizje z tytułu obsługi gotówkowej
65 688
61 916
Opłaty związane z zarządzaniem portfelem oraz pozostałe opłaty związane z zarządzaniem
36 439
27 036
Prowizje z działalności powierniczej
31 573
30 247
Pozostałe
87 346
82 481
Przychody z tytułu opłat i prowizji, razem
3 207 707
3 015 912
W odniesieniu do leasingów finansowych, przychody ze zmiennych opłat leasingowych nieuwzględnionych w wycenie inwestycji leasingowej netto w 2024 roku wyniosły 5 013 tys. zł (w 2023 roku: 5 199 tys. zł). W odniesieniu do leasingów operacyjnych, przychody ze zmiennych opłat leasingowych, które nie są zależne od indeksu lub stopy, w 2024 roku wyniosły 1 136 tys. zł (w 2023 roku: 919 tys. zł). Powyższe kwoty ujęte są w pozycji Opłaty i prowizje z tytułu działalności kredytowej.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
92
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty z tytułu opłat i prowizji
Koszty obsługi kart płatniczych
(375 879)
(332 626)
Koszty prowizji płacone na rzecz podmiotów zewnętrznych za sprzedaż produktów Grupy
(242 339)
(206 254)
Koszty prowizji dotyczące produktów ubezpieczeniowych
(17 506)
(14 505)
Koszty prowizji za sprzedaż produktów zewnętrznych podmiotów finansowych
(61 655)
(48 051)
Uiszczone opłaty maklerskie
(38 910)
(39 044)
Koszty z tytułu obsługi gotówkowej
(67 097)
(60 638)
Koszty opłat na rzecz NBP, KIR i GPW Benchmark
(26 012)
(24 611)
Uiszczone pozostałe opłaty
(406 425)
(374 275)
Koszty z tytułu opłat i prowizji, razem
(1 235 823)
(1 100 004)
8.Przychody z tytułu dywidend
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
4 816
4 385
Inwestycje w jednostki zależne niekonsolidowane
9 463
5 101
Przychody z tytułu dywidend, razem
14 279
9 486
9.Wynik na działalności handlowej
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Wynik z pozycji wymiany
81 603
(22 192)
Różnice kursowe netto z przeliczenia
159 168
214 733
Zyski z transakcji minus straty
(77 565)
(236 925)
Zyski lub straty z tytułu aktywów oraz zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu
61 041
99 409
Instrumenty pochodne, w tym:
52 557
89 050
- Instrumenty odsetkowe
37 660
59 228
- Instrumenty na ryzyko rynkowe
14 897
29 822
Instrumenty kapitałowe
962
(1 367)
Dłużne papiery wartościowe
4 213
12 033
Kredyty i pożyczki
2 438
308
Zobowiązania finansowe
871
(615)
Zyski lub straty z rachunkowości zabezpieczeń
34 034
(3 874)
Wynik z wyceny pozycji zabezpieczanych
(307 851)
(1 219 553)
Wynik z wyceny instrumentów zabezpieczających wartość godziwą
340 251
1 212 322
Nieefektywna część rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych
1 634
3 357
Wynik na działalności handlowej, razem
176 678
73 343
Wynik z pozycji wymiany obejmuje zyski i straty z kontraktów terminowych, opcji, kontraktów typu futures i przeliczonych aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych. Wynik z operacji pochodnymi instrumentami odsetkowymi obejmuje wynik z kontraktów swap dla stóp procentowych, opcji i innych instrumentów pochodnych. Wynik z operacji instrumentami na ryzyko rynkowe obejmuje wynik z kontraktów futures na obligacje, na indeks, opcji na papiery wartościowe, indeksy giełdowe i kontrakty futures, wynik z transakcji terminowych na papiery wartościowe oraz wynik z kontraktów futures towarowy i swap towarowy.
Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Szczegółowe informacje na ten temat zostały zawarte w Nocie 20.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
93
10.Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Instrumenty kapitałowe
58 473
52 785
Dłużne papiery wartościowe
5 526
10 069
Kredyty i pożyczki
450
(28 754)
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
64 449
34 100
W 2024 roku w pozycji Instrumenty kapitałowe Grupa ujęła głównie zysk wynikający z aktualizacji wyceny do wartości godziwej udziałów w spółce Polski Standard Płatności Sp. z o.o. w kwocie 43 111 tys. zł (w 2023 roku: 46 508 tys. zł).
11.Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania:
598
(50 941)
- Aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
2 510
(46 634)
- Aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
(1 912)
(4 307)
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
598
(50 941)
Pozycja Zyski i straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje głównie wynik z tytułu sprzedaży obligacji rządowych.
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie wynika głównie z incydentalnych i nieistotnych sprzedaży ekspozycji kredytowych.
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy według instrumentów
Rok kończący się 31 grudnia 2024
Rok kończący się 31 grudnia 2023
Zyski
Straty
Zyski
Straty
Dłużne papiery wartościowe
8 529
(5 747)
8 986
(55 620)
Kredyty i pożyczki
18 277
(20 461)
7 670
(11 977)
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
26 806
(26 208)
16 656
(67 597)
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
94
12.Pozostałe przychody operacyjne
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, aktywów do zbycia oraz zapasów
96 073
88 545
Przychody ze sprzedaży usług
14 557
14 050
Przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania
10 219
9 585
Przychody z najmu nieruchomości inwestycyjnych
337
787
Przychody z tytułu rozwiązania rezerw na przyszłe zobowiązania
42 899
41 852
Przychody z tytułu odzyskanych należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych
174 379
14 627
Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny
1 046
935
Zysk ze sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki mFinanse S.A.
-
18 280
Zyski ze sprzedaży i aktualizacji wyceny inwestycji w jednostki zależne i stowarzyszone
29 994
14 115
Pozostałe
108 047
114 936
Pozostałe przychody operacyjne, razem
477 551
317 712
Przychody z tytułu sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, aktywów do zbycia oraz zapasów obejmują głównie przychody spółki mLeasing Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży przedmiotów leasingu.
Przychody ze sprzedaży usług dotyczą usług niebankowych.
Pozycja Przychody z tytułu odzyskanych należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych zawiera przychód z tytułu odzyskanych należności w związku z korzystnym dla Banku prawomocnym wyrokiem sądu w wysokości 163 991 tys. zł.
Na kwotę przychodów netto z tytułu leasingu operacyjnego składają się przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania i towarzyszące im koszty amortyzacji środków trwałych oddanych przez Grupę w leasing operacyjny oraz aktywów z tytułu praw do użytkowania w subleasingu, poniesione w celu uzyskania tych przychodów.
Poniżej przedstawiono przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania za 2024 rok i za 2023 rok.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania, w tym:
Przychody z tytułu leasingu operacyjnego
26 608
26 845
Przychody z subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania
11 186
11 862
Koszty amortyzacji środków trwałych oddanych w leasing operacyjny oraz aktywów z tytułu praw do użytkowania w subleasingu
(27 575)
(29 122)
Przychody netto z tytułu leasingu operacyjnego oraz subleasingu aktywów z tytułu praw do użytkowania, razem
10 219
9 585
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
95
13.Ogólne koszty administracyjne
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty pracownicze
(1 618 966)
(1 447 285)
Koszty rzeczowe, w tym:
(967 360)
(886 765)
- koszty administracji i obsługi nieruchomości
(349 622)
(333 680)
- koszty IT
(276 625)
(250 664)
- koszty marketingu
(215 580)
(194 941)
- koszty usług konsultingowych
(105 045)
(87 091)
- pozostałe koszty rzeczowe
(20 488)
(20 389)
Podatki i opłaty
(48 319)
(41 453)
Składka i wpłaty na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
(146 790)
(181 837)
Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych
(20 275)
(13 018)
System ochrony instytucjonalnej
-
(75)
Ogólne koszty administracyjne, razem
(2 801 710)
(2 570 433)
W 2024 roku pozycja Koszty rzeczowe obejmuje koszty związane z krótkoterminowymi umowami leasingowymi w kwocie 203 tys. zł (w 2023 roku: 210 tys. zł), koszty związane z umowami leasingowymi aktywów o niskiej wartości, które nie są umowami krótkoterminowymi w kwocie 628 tys. zł (w 2023 roku: 645 tys. zł) oraz koszty związane ze zmiennymi elementami zobowiązań leasingowych nie ujęte w zobowiązaniu leasingowym (ujęte w ogólnych kosztach administracyjnych) w kwocie 2 787 tys. zł (w 2023 roku: 2 141 tys. zł).
Poniżej przedstawiono koszty pracownicze poniesione za 2024 rok i 2023 rok.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty wynagrodzeń
(1 286 262)
(1 149 725)
Koszty ubezpieczeń społecznych
(227 880)
(203 174)
Koszty świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
-
(17)
Wynagrodzenie dotyczące płatności w formie akcji, w tym:
(14 708)
(11 284)
- płatności w formie akcji rozliczane w opcjach na akcje mBanku S.A.
(14 193)
(10 920)
- płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych
(515)
(364)
Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników
(90 116)
(83 085)
Koszty pracownicze, razem
(1 618 966)
(1 447 285)
Płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych dotyczą kosztów programów motywacyjnych funkcjonujących w spółkach Grupy. Szczegółowe informacje na temat programów motywacyjnych, których dotyczą płatności w formie akcji, znajdują się w Nocie 44.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
96
14.Pozostałe koszty operacyjne
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Koszty z tytułu sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, aktywów do zbycia oraz zapasów
(74 164)
(77 795)
Odpisy z tytułu rezerw na przyszłe zobowiązania
(39 293)
(159 321)
Koszty z tytułu utworzonych rezerw na pozostałe należności (poza kredytowymi)
(5 276)
(5 162)
Przekazane darowizny
(7 918)
(5 666)
Zapłacone odszkodowania, kary i grzywny
(8 235)
(1 607)
Koszty z tytułu spisanych należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych
-
(721)
Straty z wyceny nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej
(19 259)
(24 945)
Bezpośrednie koszty operacyjne (łącznie z kosztami napraw i utrzymania) poniesione w związku
z eksploatacją nieruchomości inwestycyjnej, która w danym okresie przyniosła przychody z najmu
(6 600)
(6 894)
Koszty tworzenia odpisów z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(1 901)
(539)
Koszty windykacji należności
(20 734)
(19 915)
Straty ze sprzedaży i aktualizacji wyceny inwestycji w jednostki zależne i stowarzyszone
(18 456)
(23 726)
Pozostałe koszty operacyjne
(85 258)
(73 216)
Pozostałe koszty operacyjne, razem
(287 094)
(399 507)
Pozycja Koszty z tytułu sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych, aktywów do zbycia oraz zapasów obejmuje głównie koszty spółki mLeasing Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży przedmiotów leasingu.
W 2023 roku pozycja Odpisy z tytułu rezerw na przyszłe zobowiązania zawiera między innymi koszty rezerwy w kwocie 80 167 tys. zł na przegraną w II instancji sprawę sądową z powództwa klienta korporacyjnego Banku dotyczącą ważności zawarcia transakcji CIRS.
15.Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
(598 952)
(1 175 693)
Dłużne papiery wartościowe
(700)
(1 020)
Koszyk 1
(700)
(1 020)
Kredyty i pożyczki
(598 252)
(1 174 673)
Koszyk 1
(40 329)
1 628
Koszyk 2
101 617
(291 429)
Koszyk 3
(646 105)
(918 715)
POCI
(13 435)
33 843
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:
1 153
(2 187)
Dłużne papiery wartościowe
1 153
(2 187)
Koszyk 1
1 474
(1 325)
Koszyk 2
(321)
(862)
Udzielone zobowiązania i gwarancje
11 841
101 102
Koszyk 1
(7 064)
(3 745)
Koszyk 2
(4 961)
(22 805)
Koszyk 3
24 505
125 838
POCI
(639)
1 814
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(585 958)
(1 076 778)
W przypadku reklasyfikacji ekspozycji pomiędzy koszykami utraty wartości odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy są prezentowane w szyku rozwartym, z uwzględnieniem rozwiązania całości dotychczasowego odpisu w koszyku przed dokonaniem reklasyfikacji oraz ujęciem całej kwoty utworzonego odpisu w koszyku po dokonaniu reklasyfikacji ekspozycji.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
97
16.Podatek dochodowy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Podatek dochodowy bieżący
(785 446)
(695 534)
Podatek dochodowy odroczony (Nota 32)
55 089
(250 996)
Podatek dochodowy, razem
(730 357)
(946 530)
Zysk przed opodatkowaniem
2 973 725
970 588
Podatek zgodnie ze stawką obowiązującą w Polsce w danym roku podatkowym (19%)
(565 008)
(184 412)
Wpływ różnych stawek opodatkowania obowiązujących w innych krajach
(28)
3
Dochody nie podlegające opodatkowaniu
97 083
21 030
Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, w tym:
(261 568)
(770 158)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
(65 691)
(518 821)
Podatek od instytucji finansowych
(142 952)
(141 275)
Składki i inne wpłaty obowiązkowe nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów (w tym Bankowy Fundusz Gwarancyjny)
(27 890)
(34 549)
Pozostałe
(25 035)
(75 513)
Inne pozycje wpływające na wysokość obciążenia podatkowego
(836)
(13 136)
Nieaktywowane straty podatkowe
-
143
Obciążenie podatkowe, razem
(730 357)
(946 530)
Kalkulacja efektywnej stopy podatkowej
Zysk brutto
2 973 725
970 588
Podatek dochodowy
(730 357)
(946 530)
Efektywna stopa podatkowa (%)
24,56%
97,52%
Od 1 stycznia 2024 roku mBank S.A. oraz spółki mBank Hipoteczny S.A., mFinanse S.A., mLeasing Sp. z o. o., mFaktoring S.A, mZakupy Sp. z o.o., mTFI S.A. i mElements S.A. utworzyły, na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Podatkową Grupę Kapitałową mBank („PGK”). Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych mBank, jako podmiot dominujący, reprezentuje PGK w zakresie przewidzianym przepisami prawa podatkowego. W roku poprzedzającym powstanie PGK w spółkach ją tworzących nie wystąpiły straty podatkowe. Umowa PGK została zawarta na 4 lata.
Z dniem 1 stycznia 2025 roku spółki mBank S.A, mBank Hipoteczny S.A., mFinanse S.A., mLeasing Sp. z o. o., mFaktoring S.A, mZakupy Sp. z o.o., mTFI S.A. i mElements S.A. rozwiązały umowę PGK w związku z czym Podatkowa Grupa Kapitałowa mBank przestała funkcjonować, ze skutkiem na 31 grudnia 2024 roku.
Poniżej przedstawiono podatek bieżący w podziale na kraje działalności.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Polska
(716 193)
(629 763)
Czechy
(31 417)
(51 092)
Słowacja
(37 836)
(14 679)
Podatek dochodowy, razem
(785 446)
(695 534)
Informacje na temat podatku dochodowego odroczonego przedstawiono w Nocie 32. Podatek dochodowy od dochodów Grupy przed opodatkowaniem różni się od jego teoretycznej wysokości, która powstałaby przy zastosowaniu podstawowej stawki opodatkowania jednostki dominującej, tak jak to przedstawiono powyżej.
Z dniem 1 stycznia 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 6 listopada 2024 roku o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych („Ustawa”). Bank dokonał analizy przepisów Ustawy pod kątem ich wpływu na zobowiązanie podatkowe z tytułu tego podatku. W oparciu o powyższą analizę Bank nie spodziewa się wpływu przedmiotowych przepisów na zobowiązania podatkowe w roku 2025.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
98
17.Zysk na jedną akcję
Zysk na jedną akcję za 12 miesięcy
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Podstawowy:
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy mBanku S.A.
2 243 245
24 054
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
42 483 329
42 451 562
Podstawowy zysk netto na akcję (wyrażony w złotych na jedną akcję)
52,80
0,57
Rozwodniony:
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy mBanku S.A., zastosowany przy ustalaniu
rozwodnionego zysku na akcję
2 243 245
24 054
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
42 483 329
42 451 562
Korekty na:
- warranty subskrypcyjne
58 672
69 647
Średnia ważona liczba akcji zwykłych dla potrzeb rozwodnionego zysku na akcję
42 542 001
42 521 209
Rozwodniony zysk netto na akcję (wyrażony w złotych na jedną akcję)
52,73
0,57
Zgodnie z MSR 33 Bank sporządza kalkulację rozwodnionego zysku na jedną akcję, uwzględniając akcje emitowane warunkowo w ramach programów motywacyjnych opisanych w Nocie 44 niniejszego sprawozdania finansowego. W kalkulacjach nie uwzględniono tych elementów programów motywacyjnych, które miały działanie antyrozwadniające w prezentowanych okresach sprawozdawczych, a które w przyszłości potencjalnie mogą wpłynąć na rozwodnienie zysku na akcję.
Podstawowy zysk na akcję wylicza się jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku.
Rozwodniony zysk na akcję wylicza się w oparciu o stosunek zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana na akcje wszystkich powodujących rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych. Grupa posiada jedną kategorię powodującą rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych – warranty subskrypcyjne, z których wykonanie praw umożliwia objęcie akcji. Akcje rozwadniające wylicza się jako liczbę akcji, które zostałyby wyemitowane gdyby nastąpiła realizacja wszystkich uprawnień do akcji po cenie rynkowej ustalonej jako średnioroczna cena zamknięcia akcji Banku.
18.Inne całkowite dochody
Rok kończący się 31 grudnia 2024 roku
Rok kończący się 31 grudnia 2023 roku
Ujawnienia efektu podatkowego dotyczącego poszczególnych elementów innych całkowitych dochodów
Kwota brutto
Podatek dochodowy
Kwota netto
Kwota brutto
Podatek dochodowy
Kwota netto
Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
350 306
(67 688)
282 618
1 235 247
(241 625)
993 622
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
(5 820)
-
(5 820)
(36 667)
-
(36 667)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
237 785
(45 179)
192 606
595 562
(113 157)
482 405
Koszty rachunkowości zabezpieczeń
(8 657)
1 645
(7 012)
(25 573)
4 859
(20 714)
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
126 998
(24 154)
102 844
701 925
(133 327)
568 598
Pozycje, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat
(10 341)
1 965
(8 376)
(8 069)
1 532
(6 537)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
(10 341)
1 965
(8 376)
(8 069)
1 532
(6 537)
Inne całkowite dochody, razem
339 965
(65 723)
274 242
1 227 178
(240 093)
987 085
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
99
Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące innych całkowitych dochodów netto za lata 2024 i 2023.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
POZYCJE, KTÓRE MOGĄ BYĆ PRZEKLASYFIKOWANE DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT
282 618
993 622
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
(5 820)
(36 667)
Zyski lub straty z tytułu różnic kursowych z przeliczenia jednostek zagranicznych odnoszone na kapitał własny
(5 820)
(36 667)
Niezrealizowane zyski (dodatnie różnice kursowe) ujęte w roku obrotowym (netto)
62 387
45 043
Niezrealizowane straty (ujemne różnice kursowe) ujęte w roku obrotowym (netto)
(68 207)
(81 710)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (efektywna część)
192 606
482 405
Zyski lub straty z tytułu wyceny odnoszone na kapitał własny
(89 845)
(82 743)
Niezrealizowane zyski ujęte w roku obrotowym (netto)
178 593
29 786
Niezrealizowane straty ujęte w roku obrotowym (netto)
(268 438)
(112 529)
Przeniesione do rachunku zysków i strat (netto)
282 451
565 148
Koszty rachunkowości zabezpieczeń
(7 012)
(20 714)
Zyski lub straty z tytułu wyceny odnoszone na kapitał własny
(6 421)
(20 214)
Niezrealizowane straty (ujemne różnice kursowe) ujęte w roku obrotowym (netto)
(6 421)
(20 214)
Przeniesione do rachunku zysków i strat (netto)
(591)
(500)
Zmiana wyceny dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
102 844
568 598
Zyski lub straty z tytułu wyceny odnoszone na kapitał własny
104 877
530 824
Niezrealizowane zyski na instrumentach dłużnych ujęte w roku obrotowym (netto)
105 988
530 824
Niezrealizowane straty na instrumentach dłużnych ujęte w roku obrotowym (netto)
(1 111)
-
Przeniesione do rachunku zysków i strat (netto)
(2 033)
37 774
POZYCJE, KTÓRE NIE ZOSTANĄ PRZEKLASYFIKOWANE DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT
(8 376)
(6 537)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
(8 376)
(6 537)
Straty aktuarialne (netto)
(8 376)
(6 537)
Inne całkowite dochody ogółem za dany rok (netto)
274 242
987 085
19.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
31.12.2024
31.12.2023
Gotówka w kasie
1 284 081
1 545 034
Środki w bankach centralnych
35 235 461
34 993 283
Rachunki bieżące (płatne na żądanie) i lokaty jednodniowe w innych bankach
161 384
164 110
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty, razem
36 680 926
36 702 427
Na podstawie Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku Polskim, mBank S.A. utrzymuje rezerwę obowiązkową. Średnia arytmetyczna dziennych stanów środków rezerwy obowiązkowej, którą mBank S.A. zobligowany był utrzymać w danym okresie na rachunkach bieżących w NBP, wynosiła:
■ 6 228 351 tys. zł dla okresu od 31 grudnia 2024 roku do 9 lutego 2025 roku,
■ 5 805 019 tys. zł dla okresu od 30 listopada 2023 roku do 1 stycznia 2024 roku.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku środki rezerwy obowiązkowej w banku centralnym oprocentowane były stawką 5,75% (31 grudnia 2023 roku: 5,75%).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
100
20.Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
31.12.2024
31.12.2023
Instrumenty pochodne
609 993
1 074 153
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi bankowej
304 114
550 507
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi handlowej
473 880
706 098
Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą
397 537
241 597
Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne
-
3 615
Efekt kompensowania
(565 538)
(427 664)
Instrumenty kapitałowe
11 402
10 542
Inne instytucje finansowe
11 402
10 542
Dłużne papiery wartościowe
1 176 347
634 840
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
920 469
397 333
Inne instytucje finansowe
72 463
101 660
Przedsiębiorstwa niefinansowe
183 415
135 847
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
42 972
40 498
Klienci korporacyjni
42 972
40 498
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające, razem
1 840 714
1 760 033
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje obligacje rządowe będące przedmiotem zastawu w transakcjach sell/buy back w łącznej wysokości 800 737 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 280 193 tys. zł).
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
31.12.2024
31.12.2023
Instrumenty pochodne
748 327
1 338 147
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi bankowej
180 905
207 540
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu zaklasyfikowane do księgi handlowej
648 529
1 247 605
Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą
537 716
946 888
Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne
105 836
268 616
Efekt kompensowania
(724 659)
(1 332 502)
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
345 710
157 607
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające, razem
1 094 037
1 495 754
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
101
Pochodne instrumenty finansowe
Grupa posiada następujące rodzaje instrumentów pochodnych:
Walutowe transakcje terminowe to zobowiązania do kupna walut obcych i lokalnych, obejmujące nie
zrealizowane transakcje spot.
Kontrakty typu futures dla walut i stóp procentowych to zobowiązania w formie umowy do otrzymania lub
zapłacenia określonej wartości netto, zależnie od zmian kursów wymiany walut lub stóp procentowych, bądź do kupna lub sprzedaży waluty obcej lub instrumentu finansowego w ustalonym terminie w przyszłości po ustalonej cenie, określonej na zorganizowanym rynku finansowym. Z uwagi na fakt, że kontrakty futures są zabezpieczone środkami pieniężnymi lub papierami wartościowymi wycenianymi według wartości godziwej, zaś zmiany wartości nominalnej tych kontraktów rozliczane są codziennie w odniesieniu do notowań giełdowych, ryzyko kredytowe jest nieznaczne.
Kontrakty FRA to kontrakty analogiczne do futures, tyle że negocjowane indywidualnie i wymagające
gotówkowego rozliczenia w określonym terminie w przyszłości różnicy pomiędzy określoną w umowie stopą procentową a aktualną stopą rynkową, na bazie teoretycznej kwoty kapitału.
Walutowe i procentowe kontrakty swap to zobowiązania do zamiany jednego strumienia przepływów
pieniężnych na inny. Rezultatem takiej transakcji jest zamiana walut lub stóp procentowych (na przykład oprocentowania stałego na zmienne) lub połączenia wszystkich tych czynników (na przykład walutowe kontrakty swap stóp procentowych). Z wyjątkiem walutowych kontraktów swap, w przypadku tych transakcji nie następuje zamiana kapitału. Ryzyko kredytowe Grupy stanowi potencjalny koszt zastąpienia kontraktów swap, jeżeli strony nie wywiążą się ze swoich zobowiązań. Ryzyko to jest monitorowane na bieżąco przez odniesienie do aktualnej wartości godziwej, proporcji wartości nominalnej kontraktów oraz płynności rynkowej. W celu kontrolowania poziomu podejmowanego ryzyka kredytowego Grupa ocenia strony umowy przy pomocy tych samych metod, które stosuje się w działalności kredytowej.
Opcje walutowe i opcje na stopy procentowe to umowy, na mocy których sprzedający przyznaje
kupującemu prawo, ale nie obowiązek, nabycia (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) w ustalonym dniu, do ustalonego dnia lub też w ustalonym okresie – konkretnej ilości waluty obcej lub instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie. W zamian za powzięcie ryzyka walutowego lub ryzyka zmiany stóp procentowych, sprzedający otrzymuje od kupującego premię. Opcje mogą być opcjami znajdującymi się w obrocie giełdowym lub negocjowanymi pomiędzy Grupą a klientem (w transakcji pozagiełdowej). Grupa jest narażona na ryzyko kredytowe z tytułu zakupionych opcji tylko i wyłącznie do wysokości ich wartości bilansowej, którą stanowi ich wartość godziwa.
Transakcje na ryzyko rynkowe obejmują kontrakty futures i opcje na towary oraz opcje na akcje i indeksy
giełdowe.
Nominalne wartości niektórych rodzajów instrumentów finansowych stanowią podstawę do ich porównania z instrumentami ujmowanymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ale niekoniecznie wskazują, jaka będzie wartość przyszłych przepływów pieniężnych, bądź jaka jest bieżąca wartość godziwa instrumentów. Z tego względu nie pokazują one, jaki jest stopień narażenia Grupy na ryzyko kredytowe lub ryzyko zmiany cen. Instrumenty pochodne mogą mieć wycenę dodatnią (aktywa) lub ujemną (zobowiązania) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych lub kursów wymiany walut. Łączna wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych może podlegać znacznym wahaniom.
Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Szczegółowe informacje dotyczące rachunkowości zabezpieczeń zostały zaprezentowane w dalszej części noty.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
102
Wartości godziwe posiadanych instrumentów pochodnych przedstawiono w poniższej tabeli.
Wartość kontraktu
Wartość godziwa
31.12.2024
Kupno
Sprzedaż
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward)
20 251 905
20 420 417
92 220
193 014
- Kontrakty FX swap
30 580 456
30 446 867
224 231
155 448
- Kontrakty CIRS
2 083 209
2 078 597
24 727
769
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
3 892 391
6 354 551
16 118
81 321
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych
56 807 961
59 300 432
357 296
430 552
- Walutowe kontrakty futures
1 166 739
1 177 775
-
3 869
Razem walutowe instrumenty pochodne
57 974 700
60 478 207
357 296
434 421
Instrumenty pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS
226 714 879
226 714 878
301 546
289 455
- Kontrakty FRA
5 326 000
5 193 000
353
328
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
468 116
694 677
5 420
8 232
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową
232 508 995
232 602 555
307 319
298 015
Transakcje na ryzyko rynkowe
2 840 506
2 775 648
113 379
96 998
Razem pochodne aktywa/zobowiązania przeznaczone do obrotu
293 324 201
295 856 410
777 994
829 434
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej
42 582 338
42 582 338
397 537
537 716
- Kontrakty IRS, OIS
42 582 338
42 582 338
397 537
537 716
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych
4 021 900
4 018 930
-
105 836
- Kontrakty IRS
2 740 000
2 740 000
-
81 769
- Kontrakty CIRS
1 281 900
1 278 930
-
24 067
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające
46 604 238
46 601 268
397 537
643 552
Efekt kompensowania
(565 538)
(724 659)
Razem
339 928 439
342 457 678
609 993
748 327
Krótkoterminowe (do 1 roku)
148 665 148
150 980 880
281 414
502 943
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
191 263 291
191 476 798
328 579
245 384
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
103
Wartość kontraktu
Wartość godziwa
31.12.2023
Kupno
Sprzedaż
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward)
18 967 527
19 464 658
58 714
489 266
- Kontrakty FX swap
33 567 168
32 990 491
629 174
107 990
- Kontrakty CIRS
2 231 267
2 258 585
18 073
19 833
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
5 418 102
7 025 333
42 051
193 732
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych
60 184 064
61 739 067
748 012
810 821
- Walutowe kontrakty futures
990 998
992 403
-
-
Razem walutowe instrumenty pochodne
61 175 062
62 731 470
748 012
810 821
Instrumenty pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS
165 619 933
165 619 933
343 771
489 211
- Kontrakty FRA
15 538 000
13 246 000
862
1 419
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym
424 647
795 011
11 197
14 700
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową
181 582 580
179 660 944
355 830
505 330
Transakcje na ryzyko rynkowe
2 491 815
2 589 457
152 763
138 994
Razem pochodne aktywa/zobowiązania przeznaczone do obrotu
245 249 457
244 981 871
1 256 605
1 455 145
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej
25 973 848
25 973 848
241 597
946 888
- Kontrakty IRS, OIS
25 973 848
25 973 848
241 597
946 888
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych
7 059 400
7 033 930
3 615
268 616
- Kontrakty IRS
5 755 000
5 755 000
3 615
230 171
- Kontrakty CIRS
1 304 400
1 278 930
-
38 445
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające
33 033 248
33 007 778
245 212
1 215 504
Efekt kompensowania
(427 664)
(1 332 502)
Razem
278 282 705
277 989 649
1 074 153
1 338 147
Krótkoterminowe (do 1 roku)
129 557 529
127 619 203
846 034
1 000 372
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
148 725 176
150 370 446
228 119
337 775
Efekt kompensowania poza wyceną transakcji pochodnych obejmuje 313 400 tys. zł zabezpieczeń złożonych oraz 161 374 tys. zł zabezpieczeń otrzymanych w związku z zawartymi transakcjami na instrumentach pochodnych podlegającymi kompensowaniu (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 929 731 tys. zł i 79 553 tys. zł).
W obu prezentowanych okresach transakcje na ryzyko rynkowe obejmują wartość godziwą opcji na indeks giełdowy, akcje i inne papiery kapitałowe, kontraktów futures na towary, kontraktów swap na towary.
Jakość kredytowa aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu oraz pochodnych instrumentów finansowych według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
31.12.2023
Pod-portfel
Pochodne instrumenty finansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Pochodne instrumenty finansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
1
639 577
-
922 368
-
2
100 790
-
306 747
-
3
276 401
-
78 284
-
4
72 108
-
44 624
-
5
12 346
42 972
21 790
40 498
6
70
-
2
-
7
1 354
-
22
-
8
72 859
-
127 950
-
default
26
-
30
-
Efekt kompensowania
(565 538)
(427 664)
Wartość bilansowa
609 993
42 972
1 074 153
40 498
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
104
31.12.2024
31.12.2023
Rating
Dłużne papiery wartościowe
Dłużne papiery wartościowe
1,0 - 1,2
920 469
397 334
2,2 - 2,8
66 748
175 427
3,0 - 3,8
189 130
62 079
Wartość bilansowa
1 176 347
634 840
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku Grupa nie posiadała żadnych aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Rachunkowość zabezpieczeń
Grupa stosuje wymogi rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSSF 9, z wyjątkiem zabezpieczeń portfelowych wartości godziwej ryzyka stopy procentowej, które nadal są rozliczane zgodnie z wymogami MSR 39.
Do dnia 30 czerwca 2022 roku Grupa korzystała z możliwości stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 zamiast wymogów wskazanych w MSSF 9. Od dnia 1 lipca 2022 roku stosowane są zasady zgodne z MSSF 9 dla wszystkich relacji zabezpieczających poza relacjami zabezpieczającymi wartość godziwą portfela aktywów lub zobowiązań finansowych przed ryzykiem stopy procentowej, w których pozycja zabezpieczana wyznaczana jest jako kwota gotówkowa.
Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Opis zarządzania ryzykiem rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Kategoria ryzyka ekspozycji zabezpieczonych, dla których stosuje się rachunkowość zabezpieczeń
Ryzyko stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej i ryzyko kursu wymiany
Wystąpienie ryzyka
Grupa posiada długoterminowe instrumenty finansowe (tj.: wyemitowane obligacje, listy zastawne, kredyty otrzymane o stałym oprocentowaniu, kredyty hipoteczne, depozyty) o stałym oprocentowaniu i są zatem narażone na zmiany wartości godziwej w wyniku wahań rynkowych stóp procentowych.
Grupa określa przedmiot zabezpieczenia poprzez identyfikację portfeli podobnych aktywów lub zobowiązań oraz harmonogramowanie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych z tych pozycji.
Informacje o wystąpieniu ryzyka są również określone w Nocie 3.5.
Grupa posiada portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu indeksowanym do stopy rynkowej, część portfela kredytów hipotecznych dla klientów detalicznych denominowanych w PLN z oprocentowaniem indeksowanym oraz listy zastawne wyemitowane przez mBank Hipoteczny denominowane w EUR o stałym oprocentowaniu.
Struktura tych instrumentów finansowych naraża Grupę na zmienność przepływów pieniężnych wynikającą ze zmian referencyjnych stóp procentowych oraz wahań kursów walutowych.
Strategia zarządzania ryzykiem
Grupa zarządza tym ryzykiem poprzez zawieranie transakcji swapów stopy procentowej (Interest Rate Swaps) oraz swapów indeksu overnight (Overnight Index Swap), w których płaci stałą stopę procentową i otrzymuje zmienną stopę procentową. Pokrywane jest tylko ryzyko stopy procentowej; w związku z tym inne ryzyka, takie jak ryzyko kredytowe, są zarządzane, ale nie są pokrywane przez te instrumenty. Składnik ryzyka stopy procentowej jest określany jako zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu wynikająca wyłącznie ze zmian stopy referencyjnej.
Dla sald w portfelach jednorodnych instrumentów, takich jak portfel kredytów hipotecznych lub depozyty o stałym oprocentowaniu, mogą być stosowane zabezpieczenia ryzyka na bazie portfela. Grupa tworzy oddzielne zabezpieczenia portfelowe dla aktywów i zobowiązań.
Grupa zarządza ryzykiem stopy procentowej za pomocą instrumentów pochodnych, z których otrzymuje stałą stopę procentową i płaci zmienną stopę procentową (IRS).
Celem zabezpieczenia jest wyeliminowanie zmienności odsetkowych przepływów pieniężnych od kredytów opartych na zmiennej stopie procentowej w okresie objętym zabezpieczeniem, wynikającej ze zmiany stawki referencyjnej WIBOR. Grupa szacuje że 100% zmienności zabezpieczanych przepływów wynika ze zmiany stawki referencyjnej WIBOR.
W ramach powyższej strategii, Grupa, dla powiązania zabezpieczającego wyznacza cel polegający na zabezpieczeniu części portfela kredytów opartych na zmiennej stopie procentowej, do wysokości zdefiniowanej kwotowo warstwy tego portfela
W odniesieniu do kredytów hipotecznych i listów zastawnych wyemitowanych przez mBank Hipoteczny, Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń w odniesieniu do przepływów pieniężnych portfela kredytów denominowanych w PLN oraz listów zastawnych denominowanych w EUR przy użyciu walutowych swapów stopy procentowej (CIRS).
Celem strategii zabezpieczającej jest wyeliminowanie ryzyka zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez kredyty hipoteczne w PLN z powodu zmian referencyjnych stóp procentowych oraz listów zastawnych denominowanych w walucie wymienialnej z powodu zmian kursów walutowych.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
105
Opis zarządzania ryzykiem rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Określenie składnika ryzyka
Zabezpieczenia wartości godziwej ryzyka stopy procentowej związane z instrumentami dłużnymi i aktywami kredytowymi polegają na zamianie stałych przepływów pieniężnych związanych z kredytami dla klientów, depozytami klientów lub wyemitowanym długiem, na zmienne przepływy pieniężne poprzez zawieranie swapów stopy procentowej, które płacą stałe i otrzymują zmienne przepływy pieniężne lub które otrzymują stałe i płacą zmienne przepływy pieniężne. Instrumenty pochodne zabezpieczające oparte są o stopy referencyjne PLN WIBOR, ESTER, CZK PRIBOR, EURIBOR, CHF SARON.
Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych dla części portfela kredytów o zmiennym oprocentowaniu indeksowanym do stopy rynkowej, które zostały udzielone przez Bank. Instrumentem zabezpieczającym jest swap stopy procentowej, który zmienia zmienną stopę procentową na stałą stopę procentową. Dodatkowo Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń w odniesieniu do przepływów pieniężnych portfela kredytów denominowanych w PLN oraz listów zastawnych denominowanych w EUR przy użyciu walutowych swapów stopy procentowej (CIRS). Ryzykiem zabezpieczanym w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych jest ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko kursu wymiany.
Zasady wyceny są analogiczne do zasad wyceny instrumentów pochodnych stopy procentowej, jednak zgodnie z wymogami MSSF 9, cechy, które nie występują w przedmiocie zabezpieczenia, takie jak spread bazowej waluty, nie są uwzględniane w wycenie. Ze względu na fakt, że spread bazowej waluty musi być uwzględniony w wycenie kontraktów CIRS, Grupa stosuje opcję z MSSF 9, aby oddzielić ten element od wartości godziwej instrumentów zabezpieczających i odroczyć go w „Innych składnikach kapitału” w pozycji „Koszt zabezpieczenia”.
Jak składnik ryzyka odnosi się do całego instrumentu zabezpieczającego
Składnik ryzyka jest identyfikowany za pomocą systemów zarządzania ryzykiem Grupy i obejmuje większość:
■ zmienności przepływów pieniężnych z powodu ryzyka stopy procentowej i ryzyka kursu walutowego,
■ zmienności wartości godziwej z powodu ryzyka stopy procentowej.
W procesie zarządzania ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej, zapewniona została w Grupie niezależność funkcji identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontrolowania ryzyka funkcji związanych z podejmowaniem ryzyka, zgodnie z opisem w Nocie 3.7. Proces i pomiar wrażliwości ryzyka, w szczególności na stopy procentowe i kursy walutowe, są opisane w Nocie 3.5.
Pozycje zabezpieczane
■ listy zastawne o stałym oprocentowaniu wyemitowane przez mBH,
■ kredyty o stałym oprocentowaniu otrzymane przez Bank od Europejskiego Banku Inwestycyjnego,
■ obligacje o stałym oprocentowaniu wyemitowane przez Bank,
■ obligacje senioralne nieuprzywilejowane wyemitowane przez Bank, o stałym oprocentowaniu w okresie 3 lat od daty emisji,
■ obligacje senioralne uprzywilejowane i nieuprzywilejowane wyemitowane przez Bank, o stałym oprocentowaniu w okresie 5 lat od daty emisji,
■ część portfela depozytów modelowanych przez Bank o ekonomicznej charakterystyce depozytów stałoprocentowych,
■ część portfela kredytów hipotecznych na stałą stopę procentową, posiadanych przez mBH,
■ część portfela kredytów mieszkaniowych i konsumpcyjnych na stałą stopę procentową, denominowanych w CZK, udzielonych przez zagraniczny oddział mBanku w Czechach.
■ część portfela kredytów udzielonych przez Bank o zmiennym oprocentowaniu indeksowanym do stopy rynkowej,
■ część portfela kredytów mieszkaniowych dla klientów detalicznych wpisanych do rejestru zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych, denominowanych w PLN,
■ wyemitowane przez mBank Hipoteczny listy zastawne denominowane w EUR o stałym oprocentowaniu.
Instrumenty zabezpieczające
Interest Rate Swap oraz Overnight Index Swap, zamieniające stałą stopę procentową na zmienną.
Interest Rate Swap zmieniający zmienną stopę procentową na stałą stopę procentową.
Transakcje pochodne CIRS, w których jako strona transakcji płaci zmienne przepływy odsetkowe w PLN powiększone o marżę i otrzymuje przepływy odsetkowe o stałej stopie w walucie EUR oraz następuje wymiana nominałów na początku i na końcu transakcji.
Ekonomiczna relacja między pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym
W pierwszym kroku istnienie powiązania ekonomicznego jest ocenianie przy wykorzystaniu oceny jakościowej – metody dopasowania krytycznych warunków (ang. critical terms match method). Jeśli metoda wskazuje na istnienie powiązania ekonomicznego między pozycją zabezpieczaną i instrumentem zabezpieczającym, to wówczas ocena zostaje uznana za zakończoną.
W przeciwnym przypadku, o ile nie istnieją przesłanki jakościowe do kwestionowania istnienia powiązania ekonomicznego pomiędzy pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym, Grupa przeprowadza:
■ test retrospektywny oraz prospektywny w oparciu o metodę analizy regresji liniowej dla zabezpieczeń portfelowych wartości godziwej ryzyka stopy procentowej, które nadal są rozliczane zgodnie z wymogami MSR 39,
■ test prospektywny w oparciu o metodę analizy regresji liniowej dla pozostałych powiązań.
Relacja ekonomiczna między zabezpieczanym składnikiem a instrumentem zabezpieczającym jest określana na podstawie jakościowej analizy ich kluczowych warunków, takich jak dobór zabezpieczającej stopy procentowej dla stopy bazowej oraz dopasowanie tenorów instrumentu zabezpieczającego do zabezpieczanego instrumentu. Analiza obejmuje testy prawdopodobieństwa wystąpienia przyszłych przepływów pieniężnych.
W odniesieniu do rachunkowości zabezpieczeń stosowanej przez mBank Hipoteczny Grupa zabezpiecza ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe w ramach jednego powiązania ekonomicznego pomiędzy zawartymi transakcjami CIRS a częścią portfela kredytowego w PLN oraz finansującymi je listami zastawnymi w EUR. Dla celów rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych Grupa zawiązuje równocześnie dwie relacje zabezpieczające:
■ poprzez dekompozycję części rzeczywistej transakcji CIRS zabezpieczającej portfel kredytów w PLN o zmiennym oprocentowaniu (zabezpieczenie przed ryzykiem stopy procentowej) oraz,
■ poprzez dekompozycję części rzeczywistej transakcji CIRS zabezpieczającej zobowiązanie w EUR (zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
106
Opis zarządzania ryzykiem rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Ustalanie wskaźnika zabezpieczenia
Grupa wyznacza wskaźnik zabezpieczenia na podstawie wartości nominalnych pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego i wynosi on 1:1 (z wyjątkiem listów zastawnych wyemitowanych przez mBank Hipoteczny na poziomie relacji zabezpieczającej Grupy mBanku, dla której wskaźnik zabezpieczenia został wyznaczony na bazie miary wrażliwości stopy procentowej oraz zabezpieczenia wartości godziwej portfeli kredytów udzielonych przez Oddział mBanku w Czechach, gdzie nominał instrumentów zabezpieczających jest ustalany w kwocie niższej od nominału pozycji zabezpieczanej w celu uwzględnienia ryzyka przedpłaty).
Ocena skuteczności zabezpieczenia
Na koniec każdego miesiąca Grupa dokonuje oceny efektywności stosowanego zabezpieczenia analizując zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego oraz instrumentu zabezpieczającego z tytułu zabezpieczanego ryzyka w celu potwierdzenia, że relacje zabezpieczające są efektywne zgodnie z polityką rachunkowości opisaną w Nocie 2.12. We wszystkich zidentyfikowanych relacjach zabezpieczających zabezpieczane ryzyko wynika ze zmian stóp procentowych.
Testy efektywności obejmują wycenę transakcji zabezpieczających po pomniejszeniu o wartość odsetek naliczonych. Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych testów efektywności. Na koniec każdego miesiąca Grupa dokonuje oceny efektywności stosowanego zabezpieczenia analizując zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego oraz instrumentu zabezpieczającego z tytułu zabezpieczanego ryzyka w celu potwierdzenia, że relacje zabezpieczające są efektywne zgodnie z polityką rachunkowości opisaną w Nocie 2.12.
Dla celów kalkulacji zmian wartości godziwej przyszłych przepływów pieniężnych pozycji będących przedmiotem zabezpieczenia Grupa stosuje metodę „derywatu hipotetycznego”, która zakłada możliwość odzwierciedlenia pozycji zabezpieczanej i charakterystyki zabezpieczanego ryzyka w postaci instrumentu pochodnego. Zasady wyceny są analogiczne jak zasady wyceny instrumentów pochodnych stopy procentowej, jednak zgodnie z wymaganiami MSSF 9 nie obejmują one cech takich jak walutowy spread bazowy, które nie są charakterystyczne dla pozycji zabezpieczanej.
Źródła nieefektywności zabezpieczenia
Źródła nieefektywności dla powiązań zabezpieczających, dla których nieefektywność się pojawia, to niedopasowanie terminów przepływów pieniężnych oraz terminów przeszacowania, niedopasowanie bazy (np. inny WIBOR), niedopasowanie nominałów w przypadku, gdy wskaźnik zabezpieczenia jest inny niż 1:1, niedopasowanie z tytułu korekty CVA/DVA, która jest uwzględniona w wycenie instrumentu zabezpieczającego, a nie ma jej w wycenie pozycji zabezpieczanej, oraz niedopasowanie z tytułu początkowej wyceny instrumentów pochodnych, jeśli do relacji zabezpieczającej został wzięty instrument pochodny zawarty przed ustanowieniem relacji.
Jak określono w sekcji „ustalanie wskaźnika zabezpieczenia”, nieefektywność zabezpieczenia może wynikać z ryzyka przedpłaty w odniesieniu do portfeli kredytowych udzielonych przez czeski oddział mBanku.
Nieefektywność zabezpieczenia wynika również z niewielkich różnic w zakresie sposobu konstrukcji (takich jak inna data pierwszej płatności odsetek lub inna częstotliwość płatności) oraz podstawowych parametrów transakcji zabezpieczających oraz pozycji zabezpieczanych.
Prezentacja wyniku z transakcji zabezpieczanych i zabezpieczających
Korekta do wartości godziwej zabezpieczanych aktywów i zobowiązań oraz wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w rachunku zysków i strat w wyniku na działalności handlowej, z wyjątkiem przychodów i kosztów odsetkowych elementu odsetkowego wyceny z tytułu instrumentów zabezpieczających, które prezentowane są w pozycji Przychody/koszty odsetkowe na instrumentach pochodnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
Nieefektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym zaprezentowana jest w pozycji Wynik na działalności handlowej – Zyski lub straty z rachunkowości zabezpieczeń. Część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, która stanowi efektywne zabezpieczenie, zaprezentowana jest w Sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji Zabezpieczenia przepływów pieniężnych (netto). Ponadto kwoty odniesione bezpośrednio na inne dochody całkowite przenoszone są do rachunku zysków i strat odpowiednio do pozycji Wynik z tytułu odsetek oraz Wynik z pozycji wymiany, w tym samym okresie lub okresach, w których wpływ zabezpieczanej transakcji jest odnoszony do rachunku zysków i strat.
Grupa korzysta z przewidzianej przez MSSF 9 możliwości wydzielenia części wyceny instrumentu pochodnego wynikającej z wartości opcji w czasie, elementu terminowego kontraktu forward lub walutowego spreadu bazowego, i przeklasyfikowania go do wyniku finansowego w okresach, w których występują zabezpieczane przepływy pieniężne, poprzez ujmowanie w pozycji Inne pozycje kapitału własnego zmian wartości godziwej kontraktów zabezpieczających CIRS, wynikających z bazowego spreadu walutowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
107
Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej
Wartości nominalne zabezpieczających instrumentów pochodnych
Nominalne wartości i średnie ważone stopy procentowe instrumentów zabezpieczających są podsumowane w tabeli poniżej.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS PLN) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
260 000
1 200 000
4 475 000
18 339 000
-
24 274 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
0,37%
1,43%
1,45%
4,09%
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS CZK) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
1 605 555
-
1 605 555
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
3,30%
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS EUR) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
1 281 900
247 663
11 099 117
-
12 628 680
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
1,07%
2,90%
4,04%
-
Transakcje Overnight Index Swap (OIS EUR) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
2 136 500
-
2 136 500
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
4,03%
-
Transakcje Overnight Index Swap (OIS CHF) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
1 309 725
627 878
-
1 937 603
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-0,04%
-0,46%
-
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS PLN) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
1 200 000
500 000
1 400 000
10 575 000
-
13 675 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
0,23%
0,31%
0,47%
1,70%
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS CZK) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
7 198
-
-
-
-
7 198
Średnie oprocentowanie nogi stałej
1,85%
-
-
-
-
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS EUR) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
108 265
-
-
9 598 210
-
9 706 475
Średnie oprocentowanie nogi stałej
0,94%
-
-
4,16%
-
Transakcje Overnight Index Swap (OIS CHF) do zabezpieczenia wartości godziwej, polegające na zmianie stałej stopy procentowej na zmienną stopę procentową
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
585 350
1 999 825
-
2 585 175
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
1,02%
-0,18%
-
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
108
Wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia
Wszystkie zabezpieczenia: wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia.
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2024
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
42 582 338
397 537
537 716
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
340 251
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2023
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie,
która zawiera instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie wartości godziwej
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
25 973 848
241 597
946 888
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 212 322
Rodzaj zabezpieczenia, objęte ryzyko i produkty
Poniższa tabela przedstawia rodzaj zabezpieczenia, zabezpieczane ryzyko oraz produkty:
Skumulowana kwota korekty wartości godziwej zabezpieczenia na pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2024
Aktywa
Pasywa
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
Skumulowana kwota korekt wartości godziwej zabezpieczenia pozostająca w bilansie dla wszelkich pozycji zabezpieczanych, które przestały być korygowane o zyski i straty z zabezpieczenia
Ryzyko stopy procentowej – mikrozabezpieczenia
Obligacje wyemitowane ze stałą stopą procentową
-
(22 065)
-
7 550 557
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(78 364)
-
Kredyty otrzymane z Europejskiego Banku Inwestycyjnego o stałym oprocentowaniu
-
(10 476)
-
1 928 928
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec banków – Kredyty otrzymane
(52 866)
-
Listy zastawne wyemitowane przez mBH o stałym oprocentowaniu
-
12 511
-
1 720 588
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(42 989)
-
Kredyty mieszkaniowe i konsumpcyjne denominowane w CZK na stałą stopę procentową
-
-
-
-
Aktywa finansowe wyceniane w
zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
42 511
(33 607)
Ryzyko stopy procentowej - zabezpieczenie wartości godziwej portfela aktywów i zobowiązań finansowych
Portfel kredytów hipotecznych na stałą stopę procentową, posiadanych przez mBH
16 891
-
376 435
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
(3 313)
-
Depozyty modelowane o ekonomicznej charakterystyce depozytów stałoprocentowych
-
(393 568)
-
31 199 411
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec klientów – Depozyty
(172 830)
(3 719)
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
109
Skumulowana kwota korekty wartości godziwej zabezpieczenia na pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2023
Aktywa
Pasywa
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera
pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
Skumulowana kwota korekt wartości godziwej zabezpieczenia pozostająca w bilansie dla wszelkich pozycji zabezpieczanych, które przestały być korygowane o zyski i straty z zabezpieczenia
Ryzyko stopy procentowej - mikrozabezpieczenia
Obligacje wyemitowane ze stałą stopą procentową
-
(100 429)
-
5 996 198
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(200 752)
-
Kredyty otrzymane z Europejskiego Banku Inwestycyjnego o stałym oprocentowaniu
-
(63 342)
-
1 938 343
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec banków – Kredyty otrzymane
(63 998)
-
Listy zastawne wyemitowane przez mBH o stałym oprocentowaniu
-
55 500
-
1 816 216
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(62 730)
-
Kredyty mieszkaniowe i konsumpcyjne denominowane
w CZK na stałą stopę procentową
(59)
-
2 274
-
Aktywa finansowe wyceniane w
zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
53 384
(74 108)
Ryzyko stopy procentowej - zabezpieczenie wartości godziwej portfela aktywów i zobowiązań finansowych
Portfel kredytów hipotecznych na stałą stopę procentową, posiadanych przez mBH
20 204
-
412 594
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
17 140
-
Depozyty modelowane o ekonomicznej charakterystyce depozytów stałoprocentowych
-
(565 985)
-
16 075 106
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania wobec klientów – Depozyty
(962 597)
(9 442)
Wpływ netto zabezpieczeń wartości godziwej przedstawiono w poniższej tabeli:
Nieefektywność ujęta w rachunku zysków i strat
Zabezpieczenia wartości godziwej
2024
2023
Pozycja w rachunku zysków i strat (w tym nieefektywność zabezpieczenia)
Ryzyko stopy procentowej
32 400
(7 231)
Wynik na działalności handlowej – Zyski lub straty z rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Wartości nominalne zabezpieczających instrumentów pochodnych
Nominalne wartości i średnie ważone stopy procentowe instrumentów zabezpieczających są podsumowane w tabeli poniżej.
31.12.2024
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z udzielonych kredytów o
zmiennym oprocentowaniu denominowanych w PLN
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
300 000
2 440 000
-
-
2 740 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
0,58%
1,00%
-
-
Transakcje swapów walutowych (CIRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z udzielonych kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowanych w PLN
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
1 278 930
-
-
1 278 930
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
2,43%
-
-
RYZYKO WALUTOWE
Transakcje swapów walutowych (CIRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z wyemitowanych listów zastawnych
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
1 281 900
-
-
1 281 900
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
0,30%
-
-
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
110
31.12.2023
do 1 miesiąca
od 1 do 3 miesięcy
od 3 do 12 miesięcy
od 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Transakcje swapów stóp procentowych (IRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z udzielonych kredytów o
zmiennym oprocentowaniu denominowanych w PLN
Wartość nominalna (tys. PLN)
425 000
200 000
2 390 000
2 740 000
-
5 755 000
Średnie oprocentowanie nogi stałej
2,36%
2,47%
1,55%
1,42%
-
Transakcje swapów walutowych (CIRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z udzielonych kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowanych w PLN
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
1 278 930
-
1 278 930
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
2,43%
-
RYZYKO WALUTOWE
Transakcje swapów walutowych (CIRS) zabezpieczające przepływy pieniężne wynikające z wyemitowanych listów zastawnych
Wartość nominalna (tys. PLN)
-
-
-
1 304 400
-
1 304 400
Średnie oprocentowanie nogi stałej
-
-
-
0,30%
-
Z uwagi na zabezpieczenie przez Grupę Kapitałową ryzyka stopy procentowej oraz ryzyka walutowego w ramach jednego powiązania ekonomicznego pomiędzy zawieranymi transakcjami CIRS a częścią portfela kredytowego w PLN oraz listami zastawnymi finansującymi je w EUR, kwota referencyjna tego instrumentu zabezpieczającego została uwzględniona zarówno w sekcjach Ryzyko stopy procentowej, jak i Ryzyko walutowe powyższej tabeli.
Wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia
Wszystkie zabezpieczenia: wyznaczone instrumenty zabezpieczające i nieefektywność zabezpieczenia.
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2024
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego
stosowanego jako
podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
2 740 000
-
81 769
(73 865)
Ryzyko stopy procentowej,
Ryzyko walutowe
- Swap na stopę procentową w walucie obcej
2 560 830
-
24 067
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
(23 793)
Wartość bilansowa pozycji zabezpieczających
31.12.2023
Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera instrument zabezpieczający
Zmiana wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego stosowanego jako podstawa ujęcia nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Ryzyko stopy procentowej
- Swap stóp procentowych
5 755 000
3 615
230 171
(217 578)
Ryzyko stopy procentowej,
Ryzyko walutowe
- Swap na stopę procentową w walucie obcej
2 583 330
-
38 445
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające / Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
(46 098)
Rodzaj zabezpieczenia, objęte ryzyko i produkty
Poniższa tabela przedstawia rodzaj zabezpieczenia, zabezpieczane ryzyko oraz produkty.
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2024
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji
zabezpieczanej stosowana
jako podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Saldo rezerwy z tytułu
zabezpieczenia przepływów
pieniężnych
Saldo pozostałe w rezerwie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz rezerwie przeliczenia waluty obcej z relacji zabezpieczających, do których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
Ryzyko stopy procentowej
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – Kredyty na zmienną stopę procentową, indeksowaną do stopy rynkowej
2 740 000
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
73 678
(126 476)
(53 037)
Kredyty w PLN o zmiennym oprocentowaniu (mBank Hipoteczny)
1 278 930
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
35 524
(34 565)
-
Ryzyko walutowe
Listy zastawne wyemitowane w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu (mBank Hipoteczny
-
1 281 900
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(13 569)
10 600
60
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
111
Wartość bilansowa
pozycji
zabezpieczanych
31.12.2023
Aktywa
Pasywa
Pozycja w bilansie, która zawiera pozycję zabezpieczaną
Zmiana wartości pozycji
zabezpieczanej stosowana
jako podstawa ujęcia
nieefektywności
zabezpieczenia w danym roku
Saldo rezerwy z tytułu
zabezpieczenia przepływów
pieniężnych
Saldo pozostałe w rezerwie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz rezerwie przeliczenia waluty obcej z relacji zabezpieczających, do których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
Ryzyko stopy procentowej
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – Kredyty na zmienną stopę procentową, indeksowaną do stopy rynkowej
5 755 000
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
220 044
(319 725)
(95 457)
Kredyty w PLN o zmiennym oprocentowaniu (mBank Hipoteczny)
1 278 930
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Kredyty i pożyczki udzielone klientom
68 093
(67 304)
-
Ryzyko walutowe
Listy zastawne wyemitowane w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu (mBank Hipoteczny
-
1 304 400
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(24 217)
(1 197)
-
Łączny wynik rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych ujęty w pozostałych całkowitych
dochodach
Poniższa tabela przedstawia pozostałe całkowite dochody z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz koszt zabezpieczenia za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku oraz za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku.
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
ZABEZPIECZENIA PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Inne dochody całkowite brutto z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych na początek okresu
(388 226)
(983 788)
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia, ujęte w innych dochodach całkowitych w ciągu okresu sprawozdawczego (brutto)
(110 920)
(102 151)
Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat, w tym:
348 705
697 713
- wynik z tytułu odsetek, w tym:
326 205
595 143
powiązania, dla których nadal stosowana jest rachunkowość zabezpieczeń
275 823
471 869
powiązania, dla których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
50 382
123 274
- wynik z pozycji wymiany
22 500
102 570
Skumulowane inne dochody całkowite brutto z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego
(150 441)
(388 226)
Podatek dochodowy z tytułu skumulowanych innych dochodów całkowitych na koniec okresu sprawozdawczego
28 584
73 763
Skumulowane inne dochody całkowite netto z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego
(121 857)
(314 463)
Wpływ w okresie sprawozdawczym na inne dochody całkowite (brutto)
237 785
595 562
Podatek dochodowy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
(45 179)
(113 157)
Wpływ zabezpieczenia przepływów pieniężnych w okresie sprawozdawczym na inne dochody całkowite (netto)
192 606
482 405
KOSZTY RACHUNKOWOŚCI ZABEZPIECZEŃ
Inne dochody całkowite brutto z tytułu kosztów rachunkowości zabezpieczeń na początek okresu
7 890
33 463
Zyski lub straty wynikające z kosztów rachunkowości zabezpieczeń, ujęte w innych dochodach całkowitych w ciągu okresu sprawozdawczego (brutto)
(7 899)
(24 815)
Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat:
(758)
(758)
- Kwota amortyzacji z oddzielnego składnika kapitału własnego do wyniku finansowego związana z walutowym spreadem bazowym z momentu wyznaczenia
(758)
(758)
Skumulowane inne dochody całkowite brutto z tytułu kosztów rachunkowości zabezpieczeń na koniec okresu sprawozdawczego
(767)
7 890
Podatek dochodowy z tytułu skumulowanych innych dochodów całkowitych na koniec okresu sprawozdawczego
146
(1 499)
Skumulowane inne dochody całkowite netto z tytułu kosztów rachunkowości zabezpieczeń na koniec okresu sprawozdawczego
(621)
6 391
Wpływ w okresie sprawozdawczym na inne dochody całkowite (brutto)
(8 657)
(25 573)
Podatek dochodowy z tytułu kosztów rachunkowości zabezpieczeń
1 645
4 859
Wpływ kosztów rachunkowości zabezpieczeń w okresie sprawozdawczym na inne dochody całkowite (netto)
(7 012)
(20 714)
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
112
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Zyski/straty odniesione na dochody całkowite brutto w okresie sprawozdawczym, w tym:
Niezrealizowane zyski/straty ujęte w innych dochodach całkowitych brutto
229 128
569 989
Wynik na rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych ujęty w rachunku zysków i strat
(347 071)
(694 356)
- kwota ujęta w okresie sprawozdawczym w przychodach lub kosztach z tytułu odsetek w rachunku zysków i strat (Nota 6), w tym:
(326 205)
(595 143)
powiązania, dla których nadal stosowana jest rachunkowość zabezpieczeń
(275 823)
(471 869)
powiązania, dla których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
(50 382)
(123 274)
- nieefektywna część zabezpieczenia ujęta w rachunku zysków i strat w wyniku na pozostałej działalności handlowej (Nota 9)
1 634
3 357
- wynik z pozycji wymiany
(22 500)
(102 570)
Wpływ w okresie sprawozdawczym na dochody całkowite brutto
(117 943)
(124 367)
Wpływ reformy IBOR w obszarze rachunkowości zabezpieczeń
Przygotowując sprawozdanie finansowe za 2019 rok Bank zdecydował się na wcześniejsze zastosowanie zmian w ramach Etapu 1 reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej: zmiany do MSSF 9/MSR 39 i MSSF 7. Zmiany, o których mowa, zmodyfikowały określone wymogi dotyczące rachunkowości zabezpieczeń, umożliwiając kontynuowanie jej stosowania w odniesieniu do powiązań zabezpieczających objętych zmianami w okresie niepewności, zanim nastąpi zmiana pozycji zabezpieczanych lub instrumentów zabezpieczających w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej.
W 2021 roku Bank po raz pierwszy zastosował zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe oraz MSSF 16 Leasing w ramach Etapu 2 reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, opublikowane w sierpniu 2020 roku.
Zastosowanie wyżej opisanych zmian w ramach Etapu 1 pozwoliło na utrzymanie powiązań zabezpieczających pomimo niepewności co do okresu wystąpienia i wysokości zabezpieczanych przepływów pieniężnych spowodowanej reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej oraz braku możliwości wyodrębnienia komponentu w postaci referencyjnej stopy procentowej, w przypadku zabezpieczeń wartości godziwej powiązanych z IBOR.
Bank zatrzymał skumulowane zyski lub straty w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych dla wyznaczonych zabezpieczeń przepływów pieniężnych powiązanych z IBOR objętych reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej pomimo niepewności spowodowanej reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej co do okresu wystąpienia i wysokości przepływów pieniężnych z pozycji zabezpieczanych. W przypadkach gdy zabezpieczane przyszłe przepływy pieniężne nie są już oczekiwane z powodów innych niż reforma wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, skumulowane zyski lub straty zostałyby natychmiast przeklasyfikowane do wyniku finansowego.
Bank będzie stosować zmiany do MSSF 9/MSR 39 w ramach Etapu 1 do czasu, gdy niepewność wynikająca z reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej co do okresu wystąpienia i wysokości przepływów pieniężnych, na którą narażony jest Bank, przestanie występować. Niepewność, o której mowa powyżej, będzie występować do czasu uzupełnienia umów Banku powiązanych z WIBOR o zapisy dotyczące terminu zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej oraz ustalenia podstawy przepływów pieniężnych z tytułu alternatywnego wskaźnika referencyjnego, w tym stałego spreadu.
W wyniku zmian wprowadzonych w ramach Etapu 2 w przypadkach gdy warunki umowne dotyczące niepochodnych instrumentów finansowych zostały zmienione bezpośrednio w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, a nowa podstawa określania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest równoważna pod względem ekonomicznym dotychczasowej podstawie (tj. podstawie obowiązującej bezpośrednio przed dokonaniem zmiany), Bank zmienił podstawę określania przepływów pieniężnych wynikających z umowy prospektywnie, zmieniając efektywną stopę procentową. W przypadku dokonania dodatkowych zmian, które nie są bezpośrednio związane z reformą, do takich zmian stosuje się odpowiednie wymogi wynikające z MSSF 9.
W przypadkach gdy reforma wskaźnika referencyjnego stopy procentowej spowodowała konwersję instrumentu zabezpieczającego, Bank dokonał aktualizacji dokumentacji zabezpieczenia, nie rozwiązując powiązania zabezpieczającego.
Ponadto w przypadku zabezpieczenia przepływów pieniężnych, jeżeli pozycja zabezpieczana ulega zmianie w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, Bank uznaje, że skumulowane zyski lub straty ujęte w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych z tytułu wyznaczonych zabezpieczeń przepływów pieniężnych odnoszących się do IBOR, opierają się na alternatywnym wskaźniku referencyjnym.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
113
Na koniec 2024 roku instrumenty zabezpieczające desygnowane w rachunkowości zabezpieczeń oparte były na stawkach WIBOR, PRIBOR oraz EURIBOR.
Tabela poniżej wskazuje wartości nominalne oraz średni ważony termin zapadalności instrumentów pochodnych w powiązaniach zabezpieczających, na które będzie miała wpływ reforma IBOR, analizowana według stopy procentowej. Pochodne instrumenty zabezpieczające zapewniają ścisłe przybliżenie zakresu ekspozycji na ryzyko zarządzane przez Bank poprzez powiązania zabezpieczające.
31.12.2024
Wartość nominalna
Średni ważony termin zapadalności (w latach)
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS)
WIBOR 1M
84 000
2,74
WIBOR 3M
26 580 000
2,02
WIBOR 6M
350 000
0,46
Kontrakty swap na stopę procentową (IRS), razem
27 014 000
Kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS)
WIBOR 3M
1 281 900
0,50
Kontrakty swap na stopę procentową w walucie obcej (CIRS), razem
1 281 900
Razem
28 295 900
21.Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
31.12.2024
31.12.2023
Kapitałowe papiery wartościowe
407 732
244 941
Inne instytucje finansowe
267 831
191 395
Przedsiębiorstwa niefinansowe
139 901
53 546
Dłużne papiery wartościowe
31 204
50 144
Inne instytucje finansowe
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
603 713
Klienci indywidualni
434 565
536 920
Klienci korporacyjni
52 151
66 676
Klienci budżetowi
134
117
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, razem
925 786
898 798
Krótkoterminowe (do 1 roku)
418 699
517 858
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
507 087
380 940
Jakość kredytowa aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
Dłużne papiery wartościowe
Rating
31.12.2024
31.12.2023
1,4 - 1,6
31 204
50 144
Wartość bilansowa, razem
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Pod-portfel
31.12.2024
31.12.2023
1
179
178
2
51 454
47 244
3
42 724
47 521
4
184 683
211 194
5
126 604
183 458
6
8 264
12 499
7
34 078
47 532
default
38 864
54 087
Wartość bilansowa, razem
486 850
603 713
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
114
22.Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Wartość bilansowa brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej
Skumulowana utrata wartości
31.12.2024
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
34 588 843
34 487 450
110 901
-
-
(8 326)
(1 182)
-
-
Banki centralne
14 828 961
14 831 236
-
-
-
(2 275)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
17 637 073
17 639 750
-
-
-
(2 677)
-
-
-
Instytucje kredytowe
344 055
344 696
-
-
-
(641)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
1 061 981
1 031 618
31 428
-
-
(580)
(485)
-
-
Przedsiębiorstwa niefinansowe
716 773
640 150
79 473
-
-
(2 153)
(697)
-
-
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem
34 588 843
34 487 450
110 901
-
-
(8 326)
(1 182)
-
-
Krótkoterminowe (do 1 roku)
brutto
24 873 941
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
9 724 410
Wartość bilansowa brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej
Skumulowana utrata wartości
31.12.2023
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
36 965 077
36 947 018
28 800
-
-
(9 879)
(862)
-
-
Banki centralne
18 437 136
18 440 343
-
-
-
(3 207)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
15 883 079
15 885 813
-
-
-
(2 734)
-
-
-
Instytucje kredytowe
479 769
480 464
-
-
-
(695)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
1 567 142
1 540 594
28 800
-
-
(1 390)
(862)
-
-
Przedsiębiorstwa niefinansowe
597 951
599 804
-
-
-
(1 853)
-
-
-
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem
36 965 077
36 947 018
28 800
-
-
(9 879)
(862)
-
-
Krótkoterminowe (do 1 roku)
brutto
23 401 182
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
13 574 636
Na dzień 31 grudnia 2024 roku wartość bilansowa brutto dłużnych papierów wartościowych opartych na stałej stopie procentowej wynosiła 24 645 571 tys. zł natomiast opartych na stopie zmiennej 9 952 780 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 26 650 434 tys. zł i 10 325 384 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje obligacje rządowe pod zastaw Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, obligacje rządowe będące przedmiotem zastawu w transakcjach sell/buy back oraz papiery wartościowe wyemitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny stanowiące zabezpieczenie w związku z transakcjami sekurytyzacji w łącznej wysokości 846 304 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 1 001 636 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa kwota obejmuje obligacje skarbowe w kwocie 229 641 tys. zł o wartości nominalnej 250 000 tys. zł, stanowiące zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych w ramach BFG i zdeponowane na wydzielonym rachunku w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych zgodnie z Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, z późniejszymi zmianami (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 618 614 tys. zł oraz 645 000 tys. zł).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
115
Zmiana stanu oczekiwanych strat kredytowych, dotyczących aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(9 879)
(862)
-
-
(10 741)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
1 474
(321)
-
-
1 153
Transfer do Koszyka 1
(328)
328
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
520
(520)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(25 916)
-
-
-
(25 916)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
26 952
441
-
-
27 393
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
246
(570)
-
-
(324)
Inne zmiany
79
1
-
-
80
Bilans zamknięcia
(8 326)
(1 182)
-
-
(9 508)
RAZEM
(8 326)
(1 182)
-
-
(9 508)
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(8 559)
-
-
-
(8 559)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(1 325)
(862)
-
-
(2 187)
Transfer do Koszyka 1
(256)
256
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
355
(355)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(43 001)
-
-
-
(43 001)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
43 051
271
-
-
43 322
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(1 474)
(1 034)
-
-
(2 508)
Inne zmiany
5
-
-
-
5
Bilans zamknięcia
(9 879)
(862)
-
-
(10 741)
RAZEM
(9 879)
(862)
-
-
(10 741)
Wyjaśnienie przełożenia się znacznych zmian wartości bilansowej brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej instrumentów finansowych podczas okresu na zmiany oczekiwanych strat kredytowych
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
36 947 018
28 800
-
-
36 975 818
Transfer do Koszyka 1
31 424
(31 424)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(139 086)
139 086
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
163 924 337
-
-
-
163 924 337
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(167 670 577)
(28 088)
-
-
(167 698 665)
Inne zmiany
1 394 334
2 527
-
-
1 396 861
Bilans zamknięcia
34 487 450
110 901
-
-
34 598 351
RAZEM
34 487 450
110 901
-
-
34 598 351
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
35 126 009
-
-
-
35 126 009
Transfer do Koszyka 1
20 486
(20 486)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(66 590)
66 590
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
238 874 139
-
-
-
238 874 139
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(243 078 427)
(17 985)
-
-
(243 096 412)
Inne zmiany
6 071 401
681
-
-
6 072 082
Bilans zamknięcia
36 947 018
28 800
-
-
36 975 818
RAZEM
36 947 018
28 800
-
-
36 975 818
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
116
Jakość kredytowa aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1,0 - 1,2
2 158 717
-
-
-
2 158 717
1,8 - 2,0
31 282 516
-
-
-
31 282 516
2,2 - 2,8
669 581
-
-
-
669 581
3,0 - 3,8
361 607
79 473
-
-
441 080
4,0 - 5,0
15 029
31 428
-
-
46 457
Wartość bilansowa brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej
34 487 450
110 901
-
-
34 598 351
Skumulowana utrata wartości
(8 326)
(1 182)
-
-
(9 508)
Wartość bilansowa
34 479 124
109 719
-
-
34 588 843
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
1,0 - 1,2
923 871
-
-
-
923 871
1,4 - 1,6
1 367 706
-
-
-
1 367 706
1,8 - 2,0
33 656 424
-
-
-
33 656 424
2,2 - 2,8
583 913
-
-
-
583 913
3,0 - 3,8
365 938
-
-
-
365 938
4,0 - 5,0
49 166
28 800
-
-
77 966
Wartość bilansowa brutto z uwzględnieniem wyceny do wartości godziwej
36 947 018
28 800
-
-
36 975 818
Skumulowana utrata wartości
(9 879)
(862)
-
-
(10 741)
Wartość bilansowa
36 937 139
27 938
-
-
36 965 077
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
117
23.Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
31.12.2024
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
33 965 644
33 970 318
-
-
-
(4 674)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
24 966 741
24 970 435
-
-
-
(3 694)
-
-
-
Instytucje kredytowe
3 433 368
3 433 879
-
-
-
(511)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
5 565 535
5 566 004
-
-
-
(469)
-
-
-
Należności od banków
9 738 457
9 738 787
239
-
-
(569)
-
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
120 888 776
104 409 480
15 041 865
4 617 803
386 046
(436 059)
(579 957)
(2 534 556)
(15 846)
Klienci indywidualni
68 183 621
58 600 833
8 856 463
2 392 064
305 125
(219 017)
(480 267)
(1 196 614)
(74 966)
Klienci korporacyjni
52 581 735
45 760 203
6 118 332
2 196 541
80 921
(216 954)
(96 191)
(1 320 237)
59 120
Klienci budżetowi
123 420
48 444
67 070
29 198
-
(88)
(3 499)
(17 705)
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, razem
164 592 877
148 118 585
15 042 104
4 617 803
386 046
(441 302)
(579 957)
(2 534 556)
(15 846)
Krótkoterminowe (do 1 roku)
brutto
53 486 193
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
114 678 345
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
31.12.2023
Wartość bilansowa
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Dłużne papiery wartościowe
23 323 690
23 327 618
-
-
-
(3 928)
-
-
-
Sektor instytucji rządowych i samorządowych
15 666 682
15 669 481
-
-
-
(2 799)
-
-
-
Instytucje kredytowe
3 386 338
3 386 920
-
-
-
(582)
-
-
-
Inne instytucje finansowe
4 270 670
4 271 217
-
-
-
(547)
-
-
-
Należności od banków
7 119 059
7 117 631
1 805
-
-
(345)
(32)
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
112 876 580
96 398 711
15 350 369
4 609 500
226 199
(396 152)
(677 083)
(2 687 978)
53 014
Klienci indywidualni
63 642 537
54 168 098
8 986 652
2 410 392
158 019
(193 087)
(520 983)
(1 336 639)
(29 915)
Klienci korporacyjni
49 109 195
42 163 462
6 298 089
2 199 108
68 180
(202 945)
(148 289)
(1 351 339)
82 929
Klienci budżetowi
124 848
67 151
65 628
-
-
(120)
(7 811)
-
-
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, razem
143 319 329
126 843 960
15 352 174
4 609 500
226 199
(400 425)
(677 115)
(2 687 978)
53 014
Krótkoterminowe (do 1 roku)
brutto
48 574 543
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
98 457 290
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje obligacje rządowe pod zastaw Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, obligacje rządowe stanowiące zabezpieczenie kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz papiery wartościowe wyemitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny stanowiące zabezpieczenie w związku z transakcjami sekurytyzacji w łącznej wysokości 3 507 734 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 2 983 041 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa kwota obejmuje obligacje skarbowe w kwocie 397 110 tys. zł o wartości nominalnej 400 000 tys. zł, stanowiące zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych w ramach BFG i zdeponowane na wydzielonym rachunku w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych, zgodnie z Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, z późniejszymi zmianami, a także obligacje skarbowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty na fundusz gwarancyjny banków i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków w wysokości 415 342 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 405 486 tys. zł.
Pozycja kredyty i pożyczki udzielone klientom indywidualnym obejmuje również kredyty udzielone mikroprzedsiębiorstwom obsługiwanym przez Bankowość Detaliczną mBanku S.A.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
118
Należności od banków
31.12.2024
31.12.2023
Kredyty i pożyczki
278 682
133 350
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
8 633 448
6 323 328
Inne należności
826 896
662 758
Należności (brutto) od banków, razem
9 739 026
7 119 436
Skumulowana utrata wartości
(569)
(377)
Należności (netto) od banków, razem
9 738 457
7 119 059
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
9 738 579
7 074 479
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
447
44 957
Pozycja Inne należności obejmuje zabezpieczenia gotówkowe w kwocie 603 278 tys. zł, złożone w bankach pod transakcje pochodne zawarte przez Grupę (Nota 36) (31 grudnia 2023 roku: 365 733 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku kredyty udzielone bankom o zmiennej stopie wyniosły 173 579 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 17 270 tys. zł), a o stałej stopie 105 103 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 116 080 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku lokaty w bankach były oprocentowane stałą stopą. Średnie oprocentowanie lokat w innych bankach oraz kredytów udzielonych innym bankom wynosiło 5,33% (w 2023 roku: 5,81%).
Należności od banków w podziale na banki polskie i zagraniczne przedstawiają się następująco:
31.12.2024
31.12.2023
Należności od banków krajowych
Należności od banków zagranicznych
Należności od banków krajowych
Należności od banków zagranicznych
Wartość bilansowa brutto
472 145
9 266 881
248 465
6 870 971
Skumulowana utrata wartości
(288)
(281)
(164)
(213)
Należności od banków, netto
471 857
9 266 600
248 301
6 870 758
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
119
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
w tym:
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2024
Wartość bilansowa brutto
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
14 615 758
7 596 751
7 010 043
8 964
Kredyty terminowe, w tym:
89 986 897
62 459 240
27 391 909
135 748
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
45 978 264
45 978 264
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
1 029 492
-
1 029 492
-
Leasing finansowy
14 885 011
-
14 885 011
-
Pozostałe należności kredytowe
3 707 809
-
3 707 809
-
Inne należności
230 227
98 494
131 733
-
Wartość bilansowa brutto, razem
124 455 194
70 154 485
54 155 997
144 712
w tym:
Skumulowana utrata wartości
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
(1 057 230)
(779 824)
(277 351)
(55)
Kredyty terminowe, w tym:
(1 947 128)
(1 191 040)
(734 851)
(21 237)
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
(395 361)
(395 361)
Leasing finansowy
(484 453)
-
(484 453)
-
Pozostałe należności kredytowe
(69 168)
-
(69 168)
-
Inne należności
(8 439)
-
(8 439)
-
Skumulowana utrata wartości, razem
(3 566 418)
(1 970 864)
(1 574 262)
(21 292)
Wartość bilansowa brutto, razem
124 455 194
70 154 485
54 155 997
144 712
Skumulowana utrata wartości, razem
(3 566 418)
(1 970 864)
(1 574 262)
(21 292)
Wartość bilansowa netto, razem
120 888 776
68 183 621
52 581 735
123 420
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
38 563 265
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
85 891 929
w tym:
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2023
Wartość bilansowa brutto
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
14 255 338
8 015 731
6 231 569
8 038
Kredyty terminowe, w tym:
83 353 746
57 541 623
25 687 382
124 741
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
43 121 382
43 121 382
Transakcje reverse repo lub buy/sell back
899 340
-
899 340
-
Leasing finansowy
14 234 472
-
14 234 472
-
Pozostałe należności kredytowe
3 561 752
-
3 561 752
-
Inne należności
280 131
165 807
114 324
-
Wartość bilansowa brutto, razem
116 584 779
65 723 161
50 728 839
132 779
w tym:
Skumulowana utrata wartości
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Należności bieżące
(1 041 837)
(832 953)
(208 838)
(46)
Kredyty terminowe, w tym:
(2 035 613)
(1 247 671)
(780 057)
(7 885)
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
(486 982)
(486 982)
Leasing finansowy
(569 896)
-
(569 896)
-
Pozostałe należności kredytowe
(54 595)
-
(54 595)
-
Inne należności
(6 258)
-
(6 258)
-
Skumulowana utrata wartości, razem
(3 708 199)
(2 080 624)
(1 619 644)
(7 931)
Wartość bilansowa brutto, razem
116 584 779
65 723 161
50 728 839
132 779
Skumulowana utrata wartości, razem
(3 708 199)
(2 080 624)
(1 619 644)
(7 931)
Wartość bilansowa netto, razem
112 876 580
63 642 537
49 109 195
124 848
Krótkoterminowe (do 1 roku) brutto
37 643 371
Długoterminowe (powyżej 1 roku) brutto
78 941 408
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
120
Na dzień 31 grudnia 2024 roku kredyty o zmiennej stopie procentowej wyniosły 118 252 714 tys. zł, natomiast o stałej stopie procentowej wyniosły 6 202 480 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 111 968 046 tys. zł i 4 616 733 tys. zł). Średnie oprocentowanie kredytów udzielonych klientom (z wyłączeniem transakcji reverse repo) wynosiło 7,39% (31 grudnia 2023 roku: 7,87%).
Kredyty i pożyczki udzielone klientom indywidualnym obejmują również kredyty udzielone mikroprzedsiębiorstwom obsługiwanym przez Bankowość Detaliczną Banku.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku powyższa nota obejmuje należności od KDPW CCP w kwocie 294 527 tys. zł w związku z działalnością Biura Maklerskiego (31 grudnia 2023 roku: 217 119 tys. zł).
Ponadto na dzień 31 grudnia 2024 roku pozycja Pozostałe należności kredytowe obejmuje zabezpieczenia złożone przez Grupę pod transakcje pochodne w kwocie 178 858 tys. zł (Nota 36) (31 grudnia 2023 roku: 371 881 tys. zł).
Kredyty i pożyczki obejmują należności z tytułu leasingu finansowego.
31.12.2024
31.12.2023
Inwestycja leasingowa brutto z tytułu leasingu finansowego o terminie zapadalności:
16 852 581
16 386 700
- do 1 roku
6 160 169
6 117 609
- powyżej 1 roku do 2 lat
4 373 426
4 049 610
- powyżej 2 lat do 3 lat
3 092 977
2 976 397
- powyżej 3 lat do 4 lat
1 938 321
1 693 234
- powyżej 4 lat do 5 lat
873 352
1 097 529
- powyżej 5 lat
414 336
452 321
Niezrealizowane przyszłe przychody finansowe z tytułu leasingu finansowego (wielkość ujemna)
(1 967 282)
(2 152 228)
Inwestycja leasingowa netto z tytułu leasingu finansowego
14 885 299
14 234 472
Inwestycja leasingowa netto z tytułu leasingu finansowego o terminie zapadalności:
14 885 299
14 234 472
- do 1 roku
5 305 370
5 178 877
- powyżej 1 roku do 2 lat
3 813 717
3 462 030
- powyżej 2 lat do 3 lat
2 769 812
2 634 006
- powyżej 3 lat do 4 lat
1 787 369
1 518 539
- powyżej 4 lat do 5 lat
818 463
1 023 783
- powyżej 5 lat
390 568
417 237
Inwestycja leasingowa netto z tytułu leasingu finansowego
14 885 299
14 234 472
Wartość odpisów z tytułu utraty wartości należności z tytułu leasingu finansowego
(484 453)
(569 896)
Wartość bilansowa netto należności z tytułu leasingu finansowego
14 400 846
13 664 576
Niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy
1 276 233
1 212 949
Struktura walutowa kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych osobom fizycznym
31.12.2024
31.12.2023
Kredyty hipoteczne i mieszkaniowe netto udzielone osobom fizycznym (w tys. zł), w tym:
45 582 903
42 634 400
- PLN
38 041 975
32 993 018
- CHF
665 588
1 852 703
- EUR
2 955 047
3 361 632
- CZK
3 880 208
4 330 701
- USD
32 878
86 934
- pozostałe waluty
7 207
9 412
Kredyty hipoteczne i mieszkaniowe netto udzielone osobom fizycznym, w oryginalnych walutach (główne waluty, w tysiącach jednostek)
- PLN
38 041 975
32 993 018
- CHF
146 699
395 640
- EUR
691 563
773 144
- CZK
22 838 187
24 620 244
- USD
8 017
22 093
Powyższa tabela dotyczy kredytów wycenianych w zamortyzowanym koszcie i nie obejmuje kredytów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
121
Jakość kredytowa aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1,0 - 1,2
5 066 391
-
-
-
5 066 391
1,4 - 1,6
84 764
-
-
-
84 764
1,8 - 2,0
28 817 513
-
-
-
28 817 513
2,2 - 2,8
1 650
-
-
-
1 650
Wartość bilansowa brutto
33 970 318
-
-
-
33 970 318
Skumulowana utrata wartości
(4 674)
-
-
-
(4 674)
Wartość bilansowa netto
33 965 644
-
-
-
33 965 644
Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
9 240 774
235
-
-
9 241 009
2
477 139
2
-
-
477 141
3
16 187
-
-
-
16 187
4
4 687
2
-
-
4 689
Wartość bilansowa brutto
9 738 787
239
-
-
9 739 026
Skumulowana utrata wartości
(569)
-
-
-
(569)
Wartość bilansowa netto
9 738 218
239
-
-
9 738 457
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
6 518 342
32 732
-
605
6 551 679
2
43 596 036
2 688 618
-
16 915
46 301 569
3
13 236 872
1 178 593
-
2 343
14 417 808
4
31 162 778
3 841 197
-
43 820
35 047 795
5
5 535 915
4 387 897
-
9 762
9 933 574
6
162 566
789 485
-
1 365
953 416
7
400 838
1 950 013
-
8 301
2 359 152
8
950 721
-
-
-
950 721
pozostałe
2 845 412
173 330
-
-
3 018 742
default
-
-
4 617 803
302 935
4 920 738
Wartość bilansowa brutto
104 409 480
15 041 865
4 617 803
386 046
124 455 194
Skumulowana utrata wartości
(436 059)
(579 957)
(2 534 556)
(15 846)
(3 566 418)
Wartość bilansowa netto
103 973 421
14 461 908
2 083 247
370 200
120 888 776
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1,0 - 1,2
242 279
-
-
-
242 279
1,4 - 1,6
3 299 398
-
-
-
3 299 398
1,8 - 2,0
19 701 673
-
-
-
19 701 673
2,2 - 2,8
84 268
-
-
-
84 268
Wartość bilansowa brutto
23 327 618
-
-
-
23 327 618
Skumulowana utrata wartości
(3 928)
-
-
-
(3 928)
Wartość bilansowa netto
23 323 690
-
-
-
23 323 690
Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
6 819 010
-
-
-
6 819 010
2
195 970
-
-
-
195 970
3
84 954
-
-
-
84 954
4
17 697
1 805
-
-
19 502
Wartość bilansowa brutto
7 117 631
1 805
-
-
7 119 436
Skumulowana utrata wartości
(345)
(32)
-
-
(377)
Wartość bilansowa netto
7 117 286
1 773
-
-
7 119 059
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie
1
3 494 775
20 717
-
-
3 515 492
2
39 299 662
1 878 007
-
13 486
41 191 155
3
13 570 834
1 717 380
-
4 269
15 292 483
4
23 127 806
3 355 002
-
30 748
26 513 556
5
12 340 187
5 236 496
-
20 042
17 596 725
6
224 519
580 524
-
2 064
807 107
7
610 299
2 462 224
-
8 033
3 080 556
8
1 066 083
-
-
-
1 066 083
pozostałe
2 664 546
100 019
-
-
2 764 565
default
-
-
4 609 500
147 557
4 757 057
Wartość bilansowa brutto
96 398 711
15 350 369
4 609 500
226 199
116 584 779
Skumulowana utrata wartości
(396 152)
(677 083)
(2 687 978)
53 014
(3 708 199)
Wartość bilansowa netto
96 002 559
14 673 286
1 921 522
279 213
112 876 580
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
122
Zmiana stanu oczekiwanych strat kredytowych
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(3 928)
-
-
-
(3 928)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(700)
-
-
-
(700)
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(2 340)
-
-
-
(2 340)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
1 795
-
-
-
1 795
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(155)
-
-
-
(155)
Inne zmiany
(46)
-
-
-
(46)
Bilans zamknięcia
(4 674)
-
-
-
(4 674)
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
(345)
(32)
-
-
(377)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
222
234
-
-
456
Transfer do Koszyka 1
(32)
32
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
54
(54)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(1 237)
(558)
-
-
(1 795)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
786
581
-
-
1 367
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
651
233
-
-
884
Inne zmiany
(446)
(202)
-
-
(648)
Bilans zamknięcia
(569)
-
-
-
(569)
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
(396 152)
(677 083)
(2 687 978)
53 014
(3 708 199)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(40 551)
101 383
(646 105)
(13 435)
(598 708)
Transfer do Koszyka 1
(292 580)
287 656
4 924
-
-
Transfer do Koszyka 2
105 730
(172 094)
66 364
-
-
Transfer do Koszyka 3
6 573
279 553
(286 126)
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(243 034)
(42 936)
(237 595)
(24 029)
(547 594)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
75 752
70 153
612 421
(121 610)
636 716
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
307 008
(320 949)
(806 093)
132 204
(687 830)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
918 395
139 625
1 058 020
Inne zmiany
644
(4 257)
(118 868)
(195 050)
(317 531)
Bilans zamknięcia
(436 059)
(579 957)
(2 534 556)
(15 846)
(3 566 418)
RAZEM
(441 302)
(579 957)
(2 534 556)
(15 846)
(3 571 661)
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
(2 931)
-
-
-
(2 931)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(1 020)
-
-
-
(1 020)
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(1 359)
-
-
-
(1 359)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
948
-
-
-
948
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(609)
-
-
-
(609)
Inne zmiany
23
-
-
-
23
Bilans zamknięcia
(3 928)
-
-
-
(3 928)
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
(563)
(940)
-
-
(1 503)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
48
707
-
-
755
Transfer do Koszyka 1
(84)
84
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
38
(38)
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(713)
(418)
-
-
(1 131)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
822
782
-
-
1 604
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(15)
297
-
-
282
Inne zmiany
170
201
-
-
371
Bilans zamknięcia
(345)
(32)
-
-
(377)
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
(402 616)
(385 880)
(2 511 202)
45 486
(3 254 212)
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
1 580
(292 136)
(918 715)
33 843
(1 175 428)
Transfer do Koszyka 1
(264 783)
256 258
8 525
-
-
Transfer do Koszyka 2
171 201
(233 788)
62 587
-
-
Transfer do Koszyka 3
7 936
303 178
(311 114)
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
(131 754)
(21 585)
(162 325)
20 262
(295 402)
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
69 592
18 884
169 499
(32 192)
225 783
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
149 388
(615 083)
(685 887)
45 773
(1 105 809)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
882 822
10 868
893 690
Inne zmiany
4 884
933
(140 883)
(37 183)
(172 249)
Bilans zamknięcia
(396 152)
(677 083)
(2 687 978)
53 014
(3 708 199)
RAZEM
(400 425)
(677 115)
(2 687 978)
53 014
(3 712 504)
Zmiany oczekiwanych strat kredytowych wynikające ze zmian w modelach zostały opisane w Nocie 3.3.6.2.2.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
123
Wyjaśnienie przełożenia się znacznych zmian wartości bilansowej brutto instrumentów finansowych podczas okresu na zmiany oczekiwanych strat kredytowych
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
23 327 618
-
-
-
23 327 618
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
12 969 862
-
-
-
12 969 862
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(7 688 260)
-
-
-
(7 688 260)
Inne zmiany
5 361 098
-
-
-
5 361 098
Bilans zamknięcia
33 970 318
-
-
-
33 970 318
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
7 117 631
1 805
-
-
7 119 436
Transfer do Koszyka 1
2 289
(2 289)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(4 614)
4 614
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
129 172 168
55 718
-
-
129 227 886
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(126 993 984)
(57 531)
-
-
(127 051 515)
Inne zmiany
445 297
(2 078)
-
-
443 219
Bilans zamknięcia
9 738 787
239
-
-
9 739 026
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
96 398 711
15 350 369
4 609 500
226 199
116 584 779
Transfer do Koszyka 1
9 810 149
(9 768 246)
(41 903)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(14 090 343)
14 411 779
(321 436)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(477 036)
(2 006 176)
2 483 212
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
96 639 980
2 862 516
478 579
260 387
100 241 462
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(78 173 785)
(4 509 646)
(1 450 954)
9 869
(84 124 516)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
(918 395)
(139 625)
(1 058 020)
Inne zmiany
(5 698 196)
(1 298 731)
(220 800)
29 216
(7 188 511)
Bilans zamknięcia
104 409 480
15 041 865
4 617 803
386 046
124 455 194
RAZEM
148 118 585
15 042 104
4 617 803
386 046
168 164 538
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
Bilans otwarcia
19 005 458
-
-
-
19 005 458
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
7 820 296
-
-
-
7 820 296
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(5 922 252)
-
-
-
(5 922 252)
Inne zmiany
2 424 116
-
-
-
2 424 116
Bilans zamknięcia
23 327 618
-
-
-
23 327 618
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW
Bilans otwarcia
9 568 871
2 261
-
-
9 571 132
Transfer do Koszyka 1
19 031
(19 031)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(18 418)
18 418
-
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
130 014 553
52 895
-
-
130 067 448
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(132 156 807)
(50 988)
-
-
(132 207 795)
Inne zmiany
(309 599)
(1 750)
-
-
(311 349)
Bilans zamknięcia
7 117 631
1 805
-
-
7 119 436
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
Bilans otwarcia
109 531 005
8 311 891
4 512 035
229 311
122 584 242
Transfer do Koszyka 1
5 835 657
(5 773 860)
(61 797)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(16 143 215)
16 489 682
(346 467)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(459 933)
(1 645 768)
2 105 701
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
80 078 806
1 492 365
414 652
82 596
82 068 419
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(72 137 393)
(2 357 100)
(997 194)
(60 184)
(75 551 871)
Zmniejszenia odpisu z tytułu spisania
-
-
(882 822)
(10 868)
(893 690)
Inne zmiany
(10 306 216)
(1 166 841)
(134 608)
(14 656)
(11 622 321)
Bilans zamknięcia
96 398 711
15 350 369
4 609 500
226 199
116 584 779
RAZEM
126 843 960
15 352 174
4 609 500
226 199
147 031 833
Pozycja Inne zmiany zawiera między innymi efekt korekty wartości bilansowej brutto z tytułu kosztów ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi (Nota 34) oraz strat z tytułu nieistotnej modyfikacji wynikających z ujęcia wpływu zawieszenia wykonania umów o kredyt hipoteczny udzielonych w walucie polskiej (tzw. „wakacje kredytowe” – Nota 6).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
124
Finansowy efekt zabezpieczeń
31.12.2024
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Skumulowana utrata wartości bez uwzględnienia przepływów z zabezpieczeń
Finansowy efekt zabezpieczeń
Dane bilansowe
Należności od banków
9 739 026
(569)
(7 164)
6 595
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
124 455 194
(3 566 418)
(4 552 401)
985 983
Klienci indywidualni
70 154 485
(1 970 864)
(2 055 942)
85 078
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
45 978 264
(395 361)
(451 582)
56 221
Klienci korporacyjni
54 155 997
(1 574 262)
(2 475 107)
900 845
Klienci budżetowi
144 712
(21 292)
(21 352)
60
Razem dane bilansowe
134 194 220
(3 566 987)
(4 559 565)
992 578
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
4 617 803
(2 534 556)
(3 235 685)
701 129
Razem dane bilansowe, POCI
386 046
(15 846)
(90 274)
74 428
Dane pozabilansowe
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
37 444 445
(112 931)
(130 354)
17 423
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
9 055 486
(74 436)
(98 430)
23 994
Razem dane pozabilansowe
46 499 931
(187 367)
(228 784)
41 417
Razem dane pozabilansowe, Koszyk 3
187 157
(90 862)
(100 668)
9 806
Razem dane pozabilansowe, POCI
5 509
637
(1 457)
2 094
31.12.2023
Wartość brutto
Skumulowana utrata wartości
Skumulowana utrata wartości bez uwzględnienia przepływów z zabezpieczeń
Finansowy efekt zabezpieczeń
Dane bilansowe
Należności od banków
7 119 436
(377)
(4 577)
4 200
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
116 584 779
(3 708 199)
(4 868 306)
1 160 107
Klienci indywidualni
65 723 161
(2 080 624)
(2 187 971)
107 347
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym
43 121 382
(486 982)
(555 460)
68 478
Klienci korporacyjni
50 728 839
(1 619 644)
(2 671 418)
1 051 774
Klienci budżetowi
132 779
(7 931)
(8 917)
986
Razem dane bilansowe
123 704 215
(3 708 576)
(4 872 883)
1 164 307
Razem dane bilansowe, Koszyk 3
4 609 500
(2 687 978)
(3 458 963)
770 985
Razem dane bilansowe, POCI
226 199
53 014
(59 624)
112 638
Dane pozabilansowe
Zobowiązania do udzielenia kredytów oraz pozostałe udzielone zobowiązania finansowe
34 358 230
(102 376)
(123 845)
21 469
Gwarancje, akcepty bankowe i akredytywy
8 201 673
(95 042)
(114 016)
18 974
Razem dane pozabilansowe
42 559 903
(197 418)
(237 861)
40 443
Razem dane pozabilansowe, Koszyk 3
227 989
(115 068)
(126 071)
11 003
Razem dane pozabilansowe, POCI
6 434
2 898
(806)
3 704
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa nie miała kredytów i pożyczek udzielonych klientom w przypadku których ze względu na zabezpieczenie nie ujęła odpisu na oczekiwane straty kredytowe (na dzień 31 grudnia 2023 roku wartość bilansowa takich kredytów wyniosła: 56 606 tys. zł).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
125
24.Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży oraz zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
W grudniu 2024 roku Bank rozpoczął proces sprzedaży nieruchomości, które wcześniej były prezentowane jako środki trwałe (budynki w Bielsku-Białej, Rybniku, Rzeszowie oraz Aleksandrowie Łódzkim) oraz nieruchomości przy ul. Królewskiej 14 w Warszawie, która stanowiła nieruchomość inwestycyjną. W związku tym wszystkie nieruchomości zostały przeklasyfikowane do pozycji Aktywa trwałe sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży. Wraz z nieruchomościami do wyodrębnionej pozycji zostały przeniesione zobowiązania wynikające z wieczystego prawa użytkowania gruntów. Bank jest obecnie na etapie wyboru oferentów.
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
31.12.2024
31.12.2023
Rzeczowe aktywa trwałe
10 105
-
Nieruchomości inwestycyjne
92 705
-
Aktywa przeznaczone do sprzedaży, razem
102 810
-
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
31.12.2024
31.12.2023
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
30 940
-
Zobowiązania z tytułu leasingu
30 940
-
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży, razem
30 940
-
25.Wartości niematerialne
31.12.2024
31.12.2023
Wartość firmy
24 228
24 228
Patenty, licencje i podobne wartości, w tym:
1 528 172
1 326 410
- oprogramowanie komputerowe
1 357 439
1 124 975
Inne wartości niematerialne
1 024
1 114
Wartości niematerialne w toku wytwarzania
403 269
350 187
Wartości niematerialne, razem
1 956 693
1 701 939
W 2024 roku i w 2023 roku Grupa wykonała testy na utratę wartości wartości niematerialnych w toku wytworzenia oraz wartości firmy.
Zmiana stanu wartości niematerialnych
Patenty, licencje i podobne wartości
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Oprogramowanie komputerowe
Inne wartości niematerialne
Wartości niematerialne w toku wytwarzania
Wartość firmy
Wartości niematerialne razem
Wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu
2 299 604
1 969 221
14 435
350 187
24 228
2 688 454
Zwiększenia z tytułu:
482 263
426 975
1
525 128
-
1 007 392
- zakupu
59 768
16 385
1
390 498
-
450 267
- przejęcia z wartości niematerialnych w toku wytwarzania
422 058
410 153
-
-
-
422 058
- poniesionych kosztów wytworzenia
-
-
-
98 564
-
98 564
- innych zwiększeń
437
437
-
36 066
-
36 503
Zmniejszenia z tytułu:
(198 949)
(160 237)
(10 410)
(472 046)
-
(681 405)
- likwidacji
(198 301)
(159 789)
(10 410)
(7)
-
(208 718)
- przekazania na wartości niematerialne oddane do użytku
-
-
-
(422 058)
-
(422 058)
- innych zmniejszeń
(648)
(448)
-
(49 981)
-
(50 629)
Wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu
2 582 918
2 235 959
4 026
403 269
24 228
3 014 441
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(972 007)
(843 059)
(13 321)
-
-
(985 328)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(82 739)
(35 461)
10 319
-
-
(72 420)
- odpisów
(277 012)
(191 272)
(91)
-
-
(277 103)
- innych zwiększeń
(117)
(117)
-
-
-
(117)
- likwidacji
194 236
155 813
10 410
-
-
204 646
- innych zmniejszeń
154
115
-
-
-
154
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(1 054 746)
(878 520)
(3 002)
-
-
(1 057 748)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
(1 187)
(1 187)
-
-
-
(1 187)
- zmniejszenie
1 187
1 187
-
-
-
1 187
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
-
-
-
-
-
-
Wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu
1 528 172
1 357 439
1 024
403 269
24 228
1 956 693
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
126
Patenty, licencje i podobne wartości
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Oprogramowanie komputerowe
Inne wartości niematerialne
Wartości niematerialne w toku wytwarzania
Wartość firmy
Wartości niematerialne razem
Wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu
2 013 566
1 696 959
35 235
258 151
24 228
2 331 180
Zwiększenia z tytułu:
464 821
308 127
-
408 629
-
873 450
- zakupu
158 692
8 337
-
318 161
-
476 853
- przejęcia z wartości niematerialnych w toku wytwarzania
283 766
278 989
-
-
-
283 766
- poniesionych kosztów wytworzenia
-
-
-
73 767
-
73 767
- innych zwiększeń
22 363
20 801
-
16 701
-
39 064
Zmniejszenia z tytułu:
(178 783)
(35 865)
(20 800)
(316 593)
-
(516 176)
- likwidacji
(177 469)
(34 551)
-
-
-
(177 469)
- przekazania na wartości niematerialne oddane do użytku
-
-
-
(283 766)
-
(283 766)
- innych zmniejszeń
(1 314)
(1 314)
(20 800)
(32 827)
-
(54 941)
Wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu
2 299 604
1 969 221
14 435
350 187
24 228
2 688 454
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(916 492)
(717 975)
(19 465)
-
-
(935 957)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(55 515)
(125 084)
6 144
-
-
(49 371)
- odpisów
(218 015)
(144 545)
(101)
-
-
(218 116)
- innych zwiększeń
(6 288)
(6 277)
-
-
-
(6 288)
- likwidacji
168 278
25 348
-
-
-
168 278
- innych zmniejszeń
510
390
6 245
-
-
6 755
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(972 007)
(843 059)
(13 321)
-
-
(985 328)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
(3 516)
(3 516)
-
-
-
(3 516)
- zwiększenie
(434)
(434)
-
-
-
(434)
- zmniejszenie
2 763
2 763
-
-
-
2 763
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
(1 187)
(1 187)
-
-
-
(1 187)
Wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu
1 326 410
1 124 975
1 114
350 187
24 228
1 701 939
26.Rzeczowe aktywa trwałe
31.12.2024
31.12.2023
Środki trwałe, w tym:
729 165
668 259
- grunty
100
202
- budynki i lokale
19 220
31 585
- urządzenia
254 950
222 133
- środki transportu
254 232
205 539
- pozostałe środki trwałe
200 663
208 800
Środki trwałe w budowie
80 631
84 479
Prawo do użytkowania, w tym:
652 015
728 663
- nieruchomości
647 814
723 764
- prawo wieczystego użytkowania gruntów
847
2 114
- samochody
3 062
2 234
- inne
292
551
Rzeczowe aktywa trwałe, razem
1 461 811
1 481 401
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
127
Zmiana stanu środków trwałych
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Grunty
Budynki i lokale
Urządzenia
Środki transportu
Pozostałe środki trwałe
Środki trwałe w budowie
Razem
Wartość brutto środków trwałych na początek okresu
202
83 811
682 795
272 533
482 691
84 526
1 606 558
Zwiększenia z tytułu:
-
1 015
137 818
152 718
38 975
96 324
426 850
- zakupu
-
-
88 600
152 718
6 846
82 098
330 262
- przejęcia ze środków trwałych w budowie
-
1 015
49 041
-
32 129
-
82 185
- innych zwiększeń
-
-
177
-
-
14 226
14 403
Zmniejszenia z tytułu:
(102)
(29 283)
(48 127)
(117 591)
(24 695)
(100 172)
(319 970)
- sprzedaży
-
(135)
(8 040)
(117 591)
(797)
-
(126 563)
- likwidacji
-
(638)
(35 802)
-
(22 690)
-
(59 130)
- przekazania na środki trwałe
-
-
-
-
-
(82 185)
(82 185)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
(102)
(28 510)
(3 295)
-
(469)
-
(32 376)
- innych zmniejszeń
-
-
(990)
-
(739)
(17 987)
(19 716)
Wartość brutto środków trwałych na koniec okresu
100
55 543
772 486
307 660
496 971
80 678
1 713 438
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
-
(35 316)
(460 662)
(66 994)
(273 809)
-
(836 781)
Amortyzacja za okres z tytułu:
-
12 343
(56 874)
13 566
(22 454)
-
(53 419)
- odpisów
-
(2 742)
(103 715)
(32 383)
(46 468)
-
(185 308)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
-
14 586
2 707
-
468
-
17 761
- sprzedaży
-
135
7 581
45 949
686
-
54 351
- likwidacji
-
364
35 657
-
22 231
-
58 252
- innych zmniejszeń
-
-
896
-
629
-
1 525
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
-
(22 973)
(517 536)
(53 428)
(296 263)
-
(890 200)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
-
(16 910)
-
-
(82)
(47)
(17 039)
- zwiększenie
-
-
-
-
(45)
-
(45)
- zmniejszenie
-
3 560
-
-
82
-
3 642
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
-
(13 350)
-
-
(45)
(47)
(13 442)
Wartość netto środków trwałych na koniec okresu
100
19 220
254 950
254 232
200 663
80 631
809 796
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Grunty
Budynki i lokale
Urządzenia
Środki transportu
Pozostałe środki trwałe
Środki trwałe w budowie
Razem
Wartość brutto środków trwałych na początek okresu
653
105 397
648 206
244 327
471 226
47 115
1 516 924
Zwiększenia z tytułu:
-
1 146
97 531
124 772
39 815
131 642
394 906
- zakupu
-
-
60 834
124 772
7 398
110 884
303 888
- przejęcia ze środków trwałych w budowie
-
1 146
36 007
-
32 384
-
69 537
- innych zwiększeń
-
-
690
-
33
20 758
21 481
Zmniejszenia z tytułu:
(451)
(22 732)
(62 942)
(96 566)
(28 350)
(94 231)
(305 272)
- sprzedaży
(451)
(21 854)
(7 347)
(96 566)
(1 089)
(4)
(127 311)
- likwidacji
-
(878)
(54 189)
-
(24 822)
-
(79 889)
- przekazania na środki trwałe
-
-
-
-
-
(69 537)
(69 537)
- innych zmniejszeń
-
-
(1 406)
-
(2 439)
(24 690)
(28 535)
Wartość brutto środków trwałych na koniec okresu
202
83 811
682 795
272 533
482 691
84 526
1 606 558
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
-
(41 732)
(429 321)
(68 476)
(257 874)
-
(797 403)
Amortyzacja za okres z tytułu:
-
6 416
(31 341)
1 482
(15 935)
-
(39 378)
- odpisów
-
(2 964)
(93 286)
(29 129)
(42 922)
-
(168 301)
- innych zwiększeń
-
-
(116)
-
-
-
(116)
- sprzedaży
-
8 972
6 903
30 611
1 046
-
47 532
- likwidacji
-
408
54 052
-
23 974
-
78 434
- innych zmniejszeń
-
-
1 106
-
1 967
-
3 073
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
-
(35 316)
(460 662)
(66 994)
(273 809)
-
(836 781)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
-
(20 780)
-
-
(223)
(24)
(21 027)
- zwiększenie
-
-
-
-
(82)
(23)
(105)
- zmniejszenie
-
3 870
-
-
223
-
4 093
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
-
(16 910)
-
-
(82)
(47)
(17 039)
Wartość netto środków trwałych na koniec okresu
202
31 585
222 133
205 539
208 800
84 479
752 738
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
128
Wartość odzyskiwalną środków trwałych dotkniętych utratą wartości stanowi cena netto sprzedaży określona na podstawie ceny rynkowej podobnego aktywa.
W ramach swojej działalności jako leasingodawca Grupa mBanku wykazuje w środkach trwałych przedmioty oddane przez Grupę w leasing operacyjny podmiotom trzecim. Przyszłe minimalne opłaty leasingowe z tytułu nieodwołalnego leasingu operacyjnego, gdzie Grupa jest leasingodawcą, przedstawione są w poniższej tabeli.
31.12.2024
31.12.2023
Minimalne opłaty leasingowe z tytułu nieodwołalnego leasingu operacyjnego
Do 1 roku
37 584
26 267
Powyżej 1 roku do 2 lat
28 416
18 521
Powyżej 2 lat do 3 lat
21 710
11 914
Powyżej 3 lat do 4 lat
7 022
4 880
Powyżej 4 lat do 5 lat
297
25
Powyżej 5 lat
117
-
Razem
95 146
61 607
Grupa wykazuje koszty amortyzacji środków trwałych oddanych w leasing operacyjny oraz w subleasing w ramach przychodów netto z tytułu leasingu operacyjnego (Nota 12).
Zmiana stanu praw do użytkowania
Zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Nieruchomości
Prawo wieczystego użytkowania gruntów
Samochody
Inne
Razem
Wartość brutto praw do użytkowania na początek okresu
1 275 685
2 271
4 612
1 591
1 284 159
Zwiększenia z tytułu:
107 584
-
19 371
4
126 959
- nowych umów
16 678
-
18 518
-
35 196
- modyfikacji umów
90 869
-
853
4
91 726
- innych zwiększeń
37
-
-
-
37
Zmniejszenia z tytułu:
(72 116)
(1 346)
(18 624)
(83)
(92 169)
- zakończenia umów
(39 000)
-
(17 491)
(77)
(56 568)
- modyfikacji umów
(30 958)
(334)
(674)
-
(31 966)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
-
(1 012)
-
-
(1 012)
- innych zmniejszeń
(2 158)
-
(459)
(6)
(2 623)
Wartość brutto praw do użytkowania na koniec okresu
1 311 153
925
5 359
1 512
1 318 949
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(551 921)
(157)
(2 378)
(1 040)
(555 496)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(111 418)
79
81
(180)
(111 438)
- odpisów
(150 288)
(26)
(1 245)
(235)
(151 794)
- innych zwiększeń
1 068
1
50
4
1 123
- modyfikacji umów
689
-
641
-
1 330
- zakończenia umów
36 903
-
323
51
37 277
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
-
104
-
-
104
- innych zmniejszeń
210
-
312
-
522
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(663 339)
(78)
(2 297)
(1 220)
(666 934)
Wartość netto praw do użytkowania na koniec okresu
647 814
847
3 062
292
652 015
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
129
Zmiana stanu w okresie
od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Nieruchomości
Prawo wieczystego użytkowania gruntów
Samochody
Inne
Razem
Wartość brutto praw do użytkowania na początek okresu
1 235 116
2 271
3 709
2 033
1 243 129
Zwiększenia z tytułu:
181 582
-
72 528
147
254 257
- nowych umów
19 104
-
35 487
147
54 738
- modyfikacji umów
133 472
-
2 427
-
135 899
- innych zwiększeń
29 006
-
34 614
-
63 620
Zmniejszenia z tytułu:
(141 013)
-
(71 625)
(589)
(213 227)
- zakończenia umów
(49 328)
-
(13 869)
(237)
(63 434)
- modyfikacji umów
(85 656)
-
(57 263)
(305)
(143 224)
- innych zmniejszeń
(6 029)
-
(493)
(47)
(6 569)
Wartość brutto praw do użytkowania na koniec okresu
1 275 685
2 271
4 612
1 591
1 284 159
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu
(453 708)
(125)
(1 785)
(1 072)
(456 690)
Amortyzacja za okres z tytułu:
(98 213)
(32)
(593)
32
(98 806)
- odpisów
(145 391)
(32)
(1 077)
(221)
(146 721)
- innych zwiększeń
(10 114)
-
(62)
-
(10 176)
- modyfikacji umów
9 128
-
(12 406)
-
(3 278)
- zakończenia umów
45 086
-
11 942
237
57 265
- innych zmniejszeń
3 078
-
1 010
16
4 104
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu
(551 921)
(157)
(2 378)
(1 040)
(555 496)
Wartość netto praw do użytkowania na koniec okresu
723 764
2 114
2 234
551
728 663
27.Nieruchomości inwestycyjne
31.12.2024
31.12.2023
Stan na początek okresu
111 964
136 909
Zmniejszenia z tytułu:
(111 964)
(24 945)
- przeniesienia do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
(92 705)
-
- strat wynikających z korekt wartości godziwej
(19 259)
(24 945)
Stan na koniec okresu
-
111 964
Pozycja Nieruchomości inwestycyjne zawierała wartość budynku przy ul. Królewskiej 14 w Warszawie. Na dzień 31 grudnia 2024 roku, w związku z rozpoczęciem procesu sprzedaży, nieruchomość została przeklasyfikowana do pozycji Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży.
28.Inne aktywa
31.12.2024
31.12.2023
Inne aktywa finansowe, w tym:
1 292 939
1 453 718
- dłużnicy, w tym:
1 112 298
1 201 057
- rozliczenia wpłatomatów i sortowni
584 077
560 843
- rozliczenia z tytułu kart płatniczych
4 382
57 664
- przychody do otrzymania
136 778
151 165
- rozrachunki międzybankowe
36 422
56 334
- rozliczenia z tytułu operacji na papierach wartościowych
7 441
45 162
Inne aktywa niefinansowe, w tym:
1 073 401
1 145 051
- pozostałe rozliczenia międzyokresowe czynne
129 090
150 790
- zapasy
315 657
368 686
- należności niefinansowe w związku z prawomocnymi wyrokami w sprawach związanych z kredytami walutowymi
536 637
499 198
- inne
92 017
126 377
Inne aktywa, razem
2 366 340
2 598 769
Krótkoterminowe (do 1 roku)
2 220 024
2 450 403
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
146 316
148 366
W 2024 roku i w 2023 roku pozycja Rozliczenia z tytułu operacji na papierach wartościowych dotyczy w całości rozliczeń w ramach działalności Biura Maklerskiego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
130
Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku wartość zapasów wynika przede wszystkim z działalności prowadzonej przez spółkę mLeasing.
W ciągu 2024 roku i w ciągu 2023 roku Grupa nie aktywowała kosztów finansowania zewnętrznego.
Inne aktywa finansowe
31.12.2024
31.12.2023
Inne aktywa finansowe brutto, w tym:
1 320 209
1 477 909
- nieprzeterminowane
1 306 244
1 458 195
- przeterminowane od 1 do 90 dni
4 315
3 368
- przeterminowane powyżej 90 dni
9 650
16 346
Odpis z tytułu utraty wartości na pozostałe aktywa (wielkość ujemna)
(27 270)
(24 191)
Inne aktywa finansowe netto
1 292 939
1 453 718
Zmiana stanu odpisów na aktywa finansowe
31.12.2024
31.12.2023
Stan na początek okresu
(24 191)
(21 344)
Zmiana w okresie (z tytułu)
(3 079)
(2 847)
- odpis w koszty
(4 636)
(3 858)
- rozwiązanie rezerw
232
316
- spisanie w ciężar utworzonej rezerwy
1 326
697
- różnice kursowe
(1)
(2)
Stan na koniec okresu
(27 270)
(24 191)
29.Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania wobec banków i klientów
w tym:
31.12.2024
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Depozyty
873 547
199 652 589
141 988 882
56 822 843
840 864
Rachunki bieżące
592 100
162 613 821
117 236 227
44 601 511
776 083
Depozyty terminowe
103 164
36 108 465
24 752 655
11 291 029
64 781
Transakcje repo lub sell/buy back
178 283
930 303
-
930 303
-
Kredyty i pożyczki otrzymane
1 929 197
-
-
-
-
Pozostałe zobowiązania finansowe
256 687
1 156 389
258 715
897 091
583
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń pieniężnych
125 921
587 753
37 719
549 451
583
Inne
130 766
568 636
220 996
347 640
-
Wartość bilansowa zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, razem
3 059 431
200 808 978
142 247 597
57 719 934
841 447
Krótkoterminowe (do 1 roku)
2 436 106
200 599 172
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
623 325
209 806
w tym:
31.12.2023
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów
Klienci indywidualni
Klienci korporacyjni
Klienci budżetowi
Depozyty
672 902
183 923 224
128 162 427
55 144 648
616 149
Rachunki bieżące
353 417
147 695 054
103 034 512
44 066 526
594 016
Depozyty terminowe
191 337
36 052 744
25 127 915
10 902 696
22 133
Transakcje repo lub sell/buy back
128 148
175 426
-
175 426
-
Kredyty i pożyczki otrzymane
1 938 343
-
-
-
-
Pozostałe zobowiązania finansowe
704 057
1 544 231
249 923
1 294 305
3
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń pieniężnych
557 017
537 095
37 600
499 495
-
Inne
147 040
1 007 136
212 323
794 810
3
Wartość bilansowa zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, razem
3 315 302
185 467 455
128 412 350
56 438 953
616 152
Krótkoterminowe (do 1 roku)
1 320 063
185 234 011
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
1 995 239
233 444
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
131
W pozycji zobowiązania wobec klientów indywidualnych Grupa prezentuje również zobowiązania wobec mikroprzedsiębiorstw obsługiwanych przez Bankowość Detaliczną mBanku.
Średnie oprocentowanie depozytów i kredytów otrzymanych od banków w 2024 roku wynosiło 5,26% (w 2023 roku: 4,47%).
Grupa nie zarejestrowała żadnych naruszeń warunków umownych związanych ze zobowiązaniami z tytułu zaciągniętych pożyczek.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku większość depozytów przyjętych od klientów indywidualnych i korporacyjnych stanowiły depozyty na stałą stopę procentową. Średnie oprocentowanie zobowiązań wobec klientów (z wyłączeniem transakcji repo) wynosiło 1,56% (31 grudnia 2023 roku: 2,01%).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku kwota kredytów i pożyczek otrzymanych obejmuje kredyty otrzymane z EBI w kwocie 1 929 197 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 1 938 343 tys. zł). Zabezpieczeniem kredytów są obligacje rządowe, które są wykazywane w Nocie 23 i w Nocie 36 jako aktywa zastawione.
Zobowiązania z tytułu leasingu
31.12.2024
31.12.2023
Zobowiązania z tytułu leasingu
736 780
855 725
Niezdyskontowane zobowiązania z tytułu leasingu według terminów wymagalności przedstawiono w Nocie 3.8.1.
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
Wartość bilansowa zobowiązania według terminu wykupu
31.12.2024 Dłużne instrumenty finansowe wg rodzaju
Wartość nominalna (w walucie emisji)
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 miesięcy do 1 roku
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Wartość bilansowa zobowiązania razem
Obligacje, w tym:
210 409
93 773
145 973
5 896 649
2 715 693
9 062 497
- PLN
1 365 065
68 054
93 773
92 168
551 937
469 953
1 275 885
- EUR
1 802 422
142 355
-
53 805
5 344 712
2 245 740
7 786 612
Listy zastawne (publiczne), w tym:
-
1 288 235
1 329 456
450 148
-
3 067 839
- PLN
61 855
-
-
-
64 863
-
64 863
- EUR
702 000
-
1 288 235
1 329 456
385 285
-
3 002 976
Razem
210 409
1 382 008
1 475 429
6 346 797
2 715 693
12 130 336
Wartość bilansowa zobowiązania według terminu wykupu
31.12.2023 Dłużne instrumenty finansowe wg rodzaju
Wartość nominalna (w walucie emisji)
Do 1 miesiąca
Od 1 do 3 miesięcy
Od 3 miesięcy do 1 roku
Od 1 do 5 lat
Powyżej 5 lat
Wartość bilansowa zobowiązania razem
Obligacje, w tym:
167 533
-
1 023 048
6 064 732
355 086
7 610 399
- PLN
1 315 164
68 763
-
431 739
622 471
205 056
1 328 029
- EUR
1 314 000
97 329
-
15 158
5 442 261
150 030
5 704 778
- CHF
125 000
1 441
-
576 151
-
-
577 592
Listy zastawne (publiczne), w tym:
-
108 863
242 640
2 927 669
215 594
3 494 766
- PLN
371 597
-
-
242 640
103 268
28 315
374 223
- EUR
726 900
-
108 863
-
2 824 401
187 279
3 120 543
Razem
167 533
108 863
1 265 688
8 992 401
570 680
11 105 165
Szczegółowe informacje dotyczące emisji listów zastawnych znajdują się poniżej w niniejszej nocie.
Grupa nie zarejestrowała żadnych naruszeń warunków umownych związanych ze zobowiązaniami z tytułu wyemitowanych papierów dłużnych.
Zmiana stanu wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych
Zmiana w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia
2024
2023
Stan na początek okresu
11 105 165
9 465 479
Zwiększenia (emisja)
2 656 988
4 884 161
Zmniejszenia (wykup)
(1 445 743)
(2 955 623)
Różnice kursowe
(168 529)
(662 871)
Inne zmiany
(17 545)
374 019
Stan zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na koniec okresu
12 130 336
11 105 165
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
132
Na dzień 31 grudnia 2024 roku pozycja Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych zawiera między innymi zobowiązania z tytułu emisji obligacji powiązanych z ryzykiem kredytowym związanych z transakcjami sekurytyzacji syntetycznej (tzw. „credit linked notes”, „obligacje CLN”) o łącznej wartości bilansowej 1 511 939 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku 1 614 189 tys. zł).
Transakcje sekurytyzacji syntetycznej zostały zrealizowane na portfelach kredytów korporacyjnych i dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz kredytów detalicznych o łącznej początkowej wartości nominalnej wynoszącej 27,8 mld zł. Wartość nominalna sekurytyzowanego portfela na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 20,2 mld zł.
Emisje w 2024 roku
■ W dniu 27 września 2024 roku Bank wyemitował w ramach Programu EMTN obligacje senioralne uprzywilejowane, o łącznej wartości nominalnej 500 000 tys. EUR, co stanowi równowartość 2 138 050 tys. zł według średniego kursu NBP z dnia 27 września 2024 roku, z terminem wykupu 27 września 2030 roku (z opcją przedterminowego wykupu na żądanie emitenta w dniu 27 września 2029 roku). Obligacje przez okres pięciu lat od daty emisji są oprocentowane stałą stopą procentową, a przez okres szóstego roku stopą zmienną EURIBOR 3M powiększoną o marżę.
Obligacje te dopuszczone zostały do obrotu na rynku regulowanym na giełdzie papierów wartościowych w Luksemburgu (Luxembourg Stock Exchange).
■ W dniu 6 listopada 2024 roku mBank zawarł transakcję sekurytyzacji syntetycznej realizowanej na portfelu kredytów korporacyjnych o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 5 236,8 mln zł. Bank posiada możliwość jednorazowego zwiększenia nominału Transakcji do maksymalnej wysokości 7 000,0 mln zł pod warunkiem uzyskania zgody inwestora („Opcja ramp-up”).
W ramach transakcji Bank przeprowadził emisję obligacji CLN o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 560,0 mln zł. W dniu emisji obligacje CLN zostały opłacone w kwocie 418,9 mln zł. Po wykonaniu Opcji ramp-up opłacona kwota obligacji CLN będzie mogła wzrosnąć do maksymalnej wysokości 560,0 mln zł.
W ramach Transakcji Bank ustanowił na rzecz obligatariuszy zabezpieczenia, które zostało zdeponowane w niezależnej instytucji powierniczej – The Bank of New York Mellon.
■ mLeasing Sp. z o.o. dokonał emisji 1 serii obligacji dyskontowych krótkoterminowych w kwocie 100 000 tys. zł.
Wykupy w 2024 roku
■ W dniach 22 stycznia 2024 roku, 22 kwietnia 2024 roku, 22 lipca 2024 roku oraz 22 października 2024 roku mBank dokonał częściowego wykupu obligacji CLN w łącznej wysokości 369 037 tys. zł. Obligacje są związane z transakcją sekurytyzacji syntetycznej zrealizowanej w marcu 2022 roku, a ich częściowy wykup wynikał z amortyzacji sekurytyzowanego portfela.
■ W dniu 22 lipca 2024 roku oraz 22 października 2024 roku mBank dokonał częściowego wykupu obligacji CLN w łącznej wysokości 11 578 tys. EUR. Obligacje są związane z transakcją sekurytyzacji syntetycznej zrealizowanej w grudniu 2022 roku, a ich częściowy wykup wynikał z amortyzacji sekurytyzowanego portfela.
■ W dniu 4 października 2024 roku Bank dokonał wykupu obligacji o stałym oprocentowaniu wyemitowanych przez Bank w dniu 5 kwietnia 2019 roku w ramach Programu Emisji Euroobligacji EMTN, o łącznej wartości 125 000 tys. CHF.
■ mLeasing Sp. z o.o. dokonał wykupu obligacji dyskontowych krótkoterminowych w łącznej kwocie 100 000 tys. zł.
■ mBank Hipoteczny S.A. dokonał wykupów 2 serii hipotecznych listów zastawnych o łącznej wartości 245 800 tys. zł oraz 24 900 tys. EUR.
Emisje w 2023 roku
■ W dniu 11 września 2023 roku mBank S.A. dokonał emisji nieuprzywilejowanych obligacji senioralnych w kwocie 750 000 tys. EUR (równowartość 3 465 675 tys. zł, według średniego kursu NBP z dnia 11 września 2023 roku), z terminem wykupu dnia 11 września 2027 roku (z opcją przedterminowego wykupu na żądanie emitenta w dniu 11 września 2026 roku).
■ W dniu 27 września 2023 roku mBank zawarł transakcję sekurytyzacji syntetycznej realizowanej na portfelu detalicznych kredytów niehipotecznych o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 9 962,8 mln zł. Portfel objęty sekurytyzacją został podzielony na trzy transze, wyznaczające kolejność alokacji strat kredytowych. Transza junior i senior zostały objęte przez mBank. Transza mezzanine została objęta przez inwestorów zewnętrznych. Struktura transakcji wykorzystuje syntetyczną marżę nadwyżkową. W ramach transakcji Bank dokonał przeniesienia na inwestorów istotnej części ryzyka kredytowego z sekurytyzowanego portfela poprzez instrument ochrony kredytowej w postaci obligacji
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
133
CLN. Dzięki wbudowanej gwarancji finansowej Obligacje CLN zapewniają pokrycie strat na portfelu sekurytyzacyjnym w wysokości transzy mezzanine. Wymóg utrzymywania istotnego udziału gospodarczego netto jest realizowany poprzez zatrzymywanie losowo wybranych ekspozycji kwalifikowalnych, stanowiących co najmniej 5% wartości nominalnej kredytów sekurytyzowanych.
W ramach transakcji w dniu 27 września 2023 roku Bank przeprowadził emisję Obligacji CLN z datą wymagalności 26 listopada 2036 roku, o wartości nominalnej 731 mln zł. Bank posiada opcję wcześniejszej spłaty zobowiązań wynikających z Obligacji CLN. Zabezpieczeniem Obligacji CLN są dłużne papiery wartościowe (i/lub środki pieniężne) zdeponowane w niezależnej instytucji powierniczej – The Bank of New York Mellon. Wymagana wartość zabezpieczenia na dany dzień będzie ustalana na podstawie aktualnej wartości transzy mezzanine. W dniu 27 września 2023 roku Obligacje CLN zostały wprowadzone do obrotu w alternatywnym systemie obrotu na Vienna MTF prowadzonym przez Vienna Stock Exchange.
■ mLeasing Sp. z o.o. dokonał emisji 7 serii obligacji dyskontowych krótkoterminowych w kwocie 700 000 tys. zł.
Wykupy w 2023 roku
■ W dniu 28 marca 2023 roku Bank dokonał wykupu obligacji o stałym oprocentowaniu wyemitowanych przez mFinance France S.A. w dniu 28 marca 2017 roku, o łącznej wartości 200 000 tys. CHF, objętych przez mBank w procesie substytucji.
■ mLeasing Sp. z o.o. dokonał wykupu obligacji dyskontowych krótkoterminowych w łącznej kwocie 900 000 tys. zł.
■ mBank Hipoteczny S.A. dokonał wykupu obligacji krótkoterminowych o zmiennym oprocentowaniu o wartości nominalnej 40 000 tys. zł oraz wykupu hipotecznych listów zastawnych o zmiennym oprocentowaniu o wartości 1 047 501 tys. zł.
W tabelach poniżej zostały przedstawione dane związane z emisją listów zastawnych przez mBank Hipoteczny S.A.
Hipoteczne listy zastawne
31.12.2024
31.12.2023
1.
Listy zastawne w obrocie
6 599 646
5 870 561
2.
Aktywa podstawowe z puli aktywów stanowiących zabezpieczenie
8 250 312
8 058 268
3.
Aktywa zastępcze z puli aktywów stanowiących zabezpieczenie
300 000
240 000
4.
Instrumenty pochodne z puli aktywów stanowiących zabezpieczenie
2 970
25 470
5.
Poziom zabezpieczenia listów zastawnych aktywami podstawowymi z puli aktywów stanowiących zabezpieczenie (2/1)
125,01%
137,27%
6.
Łączny poziom zabezpieczenia listów zastawnych (2+3+4) / 1
129,60%
141,79%
7.
Wartość wierzytelności stanowiących zabezpieczenie emisji hipotecznych listów zastawnych w części nieprzekraczającej 60% wartości bankowo-hipotecznej nieruchomości w przypadku nieruchomości komercyjnych
-
-
8.
Wartość wierzytelności stanowiących zabezpieczenie emisji hipotecznych listów zastawnych w części nieprzekraczającej 80% wartości bankowo-hipotecznej nieruchomości w przypadku nieruchomości mieszkalnych
8 031 848
7 795 910
Hipoteczne listy zastawne
31.12.2024
31.12.2023
1.
Środki wymienione w art. 18 ust 3 ustawy wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych (w wartości nominalnej)
300 000
240 000
2.
Maksymalny skumulowany wypływ płynności netto w okresie kolejnych 180 dni zgodnie z art.18 ust. 3a ustawy (Nadwyżka)
-
-
3.
Dopuszczalna wysokość zabezpieczenia zastępczego (1-2)
300 000
240 000
Transakcje dotyczące obligacji Banku zaliczanych do zobowiązań podporządkowanych zostały opisane poniżej.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
134
Zobowiązania podporządkowane
31.12.2024
Wartość nominalna
Waluta
Warunki oprocentowania (%)
Efektywne oprocentowanie (%)
Termin wymagalności/ wykupu
Wartość bilansowa
Commerzbank AG
250 000
CHF
Comp. SARON + CAS + 2,75%
3,28
21.03.2028
1 135 444
Inwestorzy nie związani z mBankiem
550 000
PLN
6M WIBOR + 1,8%
7,80
10.10.2028
559 339
Inwestorzy nie związani z mBankiem
200 000
PLN
6M WIBOR + 1,95%
7,96
10.10.2030 1)
203 460
Inwestorzy nie związani z mBankiem
750 000
PLN
6M WIBOR + 2,1%
8,25
17.01.2025
777 294
2 675 537
31.12.2023
Wartość nominalna
Waluta
Warunki oprocentowania (%)
Efektywne oprocentowanie (%)
Termin wymagalności/ wykupu
Wartość bilansowa
Commerzbank AG
250 000
CHF
Comp. SARON + CAS + 2,75%
4,59
21.03.2028
1 172 149
Inwestorzy nie związani z mBankiem
550 000
PLN
6M WIBOR + 1,8%
7,52
10.10.2028
558 995
Inwestorzy nie związani z mBankiem
200 000
PLN
6M WIBOR + 1,95%
7,67
10.10.2030 1)
203 336
Inwestorzy nie związani z mBankiem
750 000
PLN
6M WIBOR + 2,1%
9,23
17.01.2025
780 448
2 714 928
1) Warunki emisji zakładają możliwość wcześniejszego wykupu obligacji o wartości nominalnej 200 000 tys. zł w dniu 10 października 2025 roku.
Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych
Zmiana stanu w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia
2024
2023
Stan na początek okresu
2 714 928
2 740 721
Różnice kursowe
(36 030)
(21 275)
Inne zmiany
(3 361)
(4 518)
Stan zobowiązań podporządkowanych na koniec okresu
2 675 537
2 714 928
Krótkoterminowe (do 1 roku)
791 262
44 228
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
1 884 275
2 670 700
W dniu 29 marca 2018 roku Komisja Nadzoru Finansowego udzieliła zgody na zakwalifikowanie przez Bank środków pieniężnych w kwocie 250 000 tys. CHF z tytułu pożyczki podporządkowanej, zaciągniętej w dniu 21 marca 2018 roku, jako instrumentów w kapitale Tier II Banku. Kwota 250 000 tys. CHF według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia 29 marca 2018 roku stanowi równowartość 893 200 tys. zł.
W dniu 9 października 2018 roku mBank S.A. wyemitował dwie serie obligacji podporządkowanych o łącznej wartości nominalnej 750 000 tys. zł. Wyemitowano 1 100 sztuk 10-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 500 tys. zł każda, z terminem wykupu w dniu 10 października 2028 roku, oraz 400 sztuk 12-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 500 tys. zł każda, z terminem wykupu w dniu 10 października 2030 roku.
Zgodnie z decyzją z dnia 28 listopada 2018 roku mBank uzyskał zezwolenie KNF na zaliczenie do funduszy uzupełniających Banku, zgodnie z art. 127 ust. 3 pkt 2 lit b) ustawy Prawo bankowe, zobowiązania pieniężnego w kwocie 750 000 tys. zł pozyskanego przez Bank z tytułu wyżej wymienionej emisji obligacji podporządkowanych.
Zgodnie z decyzją z dnia 8 stycznia 2015 roku mBank uzyskał zezwolenie KNF na zaliczenie do kapitału Tier II kwoty 750 000 tys. zł, stanowiącej zobowiązanie podporządkowane z tytułu przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2014 roku przez mBank emisji obligacji podporządkowanych na warunkach spełniających wymagania wynikające z postanowień Rozporządzenia CRR o łącznej wartości nominalnej 750 000 tys. zł z terminem wykupu 17 stycznia 2025 roku.
W 2024 roku i w 2023 roku Grupa nie odnotowała żadnych opóźnień w płatnościach rat odsetkowych ani nie naruszyła żadnych innych postanowień umownych wynikających ze swoich zobowiązań podporządkowanych.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
135
30.Inne zobowiązania
31.12.2024
31.12.2023
Inne zobowiązania finansowe, w tym:
3 112 092
5 052 354
Rozrachunki międzybankowe
1 298 257
3 299 886
Wierzyciele, w tym:
1 377 357
1 365 812
- rozliczenia z tytułu kart płatniczych
69 654
51 575
- zobowiązania do zapłaty wobec BFG
363 217
321 453
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów
436 478
386 656
Inne zobowiązania niefinansowe, w tym:
1 420 358
1 255 824
Zobowiązania z tytułu podatków
145 762
184 617
Przychody przyszłych okresów
296 302
302 860
Rezerwa na niewykorzystane urlopy
40 737
32 971
Rezerwy na pozostałe zobowiązania wobec pracowników
234 341
198 627
Zobowiązania niefinansowe w związku z prawomocnymi wyrokami w sprawach związanych z kredytami walutowymi
678 025
504 063
Pozostałe
25 191
32 686
Inne zobowiązania, razem
4 532 450
6 308 178
Powyższa nota zawiera zobowiązania finansowe, których wymagalność została zaprezentowana w Nocie 3.8.1. Zobowiązania do zapłaty wobec BFG co do zasady są płatne na każde żądanie BFG i zostały wykazane w ramach zobowiązań krótkoterminowych. Pozostałe składniki omawianych zobowiązań mają co do zasady charakter krótkoterminowy.
31.Rezerwy
31.12.2024
31.12.2023
Rezerwy na sprawy sporne, w tym:
2 915 310
1 940 610
- rezerwy na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi
2 856 705
1 819 606
- pozostałe rezerwy na sprawy sporne
58 605
121 004
Rezerwy na pozabilansowe udzielone zobowiązania i gwarancje
187 367
197 418
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
41 546
29 930
Inne rezerwy
132 948
177 626
Rezerwy, razem
3 277 171
2 345 584
Szacunkowe terminy realizacji udzielonych zobowiązań warunkowych zostały zaprezentowane w Nocie 35.
Szacunkowe terminy ewentualnej realizacji przepływów dotyczących rezerw na sprawy sporne oraz pozostałych rezerw, co do zasady, wynoszą powyżej 1 roku.
Zagadnienia związane z rezerwami dotyczącymi walutowych kredytów hipotecznych i mieszkaniowych zostały przedstawione w Nocie 34.
Pozycja Inne rezerwy na koniec 2024 roku zawierała między innymi rezerwę utworzoną przez spółkę mFinanse w związku z kontrolą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 71 638 tys. zł (na koniec 2023 roku: 104 969 tys. zł). Dodatkowo pozycja ta zawierała rezerwę na zwrot kosztów ubezpieczenia pomostowego pobranego od klientów, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne za okres przed wpisem hipoteki do księgi wieczystej w kwocie 18 948 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 26 512 tys. zł).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
136
Zmiana stanu rezerw
Zmiana w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Rezerwy na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi
Pozostałe rezerwy na sprawy sporne
Inne rezerwy
Stan rezerw na początek okresu
1 819 606
121 004
177 626
Zmiana w okresie, z tytułu:
1 037 099
(62 399)
(44 678)
- odpis w koszty
1 959 807
28 867
10 191
- rozwiązanie rezerw
(808)
(11 079)
(25 589)
- wykorzystanie
(881 521)
(79 988)
(38 528)
- przeniesienie z/do innych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej
301
-
9 136
- różnice kursowe
(40 680)
(199)
112
Stan rezerw na koniec okresu
2 856 705
58 605
132 948
Zmiana w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Rezerwy na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi
Pozostałe rezerwy na sprawy sporne
Inne rezerwy
Stan rezerw na początek okresu
718 128
49 380
271 828
Zmiana w okresie, z tytułu:
1 101 478
71 624
(94 202)
- odpis w koszty
1 285 462
114 518
40 203
- rozwiązanie rezerw
(829)
(8 512)
(21 704)
- wykorzystanie
(177 354)
(33 741)
(63 879)
- przeniesienie z/do innych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej
-
-
(48 797)
- różnice kursowe
(5 801)
(641)
(25)
Stan rezerw na koniec okresu
1 819 606
121 004
177 626
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
137
Zmiana stanu rezerw na pozabilansowe udzielone zobowiązania i gwarancje
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
ZOBOWIĄZANIA DO UDZIELENIA KREDYTU
Bilans otwarcia
43 017
36 429
22 178
752
102 376
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(721)
3 416
6 967
828
10 490
Transfer do Koszyka 1
33 129
(32 144)
(985)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(5 987)
8 108
(2 121)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(84)
(2 107)
2 191
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
52 953
10 383
15 328
1 177
79 841
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(27 107)
(13 827)
(45 112)
(926)
(86 972)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(53 625)
33 003
37 666
577
17 621
Inne zmiany
(72)
(39)
363
(187)
65
Bilans zamknięcia
42 224
39 806
29 508
1 393
112 931
GWARANCJE I INNE PRODUKTY FINANSOWE
Bilans otwarcia
4 458
1 344
92 890
(3 650)
95 042
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
7 785
1 545
(31 472)
(189)
(22 331)
Transfer do Koszyka 1
762
(762)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(602)
602
-
-
-
Transfer do Koszyka 3
(26)
(53)
79
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
15 190
2 720
16 645
-
34 555
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(4 344)
(1 199)
(27 085)
-
(32 628)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(3 195)
237
(21 111)
(189)
(24 258)
Inne zmiany
(13)
(7)
(64)
1 809
1 725
Bilans zamknięcia
12 230
2 882
61 354
(2 030)
74 436
RAZEM
54 454
42 688
90 862
(637)
187 367
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
ZOBOWIĄZANIA DO UDZIELENIA KREDYTU
Bilans otwarcia
39 344
14 026
24 276
445
78 091
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
3 953
22 503
(2 071)
316
24 701
Transfer do Koszyka 1
16 175
(14 880)
(1 295)
-
-
Transfer do Koszyka 2
(9 725)
11 252
(1 527)
-
-
Transfer do Koszyka 3
(109)
(1 448)
1 557
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
55 599
7 111
13 360
202
76 272
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(30 194)
(9 660)
(12 905)
(394)
(53 153)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(27 793)
30 128
(1 261)
508
1 582
Inne zmiany
(280)
(100)
(27)
(9)
(416)
Bilans zamknięcia
43 017
36 429
22 178
752
102 376
GWARANCJE I INNE PRODUKTY FINANSOWE
Bilans otwarcia
4 786
1 084
219 228
(1 597)
223 501
Zmiany wpływające na rachunek zysków i strat, w tym:
(208)
302
(123 767)
(2 130)
(125 803)
Transfer do Koszyka 1
38
(38)
-
-
-
Transfer do Koszyka 2
(564)
564
-
-
-
Transfer do Koszyka 3
(42)
(35)
77
-
-
Zwiększenia spowodowane udzieleniem oraz przejęciem
7 523
1 559
17 560
(1 015)
25 627
Zmniejszenia spowodowane usunięciem z bilansu
(4 756)
(1 422)
(160 487)
-
(166 665)
Zmiany spowodowane zmianą ryzyka kredytowego (netto)
(2 407)
(326)
19 083
(1 115)
15 235
Inne zmiany
(120)
(42)
(2 571)
77
(2 656)
Bilans zamknięcia
4 458
1 344
92 890
(3 650)
95 042
RAZEM
47 475
37 773
115 068
(2 898)
197 418
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
138
Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku
Rezerwa emerytalno- rentowa
Rezerwa pośmiertna
Rezerwa na świadczenia ZFŚS
Razem
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Stan na początek okresu
18 464
3 810
7 656
29 930
Zmiana w okresie, z tytułu:
6 249
540
4 827
11 616
Odpis na rezerwę
1 102
79
1 126
2 307
Koszt odsetkowy
1 040
217
408
1 665
Zyski i straty aktuarialne ujmowane w innych dochodach całkowitych (Nota 18), w tym:
4 766
358
5 217
10 341
- zmiana założeń finansowych
2 643
461
1 058
4 162
- zmiana założeń demograficznych
521
(352)
951
1 120
- pozostałe zmiany
1 602
249
3 208
5 059
Świadczenia wypłacone
(659)
(114)
(1 924)
(2 697)
Stan na koniec okresu
24 713
4 350
12 483
41 546
Krótkoterminowe (do 1 roku)
3 481
350
455
4 286
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
21 232
4 000
12 028
37 260
Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Rezerwa emerytalno- rentowa
Rezerwa pośmiertna
Rezerwa na świadczenia ZFŚS
Razem
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia
Stan na początek okresu
13 457
2 925
4 949
21 331
Zmiana w okresie, z tytułu:
5 007
885
2 707
8 599
Odpis na rezerwę
782
65
763
1 610
Koszt odsetkowy
911
202
303
1 416
Zyski i straty aktuarialne ujmowane w innych dochodach całkowitych (Nota 18), w tym:
4 183
636
3 250
8 069
- zmiana założeń finansowych
2 241
453
1 411
4 105
- zmiana założeń demograficznych
267
(457)
254
64
- pozostałe zmiany
1 675
640
1 585
3 900
Świadczenia wypłacone
(869)
(18)
(1 609)
(2 496)
Stan na koniec okresu
18 464
3 810
7 656
29 930
Krótkoterminowe (do 1 roku)
2 764
326
293
3 383
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
15 700
3 484
7 363
26 547
Stopa dyskonta jest jednym z kluczowych założeń używanych w wycenie aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia. W przypadku, gdyby stopa dyskonta użyta przy wyliczeniu tych rezerw na dzień 31 grudnia 2024 roku została obniżona o 0,5 p.p. to wartość rezerw wzrosłaby o 2 387 tys. zł, a w przypadku podwyższenia stopy dyskonta o 0,5 p.p. wartość rezerw spadłaby o 2 157 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 1 559 tys. zł oraz 1 419 tys. zł).
32.Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego obliczane są w stosunku do wszystkich różnic przejściowych zgodnie z metodą bilansową przy zastosowaniu stawki podatku dochodowego, która będzie obowiązywać w roku powstania obowiązku podatkowego (2024 rok i 2023 rok: 19%).
Aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie zalicza się do aktywów i zobowiązań krótkoterminowych.
Poniżej przedstawiono zmiany dotyczące aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
139
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2024
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2024
Odsetki naliczone
182 001
2 103
-
-
184 104
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
570 562
(259 463)
(43 019)
-
268 080
Wycena papierów wartościowych
219 135
29 123
(23 604)
-
224 654
Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek
613 383
(41 588)
-
-
571 795
Rezerwy na świadczenia pracownicze
50 869
9 995
1 965
-
62 829
Pozostałe rezerwy
345 952
347 127
-
(6 083)
686 996
Rozliczenia międzyokresowe kosztów
43 075
7 045
-
-
50 120
Straty podatkowe pozostałe do rozliczenia w następnych okresach
1 060
33 432
-
-
34 492
Różnica między wartością bilansową i podatkową leasingu
317 226
(60 576)
-
-
256 650
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
195 366
(45 088)
-
-
150 278
Pozostałe ujemne różnice przejściowe
53 500
(9 204)
-
2 073
46 369
Razem, brutto
2 592 129
12 906
(64 658)
(4 010)
2 536 367
Efekt kompensowania
(1 212 589)
(1 172 350)
Razem, netto
1 379 540
1 364 017
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2024
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2024
Odsetki naliczone
(116 888)
(2 387)
-
-
(119 275)
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(492 872)
179 587
(515)
-
(313 800)
Wycena papierów wartościowych
(188 841)
(83 313)
(550)
-
(272 704)
Odsetki i prowizje pobrane z góry
(78 905)
(63 172)
-
-
(142 077)
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(276 219)
(379)
-
-
(276 598)
Rozliczenia międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej
(39)
8
-
-
(31)
Pozostałe dodatnie różnice przejściowe
(58 825)
11 839
-
(879)
(47 865)
Razem, brutto
(1 212 589)
42 183
(1 065)
(879)
(1 172 350)
Efekt kompensowania
1 212 589
1 172 350
Razem, netto
-
-
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2023
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2023
Odsetki naliczone
204 038
(22 037)
-
-
182 001
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
1 024 178
(336 248)
(117 368)
-
570 562
Wycena papierów wartościowych
371 835
(21 133)
(131 567)
-
219 135
Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek
607 413
5 970
-
-
613 383
Rezerwy na świadczenia pracownicze
45 325
4 012
1 532
-
50 869
Pozostałe rezerwy
292 062
53 890
-
-
345 952
Rozliczenia międzyokresowe kosztów
25 632
17 443
-
-
43 075
Straty podatkowe pozostałe do rozliczenia w następnych okresach
898
162
-
-
1 060
Różnica między wartością bilansową i podatkową leasingu
351 471
(34 245)
-
-
317 226
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
214 449
(19 083)
-
-
195 366
Pozostałe ujemne różnice przejściowe
64 479
(13 974)
-
2 995
53 500
Razem, brutto
3 201 780
(365 243)
(247 403)
2 995
2 592 129
Efekt kompensowania
(1 326 052)
(1 212 589)
Razem, netto
1 875 728
1 379 540
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 01.01.2023
Przez rachunek zysków i strat
Przez inne całkowite dochody
Pozostałe zmiany
Stan na 31.12.2023
Odsetki naliczone
(117 938)
1 050
-
-
(116 888)
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(745 645)
243 703
9 070
-
(492 872)
Wycena papierów wartościowych
(164 321)
(22 760)
(1 760)
-
(188 841)
Odsetki i prowizje pobrane z góry
(5 413)
(73 492)
-
-
(78 905)
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(242 895)
(33 324)
-
-
(276 219)
Rozliczenia międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej
(9 163)
9 124
-
-
(39)
Pozostałe dodatnie różnice przejściowe
(40 677)
(10 054)
-
(8 094)
(58 825)
Razem, brutto
(1 326 052)
114 247
7 310
(8 094)
(1 212 589)
Efekt kompensowania
1 326 052
1 212 589
Razem, netto
-
-
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
140
Rok kończący się 31 grudnia
Podatek odroczony ujęty w rachunku zysków i strat
2024
2023
Odsetki naliczone
(284)
(20 987)
Wycena pochodnych instrumentów finansowych
(79 876)
(92 545)
Wycena papierów wartościowych
(54 190)
(43 893)
Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek
(41 588)
5 970
Rezerwy na świadczenia pracownicze
9 995
4 012
Pozostałe rezerwy
347 127
53 890
Rozliczenia międzyokresowe kosztów
7 045
17 443
Odsetki i prowizje pobrane z góry
(63 172)
(73 492)
Rozliczenia międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej
8
9 124
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych
(45 467)
(52 407)
Różnica między wartością bilansową i podatkową leasingu
(60 576)
(34 245)
Straty podatkowe pozostałe do rozliczenia w następnych okresach
33 432
162
Pozostałe różnice przejściowe
2 635
(24 028)
Razem podatek odroczony ujęty w rachunku zysków i strat (Nota 16)
55 089
(250 996)
Grupa dokonała oceny odzyskiwalności aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zgodnie z zasadami paragrafu 28 i 29 MSR 12 Grupa rozpoznała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zakresie, w jakim jest prawdopodobne, że Grupa będzie miała wystarczający dochód do opodatkowania w przyszłych okresach lub ma możliwość planowania płatności podatkowych, które spowodują powstanie dochodu do opodatkowania w odpowiednich okresach.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku w pozycji Pozostałe rezerwy, Grupa rozpoznała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości 284 736 tys. zł, które wynikają z prowadzonego programu ugód skierowanych do klientów posiadających kredyty walutowe w CHF (31 grudnia 2023 roku: 238 128 tys. zł).
Grupa ujmuje w kalkulacji podatku odroczonego zobowiązania lub aktywa z tytułu różnic przejściowych powstających w związku z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone, chyba że realizacja różnic przejściowych jest kontrolowana przez Grupę i prawdopodobne jest, że w możliwej do przewidzenia przyszłości różnice te nie ulegną odwróceniu. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa nie ujęła w kalkulacji podatku odroczonego rozliczeń z tytułu różnic przejściowych w łącznej kwocie 1 799 974 tys. zł powstających w związku z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone (31 grudnia 2023 roku: 1 521 934 tys. zł).
33.Zobowiązania warunkowe
Postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej
Grupa monitoruje status wszystkich spraw sądowych wniesionych przeciwko podmiotom z Grupy, w tym stan orzecznictwa sądowego w sprawach dotyczących kredytów w walucie obcej pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych, jak również poziom wymaganych rezerw na sprawy sporne.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku, w których Grupa jest pozwanym, wynosiła 10 714,8 mln zł, z czego 8 973,4 mln zł dotyczyło postępowań sądowych związanych z kredytami hipotecznymi indeksowanymi do walut obcych (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 11 320,2 mln zł i 9 613,0 mln zł), a łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku z powództwa Grupy na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 9 388,7 mln zł, z czego 8 962,3 mln zł dotyczyło postępowań sądowych związanych z kredytami hipotecznymi indeksowanymi do walut obcych (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 4 549,7 mln zł i 4 029,1 mln zł).
Grupa tworzy rezerwy na sprawy sporne prowadzone przeciwko podmiotom Grupy, które w wyniku przeprowadzonej oceny ryzyka wiążą się z prawdopodobnym wypływem środków z tytułu wypełnienia zobowiązania oraz gdy można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Wysokość rezerw ustala się biorąc pod uwagę między innymi kwoty wypływu środków wyliczone na podstawie scenariuszy potencjalnych rozstrzygnięć spraw spornych oraz ich prawdopodobieństwo oszacowane przez Grupę na podstawie dotychczasowego orzecznictwa sądów w podobnych sprawach oraz doświadczeń Grupy.
Wartość rezerw na sprawy sporne na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 2 915 310 tys. zł, z czego 2 856 705 tys. zł dotyczyło rezerw na sprawy sądowe związane z kredytami walutowymi (na dzień 31 grudnia 2023 roku odpowiednio 1 940 610 tys. zł i 1 819 606 tys. zł). Ewentualny wypływ środków z tytułu wypełnienia zobowiązania następuje w momencie prawomocnego rozstrzygnięcia spraw przez sądy, co pozostaje poza kontrolą Grupy.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
141
Informacje na temat największych postępowań toczących się przed sądem dotyczących zobowiązań warunkowych emitenta
1. Pozew firmy LPP S.A.
W dniu 17 maja 2018 roku do mBanku S.A. wpłynął pozew firmy LPP S.A. z siedzibą w Gdańsku w sprawie roszczenia odszkodowawczego w kwocie 96 307 tys. zł z tytułu opłaty interchange. Firma LPP S.A. wnosi o zasądzenie kwoty odszkodowania solidarnie od mBanku S.A. i od innego banku krajowego.
Powód zarzuca obydwu pozwanym bankom oraz innym bankom działającym w Polsce udział w bezprawnym porozumieniu naruszającym przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, tj. w porozumieniu ograniczającym konkurencję na rynku usług acquiringowych związanych z regulowaniem zobowiązań klientów wobec Powoda z tytułu płatności za nabywane przez nich towary za pomocą kart płatniczych na terytorium Polski.
W dniu 16 sierpnia 2018 roku mBank S.A. złożył odpowiedź na pozew i wniósł o oddalenie powództwa. Sąd uwzględnił wnioski Pozwanych o wezwanie szesnastu banków do udziału w sprawie oraz zarządził doręczenie bankom pism z wnioskiem o wezwanie. Dwa banki przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów ubocznych. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo LPP S.A. w całości. Wyrok nie jest prawomocny, w dniu 27 marca 2023 roku LPP S.A. złożył apelację, na którą Bank złożył odpowiedź w dniu 26 czerwca 2023 roku. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2023 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację LPP S.A. W dniu 13 marca 2024 roku została doręczona mBankowi S.A. skarga kasacyjna LPP S.A., na którą mBank S.A. złożył odpowiedź.
2. Pozew firmy Orlen S.A.
W dniu 7 lutego 2020 roku do mBanku S.A. wpłynął pozew firmy Orlen S.A. z siedzibą w Płocku w sprawie roszczenia odszkodowawczego w kwocie 635 681 tys. zł z tytułu opłaty interchange. Firma Orlen S.A. wnosi o zasądzenie kwoty odszkodowania solidarnie od mBanku S.A. i od innego banku krajowego oraz od Master Card Europe i VISA Europe Management Services.
Powód zarzuca obydwu pozwanym bankom oraz innym bankom działającym w Polsce udział w bezprawnym porozumieniu naruszającym przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, tj. w porozumieniu ograniczającym konkurencję na rynku usług acquiringowych związanych z regulowaniem zobowiązań klientów wobec Powoda z tytułu płatności za nabywane przez nich towary i usługi za pomocą kart płatniczych na terytorium Polski. W dniu 28 maja 2020 roku mBank S.A. złożył odpowiedź na pozew i wniósł o oddalenie powództwa. Sąd uwzględnił wnioski Pozwanych o wezwanie szesnastu banków do udziału w sprawie oraz zarządził doręczenie bankom pism z wnioskiem o wezwanie. Dwa banki przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów ubocznych.
3. Pozew zbiorowy przeciwko mBankowi S.A. dotyczący klauzul waloryzacyjnych
Szczegółowe informacje dotyczące pozwu zbiorowego przeciwko Bankowi znajdują się w Nocie 34.
4. Indywidualne sprawy sądowe przeciwko Bankowi dotyczące kredytów indeksowanych do CHF i innych walut obcych.
Szczegółowe informacje na temat indywidualnych spraw sądowych przeciwko Bankowi dotyczących kredytów indeksowanych do CHF i innych walut obcych znajdują się w Nocie 34.
5. Postępowania sądowe przeciwko Grupie dotyczące umów kredytu hipotecznego z oprocentowaniem opartym o WIBOR
Na dzień 31 grudnia 2024 roku przeciwko Grupie toczyło się 175 postępowań sądowych o łącznej wartości przedmiotów sporu wynoszącej 46,2 mln zł, zainicjowanych przez klientów Grupy, w których klienci kwestionują oparcie umowy kredytu hipotecznego na konstrukcji oprocentowania zmiennego oraz zasady ustalania stopy referencyjnej WIBOR. Grupa kwestionuje zasadność roszczeń podnoszonych w tych sprawach. Dotychczasowe orzecznictwo jest korzystne dla Grupy. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa otrzymała 4 prawomocne wyroki w sprawach sądowych dotyczących klauzul opartych o WIBOR. Wszystkie były korzystne dla Grupy.
Pozwy te zmierzają do podważenia wskaźnika WIBOR jako podstawy zmiennego oprocentowania. Dodatkowo podważany jest sposób przekazywania konsumentom pouczeń i informacji o zmienności wskaźnika.
Bank stoi na stanowisku, że roszczenia klientów są nieuzasadnione, w szczególności z uwagi na to, że WIBOR jest oficjalnym wskaźnikiem, którego administrator otrzymał odpowiednie zgody wymagane przepisami prawa, m.in. Komisji Nadzoru Finansowego, a proces jego wyznaczania, dokonywany przez administratora (podmiot niezależny i niepowiązany z Bankiem) jest zgodny z prawem i również podlega ocenie nadzorczej Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja potwierdziła zgodność WIBOR-u z wymogami prawa. Analogiczne stanowisko przedstawił też Komitet Stabilności Finansowej, w skład
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
142
którego wchodzą przedstawiciele: Narodowego Banku Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego, Ministerstwa Finansów oraz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.
Zagadnienia prawne dotyczące kwestii stosowania wskaźnika WIBOR jako podstawy zmiennego oprocentowania w kredytach hipotecznych są przedmiotem pytań prejudycjalnych skierowanych przez polski sąd do TSUE (sygnatura C-471/24).
6. Postępowania sądowe przeciwko Bankowi dotyczące sankcji kredytu darmowego
Na dzień 31 grudnia 2024 roku przeciwko Bankowi toczyło się 620 postępowań sądowych, o łącznej wartości przedmiotów sporu wynoszącej 15,4 mln zł, dotyczących sankcji kredytu darmowego. Bank kwestionuje zasadność roszczeń podnoszonych w tych sprawach. Dotychczasowe orzecznictwo jest korzystne dla Banku. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank otrzymał 31 prawomocnych wyroków w sprawach sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego, z czego 29 było korzystnych dla Banku, a 2 były niekorzystne. Dodatkowo 15 postępowań zakończyło się dla Banku korzystnie z innych przyczyn, w tym na skutek cofnięcia powództwa przez klienta.
Instytucja sankcji kredytu darmowego uregulowana jest w art. 45 Ustawy o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym w przypadku naruszenia przez kredytodawcę wymienionych w nim przepisów tej ustawy, konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie o kredyt, a w razie, gdyby takiego sposobu nie ustalono, zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy o kredyt. Zgodnie z art. 45 ust. 5 u.k.k. uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy kredytu.
Zagadnienia prawne dotyczące instytucji sankcji kredytu darmowego są przedmiotem licznych pytań prejudycjalnych skierowanych przez polskie sądy do TSUE, dotyczących m.in.: dopuszczalności oprocentowania finansowanych kosztów kredytu oraz obowiązków informacyjnych na tym tle, proporcjonalności sankcji kredytu darmowego w stosunku do stopnia naruszenia przepisów (sprawy: C-71/24, C-566/24, C-472/23, C-831/24, C-774/24), wykładni rocznego terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (C-566/24), dopuszczalności cesji wierzytelności wynikającej z umowy kredytu konsumenckiego oraz obowiązku zbadania przez sąd z urzędu umowy cesji z punktu widzenia abuzywności zawartych w niej postanowień (C-80/24). Ponadto wykładnia przepisów dotyczących instytucji sankcji kredytu darmowego, dotyczących m.in. interpretacji rocznego terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego oraz dopuszczalności oprocentowania kosztów pozaodsetkowych, jest również przedmiotem zagadnień prawnych skierowanych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (sygn. akt II Ca 825/24). W sprawie C-472/23 w dniu 13 lutego 2025 roku TSUE wydał orzeczenie, w którym wskazał, że jeżeli przy wyliczeniu rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu podstawą były warunki umowy, które następnie okazały się nieuczciwe, to takie wyliczenie nie stanowi naruszenia obowiązku informacyjnego. Co do pytania, czy klauzula modyfikacyjna przewidując możliwość zmian opłaty w trakcie umowy narusza obowiązki informacyjne TSUE wskazał, że Sąd krajowy powinien ocenić, czy klauzula umowna narusza wymogi precyzyjności i - jeżeli mogła uniemożliwić konsumentowi ocenę zakresu jego zobowiązania, to może być uznane za naruszenie obowiązku informacyjnego. Co do pytania, czy każde naruszenie, niezależnie od stopnia naruszenia, uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego z punktu widzenia zasad proporcjonalności - TSUE wskazał, że dyrektywa 2008/48 nie sprzeciwia się sankcji kredytu darmowego, o ile naruszenie to może podważać możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.
Informacje o przeprowadzonych kontrolach podatkowych
W 2024 roku żadna ze spółek Grupy nie była przedmiotem kontroli organów podatkowych.
Organy podatkowe mogą przeprowadzać kontrole i weryfikować zapisy operacji gospodarczych ujętych w księgach rachunkowych w ciągu 5 lat od zakończenia roku podatkowego, w którym złożono deklaracje podatkowe, dokonać ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i nałożyć związane z tym kary. W opinii Zarządu nie istnieją okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo powstania istotnych zobowiązań podatkowych w tym zakresie .
Kontrole Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
mFinanse S.A., spółka zależna od Banku, była objęta kontrolą prowadzoną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w okresie od 16 maja 2022 roku do 2 marca 2023 roku. Przedmiotem kontroli był obszar prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład, oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego za lata 2018 – 2021. W dniu 3 marca 2023 roku Spółka otrzymała Protokół z kontroli ZUS we wskazanym powyżej zakresie, do którego mFinanse S.A. wniosła zastrzeżenia.
W okresie od września 2023 roku do 31 grudnia 2024 roku mFinanse S.A. otrzymała z ZUS decyzje wymiarowe dotyczące większości osób objętych kontrolą. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
143
finansowego mFinanse S.A. uregulowała wymagany przypis składek z otrzymanych i zaskarżonych decyzji ZUS wraz z odsetkami co do odwołań złożonych do końca września 2024 roku.
Spółka toczy spór z ZUS dotyczący interpretacji stosowania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych w zakresie modelu współpracy zakładającego równoczesne zatrudnienie współpracowników w oparciu o cząstkę etatu oraz umowę cywilnoprawną. Na dzień 31 grudnia 2024 roku w fazie postępowania sądowego było łącznie 299 spraw w obszarze stosowanego przez spółkę modelu współpracy. Grupa stoi na stanowisku, że stosowany przez Spółkę model współpracy jest zgodny z przepisami prawa, w tym Prawa Bankowego w zakresie zapewnienia pośrednikom kredytowym dostępu do danych objętych tajemnicą bankową. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego zapadło 25 pozytywnych dla Spółki wyroków sądu pierwszej instancji. Wyroki te nie są prawomocne i według posiadanych przez Spółkę informacji do pierwszych 4 spraw rozstrzygniętych przez sąd pierwszej instancji ZUS złożył odwołania.
W związku z powyższą kwestią Grupa na dzień 31 grudnia 2024 roku posiadała rezerwę w wysokości 71 638 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 104 969 tys. zł).
Postępowania wszczęte przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF)
■ W dniu 22 listopada 2023 roku Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła przeciwko mBankowi S.A. postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 176i ust. 1 pkt 4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
■ W dniu 6 lutego 2025 roku Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła przeciwko mBankowi S.A. postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 138 ust. 3 pkt 3a Ustawy z dnia 29 sierpnie 1997 roku - Prawo bankowo („Prawo bankowe”) albo art.138 ust.7aa pkt 1 Prawa bankowego. Postępowanie wszczęto w związku z podejrzeniem naruszenia par. 8 ust. 1 w związku z par. 26 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 roku w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych, art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi, oraz art. 9c ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary
Postępowania wszczęte przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK)
■ W dniu 12 kwietnia 2019 roku UOKiK wszczął postępowanie z urzędu w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Postępowanie dotyczy klauzul modyfikacyjnych wskazujących okoliczności, w których Bank jest uprawniony do zmiany warunków umownych, w tym wysokości opłat i prowizji. W ocenie Prezesa UOKiK stosowane przez Bank klauzule modyfikacyjne umożliwiają Bankowi jednostronną, nieograniczoną i dowolną możliwość zmiany sposobu wykonywania umowy. W konsekwencji Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że klauzule stosowane przez Bank kształtują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, a zatem uzasadnia to zarzut ich abuzywności. mBank nie zgadza się z tym stanowiskiem. Postępowanie zostało przedłużone do 30 czerwca 2025 roku. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
■ Postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 roku Prezes UOKiK wszczął postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegające na niedokonywaniu – po zgłoszeniu przez konsumenta transakcji płatniczej jako nieautoryzowanej – zwrotu kwoty tej transakcji albo przywrócenia rachunku do stanu, jaki istniałby gdyby transakcja nie została wykonana w trybie i w terminie określonym w ustawie o usługach płatniczych oraz polegające na przekazywaniu konsumentom w odpowiedziach na ich zgłoszenia nieprawidłowych informacji o weryfikacji przez Bank prawidłowego użycia instrumentu płatniczego.
Prezes UOKiK zarzuca Bankowi niedokonywanie zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej pomimo braku zaistnienia przesłanek uzasadniających odmowę zwrotu, tj. podejrzenia oszustwa ze strony klienta czy wygaśnięcia roszczenia na skutek upływu terminu. W opinii Banku art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych (dalej „UUP”) nie ma zastosowania do transakcji autoryzowanych, a obowiązek zwrotu na podstawie art. 46 ust. 1 UUP nie dotyczy sytuacji, kiedy to płatnik ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną.
Istota postępowania wszczętego przez Prezesa UOKiK sprowadza się do ustalenia, w jakich okolicznościach dostawca usługi płatniczej jest zobowiązany do zwrotu kwoty transakcji w terminie D+1. Zdaniem Prezesa UOKiK taki obowiązek powstaje w każdym wypadku zgłoszenia przez konsumenta, że w jego ocenie doszło do nieautoryzowanej transakcji. Stanowisko to jest zdaniem Banku nieuzasadnione, gdyż obowiązek taki powstaje jedynie w sytuacji, gdy faktycznie miała miejsce transakcja nieautoryzowana oraz Bank ponosi odpowiedzialność za transakcję nieautoryzowaną na gruncie przepisów UUP.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
144
Ponadto Bank stoi na stanowisku, że informacje przekazywane konsumentom odnośnie braku odpowiedzialności Banku z tytułu zgłoszonej transakcji są zgodne z prawdą. Odpowiedzialność Banku z tytułu transakcji zgłoszonych jako transakcje nieautoryzowane nie ma charakteru absolutnego, a obowiązek dokonania przez Bank zwrotu kwoty transakcji zachodzi jedynie w sytuacjach rzeczywistego zaistnienia transakcji nieautoryzowanej, przy jednoczesnym braku wystąpienia jednego z przypadków wyłączających odpowiedzialność Banku. Postępowanie zostało przedłużone do dnia 30 maja 2025 roku. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Postępowania wszczęte przez Urząd Ochrony Danych Osobowych
W dniu 23 września 2024 roku Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych („UODO”) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie potencjalnego naruszenia przez Bank przepisów o ochronie danych osobowych. Przedmiotem postępowania jest potencjalne naruszenie art. 28 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE („RODO”). W ocenie Banku w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie doszło do naruszenia przepisów RODO. Bank wyjaśnił swoje stanowisko prawne w piśmie przesłanym do Prezesa UODO jak również podkreślił zamiar ścisłej współpracy z Prezesem UODO. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Udzielone i otrzymane zobowiązania warunkowe dotyczące zobowiązań finansowych i gwarancyjnych
Informacje na temat wartości udzielonych i otrzymanych zobowiązań warunkowych dotyczących zobowiązań finansowych i gwarancyjnych przedstawione są w Nocie 35.
34.Ryzyko prawne związane z kredytami hipotecznymi i mieszkaniowymi udzielonymi klientom indywidualnym indeksowanymi do CHF i innych walut obcych
Wprowadzenie
W ostatnich latach istotna liczba klientów indywidualnych, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne i mieszkaniowe w CHF i innych walutach obcych, zakwestionowała na drodze sądowej część zapisów lub całość umów, na podstawie których Bank udzielił tych kredytów. W orzecznictwie występowały na tym tle rozbieżności co do oceny postanowień umownych wprowadzających mechanizm indeksacji oraz skutków ustalenia ich abuzywności (bezskuteczności), przy czym zapadające wyroki są dla Banku niemal wyłącznie niekorzystne.
Wartość bilansowa kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych osobom fizycznym w CHF na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 665,6 mln zł (tj. 146,7 mln CHF), w porównaniu do 1 852,7 mln zł (tj. 395,6 mln CHF) na dzień 31 grudnia 2023 roku.
Wartość bilansowa kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych osobom fizycznym w innych walutach obcych przez mBank w Polsce na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 1 170,0 mln zł, w porównaniu do 1 507,9 mln zł na dzień 31 grudnia 2023 roku.
Wartość portfela kredytów indeksowanych do CHF udzielonych osobom fizycznym w Polsce (czyli suma wypłaconych klientom transz), z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów, wyniosła 19,5 mld zł (85,5 tys. umów kredytowych). Wartość portfela kredytów indeksowanych do pozostałych walut obcych udzielonych osobom fizycznym w Polsce, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów, wyniosła 4,1 mld zł (13,4 tys. umów kredytowych).
31.12.2024
31.12.2023
mld PLN
Liczba umów kredytowych (w tys.)
mld PLN
Liczba umów kredytowych (w tys.)
Wartość portfela kredytów indeksowanych do CHF udzielonych osobom fizycznym w Polsce, które pozostają aktywne, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów
4,8
16,4
8,3
28,6
Wartość portfela kredytów indeksowanych do innych walut obcych udzielonych osobom fizycznym w Polsce, które pozostają aktywne, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytów
2,2
6,7
2,4
7,4
Wartość portfela kredytów indeksowanych do CHF udzielonych osobom fizycznym w Polsce, które były nieaktywne, z uwzględnieniem kursu z dnia wypłaty poszczególnych transz kredytu, w tym:
14,7
69,1
11,2
56,9
- Całkowicie spłacone kredyty
6,6
37,4
7,1
39,2
- Kredyty rozliczone w wyniku ugód
5,5
22,9
2,8
13,3
- Kredyty rozliczone w wyniku prawomocnego wyroku
2,6
8,8
1,3
4,4
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
145
Ze względu na istotność kwestii ryzyka prawnego związanego z portfelem kredytów walutowych dla sytuacji finansowej Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2024 roku, poniżej przedstawiono szczegółowe informacje
dotyczące pozwów sądowych, istotnych wyroków, które w opinii Banku mogą mieć wpływ na przyszłą linię orzeczniczą dotyczącą kredytów indeksowanych do walut obcych, propozycji potencjalnych ugód z klientami, zasad rachunkowości dotyczących ujęcia ryzyka prawnego związanego z tymi sprawami sądowymi oraz programem ugód, a także informacje dotyczące wpływu ryzyka prawnego związanego z tymi sprawami sądowymi na bilans i rachunek zysków i strat Grupy mBanku oraz metodologii zastosowanej do określenia tego wpływu.
Indywidualne sprawy sądowe przeciwko Bankowi dotyczące kredytów indeksowanych do CHF oraz innych walut obcych
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank odnotował aktualnie toczące się pozwy indywidualne i zbiorowe dotyczące 15 996 kredytów indeksowanych do CHF, z czego 12 547 dotyczyło kredytów aktywnych, a 3 449 kredytów spłaconych (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 21 411 kredytów, w tym 17 852 dotyczyło kredytów aktywnych, a 3 559 kredytów spłaconych). Dodatkowo na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank odnotował pozwy indywidualne dotyczące 683 kredytów indeksowanych do innych walut obcych, z czego 578 dotyczyło kredytów aktywnych, a 105 kredytów spłaconych (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 370 kredytów, w tym 297 kredytów aktywnych i 73 kredytów spłaconych).
Na dzień 31 grudnia 2024 roku mBank otrzymał i zrealizował prawomocne wyroki w indywidualnych sprawach sądowych dotyczących 8 916 kredytów indeksowanych do CHF (31 grudnia 2023 roku: 4 487 kredytów), z czego 118 wyroków było korzystnych dla Banku, a 8 798 wyroków było niekorzystnych (31 grudnia 2023 roku: 99 wyroków korzystnych i 4 388 niekorzystnych). Dodatkowo, na dzień 31 grudnia 2024 roku mBank otrzymał prawomocne wyroki w indywidualnych sprawach sądowych dotyczących 102 kredytów indeksowanych do innych walut obcych (31 grudnia 2023 roku: 41 kredytów), z czego 5 wyroków było korzystnych dla Banku, a 97 wyroków było niekorzystnych (31 grudnia 2023 roku: 5 wyroków korzystnych i 36 niekorzystnych).
Około 95% niekorzystnych wyroków doprowadziło do unieważnienia umowy kredytowej, pozostałe do konwersji umowy na PLN + LIBOR/WIBOR oraz zastąpienia klauzuli kursowej średnim kursem NBP.
Pozew zbiorowy przeciwko mBankowi S.A. dotyczący klauzul waloryzacyjnych
W dniu 4 kwietnia 2016 roku Bank został również pozwany przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów reprezentującego grupę 1 731 osób fizycznych - klientów bankowości detalicznej, którzy zawarli umowy kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF.
Pozew zawiera alternatywne roszczenia dotyczące orzeczenia częściowej nieważności umów kredytowych, tj. pod względem postanowień dotyczących waloryzacji, lub orzeczenia, że umowy te są nieważne w całości, lub orzeczenia, że postanowienia umowy dotyczące waloryzacji są nieważne ze względu na fakt, że dopuszczają waloryzację kredytu powyżej 20% i poniżej 20% według kursu CHF z tabeli kursów walut mBanku S.A. obowiązującej w dniu zawarcia każdej z tych umów kredytowych.
W dniu 19 października 2018 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok oddalający w całości roszczenia powoda. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że Powód nie wykazał, że posiada interes prawny w wytoczeniu przedmiotowego powództwa, a także odniósł się do kwestii ważności umów kredytów waloryzowanych CHF, podkreślając, że zarówno same umowy, jak i klauzula indeksacyjna są zgodne zarówno z obowiązującymi przepisami prawa, jak i zasadami współżycia społecznego.
W dniu 9 marca 2020 roku na skutek apelacji powoda zapadł w sprawie wyrok, w którym Sąd Apelacyjny przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W dniu 9 czerwca 2020 roku Sąd Apelacyjny wydał na wniosek Powoda postanowienie, którym udzielił zabezpieczenia jego roszczeń poprzez zawieszenie obowiązku spłaty rat kapitałowo – odsetkowych oraz zakazanie Bankowi składania oświadczeń wzywających do zapłaty i wypowiadających umowę kredytową.
W dniu 9 lutego 2022 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok oddalający powództwo w całości. Sąd uznał, że zwaloryzowane umowy kredytowe są ważne i nie ma podstaw do stwierdzenia ich nieważności z uwagi na wprowadzenie do nich mechanizmu waloryzacji walutowej. Zdaniem sądu, umowy mogą obowiązywać nawet po wyeliminowaniu z nich klauzul dotyczących sposobu spłaty kredytu.
W dniu 25 kwietnia 2023 roku na skutek zażalenia powoda Sąd Apelacyjny wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego Sądowi Najwyższemu w sprawie o sygn. akt III CZP 157/22 dotyczącego składu sądu właściwego do rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym w czasie obowiązywania przepisów szczególnych związanych z COVID-19.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 roku Sąd Apelacyjny podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wydanie powyższej uchwały przez Sąd Najwyższy.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
146
W dniu 29 stycznia 2024 roku Sąd Apelacyjny wydał wyrok, mocą którego uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji z uwagi na nieważność postępowania.
W dniu 10 września 2024 roku Sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie jednego z roszczeń dochodzonych przez powoda z uwagi na jego częściowe cofnięcie, tj. w zakresie uznania za nieważne niektórych enumeratywnie wskazanych postanowień zawartych w umowach kredytowych członków Grupy.
W dniu 6 listopada 2024 roku Sąd I instancji wydał wyrok, w którym umorzył postępowanie w stosunku do członków grupy, którzy zawarli ugody i tych, którzy uzyskali wyroki w indywidualnych sprawach, a w pozostałym zakresie uznał umowy za nieważne. Wyrok Sądu I instancji w zakresie jakim Sąd uznał umowy kredytowe członków grupy za nieważne, nie jest prawomocny.
Metodologię kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym opisano w dalszej części noty.
Informacje o najważniejszych postępowaniach sądowych dotyczących kwestii kredytów indeksowanych do waluty obcej
Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące najważniejszych kwestii związanych z kredytami hipotecznymi indeksowanymi do waluty obcej
Zastosowanie ogólnego zwyczaju w przypadku braku przepisu w prawie krajowym, który mógłby zastąpić
klauzulę abuzywną dotyczącą kursu wymiany walut
W dniu 3 października 2019 roku TSUE orzekł w sprawie C-260/18, że:
■ kwestia abuzywności będzie rozstrzygana przez sądy krajowe,
■ uznano za wątpliwą możliwość dalszego wykonywania umowy kredytu w PLN z odsetkami naliczanymi według stawki LIBOR,
■ jeżeli klauzula kursowa zostanie uznana za abuzywną, sąd krajowy musi zdecydować, czy dana umowa może być dalej wykonywana, czy też powinna zostać uznana za nieważną, biorąc pod uwagę wolę klienta i konsekwencje nieważności dla klienta,
■ możliwe jest zastosowanie normy dyspozytywnej, jeżeli nieważność umowy była niekorzystna dla klienta,
■ niemożliwe jest zastosowanie przepisów ogólnych odwołujących się do zwyczaju lub zasad słuszności.
Możliwość zastosowania przepisu dyspozytywnego prawa krajowego w miejsce klauzuli abuzywnej
i przedawnienia roszczeń konsumenta
W dniu 8 września 2022 roku TSUE wydał orzeczenie w sprawie C-81/21, w którym podtrzymał swoje dotychczasowe orzecznictwo:
■ potwierdził, że termin przedawnienia roszczeń konsumenta o zwrot kwot nienależnie zapłaconych na podstawie nieuczciwego postanowienia umownego rozpoczyna bieg od momentu, w którym konsument dowiedział się lub powinien był się dowiedzieć o nieuczciwości postanowienia umownego,
■ stwierdził, że automatyczne zastosowanie dyspozytywnego przepisu prawa krajowego (niezależnie od zgody konsumenta) może mieć zastosowanie wyłącznie do postanowienia, które zostało wprowadzone przez ustawodawcę krajowego w celu wyeliminowania abuzywności, jeżeli takie postanowienie przywracało równowagę stron,
■ Trybunał Sprawiedliwości ponownie podkreślił, że celem Dyrektywy 93/13 nie jest unieważnienie wszystkich umów zawierających nieuczciwe warunki.
Obowiązek poinformowania konsumenta o skutkach unieważnienia umowy
W dniu 29 kwietnia 2021 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C-19/20, zgodnie z którym:
■ jeżeli nieuczciwy (abuzywny) charakter postanowienia umownego prowadzi do unieważnienia umowy, Sąd nie powinien unieważnić umowy, dopóki nie poinformuje konsumenta w sposób obiektywny i wyczerpujący o konsekwencjach prawnych, jakie może spowodować unieważnienie takiej umowy (niezależnie od tego, czy konsument jest reprezentowany przez radcę prawnego, czy nie) oraz dopóki nie umożliwi konsumentowi wyrażenia swobodnej i świadomej zgody na kwestionowane postanowienie i na kontynuowanie umowy.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
147
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału/waloryzacja
W dniu 15 czerwca 2023 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C-520/21, zgodnie z którym:
■ konsument jest uprawniony do żądania od instytucji kredytowej odszkodowania wykraczającego poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych w związku z wykonaniem tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności,
■ bank nie jest uprawniony do żądania od konsumenta odszkodowania wykraczającego poza zwrot kapitału zapłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty. Zdaniem TSUE roszczenia te mogą być uwzględnione tylko wtedy, gdy nie zagrażają celowi przywrócenia sytuacji, jak gdyby umowa o kredyt nie istniała oraz odstraszającemu celowi dyrektywy 93/13.
W dniu 11 grudnia 2023 roku TSUE wydał postanowienie w sprawie C-756/22 i wskazał, że:
■ udzielił już odpowiedzi na pytanie o to, jakie roszczenia przysługują bankowi w przypadku nieważności umowy w sprawie C-520/21,
■ wskazał, że bankowi nie przysługuje żadna kwota wykraczająca poza zwrot kapitału wpłaconego na poczet wykonania tej umowy wraz z zapłatą odsetek za opóźnienie w wysokości ustawowej od dnia doręczenia wypowiedzenia.
W dniu 15 stycznia 2024 roku TSUE wydał postanowienie w sprawie C-488/23, zgodnie z którym:
■ waloryzacja jest formą rekompensaty, a zatem banki nie są uprawnione do jej dochodzenia.
Wyrok i postanowienia w wyżej wymienionych sprawach w praktyce wykluczyły możliwość dochodzenia przez banki roszczeń z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i waloryzacji kapitału.
Termin przedawnienia
W dniu 7 grudnia 2023 roku TSUE w sprawie C-140/22 orzekł, że:
■ w przypadku nieważności umowy realizacja praw konsumenta wynikających z tej nieważności nie może być uzależniona od oświadczenia złożonego przez konsumenta w toku postępowania sądowego, że konsument nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy nieuczciwego warunku, jest świadomy skutków nieważności umowy i wyraża zgodę na nieważność umowy. Oświadczenie takie może być złożone poza sądem i nie musi być tak precyzyjne. Powinno ono wskazywać, że konsument żąda unieważnienia umowy.
W dniu 14 grudnia 2023 roku TSUE w sprawie C-28/22 orzekł, że:
■ niedopuszczalna jest sytuacja, w której bieg terminu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy rozpoczyna się dopiero od dnia, w którym umowa stała się trwale bezskuteczna, natomiast bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumenta rozpoczyna się w chwili, w której dowiedział się on lub powinien był się dowiedzieć o nieuczciwym charakterze postanowienia umownego powodującego nieważność.
Wyroki te otworzyły debatę sądów krajowych na temat tego, jaki moment należy uznać za początek biegu terminu przedawnienia roszczenia banku. Kwestie związane z zarzutem przedawnienia roszczenia są obecnie przedmiotem licznych pytań prejudycjalnych zadanych przez polski sąd do TSUE m.in. w sprawach C-699/24, C-767/24 oraz C-752/24. Bank monitoruje rozwój orzecznictwa w tym zakresie.
Uchwały Sądu Najwyższego dotyczące kredytów indeksowanych do walut obcych
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III CZP 11/20:
■ zatwierdziła teorię dwóch kondykcji w przypadku nieważności umowy kredytu.
Uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 roku w sprawie III CZP 6/21:
■ niedozwolone postanowienie umowne (art. 385(1) § 1 k.c.) jest od samego początku z mocy prawa bezskuteczne na korzyść konsumenta, który może następnie wyrazić świadomą i swobodną zgodę na to postanowienie i w ten sposób przywrócić jego skuteczność z mocą wsteczną,
■ jeżeli umowa kredytu nie może wiązać po usunięciu bezskutecznego postanowienia, konsumentowi i bankowi przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.). Bank może żądać zwrotu świadczenia od chwili trwałej bezskuteczności umowy kredytu.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
148
W pisemnym uzasadnieniu Sąd Najwyższy potwierdził swoje wcześniejsze stanowiska co do stosowania teorii dwóch kondykcji oraz kwestii obliczania terminu przedawnienia roszczeń banku w przypadku niemożności utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że z uwagi na przyznaną konsumentowi możliwość podjęcia wiążącej decyzji w zakresie sankcjonowania klauzuli niedozwolonej i przyjęcia na siebie skutków całkowitej nieważności umowy, należy uznać, że co do zasady bieg terminu przedawnienia tych roszczeń może rozpocząć się dopiero po podjęciu przez konsumenta wiążącej decyzji w tym zakresie. Dopiero wówczas, zdaniem Sądu Najwyższego, można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny (jak w przypadku condictio causa finita), a strony mogły skutecznie żądać zwrotu nienależnego świadczenia. Oznacza to w szczególności, że konsument nie może przyjąć, że roszczenie banku wygasło w terminie liczonym tak, jakby wezwanie do zwrotu kredytu było możliwe już w dniu jego udostępnienia. Uzasadniając uchwałę, Sąd Najwyższy potwierdził również, że w celu uniknięcia ryzyka związanego z niewypłacalnością kredytobiorcy bank może skorzystać z prawa zatrzymania przewidzianego w art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c., chroniąc w ten sposób swoje roszczenie o zwrot wykorzystanego kapitału, gdyż obowiązek jego zwrotu jest - w stosunku do obowiązku postawienia środków do dyspozycji kredytobiorcy - czymś więcej niż obowiązkiem odpłatnym.
Uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku w sprawie III CZP
25/22:
■ wykluczenie możliwości zastąpienia przepisów abuzywnych przepisami prawa cywilnego lub powszechnie obowiązującymi,
■ wykluczenie możliwości utrzymania kredytu indeksowanego/denominowanego jako kredytu złotowego z oprocentowaniem właściwym dla kredytu indeksowanego/denominowanego,
■ potwierdzona została teoria dwóch kondykcji w przypadku nieważności kredytu w CHF,
■ początek biegu terminu przedawnienia w przypadku roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu biegnie od dnia następującego po zakwestionowaniu przez kredytobiorcę względem banku postanowień umowy,
■ wynagrodzenie za korzystanie z kapitału nie przysługuje żadnej ze stron umowy kredytu.
Uchwała ma moc zasady prawnej. W opublikowanym uzasadnieniu uchwały potwierdzono stanowisko zajęte w sentencji orzeczenia oraz rozwinięto niektóre zagadnienia prawne związane ze stosowaniem sankcji abuzywności postanowienia umownego równoznacznej z bezskutecznością zawieszoną, a także omówiono kwestię oświadczenia konsumenta, z którym należy wiązać początek biegu terminu przedawnienia roszczeń banku.
Sąd Najwyższy wskazał, że oświadczenie konsumenta nie powinno budzić wątpliwości co do jego intencji i braku zamiaru związania się postanowieniem niedozwolonym, a dla swej skuteczności nie wymaga żadnej formy szczególnej.
Dziewięciu sędziów wybranych przed 2017 rokiem odmówiło udziału w rozprawie. Sześciu sędziów złożyło zdania odrębne, przede wszystkim w zakresie tego czy umowa po wyeliminowaniu klauzul przeliczeniowych powinna być utrzymana w mocy.
Mając na uwadze skłonność sądów krajowych do podążania za linią orzeczniczą Sąd Najwyższego, mBank uwzględnił przedmiotowe orzeczenie w modelu rezerw, biorąc pod uwagę różne możliwe rozstrzygnięcia. Bank monitoruje orzeczenia sądów dotyczące kredytów waloryzowanych pod kątem kształtowania się linii orzeczniczej po uchwale Sądu Najwyższego, a także potencjalną inicjatywę ustawodawczą, która także może mieć wpływ na model rezerw, jak również dalszy przebieg dyskusji co do interpretacji uchwały Sądu Najwyższego.
W dniu 13 stycznia 2025 roku na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zmieszczono informację o planowanych pracach nad projektem ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Treść projektu obecnie nie jest znana. Prace nad projektem zaplanowano na drugi kwartał 2025 roku. Bank będzie śledził przebieg prac legislacyjnych.
Program ugód
W dniu 26 września 2022 roku Bank podjął decyzję o rozpoczęciu programu ugód dla kredytobiorców, którzy posiadają aktywny kredyt indeksowany do CHF, włączając w to kredytobiorców będących w sporze sądowym z Bankiem. Z czasem program był rozszerzany i objął wszystkie kredyty indeksowane do kursu walut obcych.
Przedstawiana oferta oparta jest na dwóch podstawowych założeniach: (i) wyeliminowanie ponoszonego przez klienta ryzyka zmiany kursu walutowego CHF/PLN oraz (ii) ograniczenie ryzyka zmiany oprocentowania. Propozycja ugody polega na konwersji kredytu z franków szwajcarskich na złote polskie, z jednoczesnym umorzeniem części zadłużenia pozostałego do spłaty. Warunki ugody są przedmiotem
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
149
indywidualnych negocjacji z klientami. Bank zwraca również składki ubezpieczenia niskiego wkładu własnego przez umorzenie kapitału równego sumie pobranych od klienta składek.
Po konwersji kredytu na złote klient może zdecydować, jakie oprocentowanie wybiera: okresowo stałe czy zmienne. Bank stosuje preferencyjne oprocentowanie kredytu po konwersji dla klientów, którzy zawrą ugodę. Decydując się na zawarcie ugody z Bankiem klient zyskuje obniżenie kwoty kredytu pozostałej do spłaty, eliminuje ryzyko walutowe oraz na skutek oferowanego preferencyjnego oprocentowania i możliwości wyboru okresowo stałego oprocentowania minimalizuje ryzyko zmiany stopy oprocentowania. Ugody są zawierane w trybie pozasądowym, aczkolwiek każdemu klientowi, który wyrazi taką wolę, Bank umożliwia zawarcie ugody przy sądzie polubownym.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank zawarł łącznie 22 902 ugody (na dzień 31 grudnia 2023 roku: 13 321 ugód).
Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia wpływu ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi kredytów hipotecznych i mieszkaniowych udzielonych klientom indywidualnym w walutach obcych oraz programu ugód
Grupa ujmuje wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programu ugód oferowanych kredytobiorcom w CHF zgodnie z:
■ MSSF 9 „Instrumenty finansowe” w odniesieniu do kredytów aktywnych, w tym kredytów aktywnych objętych pozwem zbiorowym, oraz programu ugód, i
■ MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” w odniesieniu do spłaconych kredytów.
Kredyty hipoteczne i mieszkaniowe dla klientów, które są przedmiotem postępowań sądowych, objęte są zakresem MSSF 9. Zgodnie z MSSF 9 kredyty te wyceniane są w zamortyzowanym koszcie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.
Roszczenia prawne zgłaszane przez kredytobiorców, w tym roszczenia z tytułu nieważności umów, mają wpływ na oszacowanie przez Bank oczekiwanego okresu kredytowania oraz oczekiwanych przez Bank przepływów pieniężnych. W szczególności Bank bierze pod uwagę ryzyko, że pozostały okres kredytowania może być krótszy niż wynikający z umowy lub Bank może nie otrzymać części przepływów umownych, a w przypadku orzeczenia przez sąd nieważności umowy Bank będzie zobowiązany do rozliczenia wzajemnych świadczeń stron. Dodatkowo, ugody oferowane przez Bank kredytobiorcom (także tym, którzy dotychczas nie występowali z roszczeniami prawnymi) również mają wpływ na wysokość i terminy oczekiwanych przepływów pieniężnych wynikających z tych kredytów.
W związku z tym w opinii Banku właściwym sposobem ujęcia wpływu ryzyka prawnego w odniesieniu do kredytów aktywnych oraz oczekiwanego wpływu programu ugód oferowanych kredytobiorcom jest aktualizacja szacunków przepływów pieniężnych związanych z kredytami i zmniejszenie wartości bilansowej brutto tych kredytów zgodnie z MSSF 9 paragraf B5.4.6.
W odniesieniu do spłaconych kredytów oraz kredytów, dla których wyliczona korekta przepływów pieniężnych jest wyższa niż wartość bilansowa, Bank rozpoznaje rezerwy na sprawy sądowe zgodnie z MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”.
Zgodnie z MSR 37 kwota stanowiąca rezerwę powinna odzwierciedlać najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na dzień bilansowy. Najbardziej właściwym szacunkiem nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku jest kwota, jaką zgodnie z racjonalnymi oczekiwaniami Bank zapłaciłby w ramach wypełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w celu przeniesienia go na stronę trzecią na ten sam dzień. Kwota ta jest dyskontowana na dzień bilansowy.
W przypadku kredytów spłaconych nie istnieją aktywa, które mogłyby zostać skorygowane, dlatego też wszelkie potencjalne zobowiązania wynikające z ryzyka prawnego są ujmowane zgodnie z MSR 37. W przypadku kredytów spłaconych rezerwa odnosi się do zbioru wielu pozycji, a przy szacunkowym określaniu kwoty obowiązku Bank stosuje metodę „wartości oczekiwanej”, która uwzględnia wszystkie możliwe wyniki oraz odpowiadające im prawdopodobieństwa.
Powyższe szacunki są dokonywane na drodze osądu, biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia dotyczące podobnych spraw oraz opinie niezależnych ekspertów. Bank bierze pod uwagę wszelkie dodatkowe dowody powstałe w wyniku zdarzeń następujących po dniu bilansowym.
Metodologia kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z kredytami indeksowanymi do CHF i do innych walut obcych oraz programu ugód została opisana w dalszej części noty.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
150
Wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód
Metodyka zastosowana do obliczenia wpływu ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód oparta jest na obserwacjach historycznych oraz z uwagi na brak danych rynkowych, częściowo na założeniach eksperckich, które są wysoce subiektywne i mają szeroki zakres możliwych wartości. Możliwe jest, że w przyszłości wpływ ten będzie musiał zostać istotnie korygowany, szczególnie że ważne parametry wykorzystywane w obliczeniach są istotnie współzależne.
Łączny wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi (pozwami indywidualnymi oraz pozwem zbiorowym) dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód uwzględniony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy mBanku przedstawia poniższa tabela.
31.12.2024
31.12.2023
Wpływ ryzyka prawnego wynikającego z pozwów oraz programu ugód związanego z kredytami aktywnymi ujęty jako pomniejszenie wartości bilansowej brutto kredytów, w tym kredyty w:
4 115 786
6 446 591
- CHF
3 802 760
6 334 478
- USD
85 603
47 219
- EUR
138 751
64 894
- GBP
196
-
- PLN
88 476
-
Wpływ ryzyka prawnego wynikającego z pozwów indywidualnych oraz pozwu zbiorowego związanego z kredytami spłaconymi oraz kredytami aktywnymi o niskiej wartości ujęty jako rezerwy na sprawy sporne
2 847 739
1 811 522
Łączny wpływ ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych oraz programem ugód
6 963 525
8 258 113
W powyższej tabeli kwota wpływu ryzyka prawnego związanego z kredytami w złotych polskich w wysokości 88,5 mln zł dotyczy kontraktów, które historycznie były indeksowane do walut obcych, a obecnie są one prowadzone w walucie polskiej.
Łączne koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi ujęte w rachunku zysków i strat w 2024 roku wyniosły 4 307,0 mln zł (w 2023 roku: 4 908,2 mln zł). Wynikają one głównie z aktualizacji spodziewanych kosztów programu ugód, aktualizacji prognozy w zakresie liczby spraw sądowych, aktualizacji kosztów odsetek ustawowych uwzględnianych w modelu oraz aktualizacji prawdopodobieństw możliwych rozstrzygnięć sądowych.
Metodyka kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z indywidualnymi sprawami sądowymi dotyczącymi kredytów indeksowanych do CHF
Metodyka kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z indywidualnymi sprawami sądowymi dotyczącymi zarówno aktywnych, jak i spłaconych kredytów, stosowana przez Bank, jest uzależniona od szeregu założeń, które uwzględniają dane historyczne skorygowane o oczekiwania Banku co do przyszłości. Najważniejszymi założeniami są: oczekiwana populacja kredytobiorców, którzy wniosą pozew przeciwko Bankowi, rozkład oczekiwanych wyroków sądowych oraz wynikająca z nich strata jaką poniesie Bank, a także oczekiwany poziom akceptacji i warunki ugód.
Oczekiwana populacja kredytobiorców, która złoży pozew
Populacja kredytobiorców, którzy złożą pozew przeciwko Bankowi została zaprognozowana przy użyciu metod statystycznych w oparciu o historię spraw sądowych Banku i założenia co do napływu nowych spraw w pełnym okresie przewidywania zjawiska. Bank zakłada, że zdecydowana większość prognozowanych spraw zostanie wniesiona do końca 2024 roku, a następnie ich liczba spadnie.
Dla celów wyliczenia wpływu ryzyka prawnego mBank zakłada, że około 5,3 tys. kredytobiorców frankowych, w tym 1,7 tys. z aktywnymi kredytami i 3,6 tys. ze spłaconymi kredytami, złoży w przyszłości pozew przeciwko Bankowi (na 31 grudnia 2023 roku: 7,9 tys., w tym 6,1 tys. aktywnych i 1,8 tys. spłaconych kredytów). Jednocześnie Bank zakłada, że część z tych kredytobiorców zawrze ugodę. Założenia te, ze względu na znaczną niepewność prawną dotyczącą spraw związanych z CHF, jak również inne czynniki zewnętrzne, które mogą wpływać na preferencje klientów co do składania pozwów, jest wysoce subiektywne i może podlegać korekcie w przyszłości. Gdyby dodatkowy 1 tys. kredytobiorców z aktywnymi kredytami indeksowanymi do CHF wystąpił z pozwem przeciwko Bankowi i kredyt zostałby unieważniony w całości, to wpływ ryzyka prawnego wzrósłby o około 318,0 mln zł (przy pozostałych istotnych założeniach niezmienionych) w porównaniu do stanu na 31 grudnia 2024 roku, zmniejszając wartość bilansową brutto kredytów. Gdyby dodatkowy 1 tys. kredytobiorców ze spłaconymi kredytami indeksowanymi do CHF wystąpił z pozwem przeciwko Bankowi i kredyt zostałby unieważniony w całości, to wpływ ryzyka prawnego wzrósłby o około 89,5 mln zł (przy pozostałych istotnych założeniach niezmienionych), zwiększając rezerwy na sprawy sporne.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
151
Bank szacuje, że 1,9 tys. kredytobiorców posiadających aktywne kredyty indeksowane do CHF nie zdecyduje się w przyszłości na wystąpienie przeciwko Bankowi na drogę sądową oraz nie zawrze z Bankiem ugody, a 30,4 tys. kredytobiorców, którzy spłacili już kredyty, nie złoży w przyszłości pozwu. W ocenie Banku wpływ na to będą miały następujące czynniki: oczekiwania klientów co do przyszłych zmian kursu CHF/PLN, oczekiwania klientów co do przyszłych kosztów kredytów w PLN, zmiany w orzecznictwie w sprawach kredytów w CHF, rozwiązania podatkowe dotyczące ugód, koszty oraz czas trwania postępowań sądowych, czynniki indywidualne (w szczególności okres spłaty kredytu i aktualna wysokość zadłużenia). Nie jest to wartość szacowana bezpośrednio, a wynik różnicy pomiędzy oszacowaniem populacji klientów będących już w sporze z Bankiem bądź mających taką intencję oraz oszacowaniem populacji klientów, którzy zdecydują się zawrzeć ugodę, a liczbą klientów posiadających aktywną umowę kredytową w CHF oraz kredytobiorców, którzy spłacili już swoje kredyty.
Rozkład oczekiwanych wyroków sądowych
Prognozowany rozkład oczekiwanych wyroków sądowych został oparty na najnowszych danych dotyczących prawomocnych wyroków, jakie zapadły w sprawach przeciwko Bankowi. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank przyjmuje założenie poniesienia straty w 99% toczących się lub przewidywanych sprawach sądowych, natomiast dla pozostałego 1% spraw Bank przewiduje oddalenie powództwa (założenie bez zmian w stosunku do 31 grudnia 2023 roku). W scenariuszu straty przewidywany jest jedynie scenariusz, który unieważnia umowę w całości, gdyż usunięcie klauzuli kursowej byłoby zbyt daleko idącą zmianą (przy założeniu, że klauzula ta określa główny przedmiot umowy). W porównaniu do 31 grudnia 2023 roku usunięto scenariusz, w którym umowa pozostaje ważna, ale wyeliminowany zostaje mechanizm indeksacji, który przekształca kredyt indeksowany do CHF w kredyt złotowy oprocentowany według stopy procentowej dla kredytu indeksowanego do CHF. Gdyby przyjąć bardziej negatywny rozkład wyroków, tj. że wszystkie wyroki oznaczają unieważnienie umowy w całości (100% wyroków sądowych), to łączna kwota wpływu ryzyka prawnego zwiększyłaby się o 44,7 mln zł, z czego 27,6 mln zł zmieniłoby wartość bilansową brutto kredytów, a 17,1 mln zł rezerwę na sprawy sporne.
Bank oszacował wpływ uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku. Zgodnie z jej treścią początek biegu terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego po dniu wpływu do banku pierwszego pisma kredytobiorcy kwestionującego umowę kredytową, co może w niektórych przypadkach spowodować przedawnienie roszczeń Banku wobec klientów o zwrot udzielonego kapitału. Bank oszacował prawdopodobieństwa indywidualnie dla tych umów w przedziale od 5% do 50%, przyjmując, że roszczenia Banku o zwrot kapitału zostaną uznane za przedawnione pomimo tego, że pozwy wzajemne o zapłatę kapitału zostały wniesione przez Bank przed upływem 3 lat od dnia złożenia pozwu przez kredytobiorcę. Przy założeniu, że poszczególne prawdopodobieństwa zmienią się o +/- 1 punkt procentowy, a wszystkie inne istotne założenia pozostaną niezmienione, to wpływ ryzyka prawnego zmieniłby się o 4,4 mln zł, z czego 3,4 mln zł zmieniłoby wartość bilansową brutto kredytów, a 1,0 mln zł rezerwy na postępowania sądowe.
Bank szacuje, że gdyby wszystkie umowy kredytowe Banku będące obecnie przedmiotem indywidualnych i zbiorowych postępowań sądowych zostały uznane za nieważne, koszt przed opodatkowaniem, bez uwzględniania możliwych ugód, mógłby wynieść około 6,7 mld zł (wobec 7,0 mld zł łącznej kwoty oczekiwanego wpływu ryzyka prawnego związanego ze sporami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych kredytów hipotecznych i mieszkaniowych w walutach obcych ujętej na dzień 31 grudnia 2024 roku). Całkowite straty byłyby wyższe lub niższe w zależności od ostatecznych wyroków sądowych.
Prawdopodobieństwo akceptacji ugód
Bank przyjął prawdopodobieństwo akceptacji ugód bazując na wynikach prowadzonego aktywnie programu ugód oraz dostępnych danych rynkowych, oraz w oparciu o własne prognozy. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank oczekuje, że zawrze w przyszłości 6,5 tys. ugód co stanowi ok. 39% liczby kredytów aktywnych (na 31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 6,2 tys. i około 22%), w tym z kredytobiorcami, którzy już złożyli pozew przeciwko Bankowi.
Metodyka kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym i innymi kredytami walutowymi
W celu kalkulacji kosztów ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym i kredytami indeksowanymi do walut obcych innych niż CHF, zastosowano opisaną powyżej metodologię kalkulacji wpływu ryzyka prawnego związanego z indywidualnymi sprawami sądowymi dotyczącymi kredytów indeksowanych do CHF. Zastosowany rozkład orzeczeń sądowych jest taki sam jak w przypadku spraw indywidualnych w CHF.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank ujął wpływ ryzyka prawnego związanego z pozwem zbiorowym w wysokości 278,2 mln zł oraz wpływ ryzyka prawnego związanego z kredytami indeksowanymi do innych walut obcych w wysokości 370,4 mln zł.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
152
35.Zobowiązania pozabilansowe
Zobowiązania pozabilansowe Grupy obejmują zobowiązania do udzielenia kredytu, gwarancje i inne produkty finansowe oraz pozostałe zobowiązania.
Kwoty oraz odpowiadające im terminy, w których Grupa zobowiązana będzie do zrealizowania pozabilansowych zobowiązań finansowych poprzez udzielenie kredytów lub innych świadczeń pieniężnych, zostały zaprezentowane w tabeli poniżej.
Zobowiązania do udzielenia kredytu, gwarancje i inne produkty finansowe oraz pozostałe zobowiązania
Kwota nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Zobowiązania do udzielenia kredytu
34 480 180
2 382 268
81 141
898
42 224
39 806
29 508
1 393
Gwarancje i inne produkty finansowe
8 160 834
784 025
106 016
4 611
12 230
2 882
61 354
(2 030)
Pozostałe zobowiązania
499 958
-
-
-
-
-
-
-
Kwota nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Zobowiązania do udzielenia kredytu
32 104 719
2 164 802
86 222
2 487
43 017
36 429
22 178
752
Gwarancje i inne produkty finansowe
7 371 682
684 277
141 767
3 947
4 458
1 344
92 890
(3 650)
Pozabilansowe zobowiązania do udzielenia kredytu, gwarancje i inne produkty finansowe oraz pozostałe zobowiązania oraz rezerwy na pozabilansowe udzielone zobowiązania i gwarancje według poziomów wewnętrznego systemu ratingowego
31.12.2024
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
1
6 073 898
26 059
-
2 693
6 102 650
2
15 428 440
405 659
-
47
15 834 146
3
6 808 566
374 850
-
109
7 183 525
4
10 420 646
1 195 000
-
346
11 615 992
5
1 200 878
993 083
-
115
2 194 076
6
10 175
64 319
-
10
74 504
7
54 008
107 323
-
46
161 377
8
758 583
-
-
-
758 583
pozostałe
2 385 778
-
-
-
2 385 778
default
-
-
187 157
2 143
189 300
Wartość nominalna, razem
43 140 972
3 166 293
187 157
5 509
46 499 931
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy, razem
54 454
42 688
90 862
(637)
187 367
31.12.2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość nominalna pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
1
5 388 831
80
-
-
5 388 911
2
10 752 498
33 188
-
8
10 785 694
3
7 194 960
199 601
-
54
7 394 615
4
10 321 729
1 476 929
-
518
11 799 176
5
2 678 245
940 521
-
103
3 618 869
6
12 964
55 514
-
2
68 480
7
25 002
143 246
-
54
168 302
8
269 432
-
-
-
269 432
pozostałe
2 832 740
-
-
-
2 832 740
default
-
-
227 989
5 695
233 684
Wartość nominalna, razem
39 476 401
2 849 079
227 989
6 434
42 559 903
Rezerwy z tytułu pozabilansowych zobowiązań do udzielenia kredytu, gwarancji i innych produktów finansowych oraz pozostałych zobowiązań podlegających utracie wartości zgodnie z MSSF 9
Rezerwy, razem
47 475
37 773
115 068
(2 898)
197 418
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
153
System ratingowy został przedstawiony w Nocie 3.3.4.
Poniższa tabela przedstawia zobowiązania pozabilansowe udzielone i otrzymane przez Grupę oraz wartość nominalną otwartych transakcji pochodnych Grupy na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku.
Gwarancje zostały przedstawione w poniższej tabeli na podstawie umownej daty zapadalności. Gwarancje finansowe mogą być wymagalne natychmiast.
31.12.2024
Do 1 roku
Od 1 roku do 5 lat
Powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
33 224 864
18 952 628
4 471 287
56 648 779
Zobowiązania udzielone
29 006 849
13 802 675
3 690 407
46 499 931
Finansowe
24 550 796
9 709 512
2 684 179
36 944 487
- zobowiązania do udzielenia kredytu
24 550 796
9 709 512
2 684 179
36 944 487
Gwarancje i inne produkty finansowe
3 956 095
4 093 163
1 006 228
9 055 486
- gwarancje i akredytywy stand by
3 956 095
4 093 163
1 006 228
9 055 486
Pozostałe zobowiązania
499 958
-
-
499 958
Zobowiązania otrzymane
4 218 015
5 149 953
780 880
10 148 848
Finansowe
732 537
-
-
732 537
Gwarancyjne
3 485 478
5 149 953
780 880
9 416 311
Pochodne instrumenty finansowe (wartość nominalna kontraktów)
299 646 028
347 854 415
34 885 674
682 386 117
Instrumenty pochodne na stopę procentową
179 831 736
341 161 473
34 763 017
555 756 226
Walutowe instrumenty pochodne
116 280 571
4 728 587
4 579
121 013 737
Instrumenty pochodne na ryzyko rynkowe
3 533 721
1 964 355
118 078
5 616 154
Pozycje pozabilansowe razem
332 870 892
366 807 043
39 356 961
739 034 896
31.12.2023
Do 1 roku
Od 1 roku do 5 lat
Powyżej 5 lat
Razem
Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
32 152 246
17 094 528
3 626 765
52 873 539
Zobowiązania udzielone
28 332 322
11 464 227
2 763 354
42 559 903
Finansowe
24 382 404
8 175 947
1 799 879
34 358 230
- zobowiązania do udzielenia kredytu
24 382 404
8 175 947
1 799 879
34 358 230
Gwarancje i inne produkty finansowe
3 949 918
3 288 280
963 475
8 201 673
- gwarancje i akredytywy stand by
3 949 918
3 288 280
963 475
8 201 673
Zobowiązania otrzymane
3 819 924
5 630 301
863 411
10 313 636
Finansowe
485 280
170 000
-
655 280
Gwarancyjne
3 334 644
5 460 301
863 411
9 658 356
Pochodne instrumenty finansowe (wartość nominalna kontraktów)
257 176 732
266 030 187
33 065 435
556 272 354
Instrumenty pochodne na stopę procentową
138 116 383
254 096 392
32 488 445
424 701 220
Walutowe instrumenty pochodne
115 793 994
10 690 978
4 890
126 489 862
Instrumenty pochodne na ryzyko rynkowe
3 266 355
1 242 817
572 100
5 081 272
Pozycje pozabilansowe razem
289 328 978
283 124 715
36 692 200
609 145 893
Wartości bilansowe instrumentów pochodnych zaprezentowane są w Nocie 20.
Największy wpływ na wielkość zobowiązań finansowych udzielonych, poza zobowiązaniami udzielonymi przez Bank, miały zobowiązania udzielone przez mFaktoring w wysokości odpowiednio 2 385 778 tys. zł na dzień 31 grudnia 2024 roku (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 2 832 740 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2023 roku na wielkość zobowiązań finansowych udzielonych miały dodatkowo wpływ zobowiązania udzielone przez mBank Hipoteczny w wysokości 3 129 tys. zł.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
154
36.Aktywa zastawione
Na aktywach ustanawia się zabezpieczenia w związku z umowami odkupu papierów wartościowych oraz transakcji pochodnych zawartymi z innymi bankami oraz ustanawia się depozyty zabezpieczające w związku z zawarciem kontraktów giełdowych typu futures, opcjami i członkostwem w giełdach.
Zabezpieczenie może być również złożone w różnej formie (gotówka, papiery wartościowe, zastaw na aktywach itp.).
Analogicznie, na rzecz Grupy kontrahenci ustanawiają zabezpieczenia transakcji na swoich aktywach. Jeśli przedmiotem takiego zabezpieczenia są papiery wartościowe (w transakcji buy/sell back), mogą one zostać ponownie użyte jako zabezpieczenie w transakcji przeciwstawnej (sell/buy back).
Ponadto Grupa przyjmuje zabezpieczenia o charakterze rzeczowym (w formie zastawu bądź hipoteki) związane z transakcjami o charakterze kredytowym, takimi jak udzielone kredyty, linie kredytowe, gwarancje bankowe.
W tabeli poniżej zaprezentowano zestawienie środków możliwych do zastawienia w rozbiciu na główne pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy mBanku. Głównym składnikiem stanowiącym zabezpieczenie płynności Grupy mBanku z tytułu możliwych do ustanowienia zabezpieczeń są skarbowe papiery wartościowe.
Aktywa
Wartość godziwa zabezpieczenia przyjętego w formie papierów wartościowych związanych z transakcjami buy/sell back
31.12.2024
Aktywa ogółem
Aktywa zastawione
Aktywa możliwe do zastawienia
Przyjęte
Ponownie zastawione
Możliwe do zastawienia
Środki możliwe do zastawienia (3+6)
1
2
3
4
5
6
7
Dłużne papiery wartościowe
(Nota 20, 21, 22 i 23), w tym:
69 762 038
5 154 775
64 318 241
9 951 696
1 261 145
8 690 551
73 008 792
- Bony pieniężne NBP
14 828 961
-
14 828 961
-
-
-
14 828 961
- Papiery skarbowe
43 524 283
3 371 714
40 152 569
9 951 696
1 261 145
8 690 551
48 843 120
- Listy zastawne
262 947
-
-
-
-
-
-
- Pozostałe papiery nieskarbowe
11 145 847
1 783 061
9 336 711
-
-
-
9 336 711
Zabezpieczenie gotówkowe (pod transakcje pochodne) (Nota 23)
782 136
782 136
-
-
-
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
121 418 598
8 447 262
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa
53 994 591
-
-
-
-
-
-
Razem
245 957 363
14 384 173
64 318 241
9 951 696
1 261 145
8 690 551
73 008 792
Aktywa
Wartość godziwa zabezpieczenia przyjętego w formie papierów wartościowych związanych z transakcjami buy/sell back
31.12.2023
Aktywa ogółem
Aktywa zastawione
Aktywa możliwe do zastawienia
Przyjęte
Ponownie zastawione
Możliwe do zastawienia
Środki możliwe do zastawienia (3+6)
1
2
3
4
5
6
7
Dłużne papiery wartościowe
(Nota 20, 21, 22 i 23), w tym:
60 973 751
4 264 870
53 370 200
7 153 550
425 204
6 728 346
60 098 546
- Bony pieniężne NBP
18 437 136
-
18 437 136
-
-
-
18 437 136
- Papiery skarbowe
31 947 094
2 394 452
29 552 642
7 153 550
425 204
6 728 346
36 280 988
- Listy zastawne
205 695
-
-
-
-
-
-
- Pozostałe papiery nieskarbowe
10 383 826
1 870 418
5 380 422
-
-
-
5 380 422
Zabezpieczenie gotówkowe (pod transakcje pochodne) (Nota 23)
737 614
737 614
-
-
-
-
-
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
113 520 791
8 239 209
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa
51 748 360
-
-
-
-
-
-
Razem
226 980 516
13 241 693
53 370 200
7 153 550
425 204
6 728 346
60 098 546
mBank Hipoteczny S.A. zabezpiecza wyemitowane hipoteczne i publiczne listy zastawne wierzytelnościami z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek. Według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku wartość bilansowa netto kredytów wpisanych do rejestru hipotecznych i publicznych listów zastawnych, wykazanych powyżej jako aktywa zastawione, wynosiła 8 447 262 tys. zł (31 grudnia 2023 roku: 8 239 209 tys. zł).
Wartość papierów skarbowych wykazanych jako aktywa zastawione, poza zabezpieczeniem transakcji sell/buy back, obejmuje zabezpieczenie zobowiązań Grupy z tytułu kredytów otrzymanych z EBI, zabezpieczenie z tytułu depozytu przyjętego od klienta oraz zabezpieczenie funduszu ochrony środków gwarantowanych BFG i zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty na rzecz funduszu gwarancyjnego i funduszu przymusowej restrukturyzacji BFG. W nocie wykazano również papiery wartościowe wyemitowane przez EBI, które zabezpieczają emisje obligacji CLN.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
155
37.Zarejestrowany kapitał akcyjny
Łączna liczba akcji zwykłych na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 42 496 973 sztuki (31 grudnia 2023 roku: 42 465 167 sztuk) o wartości nominalnej 4 zł na akcję. Wszystkie wyemitowane akcje są w pełni opłacone.
ZAREJESTROWANY KAPITAŁ AKCYJNY (STRUKTURA) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2024 ROKU
Rodzaj akcji
Rodzaj uprzywilejowania akcji
Rodzaj ograniczenia praw do akcji
Liczba akcji
Wartość serii / emisji wg wartości nominalnej (w zł)
Sposób pokrycia kapitału
Rok rejestracji
zwykłe na okaziciela*
-
-
9 989 000
39 956 000
w całości opłacone gotówką
1986
imienne zwykłe*
-
-
11 000
44 000
w całości opłacone gotówką
1986
zwykłe na okaziciela
-
-
2 500 000
10 000 000
w całości opłacone gotówką
1994
zwykłe na okaziciela
-
-
2 000 000
8 000 000
w całości opłacone gotówką
1995
zwykłe na okaziciela
-
-
4 500 000
18 000 000
w całości opłacone gotówką
1997
zwykłe na okaziciela
-
-
3 800 000
15 200 000
w całości opłacone gotówką
1998
zwykłe na okaziciela
-
-
170 500
682 000
w całości opłacone gotówką
2000
zwykłe na okaziciela
-
-
5 742 625
22 970 500
w całości opłacone gotówką
2004
zwykłe na okaziciela
-
-
270 847
1 083 388
w całości opłacone gotówką
2005
zwykłe na okaziciela
-
-
532 063
2 128 252
w całości opłacone gotówką
2006
zwykłe na okaziciela
-
-
144 633
578 532
w całości opłacone gotówką
2007
zwykłe na okaziciela
-
-
30 214
120 856
w całości opłacone gotówką
2008
zwykłe na okaziciela
-
-
12 395 792
49 583 168
w całości opłacone gotówką
2010
zwykłe na okaziciela
-
-
16 072
64 288
w całości opłacone gotówką
2011
zwykłe na okaziciela
-
-
36 230
144 920
w całości opłacone gotówką
2012
zwykłe na okaziciela
-
-
35 037
140 148
w całości opłacone gotówką
2013
zwykłe na okaziciela
-
-
36 044
144 176
w całości opłacone gotówką
2014
zwykłe na okaziciela
-
-
28 867
115 468
w całości opłacone gotówką
2015
zwykłe na okaziciela
-
-
41 203
164 812
w całości opłacone gotówką
2016
zwykłe na okaziciela
-
-
31 995
127 980
w całości opłacone gotówką
2017
zwykłe na okaziciela
-
-
24 860
99 440
w całości opłacone gotówką
2018
zwykłe na okaziciela
-
-
13 385
53 540
w całości opłacone gotówką
2019
zwykłe na okaziciela
-
-
16 673
66 692
w całości opłacone gotówką
2020
zwykłe na okaziciela
-
-
17 844
71 376
w całości opłacone gotówką
2021
zwykłe na okaziciela
-
-
48 611
194 444
w całości opłacone gotówką
2022
zwykłe na okaziciela
-
-
31 672
126 688
w całości opłacone gotówką
2023
zwykłe na okaziciela
-
-
31 806
127 224
w całości opłacone gotówką
2024
Liczba akcji, razem
42 496 973
Zarejestrowany kapitał akcyjny, razem
169 987 892
Wartość nominalna jednej akcji (w zł)
4
* Stan akcji na dzień bilansowy
W 2024 roku Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych dokonał rejestracji 31 806 akcji mBanku wyemitowanych w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Banku w drodze emisji akcji z wyłączeniem prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy, w celu umożliwienia objęcia akcji mBanku osobom biorącym udział w programach motywacyjnych. W wyniku rejestracji akcji Banku kapitał zakładowy mBanku wzrósł w 2024 roku o kwotę 127 224 zł.
Akcjonariuszami posiadającymi powyżej 5% kapitału zakładowego i ogółu głosów na walnym zgromadzeniu są:
■ Commerzbank AG, który na dzień 31 grudnia 2024 roku posiadał 69,07% kapitału zakładowego i liczby głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A., oraz
■ Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A., które poprzez zarządzane przez siebie fundusze posiadało 5,18% akcji i głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A., w tym Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny posiadał 5,01% kapitału i głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A.
Zmiany w strukturze własności znaczących pakietów akcji Banku
■ W dniu 7 marca 2024 roku Bank otrzymał od Nationale-Nederlanden Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego S.A. (Nationale-Nederlanden PTE S.A.) zawiadomienie o zwiększeniu udziału funduszy zarządzanych przez Nationale-Nederlanden PTE S.A. w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A. powyżej 5% w wyniku nabycia akcji Banku w dniu 5 marca 2024 roku. Po transakcji fundusze zarządzane przez Nationale-Nederlanden PTE S.A. posiadały łącznie 2 127 099 akcji Banku, które stanowiły 5,009% udziału w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
156
■W dniu 21 marca 2024 roku Bank otrzymał od Nationale-Nederlanden PTE S.A. zawiadomienie o zwiększeniu udziału Nationale-Nederlanden Otwartego Funduszu Emerytalnego (Nationale Nederlanden OFE) w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A. powyżej 5% w wyniku nabycia akcji Banku w dniu 19 marca 2024 roku. W wyniku transakcji Nationale-Nederlanden OFE posiadał łącznie 2 129 814 akcji, które stanowiły 5,0154% kapitału zakładowego i ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A. W wyniku wyżej wymienionej transakcji na rachunkach funduszy zarządzanych przez Nationale-Nederlanden PTE S.A. znajdowało się łącznie 2 200 912 akcji Banku, które stanowiły 5,1829% akcji i głosów na walnym zgromadzeniu mBanku S.A.
38.Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki osiągniętej przy emisji akcji powyżej wartości nominalnej pozostałej po pokryciu kosztów emisji, z przeznaczeniem na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Banku.
Zwiększenie kapitału zapasowego w 2024 roku i w 2023 roku wynika z emisji akcji w ramach realizacji programów motywacyjnych, opisanych w Nocie 44.
39. Zyski zatrzymane
Zyski zatrzymane obejmują pozostały kapitał zapasowy, pozostałe kapitały rezerwowe, fundusz ogólnego ryzyka, niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych oraz wynik roku bieżącego.
Pozostały kapitał zapasowy, pozostały kapitał rezerwowy i fundusz ogólnego ryzyka tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa.
31.12.2024
31.12.2023
Pozostały kapitał zapasowy
8 846 613
8 785 057
Pozostałe kapitały rezerwowe
111 352
106 648
Fundusz ogólnego ryzyka
1 153 753
1 153 753
Niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych
542 516
580 018
Wynik roku bieżącego
2 243 245
24 054
Zyski zatrzymane, razem
12 897 479
10 649 530
Zgodnie z polskimi przepisami prawa 8% zysku netto Banku przenosi się na niepodlegający podziałowi kapitał zapasowy tworzony ustawowo, aż do czasu, gdy osiągnie on poziom jednej trzeciej kapitału akcyjnego Banku.
Dodatkowo Grupa przenosi część zysku netto na fundusz ogólnego ryzyka na pokrycie nieprzewidzianych ryzyk oraz przyszłych strat. Fundusz ogólnego ryzyka podlega podziałowi wyłącznie za zgodą akcjonariuszy wyrażoną w trakcie walnego zgromadzenia.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
157
40.Inne pozycje kapitału własnego
31.12.2024
31.12.2023
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
(33 787)
(27 967)
Niezrealizowane zyski (dodatnie różnice kursowe)
6 292
74 499
Niezrealizowane straty (ujemne różnice kursowe)
(40 079)
(102 466)
Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
(121 857)
(314 463)
Niezrealizowane zyski
10 600
16 637
Niezrealizowane straty
(161 041)
(404 863)
Podatek odroczony
28 584
73 763
Koszty rachunkowości zabezpieczeń
(621)
6 391
Niezrealizowane zyski
-
7 890
Niezrealizowane straty
(767)
-
Podatek odroczony
146
(1 499)
Wycena dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(89 504)
(192 348)
Niezrealizowane zyski na instrumentach dłużnych
26 504
26 279
Niezrealizowane straty na instrumentach dłużnych
(136 978)
(263 751)
Podatek odroczony
20 970
45 124
Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia
(21 953)
(13 577)
Zyski aktuarialne
386
739
Straty aktuarialne
(27 488)
(17 500)
Podatek odroczony
5 149
3 184
Przeklasyfikowanie do nieruchomości inwestycyjnych
11 436
11 436
Zyski z przeklasyfikowania do nieruchomości inwestycyjnych
14 118
14 118
Podatek odroczony
(2 682)
(2 682)
Inne pozycje kapitału własnego razem
(256 286)
(530 528)
41.Dodatkowe pozycje kapitału
W dniu 6 grudnia 2024 roku Bank wyemitował obligacje kapitałowe o łącznej wartości nominalnej 1,5 mld zł (Obligacje AT1).
Obligacje AT1 zostały wyemitowane jako obligacje kapitałowe w rozumieniu ustawy o obligacjach z dnia 15 stycznia 2015 roku w celu zakwalifikowania ich jako instrumentów dodatkowych w kapitale Tier I (Additional Tier I). Obligacje spełniają wszystkie wymogi wynikające m.in. z art. 52 Rozporządzenia CRR. W dniu 31 grudnia 2024 roku Bank otrzymał decyzję Komisji Nadzoru Finansowego o wyrażeniu zgody na zakwalifikowanie obligacji kapitałowych do funduszy własnych jako instrumentów dodatkowych w kapitale Tier I.
Oprocentowanie Obligacji AT1 jest stałe przez okres pięciu lat, następnie ustalane na kolejne okresy pięcioletnie jako suma bieżącej stawki PLN Swap 5Y oraz stałej marży kredytowej wynoszącej 6,00 punktów procentowych. Oprocentowanie dla pierwszego okresu pięcioletniego wynosi 10,63% w skali roku. Płatności odsetek mogą być dokonywane wyłącznie z Pozycji Podlegających Podziałowi.
Obligacje AT1 są obligacjami bez określonego terminu wykupu, uprawniającymi do otrzymywania odsetek przez czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem, że Bank będzie mógł dokonać wcześniejszego wykupu na zasadach wskazanych w warunkach emisji.
W Obligacje AT1 wbudowany jest mechanizm absorbcji strat, w postaci tymczasowego obniżenia wartości nominalnej obligacji (temporary write-down) z uznaniowym mechanizmem podwyższenia aktualnej wartości nominalnej obligacji (write-up). Ponadto Bank, w każdym wypadku, według swojego uznania może zdecydować o umorzeniu całości lub części odsetek.
Obligacje AT1 są obligacjami na okaziciela. Obligacje AT1 zostały wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu na Catalyst prowadzonego przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
158
Kalkulacja Pozycji Podlegających Podziałowi („PPP”) zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 128 Rozporządzenia CRR
Zgodnie z art. 4 pkt 128 Rozporządzenia CRR „pozycje podlegające podziałowi” oznaczają kwotę zysków na koniec ostatniego roku obrachunkowego powiększoną o wszelki zysk przeniesiony oraz kapitały dostępne w tym celu przed wypłatami zysku posiadaczom instrumentów funduszy własnych i pomniejszoną o ewentualne przeniesione straty, zysk niepodlegający podziałowi na mocy przepisów prawa lub wewnętrznych przepisów danej instytucji oraz o kwoty umieszczone w kapitałach niepodlegających podziałowi zgodnie z mającym zastosowanie prawem krajowym lub statutem instytucji, przy czym takie zyski, straty i kapitały określa się na podstawie jednostkowego sprawozdania finansowego danej instytucji, nie zaś na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Definicja Pozycji Podlegających Podziałowi
Nazwa pozycji w kapitałach
31.12.2024
Zysk na koniec ostatniego roku obrachunkowego
Wynik roku bieżącego
2 235 675
Zyski przeniesione
Niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych
1 401 758
Kapitały rezerwowe dostępne w celu podziału przed wypłatami zysków posiadaczom instrumentów funduszy własnych
Pozostały kapitał zapasowy (przed podziałem wyniku roku ubiegłego)
Pozostałe kapitały rezerwowe
Fundusz ogólnego ryzyka
9 186 120
Przeniesione straty
-
-
Zyski niepodlegające podziałowi na mocy prawa unijnego lub krajowego lub wewnętrznych przepisów danej instytucji
Fundusz ogólnego ryzyka
(1 115 143)
Kwoty umieszczone w kapitałach rezerwowych niepodlegających podziałowi zgodnie z prawem krajowym lub statutem instytucji
Pozostałe kapitały rezerwowe
(40 356)
POZYCJE PODLEGAJĄCE PODZIAŁOWI RAZEM
11 668 054
Wskazanie i wyjaśnienie istotnych różnic między opublikowanymi informacjami dotyczącymi prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych emitenta na ostatni dzień roku obrotowego, oraz zobowiązaniami finansowymi emitenta wynikającymi z ksiąg rachunkowych emitenta na ten dzień
Szacunkowa wartość zobowiązań finansowych emitenta wskazana w propozycji nabycia obligacji AT1 na ostatni dzień roku obrotowego, w którym nastąpił Dzień Emisji, tj. 31 grudnia 2024 roku, wynosiła 220,8 mld PLN. Wartość zobowiązań finansowych emitenta wynikająca z ksiąg rachunkowych emitenta na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 219,7 mld zł.
Szacunkowa wartość zobowiązań finansowych grupy kapitałowej emitenta na ostatni dzień roku obrotowego, w którym nastąpił Dzień Emisji, tj. 31 grudnia 2024 roku, wynosiła 224,9 mld PLN. Wartość zobowiązań finansowych grupy kapitałowej emitenta wynikająca ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej na dzień 31 grudnia 2024 roku wynosiła 223,3 mld zł.
Różnice między opublikowanymi informacjami dotyczącymi prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych emitenta i grupy kapitałowej emitenta na ostatni dzień roku obrotowego, oraz zobowiązaniami finansowymi emitenta wynikającymi z ksiąg rachunkowych emitenta lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej emitenta są nieistotne.
Prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych emitenta i grupy kapitałowej emitenta nie były weryfikowane przez biegłego rewidenta.
42.Dywidenda na akcję
W dniu 27 marca 2024 roku XXXVII Zwyczajne Walne Zgromadzenie mBanku S.A. podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku za rok 2023. Uzyskany w 2023 roku zysk netto mBanku S.A. w kwocie 29 322 135,24 złotych przeznaczono na kapitał zapasowy mBanku S.A. Walne Zgromadzenie mBanku S.A. postanowiło również nie dokonywać podziału niepodzielonego zysku z lat ubiegłych w kwocie 1 401 756 971,49 złotych. Walne Zgromadzenie nie podjęło decyzji o wypłacie dywidendy.
43.Noty objaśniające do sprawozdania z przepływów pieniężnych
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Wysokość środków pieniężnych i ich ekwiwalentów została przedstawiona w Nocie 19.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
159
Informacje uzupełniające do sprawozdania z przepływów pieniężnych
Wyjaśnienie różnic pomiędzy zmianą stanu wynikającą z sald bilansowych a zmianą stanu wykazaną w przepływach środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Należności od banków - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(2 619 398)
2 450 570
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
193 984
264 837
Zmiana stanu należności od banków, razem
(2 425 414)
2 715 407
Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, instrumenty pochodne zabezpieczające oraz zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(306 668)
1 119 719
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
221 184
84 648
Wycena ujęta w innych dochodach całkowitych
229 128
569 989
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz instrumentów pochodnych zabezpieczających, razem
143 644
1 774 356
Kredyty i pożyczki udzielone klientom - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(7 895 333)
6 663 129
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
(421 486)
287 334
Zmiana stanu pożyczek i kredytów udzielonych klientom, razem
(8 316 819)
6 950 463
Papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - zmiana wynikająca z sald bilansowych
2 376 234
(1 847 627)
Wycena ujęta w innych dochodach całkowitych
126 998
701 925
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
1 027 895
1 138 050
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, razem
3 531 127
(7 652)
Papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - zmiana wynikająca z sald bilansowych
(10 641 954)
(4 321 163)
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
286 542
(44 870)
Zmiana stanu papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, razem
(10 355 412)
(4 366 033)
Papiery wartościowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo przez wynik finansowy - zmiana wynikająca z sald bilansowych
(143 851)
(64 288)
Nabycie udziałów w jednostkach zależnych nie objętych konsolidacją
65 290
21 560
Zmiana wyceny
70 011
43 174
Zmiana stanu papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo przez wynik finansowy, razem
(8 550)
446
Pozostałe aktywa (w tym przeznaczone do sprzedaży) - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
129 619
(466 727)
Wyłączenie aktywów przeznaczonych do sprzedaży
102 810
(26 747)
Inne zmiany
(24 962)
(33 474)
Zmiana stanu pozostałych aktywów, razem
207 467
(526 948)
Zobowiązania wobec banków - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(255 871)
45 079
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
188
(2 239)
Różnice kursowe
62 317
36 343
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności finansowej
4 340
4 480
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków, razem
(189 026)
83 663
Zobowiązania wobec klientów - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
15 341 523
11 336 541
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
62 166
75 352
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów, razem
15 403 689
11 411 893
Zobowiązania z tytułu leasingu - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(118 945)
(104 599)
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności finansowej
172 977
167 078
Wyłączenie zobowiązań przeznaczonych do sprzedaży
30 940
-
Wyłączenie zwiększenia zobowiązań z tytułu leasingu
(63 753)
(109 630)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu leasingu, razem
21 219
(47 151)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
1 025 171
1 639 686
Różnica pomiędzy odsetkami naliczonymi a zrealizowanymi kasowo w okresie sprawozdawczym
89 527
(83 062)
Różnice kursowe
174 564
671 319
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności finansowej
(1 211 245)
(1 928 538)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych, razem
78 017
299 405
Zmiana stanu innych zobowiązań (w tym przeznaczonych do sprzedaży) i rezerw - zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych
(813 201)
3 173 326
Wycena programów motywacyjnych ujęta w wyniku (Nota 13)
14 193
10 920
Wycena aktuarialna rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujęta w innych dochodach całkowitych (Nota 18)
(10 341)
(8 069)
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
34 706
(100 462)
Wyłączenie zobowiązań przeznaczonych do sprzedaży
(30 940)
7 363
Zmiana stanu innych zobowiązań i rezerw razem
(805 583)
3 083 078
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
160
Odsetki otrzymane i zapłacone wykazane w działalności operacyjnej
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Odsetki otrzymane z tytułu:
Należności od banków
1 932 358
1 735 650
Kredytów i pożyczek udzielonych klientom
9 789 079
9 702 950
Dłużnych papierów wartościowych
1 528 560
1 548 114
Pozostałe odsetki otrzymane
224 038
246 049
Przychody z tytułu odsetek otrzymanych, razem
13 474 035
13 232 763
Odsetki zapłacone z tytułu:
Rozliczeń z bankami z tytułu przyjętych depozytów
(106 692)
(113 327)
Rozliczeń z klientami z tytułu przyjętych depozytów
(3 057 186)
(3 771 583)
Emisji papierów wartościowych
(604 432)
(336 210)
Instrumentów pochodnych
(1 409 132)
(1 631 633)
Pozostałe odsetki zapłacone
(10 068)
(42 816)
Koszty z tytułu odsetek zapłaconych, razem
(5 187 510)
(5 895 569)
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
W 2024 roku i w 2023 roku przepływy środków z działalności inwestycyjnej dotyczyły głównie rozliczeń z tytułu nabycia wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych.
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej dotyczyły głównie rozliczeń z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz rozliczeń długoterminowych kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (Nota 29). Ponadto przepływy z działalności finansowej obejmowały rozliczenia z tytułu zobowiązań podporządkowanych oraz emisji obligacji kapitałowych AT1.
Poniższa tabela prezentuje zmianę stanu zobowiązań w ramach działalności finansowej.
Stan na 01.01.2024
Przepływy środków pieniężnych
Zmiana stanu niezwiązana z przepływami środków pieniężnych
Stan na 31.12.2024
Kredyty i pożyczki otrzymane od banków (Nota 29)
1 938 343
(4 340)
(4 806)
1 929 197
Zobowiązania z tytułu leasingu (Nota 29)
855 725
(173 294)
54 349
736 780
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (Nota 29)
11 105 165
1 211 245
(186 074)
12 130 336
Zobowiązania podporządkowane (Nota 29)
2 714 928
(167 539)
128 148
2 675 537
Zobowiązania w ramach działalności finansowej, razem
16 614 161
866 072
(8 383)
17 471 850
Stan na 01.01.2023
Przepływy środków pieniężnych
Zmiana stanu niezwiązana z przepływami środków pieniężnych
Stan na 31.12.2023
Kredyty i pożyczki otrzymane od banków (Nota 29)
1 910 721
(4 480)
32 102
1 938 343
Zobowiązania z tytułu leasingu (Nota 29)
960 324
(167 078)
62 479
855 725
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (Nota 29)
9 465 479
1 928 538
(288 852)
11 105 165
Zobowiązania podporządkowane (Nota 29)
2 740 721
(188 000)
162 207
2 714 928
Zobowiązania w ramach działalności finansowej, razem
15 077 245
1 568 980
(32 064)
16 614 161
W zmianie stanu nie związanej z przepływami środków pieniężnych ujęte zostały różnice kursowe oraz odsetki naliczone. Całkowity wypływ środków pieniężnych z tytułu leasingów (w tym przepływ związany z krótkoterminowymi umowami leasingowymi, z umowami leasingowymi aktywów o niskiej wartości, które nie są umowami krótkoterminowymi oraz związany ze zmiennymi elementami zobowiązań leasingowych, które są wykazywane w przepływach z działalności operacyjnej) wyniósł 176 912 tys. zł (w 2023 roku: 170 074 tys. zł).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
161
44.Programy motywacyjne oparte na akcjach
Program motywacyjny dla Członków Zarządu i kluczowej kadry Grupy mBanku – pracowników mających wpływ na profil ryzyka mBanku
W dniu 7 czerwca 2018 roku Rada Nadzorcza, zgodnie z rekomendacją Komisji ds. Wynagrodzeń Rady Nadzorczej i decyzją Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia mBanku S.A. z dnia 9 maja 2018 roku, uchwaliła Regulamin Programu Motywacyjnego w spółce mBank S.A.
W 2024 roku miał zastosowanie program motywacyjny w brzmieniu nadanym uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 13 czerwca 2023 roku. Program będzie realizowany od 1 stycznia 2018 roku do końca dnia, w którym nastąpi wcześniejsze ze zdarzeń: upływ terminu 10 lat od daty zapisania na rachunku papierów wartościowych ostatniego z warrantów objętych przez uczestników Programu lub objęcie wszystkich akcji.
Osobami uprawnionymi do udziału w programie są osoby zajmujące stanowiska zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku zgodnie z polityką identyfikacji Risk Taker, określone jako Risk Taker I lub Risk Taker II, z wyłączeniem Risk Takers II – Członków Zarządu spółki mBank Hipoteczny S.A. oraz Członków Zarządu spółki mTFI S.A., w które realizują odrębne programy motywacyjne.
Risk Taker I oznacza Członka Zarządu Banku. Risk Taker II oznacza pracownika zajmującego stanowisko zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku zgodnie z polityką identyfikacji Risk Takers, w tym również osobę sprawującą funkcję Członka Zarządu w podmiocie z Grupy mBanku.
Na warunkach określonych w Regulaminie i Polityce wynagradzania pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka mBanku (zwana dalej Polityką wynagradzania Risk Takers), Risk Takers będą mogli objąć nieodpłatnie warranty, a w wykonaniu praw z warrantów – akcje.
Bonus dla Risk Taker I
Rada Nadzorcza ustala wysokość bonusu za dany rok kalendarzowy każdemu Członkowi Zarządu indywidualnie w oparciu o ocenę realizacji wyznaczonych celów w odniesieniu do okresu co najmniej 3 lat. Wysokość bonusu zależy od wysokości puli bonusów. Począwszy od 2023 podstawą ustalenia wysokości puli bonusów za dany rok kalendarzowy jest suma kwot wyliczonych na podstawie kluczowych wskaźników efektywności KPI. Ustalenie puli bonusów jest poprzedzone zatwierdzeniem przez Radę Nadzorczą definicji KPI, liczby KPI na dany rok, udziału procentowego każdego KPI w puli bonusów. Rada Nadzorcza zatwierdza wynik odpowiadający 100% wykonania danego KPI oraz faktyczny wynik dla danego KPI. Osiągnięcie wykonania dla każdego KPI na poziomie 100% odpowiada puli bonusów na poziomie 8-krotności miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wszystkich Członków Zarządu. Osiągnięcie wyników KPI powyżej albo poniżej poziomu 100% dla danego KPI oznacza odpowiednio jego proporcjonalne procentowe przeliczenie powyżej albo poniżej 100%. Wynik procentowy dla danego wskaźnika KPI liczony jest jako średnia ważona wyników z roku kalendarzowego, za który jest przyznawany bonus, oraz wcześniejszych dwóch lat, zgodnie z zasadami określonymi w Polityce wynagradzania Risk Takers.
Bonus składa się z części nieodroczonej stanowiącej 40% bonusu i części odroczonej stanowiącej 60% bonusu.
Część odroczona i nieodroczona dzieli się po połowie na część gotówkową (50%) i część wypłacaną w warrantach subskrypcyjnych (50%). Część nieodroczona gotówkowa podlega wypłacie w roku przyznania bonusu. Druga połowa części nieodroczonej (50%) jest wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za dany rok kalendarzowy.
Część odroczona, zarówno gotówkowa jak i część wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, wypłacana jest w pięciu równych rocznych transzach. W każdej z transz część gotówkowa jest wypłacana po zatwierdzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za poprzedni rok kalendarzowy, a część wypłacana w warrantach subskrypcyjnych nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku.
Bonus dla Risk Taker II
Wysokość bonusu za dany rok kalendarzowy ustala Zarząd Banku w odniesieniu do Risk Taker II będącego pracownikiem Banku lub Rada Nadzorcza spółki w odniesieniu do Risk Taker II będącego Członkiem Zarządu spółki z Grupy mBanku w oparciu o ocenę realizacji wyznaczonych celów z trzech ostatnich lat kalendarzowych, wynik Economic Profit Grupy mBanku oraz odpowiednio wynik linii biznesowej, spółki lub jednostki organizacyjnej.
Bonus składa się z części nieodroczonej stanowiącej 60% bonusu i części odroczonej stanowiącej 40% bonusu. W przypadku gdy bonus dla Risk Taker II został przyznany w wysokości co najmniej 180 000 EUR, część nieodroczona wynosi 40% bonusu, a część odroczona 60% bonusu. Część odroczona i nieodroczona dzieli się po połowie na część gotówkową (50%) i część wypłacaną w warrantach subskrypcyjnych (50%). Część nieodroczona gotówkowa podlega wypłacie w roku przyznania premii. Druga połowa części nieodroczonej (50%) jest wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, nie wcześniej niż po upływie
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
162
12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za dany rok kalendarzowy.
Część odroczona, zarówno gotówkowa jak i część wypłacana w warrantach subskrypcyjnych, podlega wypłacie w równych rocznych transzach. W każdej z transz część gotówkowa wypłacana jest po zatwierdzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za poprzedni rok kalendarzowy, a część wypłacana w postaci warrantów subskrypcyjnych nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku za dany rok kalendarzowy.
Począwszy od bonusu przyznanego za 2021 rok wydłużony został okres odraczania części gotówkowej jak i części wypłacanej w warrantach subskrypcyjnych. Dla Risk Takers II, których stanowiska zostały zidentyfikowane jako stanowiska kadry kierowniczej wyższego szczebla (dotyczy Dyrektorów Zarządzających oraz członków Zarządu spółek Grupy mBanku), okres odraczania wydłużono z trzech do pięciu lat, dla pozostałych Risk Takers z trzech do czterech lat.
W przypadku gdy wysokość bonusu ustalona dla Risk Taker II (nie dotyczy stanowisk Risk Takers II zidentyfikowanych jako stanowiska kadry kierowniczej wyższego szczebla) za dany rok kalendarzowy nie przekracza jednej trzeciej rocznego łącznego wynagrodzenia lub równowartości 50 tys. euro w złotych polskich, bonus można wypłacić w całości w gotówce, w formie nieodroczonej na podstawie decyzji podjętej przez Zarząd Banku.
Część odroczona bonusu Risk Taker I oraz Risk Taker II podlega ocenie w zakresie ustalenia oraz wypłaty. Odpowiednio, Rada Nadzorcza mBanku w stosunku do Zarządu Banku, Zarząd Banku w odniesieniu do pracownika Banku lub Rada Nadzorcza spółki w odniesieniu do Członka Zarządu spółki z Grupy mBanku, może podjąć decyzję o wstrzymaniu w całości bądź zmniejszeniu kwoty odroczonej transzy w przypadku gdy stwierdzi, że w dłuższym horyzoncie czasowym niż 1 rok finansowy, tj. za okres co najmniej 3 lat, Risk Taker miał bezpośredni i negatywny wpływ na wynik finansowy lub pozycję rynkową Banku, spółki lub Grupy, naruszył przyjęte w Grupie zasady i normy, bezpośrednio doprowadził do znaczących strat finansowych, gdy co najmniej jeden z elementów zawartych w karcie wyników nie został spełniony lub zaistniała którakolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 142, w szczególności ust. 2, ustawy Prawo Bankowe.
W przypadku zaistnienia zdarzeń, o których mowa powyżej, na etapie ustalania wysokości bonusu dla Risk Takers odpowiednio Rada Nadzorcza mBanku, Rada Nadzorcza spółki lub Zarząd mBanku może podjąć decyzję o nieprzyznaniu za dany rok kalendarzowy bonusu w całości lub jego redukcji.
Ponadto Risk Taker I oraz Risk Taker II może zostać zobowiązany na zasadach i w terminie określonym decyzją odpowiednio Rady Nadzorczej mBanku, Rady Nadzorczej spółki z Grupy lub Zarządu mBanku, do zwrotu bonusu przyznanego i wypłaconego za dany rok kalendarzowy (tj. części nieodroczonej i wszystkich części odroczonych) w przypadku gdy naruszył przyjęte w Grupie mBanku zasady i normy, dopuścił się istotnego naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów prawa lub bezpośrednio doprowadził do znaczących strat finansowych wynikających ze świadomego, negatywnego działania na szkodę Grupy mBanku lub Spółki lub doprowadził do nałożenia przez organy nadzorcze na Bank lub spółkę sankcji finansowych na podstawie prawomocnej decyzji.
Decyzja o zaistnieniu wyżej opisanych zdarzeń może zostać podjęta do końca roku kalendarzowego, w którym wypłacana jest ostatnia transza części odroczonej bonusu przyznanego za rok, w którym nastąpiło zdarzenie.
Poniższa tabela przedstawia zmiany w liczbie warrantów na akcje w odniesieniu do programu motywacyjnego z 2018 dla Członków Zarządu i kluczowej kadry Grupy mBanku – pracowników mających wpływ na profil ryzyka mBanku.
31.12.2024
31.12.2023
Liczba warrantów
Średnia ważona cena wykonania (w zł)
Liczba warrantów
Średnia ważona cena wykonania (w zł)
Występujące na początek okresu
76 770
81 102
Przyznane w danym okresie
18 904
27 340
Umorzone w danym okresie
-
-
Wykonane w danym okresie*
31 806
4
31 672
4
Wygasłe w danym okresie
-
-
Występujące na koniec okresu
63 868
76 770
Możliwe do wykonania na koniec okresu
-
-
*Średnia ważona cena akcji w roku 2024 wyniosła 620,15 zł (w 2023 roku: 396,62 zł).
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
163
Podsumowanie wpływu programu motywacyjnego na sprawozdanie z sytuacji finansowej i rachunek zysków i strat Grupy
Płatności oparte na akcjach – rozliczane w akcjach
Poniższa tabela przedstawia zmiany stanu pozostałych kapitałów rezerwowych powstałych w związku z opisanymi powyżej programem motywacyjnym dla płatności opartych na akcjach i rozliczanych w akcjach mBanku S.A.
31.12.2024
31.12.2023
Programy motywacyjne
Stan na początek okresu
35 652
36 012
- wartość usług świadczonych przez pracowników
14 193
10 920
- rozliczenie zrealizowanych opcji
(9 489)
(11 280)
Stan na koniec okresu
40 356
35 652
Płatności oparte na akcjach – rozliczane w gotówce
W roku 2024 ani w roku 2023 Bank nie poniósł kosztów z tytułu części gotówkowej omawianych programów.
45.Transakcje z podmiotami powiązanymi
mBank S.A. jest jednostką dominującą Grupy mBanku S.A., a Commerzbank AG jest jednostką dominującą najwyższego szczebla i jednocześnie bezpośrednią jednostką dominującą wobec mBanku S.A.
Wszystkie transakcje pomiędzy Bankiem a podmiotami powiązanymi były transakcjami typowymi i rutynowymi, zawartymi na warunkach nie odbiegających od warunków rynkowych, a ich charakter i warunki wynikały z bieżącej działalności operacyjnej, prowadzonej przez Bank. Transakcje z podmiotami powiązanymi przeprowadzone w ramach zwykłej działalności operacyjnej obejmują kredyty, depozyty oraz transakcje w walutach obcych.
Grupa świadczy na rzecz kluczowego personelu kierowniczego Banku, Członków Rady Nadzorczej Banku oraz bliskich członków rodzin tych osób standardowe usługi finansowe obejmujące, między innymi, prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie depozytów, udzielanie kredytów i inne usługi finansowe. Zdaniem Banku transakcje te są zawierane na warunkach rynkowych.
Zgodnie z ustawą Prawo bankowe udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia Członkom Zarządu i Rady Nadzorczej Banku, osobom zajmującym kierownicze stanowiska w Banku jak również podmiotom powiązanym z nimi kapitałowo lub organizacyjnie, następuje na podstawie Regulaminów uchwalonych przez Radę Nadzorczą mBanku S.A.
Regulaminy określają szczegółowe zasady oraz limity zadłużenia z tytułu udzielonych kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń w stosunku do wyżej wymienionych osób i podmiotów, które są zgodne z przepisami wewnętrznymi Banku, określającymi kompetencje do podejmowania decyzji kredytowych, obowiązującymi dla klientów detalicznych i korporacyjnych Banku. Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia Członkowi Zarządu i Rady Nadzorczej Banku, osobie zajmującej kierownicze stanowiska w Banku jak również podmiotowi powiązanemu z nimi kapitałowo lub organizacyjnie w kwocie przekraczającej limity ustanowione przez Prawo Bankowe powoduje, że decyzja o udzieleniu takiego produktu jest podejmowana w formie uchwały Zarządu i uchwały Rady Nadzorczej.
Warunki takich kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń, w tym zwłaszcza w odniesieniu do oprocentowania oraz prowizji i opłat, nie mogą być korzystniejsze od warunków stosowanych przez Bank odpowiednio dla klientów detalicznych lub korporacyjnych.
Poniższa tabela przedstawia wartości transakcji Banku i spółek Grupy mBanku z Członkami Rady Nadzorczej i Zarządu mBanku, kluczowym personelem kierowniczym mBanku, Członkami Rady Nadzorczej i Zarządu Commerzbanku oraz innymi osobami i podmiotami powiązanymi, a także ze spółkami Grupy Commerzbank AG. Wartość transakcji obejmuje salda aktywów i zobowiązań oraz związane z nimi koszty i przychody według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
164
Członkowie Rady Nadzorczej i Zarządu mBanku, kluczowy personel kierowniczy mBanku, Członkowie Rady Nadzorczej i Zarządu Commerzbanku
Inne osoby i podmioty powiązane*
Spółki zależne mBanku**
Commerzbank AG
Pozostałe spółki Grupy Commerzbank AG
Stan na koniec okresu
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
31.12.2024
31.12.2023
Sprawozdanie z sytuacji finansowej
Aktywa
6 607
4 343
1 188
1 221
4 247
1 840
516 054
575 482
16
45
Zobowiązania
12 099
15 449
4 242
10 496
52 290
47 034
1 699 124
1 857 549
93 436
82 994
Rachunek zysków i strat
Przychody z tytułu odsetek
373
241
127
106
-
-
94 094
63 828
-
-
Koszty z tytułu odsetek
(305)
(440)
(101)
(133)
(504)
(792)
(51 074)
(58 411)
(1 319)
(2 612)
Przychody z tytułu prowizji
28
24
35
33
106
167
6 467
6 333
55
54
Koszty z tytułu prowizji
-
-
-
-
(27 753)
(18 679)
-
-
-
-
Pozostałe przychody operacyjne
-
-
-
62
1 093
1 642
2 202
1 914
-
-
Ogólne koszty administracyjne amortyzacja i pozostałe koszty operacyjne
-
-
-
-
(17 200)
(2)
(7 294)
(8 118)
(11 530)
-
Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
Zobowiązania udzielone
872
1 499
104
166
382 916
367 458
2 068 805
2 288 854
1 992
1 776
Zobowiązania otrzymane
-
-
-
-
-
-
1 912 420
1 956 104
-
-
* Inne osoby i podmioty powiązane obejmują: bliskich członków rodzin Członków Rady Nadzorczej i Zarządu mBanku, kluczowego personelu kierowniczego mBanku, Członków Rady Nadzorczej i Zarządu Commerzbanku oraz podmioty kontrolowane lub współkontrolowane przez wyżej wymienione osoby.
** Dotyczy spółek zależnych nieobjętych konsolidacją
Zarząd mBanku S.A.
Na koniec 2024 roku Zarząd mBanku S.A. pełnił funkcje w następującym składzie:
1. Cezary Kocik – Prezes Zarządu,
2. Krzysztof Bratos – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Detalicznej,
3. Krzysztof Dąbrowski – Wiceprezes Zarządu ds. Operacji i Informatyki,
4. Marek Lusztyn – Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem,
5. Julia Nusser – Wiceprezes Zarządu ds. Compliance i HR,
6. Adam Pers – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej,
7. Pascal Ruhland – Wiceprezes Zarządu ds. Finansów.
Zmiany w składzie Zarządu mBanku S.A.
W dniu 4 lipca 2024 roku Pan Cezary Stypułkowski, Prezes Zarządu mBanku S.A., złożył rezygnację z pełnienia funkcji w Zarządzie mBanku S.A., w tym stanowiska Prezesa Zarządu mBank S.A., ze skutkiem na dzień 4 lipca 2024 roku.
Rezygnacja została złożona w rezultacie uzgodnień z Radą Nadzorczą Banku, stanowiąc integralną część procesu sukcesji na stanowisku Prezesa Zarządu mBanku. Wcześniej, w dniu 5 czerwca 2024 roku, na stanowisko Prezesa Zarządu został powołany warunkowo Pan Cezary Kocik. Powołanie Pana Cezarego Kocika na stanowisko Prezesa Zarządu mBanku S.A. przez Radę Nadzorczą było uwarunkowane uzyskaniem zgody Komisji Nadzoru Finansowego, która została udzielona w dniu 11 października 2024 roku.
W dniu 25 lipca 2024 roku Rada Nadzorcza mBanku S.A. powołała z dniem 26 lipca 2024 roku Pana Krzysztofa Bratosa do Zarządu mBanku S.A. na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Bankowości Detalicznej, na miejsce Pana Cezarego Kocika.
Rada Nadzorcza mBanku S.A.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku skład Rady Nadzorczej mBanku S.A. przedstawia się następująco:
1. Agnieszka Słomka-Gołębiowska – Przewodnicząca,
2. Bettina Orlopp – Wiceprzewodnicząca,
3. Hans-Georg Beyer,
4. Tomasz Bieske,
5. Mirosław Godlewski,
6. Aleksandra Gren,
7. Thomas Schaufler
8. Bernhard Spalt.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
165
Zmiany składu Rady Nadzorczej
■ W dniu 14 października 2024 roku Pani Bettina Orlopp złożyła rezygnację z funkcji członka Rady Nadzorczej z dniem 27 lutego 2025 roku.
■ W dniu 12 grudnia 2024 roku Pan Carsten Schmitt został zarekomendowany przez Komisję ds. wynagrodzeń i nominacji Rady Nadzorczej na kandydata na członka Rady Nadzorczej. Jego powołanie w skład rady nadzorczej Banku jest uzależnione od pozytywnej oceny odpowiedniości.
Wynagrodzenie Członków Zarządu Banku oraz Rady Nadzorczej
Poniżej przedstawiono informacje o wartości wynagrodzeń, nagród lub korzyści wypłaconych i należnych Członkom Zarządu Banku, którzy pełnili swoje funkcje na koniec 2024 roku i 2023 roku, wynagrodzeń byłych Członków Zarządu oraz wynagrodzeń Członków Rady Nadzorczej mBanku S.A.
Wynagrodzenie wypłacone (w zł)
2024
2023
Zarząd Banku
Wynagrodzenie zasadnicze
12 287 419
12 472 913
Pozostałe korzyści
3 709 940
3 376 357
Bonus za poprzedni rok
1 418 666
1 292 000
Bonus odroczony
662 400
654 000
Wynagrodzenia byłych Członków Zarządu Banku
Wynagrodzenie zasadnicze
1 708 953
560 000
Pozostałe korzyści
462 410
139 358
Bonus za poprzedni rok
622 203
224 000
Bonus odroczony
788 400
342 000
Odszkodowanie (zakaz konkurencji)
828 695
-
Rada Nadzorcza
Wynagrodzenie zasadnicze
1 763 649
1 671 354
Łączne kwoty wynagrodzeń Członków Zarządu Banku obejmują wynagrodzenia zasadnicze, nagrody, odprawy z tytułu rozwiązania umowy o zarządzanie, odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji, koszty polis oraz koszty mieszkań.
Wymienione wyżej świadczenia mają charakter krótkoterminowy.
Łączna kwota wynagrodzeń otrzymanych przez Członków Zarządu Banku pełniących funkcje w 2024 roku wyniosła 21 990 tys. zł (w 2023 roku: 18 843 tys. zł).
Zgodnie z obowiązującym w Banku systemem wynagrodzeń Członkom Zarządu Banku może przysługiwać wynagrodzenie zmienne za rok 2024, które byłoby wypłacane począwszy od 2025 roku. Na dzień 31 grudnia 2024 Bank posiadał rezerwę na wypłatę gotówkową za rok 2024 dla Członków Zarządu, która wynosiła 5 975 tys. zł (na koniec 2023 roku: 6 310 tys. zł). Ostateczną decyzję na temat wysokości wynagrodzenia zmiennego podejmie Komisja ds. Wynagrodzeń i Nominacji Rady Nadzorczej Banku do dnia 28 lutego 2025 roku.
W 2024 roku i w 2023 roku Członkowie Zarządu mBanku S.A. nie uzyskali wynagrodzenia z tytułu zasiadania w zarządach i radach nadzorczych spółek powiązanych.
Łączna kwota wynagrodzeń otrzymanych przez Członków Rady Nadzorczej Banku, Członków Zarządu Banku oraz pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego Banku pełniących funkcje w 2024 roku wyniosła 34 132 tys. zł (w 2023 roku: 29 763 tys. zł).
Szczegółowe informacje dotyczące wynagrodzeń poszczególnych Członków Zarządu i Rady Nadzorczej, jak również skład Rady Nadzorczej oraz informacje o byłych Członkach Zarządu zostały przedstawione w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy mBanku S.A. w Rozdziale 11.7. Zarząd i Rada Nadzorcza – skład, kompetencje i zasady działania.
Informacje o stanie posiadania akcji Banku przez osoby zarządzające i nadzorujące
Na dzień 31 grudnia 2024 roku akcje Banku posiadało trzech Członków Zarządu Banku: Pan Krzysztof Bratos – 1 069 sztuk, Pan Krzysztof Dąbrowski – 1 609 sztuk oraz Pan Marek Lusztyn – 2 267 sztuk.
Na dzień 31 grudnia 2023 roku akcje Banku posiadało dwóch Członków Zarządu Banku: Pan Cezary Stypułkowski – 30 902 sztuki oraz Pan Marek Lusztyn – 1 283 sztuki.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
166
46.Przejęcie i zbycie
W ramach Grupy w 2023 roku nastąpiło przejęcie przez mBank S.A. działalności mBanku Hipotecznego S.A. związanej z obsługą części kredytów. Przejęcie to zostało zaprezentowane w Nocie 45 Sprawozdania finansowego mBanku S.A. za 2023 rok, sporządzonego według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, zatwierdzonego w dniu 27 lutego 2024 roku.
47.Konsolidacja ostrożnościowa
Zgodnie z Rozporządzeniem CRR mBank jest dużą jednostką zależną unijnej instytucji dominującej, sporządzającą skonsolidowane ostrożnościowo dane finansowe.
Poniżej przedstawiono informacje finansowe, niestanowiące miar regulowanych przez Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”).
Grupę Kapitałową mBanku S.A. („Grupa”) stanowią podmioty określone zgodnie z zasadami konsolidacji ostrożnościowej zawartymi w Rozporządzeniu CRR.
Podstawa sporządzenia skonsolidowanych ostrożnościowo danych finansowych
Skonsolidowane ostrożnościowo dane finansowe Grupy sporządzone zgodnie z zasadami konsolidacji ostrożnościowej określonymi w Rozporządzeniu CRR („skonsolidowane ostrożnościowo dane finansowe”) sporządzono za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2024 roku i za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 roku.
Wykazany w skonsolidowanych ostrożnościowo danych finansowych skonsolidowany zysk z bieżącego okresu może być zaliczony do skonsolidowanego kapitału podstawowego Tier I w kalkulacji skonsolidowanego współczynnika kapitału podstawowego Tier I, skonsolidowanego współczynnika kapitału Tier I oraz skonsolidowanego łącznego współczynnika kapitałowego po uzyskaniu uprzedniego zezwolenia KNF lub po zatwierdzeniu przez walne zgromadzenie.
Podczas sporządzania skonsolidowanych ostrożnościowo danych finansowych Grupy zostały zastosowane te same zasady (polityki) rachunkowości, które zostały zastosowane podczas sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku S.A. za 2024 rok, sporządzonego zgodnie z MSSF, za wyjątkiem zasad konsolidacji przedstawionych poniżej.
Skonsolidowane ostrożnościowo dane finansowe obejmują Bank oraz następujące podmioty:
31.12.2024
31.12.2023
Nazwa podmiotu
Udział w liczbie głosów (bezpośrednio i pośrednio)
Metoda konsolidacji
Udział w liczbie głosów (bezpośrednio i pośrednio)
Metoda konsolidacji
mBank Hipoteczny S.A.
100%
pełna
100%
pełna
mLeasing Sp. z o.o.
100%
pełna
100%
pełna
mFinanse S.A.
100%
pełna
100%
pełna
mFaktoring S.A.
100%
pełna
100%
pełna
Future Tech Fundusz Inwestycyjny Zamknięty
100%
pełna
98,04%
pełna
mElements S.A.
100%
pełna
100%
pełna
Asekum Sp. z o.o.
100%
pełna
100%
pełna
LeaseLink Sp. z o.o.
100%
pełna
100%
pełna
mFinanse CZ s.r.o.
100%
pełna
100%
pełna
mFinanse SK s.r.o.
100%
pełna
100%
pełna
mTowarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
100%
pełna
100%
pełna
Informacje dotyczące wymienionych wyżej spółek zostały umieszczone w Nocie 1.
Zakresem konsolidacji ostrożnościowej objęte są jednostki zdefiniowane w Rozporządzeniu CRR – jako instytucje, instytucje finansowe lub przedsiębiorstwa usług pomocniczych będące jednostkami zależnymi lub przedsiębiorstwami, w kapitale których utrzymywany jest udział kapitałowy, poza jednostkami, w których łączna kwota aktywów i pozycji pozabilansowych jest niższa od mniejszej z następujących dwóch kwot:
■ 10 mln EUR;
■ 1% łącznej kwoty aktywów oraz pozycji pozabilansowych jednostki dominującej lub przedsiębiorstwa posiadającego udział kapitałowy.
Skonsolidowane dane finansowe łączą pozycje aktywów, zobowiązań, kapitału własnego, przychodów i kosztów jednostki dominującej i jednostek zależnych wyłączając wartość bilansową inwestycji jednostki dominującej w każdej z jednostek zależnych oraz tej części kapitału własnego każdej z jednostek zależnych, która odpowiada udziałowi jednostki dominującej. Zysk lub strata i każdy składnik innych całkowitych
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
167
dochodów są przypisywane do akcjonariuszy Grupy oraz do udziałów niekontrolujących nawet wtedy, gdy w rezultacie udziały niekontrolujące przybierają wartość ujemną. Jeżeli Grupa utraci kontrolę nad jednostką zależną, to rozlicza wszelkie kwoty ujęte w innych całkowitych dochodach związane z tą jednostką zależną na takich zasadach, jakie byłyby wymagane w przypadku, gdy Grupa bezpośrednio zbyła odnośne aktywa lub zobowiązania.
Transakcje, rozrachunki i niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy są eliminowane. Niezrealizowane straty również podlegają eliminacji, chyba że transakcja dostarcza dowodów na utratę wartości przekazanego składnika aktywów. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały zmienione, tam gdzie było to konieczne, dla zapewnienia zgodności z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.
Skonsolidowany ostrożnościowo rachunek zysków i strat
Rok kończący się 31 grudnia
2024
2023
Przychody z tytułu odsetek, w tym:
14 523 266
14 826 765
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
14 257 452
14 522 983
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
265 814
303 782
Koszty odsetek
(4 934 243)
(5 953 294)
Wynik z tytułu odsetek
9 589 023
8 873 471
Przychody z tytułu opłat i prowizji
3 207 707
3 015 912
Koszty z tytułu opłat i prowizji
(1 235 823)
(1 100 004)
Wynik z tytułu opłat i prowizji
1 971 884
1 915 908
Przychody z tytułu dywidend
14 279
9 486
Wynik na działalności handlowej
176 678
73 343
Zyski lub straty z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy
64 449
34 100
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów oraz zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
598
(50 941)
Pozostałe przychody operacyjne
477 551
317 712
Utrata wartości lub odwrócenie utraty wartości z tytułu aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(585 958)
(1 076 778)
Koszty ryzyka prawnego związanego z kredytami walutowymi
(4 306 964)
(4 908 205)
Ogólne koszty administracyjne
(2 801 710)
(2 570 433)
Amortyzacja
(586 630)
(504 016)
Pozostałe koszty operacyjne
(287 094)
(399 507)
Wynik działalności operacyjnej
3 726 106
1 714 140
Podatki od pozycji bilansowych Grupy
(752 381)
(743 552)
Zysk brutto
2 973 725
970 588
Podatek dochodowy
(730 357)
(946 530)
Zysk netto
2 243 368
24 058
Zysk netto przypadający na:
- akcjonariuszy mBanku S.A.
2 243 245
24 054
- udziały niekontrolujące
123
4
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
168
Skonsolidowane ostrożnościowo sprawozdanie z sytuacji finansowej
AKTYWA
31.12.2024
31.12.2023
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
36 680 926
36 702 427
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 840 714
1 760 033
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane obowiązkowo w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym:
925 786
898 798
Kapitałowe papiery wartościowe
407 732
244 941
Dłużne papiery wartościowe
31 204
50 144
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
486 850
603 713
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody – Dłużne papiery wartościowe
34 588 843
36 965 077
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
164 592 877
143 319 329
Dłużne papiery wartościowe
33 965 644
23 323 690
Należności od banków
9 738 457
7 119 059
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
120 888 776
112 876 580
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
16 891
20 204
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
102 810
-
Wartości niematerialne
1 956 693
1 701 939
Rzeczowe aktywa trwałe
1 461 811
1 481 401
Nieruchomości inwestycyjne
-
111 964
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
59 655
41 035
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 364 017
1 379 540
Inne aktywa
2 366 340
2 598 769
AKTYWA RAZEM
245 957 363
226 980 516
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz instrumenty pochodne zabezpieczające
1 094 037
1 495 754
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:
219 411 062
203 458 575
Zobowiązania wobec banków
3 059 431
3 315 302
Zobowiązania wobec klientów
200 808 978
185 467 455
Zobowiązania z tytułu leasingu
736 780
855 725
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
12 130 336
11 105 165
Zobowiązania podporządkowane
2 675 537
2 714 928
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczaniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej
(393 568)
(565 985)
Zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
30 940
-
Rezerwy
3 277 171
2 345 584
Bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
238 277
201 184
Inne zobowiązania
4 532 450
6 308 178
ZOBOWIĄZANIA RAZEM
228 190 369
213 243 290
KAPITAŁY
Kapitały własne przypadające na akcjonariuszy mBanku S.A.
16 266 994
13 735 187
Kapitał podstawowy:
3 625 801
3 616 185
Zarejestrowany kapitał akcyjny
169 988
169 861
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
3 455 813
3 446 324
Zyski zatrzymane, w tym:
12 897 479
10 649 530
- Wynik finansowy z lat ubiegłych
10 654 234
10 625 476
- Wynik roku bieżącego
2 243 245
24 054
Inne pozycje kapitału własnego
(256 286)
(530 528)
Dodatkowe pozycje kapitału
1 500 000
-
Udziały niekontrolujące
-
2 039
KAPITAŁY RAZEM
17 766 994
13 737 226
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM
245 957 363
226 980 516
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
169
48. Adekwatność kapitałowa
Jedno z głównych zadań Banku polega na zapewnieniu odpowiedniego poziomu kapitału. W ramach strategii zarządzania kapitałem Grupy mBanku, mBank tworzy ramy i wytyczne dla efektywnego planowania i wykorzystania bazy kapitałowej, które:
■ są zgodne z obowiązującymi przepisami zewnętrznymi oraz regulacjami wewnętrznymi,
■ zabezpieczają kontynuację realizacji celów finansowych zapewniających odpowiedni poziom zwrotu dla akcjonariuszy,
■ zapewniają utrzymanie silnej bazy kapitałowej będącej podstawą wsparcia dla rozwoju biznesu.
Strategia zarządzania kapitałem w Grupie mBanku jest oparta na dwóch podstawowych filarach:
■ dążenie do optymalnego poziomu i struktury funduszy własnych, zapewniających utrzymywanie współczynników kapitałowych powyżej kapitałowych celów strategicznych Grupy (ustalonych powyżej minimalnych wymogów kapitałowych biorąc pod uwagę zaakceptowany apetyt na ryzyko) przy jednoczesnym zabezpieczeniu pokrycia kapitałem wszystkich istotnych rodzajów ryzyka zidentyfikowanych w działalności Grupy mBanku,
■ efektywne wykorzystanie bazy kapitałowej gwarantujące osiągnięcie oczekiwanych stóp zwrotu, w tym zwrotu z kapitału regulacyjnego i kapitału własnego, i dzięki temu stworzenie stabilnych podstaw zasilania bazy kapitałowej w przyszłych okresach.
Powyższe filary zarządzania kapitałem pozwalają na rozwój biznesu przy jednoczesnym spełnieniu norm nadzorczych w dłuższej perspektywie.
Współczynniki kapitałowe
Pomiar adekwatności funduszy własnych, w tym między innymi kalkulacja współczynników kapitałowych i wskaźnika dźwigni finansowej, funduszy własnych oraz całkowitego wymogu kapitałowego Grupy mBanku, odbywał się w oparciu o przepisy:
■ Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniającej dyrektywę 2002/87/WE i uchylającą dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 176, str. 338 z późn. zm. – Dyrektywa CRD),
■ Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 176, str. 1 z późn. zm. – Rozporządzenie CRR),
■ Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020 roku ustanawiającego wykonawcze standardy techniczne do celów stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do sprawozdań nadzorczych instytucji oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 680/2014, (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 97, str. 1 z późn. zm. – Rozporządzenie ITS),
■ Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 1646, z późn. zm.),
■ Ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 559, z późn. zm. – Ustawa).
W procesie wyliczania skonsolidowanych funduszy własnych i wymogów w zakresie funduszy własnych uwzględniane są spółki objęte konsolidacją ostrożnościową zgodnie z zasadami określonymi w Rozporządzeniu CRR.
W związku z wejściem w życie w 2015 roku Ustawy, która transponuje przepisy Dyrektywy CRD do polskiego porządku prawnego, na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa mBanku zobowiązana jest dodatkowo utrzymywać fundusze własne na poziomie, który pozwoli pokryć wyznaczony na mocy przepisów Ustawy bufor zabezpieczający (conservation buffer) w wysokości 2,5% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (31 grudnia 2023 roku: 2,5%).
Wskaźnik bufora antycyklicznego dla ekspozycji kredytowych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, który miał zastosowanie na koniec 2024 i 2023 roku, zgodnie z artykułem 83 Ustawy, wyniósł 0%. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 września 2024 roku wskaźnik ten od września 2025 roku będzie wynosić 1% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko. Wskaźnik bufora antycyklicznego specyficznego dla Grupy mBanku, wyznaczany zgodnie z przepisami Ustawy jako średnia ważona wskaźników bufora antycyklicznego mających zastosowanie w jurysdykcjach, w których odnośne ekspozycje kredytowe Grupy się znajdują, wyniósł na dzień 31 grudnia 2024 roku 9 p.b. (31 grudnia 2023 roku: 13 p.b.). Na wartość wskaźnika wpływ miały przede wszystkim ekspozycje oddziałów zagranicznych mBanku w Czechach i na
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
170
Słowacji, gdzie wskaźniki bufora antycyklicznego wynosiły na dzień 31 grudnia 2024 roku odpowiednio: 1,25% i 1,5% (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 2,0% i 1,5%).
W 2016 roku Bank otrzymał decyzję administracyjną KNF, zgodnie z którą Bank został uznany za inną instytucję o znaczeniu systemowym (O-SII). Na Bank został nałożony bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym, który zgodnie z decyzją KNF z dnia 29 października 2020 roku wyniósł 0,5% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko, obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3 Rozporządzenia CRR. Bufor ten powinien być utrzymywany zarówno na poziomie indywidualnym, jak i skonsolidowanym. Określona w decyzji administracyjnej wartość bufora ma zastosowanie na dzień 31 grudnia 2024 roku.
Ostatecznie wymóg połączonego bufora wyznaczony dla Grupy na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniósł 3,09% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (31 grudnia 2023 roku: 3,13%).
Współczynniki kapitałowe w ujęciu skonsolidowanym oraz jednostkowym znajdowały się w 2024 roku oraz w 2023 roku powyżej wymaganych wartości uwzględniających opisanej wyżej składowe.
Grupa mBanku
31.12.2024
31.12.2023
Współczynnik kapitałowy
Poziom wymagany
Poziom zaraportowany
Poziom wymagany
Poziom zaraportowany
Łączny współczynnik kapitałowy (TCR)
11,09%
15,85%
11,13%
17,04%
Współczynnik kapitału Tier I (T1 ratio)
9,09%
14,52%
9,13%
14,71%
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I (CET1 ratio)
7,59%
13,05%
7,63%
14,71%
Skonsolidowany wskaźnik dźwigni finansowej, liczony według przepisów Rozporządzenia CRR oraz Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/62 z dnia 10 października 2014 roku zmieniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, z uwzględnieniem przejściowej definicji kapitału Tier I, na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniósł 5,6% (31 grudnia 2023 roku: 5,3%).
Grupa podlega również wymogom w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych („MREL”), o których mowa w artykule 98 ust. 1 Ustawy o BFG, stanowiących transpozycję przepisów artykułu 45 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych w tym zakresie. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa spełniła obowiązujące minimalne wymogi.
Fundusze własne
Zgodnie z Rozporządzeniem CRR na skonsolidowane fundusze własne składa się skonsolidowany kapitał podstawowy Tier I, skonsolidowany kapitał dodatkowy Tier I oraz skonsolidowany kapitał Tier II.
Kapitał podstawowy Tier I Grupy mBanku obejmuje:
■ instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne,
■ zyski zatrzymane,
■ skumulowane inne całkowite dochody i pozostałe kapitały rezerwowe,
■ fundusze ogólne ryzyka bankowego,
■ niezależne zweryfikowane zyski z bieżącego okresu po odliczeniu wszelkich możliwych do przewidzenia obciążeń lub dywidend,
■ korekty regulacyjne.
Kapitał dodatkowy Tier I obejmuje wartość wyemitowanych obligacji kapitałowych mBanku, ujętych w pozycji „Dodatkowe pozycje kapitału”.
Kapitał Tier II Grupy mBanku obejmuje instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne (zobowiązania podporządkowane z uwzględnieniem amortyzacji w trakcie ostatnich pięciu lat do terminu zapadalności danych instrumentów).
Fundusze własne Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosły 16 201 233 tys. zł, kapitał Tier I Grupy mBanku wyniósł 14 843 086 tys. zł natomiast kapitał podstawowy Tier I Grupy mBanku wyniósł 13 343 086 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 14 730 102 tys. zł, 12 719 997 tys. zł oraz 12 719 997 tys. zł).
W związku z emisją obligacji kapitałowych mBanku z dnia 6 grudnia 2024 roku, na dzień 31 grudnia 2024 roku wartość kapitału dodatkowego Tier I wyniosła 1 500 000 tys. zł.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
171
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko Grupy mBanku obejmuje:
■ kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem w odniesieniu do ryzyka kredytowego, ryzyka kredytowego kontrahenta, pozycji sekurytyzacyjnych, ryzyka rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia,
■ kwotę ekspozycji na ryzyko rynkowe, obejmującą ryzyko pozycji, ryzyko walutowe i ryzyko cen towarów,
■ kwotę ekspozycji na ryzyko operacyjne,
■ kwotę ekspozycji na ryzyko korekty wyceny kredytowej,
■ kwoty innych ekspozycji na ryzyko.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku metoda AIRB stosowana była do wyliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta dla:
■ ekspozycji korporacyjnych mBanku,
■ portfela detalicznych kredytów mBanku zabezpieczonych hipotecznie,
■ ekspozycji mBanku z tytułu kredytowania specjalistycznego dla nieruchomości przychodowych (metoda IRB „slotting approach”),
■ ekspozycji detalicznych mBanku niezabezpieczonych hipotecznie,
■ ekspozycji detalicznych mBanku wobec mikrofirm zabezpieczonych hipotecznie,
■ ekspozycji wobec banków komercyjnych,
■ ekspozycji kredytowych spółki zależnej – mLeasing Sp. z o.o.
W czwartym kwartale 2024 roku Bank wdrożył decyzję Europejskiego Banku Centralnego dotyczącą istotnych zmian w modelach wszystkich parametrów: PD, CCF i LGD, w portfelach podlegających metodzie AIRB.
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2024 roku wyniosła 102 215 740 tys. zł, w tym kwota ekspozycji na ryzyko z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta stanowiła 87 362 129 tys. zł (31 grudnia 2023 roku odpowiednio: 86 460 843 tys. zł oraz 73 164 652 tys. zł).
Proces ICAAP i kapitał wewnętrzny
Wdrożony w Grupie mBanku proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego, tzw. ICAAP, ma na celu utrzymanie zasobów kapitałowych na poziomie adekwatnym do profilu i poziomu ryzyka wynikającego z działalności Grupy mBanku.
Zasoby te są utrzymywane na bezpiecznym poziomie. Wartość funduszy własnych Grupy w podejściu regulacyjnym kształtuje się powyżej wartości wymaganej w celu pokrycia całkowitego wymogu kapitałowego Grupy wyznaczonego zgodnie z Rozporządzeniem CRR. Podobnie w podejściu ekonomicznym zasoby kapitałowe, w postaci funduszy własnych oraz w postaci potencjału pokrycia ryzyka, kształtują się powyżej wartości kapitału wewnętrznego oszacowanego dla Grupy zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego oraz dokonywania przez bank przeglądów strategii i procedur szacowania i stałego utrzymywania kapitału wewnętrznego.
ADEKWATNOŚĆ KAPITAŁOWA
31.12.2024
31.12.2023
Kapitał podstawowy Tier I
13 343 086
12 719 997
Kapitał Tier I
14 843 086
12 719 997
Fundusze własne
16 201 233
14 730 102
Kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem na ryzyko kredytowe, kredytowe kontrahenta, rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia, w tym:
87 362 129
73 164 652
- przy zastosowaniu metody standardowej
26 854 206
24 713 979
- przy zastosowaniu metody AIRB
55 479 420
45 676 999
- pozycje sekurytyzacyjne
5 023 261
2 770 103
- kwota ekspozycji na ryzyko z tytułu wkładu do funduszu kontrahenta centralnego na wypadek niewykonania zobowiązania
5 242
3 571
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko pozycji, ryzyko walutowe i ryzyko cen towarów
1 138 790
1 284 883
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko operacyjne
13 548 283
11 852 173
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko korekty wyceny kredytowej
166 538
159 135
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko
102 215 740
86 460 843
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I
13,1%
14,7%
Współczynnik kapitału Tier I
14,5%
14,7%
Łączny współczynnik kapitałowy
15,9%
17,0%
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
172
FUNDUSZE WŁASNE
31.12.2024
31.12.2023
Kapitał podstawowy Tier I przed korektami regulacyjnymi
15 280 992
13 853 740
Instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne
3 625 801
3 616 058
Zyski zatrzymane, w tym:
542 516
580 018
- niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych
542 516
580 018
Skumulowane inne całkowite dochody (i pozostałe kapitały rezerwowe)
8 701 679
8 361 177
Fundusze ogólne ryzyka bankowego
1 153 753
1 153 753
Niezależnie zweryfikowane zyski z bieżącego okresu po odliczeniu wszelkich możliwych do przewidzenia obciążeń lub dywidend
1 257 243
142 734
Kapitał podstawowy Tier I – korekty regulacyjne
(1 937 906)
(1 133 743)
Dodatkowe korekty wartości (kwota ujemna)
(40 150)
(43 612)
Wartości niematerialne (po odliczeniu powiązanej rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego) (kwota ujemna)
(1 294 385)
(1 078 269)
Rezerwy odzwierciedlające wartość godziwą związane z zyskami lub stratami z tytułu instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne z tytułu instrumentów finansowych, które nie zostały wycenione według wartości godziwej
122 478
308 072
Kwoty ujemne będące wynikiem obliczeń kwot oczekiwanej straty
(370 809)
-
Kwota ujemna ekspozycji z tytułu pozycji sekurytyzacyjnych kwalifikujących się do wagi ryzyka równej 1 250 %, jeżeli instytucja decyduje się na wariant odliczenia
(39 697)
(18 647)
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikające z różnic przejściowych (kwota przekraczająca próg 10%, po odliczeniu powiązanej rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 38 ust. 3 CRR) (kwota ujemna)
(85 826)
(98 746)
Straty za bieżący rok obrachunkowy (kwota ujemna)
-
(118 680)
Inne korekty regulacyjne
(229 517)
(83 861)
Kapitał podstawowy Tier I
13 343 086
12 719 997
Kapitał dodatkowy Tier I
1 500 000
-
Kapitał Tier I (kapitał podstawowy Tier I + kapitał dodatkowy Tier I)
14 843 086
12 719 997
Kapitał Tier II przed korektami regulacyjnymi
1 358 147
2 010 105
Instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne
1 358 147
1 874 027
Korekty z tytułu ryzyka kredytowego
-
136 078
Kapitał Tier II – korekty regulacyjne
-
-
Kapitał Tier II
1 358 147
2 010 105
Łączny kapitał (kapitał Tier I + kapitał Tier II)
16 201 233
14 730 102
49.Zdarzenia po dniu bilansowym
Na dzień publikacji niniejszego Skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy mBanku S.A. za 2024 rok nie wystąpiły istotne wydarzenia po dniu bilansowym.
Grupa mBanku S.A.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za 2024 rok (w tys. zł)
173
PODPISY CZŁONKÓW ZARZĄDU MBANKU S.A.
Data
Imię i nazwisko
Stanowisko
Podpis
26.02.2025
Cezary Kocik
Prezes Zarządu
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Krzysztof Bratos
Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Detalicznej
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Krzysztof Dąbrowski
Wiceprezes Zarządu ds. Operacji i Informatyki
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Marek Lusztyn
Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Julia Nusser
Wiceprezes Zarządu ds. Compliance i HR
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Adam Pers
Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej
(podpisano elektronicznie)
26.02.2025
Pascal Ruhland
Wiceprezes Zarządu ds. Finansów
(podpisano elektronicznie)