ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SPIS TREŚCI Strona 2
Spis treści
1. ZASADY SPORZĄDZENIA ROCZNEGO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO VOTUM S.A. ........................... 5
2. ORGANIZACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ .............................................................................................................................................. 5
2.1. Stan Grupy Kapitałowej VOTUM na dzień 31 grudnia 2024 r. oraz zmiany w powiązaniach organizacyjnych w roku 2024,
w tym zmiany, jakie nastąpiły po dniu 31 grudnia 2024 r. ............................................................................................................ 5
2.2. Kapitał zakładowy VOTUM S.A. ............................................................................................................................................... 7
3. SYTUACJA OPERACYJNA ................................................................................................................................................................... 8
3.1. Obszar działalności Grupy Votum oraz informacje o jej produktach, towarach i usługach ................................................. 8
3.1.1 Usługi związane z procesem dochodzenia roszczeń ....................................................................................................... 8
3.1.2. Usługi rehabilitacyjne ...................................................................................................................................................... 8
3.1.3. Usługi pozostałe ............................................................................................................................................................... 8
3.2. Wielkość rynku, poziom sprzedaży i perspektywy rynku w podstawowym segmencie działalności operacyjnej Emitenta
.......................................................................................................................................................................................................... 8
3.2.1 Dochodzenie roszczeń dotyczących umów kredytów waloryzowanych/indeksowanych lub denominowanych do
waluty obcej ............................................................................................................................................................................... 8
3.2.1.1. Wielkość rynku .............................................................................................................................................................. 8
3.2.1.2. Kontrakty oraz postępowania sądowe w segmencie bankowym w zakresie konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt
denominowany lub indeksowany do waluty franka szwajcarskiego ....................................................................................... 9
3.2.1.3. Ugody w segmencie bankowym w zakresie konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt denominowany lub
indeksowany do waluty franka szwajcarskiego ...................................................................................................................... 14
3.2.1.4. Perspektywy rynku ..................................................................................................................................................... 15
3.2.1.4. 1. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ................................................................................ 15
3.2.1.4. 1. 1. Roszczenia o waloryzację kwoty udzielonego kapitału .................................................................................... 16
3.2.1.4. 1. 2. Brak konieczności złożenia oświadczenia o świadomości skutków nieważności umowy kredytowej termin
wymagalności roszczeń ............................................................................................................................................................ 16
3.2.1.4. 1. 3. Kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości przeznaczonej na wynajem ....................................................... 17
3.2.1.4. 1. 4. Zarzut zatrzymania ............................................................................................................................................. 18
3.2.1.4. 1. 5. Przedawnienie roszczeń banków ....................................................................................................................... 19
3.2.1.4. 2. Orzecznictwo Sądu Najwyższego ........................................................................................................................... 21
3.2.1.4. 3. Projekt ustawy frankowej ....................................................................................................................................... 22
3.2.2. Dochodzenie roszczeń z tytułu umów obarczonych wadami prawnymi skutkującymi sankcją kredytu darmowego
................................................................................................................................................................................................... 23
3.2.2.1. Wielkość rynku ............................................................................................................................................................ 25
3.2.2.2. Kontrakty oraz postępowania sądowe w segmencie bankowym w zakresie konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt
konsumencki obarczony wadami prawnymi skutkującymi sankcją kredytu darmowego .................................................... 26
3.2.2.3. Perspektywy rynku ..................................................................................................................................................... 26
3.2.2.3.1. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ................................................................................. 29
3.2.2.3.2. Pytania skierowane do TSUE w polskich sprawach ............................................................................................... 30
3.2.2.3.2. Orzecznictwo Sądu Najwyższego ............................................................................................................................ 32
3.2.2.3.3. Orzecznictwo Sądów Powszechnych ...................................................................................................................... 32
3.2.3. Implementacja dyrektywy o kredycie konsumenckim II .............................................................................................. 34
3.4. Istotne czynniki ryzyka i zagrożeń ......................................................................................................................................... 34
3.5. Najważniejsze zdarzenia w okresie od 1 stycznia 2024 roku do dnia sporządzenia niniejszego Sprawozdania ............... 36
3.6. Realizacja celów emisyjnych .................................................................................................................................................. 38
3.7. Informacja o znaczących umowach ...................................................................................................................................... 39
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SPIS TREŚCI Strona 3
3.7.1. Zawarcie aneksów do umowy wieloproduktowej z ING Bankiem Śląskim S.A. .......................................................... 39
3.8. Informacja o udzielonych pożyczkach podmiotom powiązanym z VOTUM S.A. ................................................................ 39
3.9. Charakterystyka polityki w zakresie kierunków rozwoju Grupy Kapitałowej Votum ......................................................... 41
4. SYTUACJA FINANSOWA .................................................................................................................................................................. 42
4.1. Omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych oraz ocena czynników i nietypowych zdarzeń mających
znaczący wpływ na osiągnięty wynik finansowy .......................................................................................................................... 42
4.1.1 Przychody ........................................................................................................................................................................ 42
4.1.2 Wynik operacyjny............................................................................................................................................................ 43
4.1.3 Wynik netto ..................................................................................................................................................................... 44
4.1.4 Wybrane pozycje finansowe w poszczególnych segmentach operacyjnych ............................................................... 45
4.1.5 Wybrane wskaźniki ......................................................................................................................................................... 47
4.1.6. Charakterystyka struktury aktywów i pasywów bilansu, w tym z punktu widzenia płynności Spółki ....................... 47
4.1.7. Opis struktury głównych lokat kapitałowych lub głównych inwestycji kapitałowych dokonanych w ramach grupy
kapitałowej emitenta w danym roku obrotowym .................................................................................................................. 51
4.1.8. Opis istotnych pozycji pozabilansowych w ujęciu podmiotowym, przedmiotowym i wartościowym ...................... 51
4.2. Struktura zadłużenia i zarządzanie zasobami finansowymi ................................................................................................. 51
4.3. Umowy kredytowe i pożyczki, poręczenia i gwarancje, zobowiązania warunkowe ........................................................... 51
4.3.1. Umowy kredytowe ......................................................................................................................................................... 51
4.3.2. Pożyczki .......................................................................................................................................................................... 52
4.3.3 Poręczenia i gwarancje ................................................................................................................................................... 52
4.3.4 Zobowiązania warunkowe .............................................................................................................................................. 53
4.4. Emisja papierów wartościowych ........................................................................................................................................... 53
4.5. Instrumenty finansowe .......................................................................................................................................................... 53
4.6. Ocena zarządzania zasobami finansowymi........................................................................................................................... 54
4.7. Ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych ....................................................................................................... 54
4.8. Ocena czynników i nietypowych zdarzeń mających wpływ na działalność za rok obrotowy, z określeniem stopnia wpływu
tych czynników lub nietypowych zdarzeń na osiągnięty wynik .................................................................................................. 54
4.9. Charakterystyka zewnętrznych i wewnętrznych czynników istotnych dla rozwoju przedsiębiorstwa emitenta ............. 54
4.10. Objaśnienie różnic pomiędzy wynikami finansowymi wykazanymi w raporcie rocznym a wcześniej publikowanymi
prognozami wyników na dany rok................................................................................................................................................ 54
4.11. Objaśnienie różnic pomiędzy wynikami finansowymi wykazanymi w raporcie rocznym a wcześniej publikowanymi
wynikami za IV kwartał 2024 roku ................................................................................................................................................ 55
5. PRZYJĘTA STRATEGIA ROZWOJU EMITENTA I JEGO GRUPY KAPITAŁOWEJ ORAZ DZIAŁANIA PODJĘTE W RAMACH JEJ
REALIZACJI W OKRESIE OBJĘTYM RAPORTEM WRAZ Z OPISEM PERSPEKTYW DZIAŁALNOŚCI EMITENTA CO NAJMNIEJ W
NAJBLIŻSZYM ROKU OBROTOWYM ................................................................................................................................................... 56
6. OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNEGO ....................................................................................................... 58
6.1. Zbiór zasad Ładu Korporacyjnego, któremu podlega Votum S.A. ....................................................................................... 58
6.2. Opis podstawowych cech sporządzania sprawozdań finansowych systemów kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem
w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych ............... 58
6.3. Akcjonariusze posiadający bezpośrednio i pośrednio znaczące pakiety akcji .................................................................... 59
6.4. Informacje o udziałach, akcjach własnych posiadanych przez jednostkę dominującą, jednostki wchodzące w skład grupy
kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu ......................................................................................................................... 59
6.5. Akcjonariusze posiadający specjalne uprawnienia kontrolne ............................................................................................. 59
6.6. Ograniczenia dotyczące wykonywania prawa głosu ............................................................................................................ 59
6.7. Ograniczenia dotyczące przenoszenia prawa własności papierów wartościowych ........................................................... 59
6.8. Zasady zmiany statutu ........................................................................................................................................................... 59
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SPIS TREŚCI Strona 4
6.9. Sposób działania Walnego Zgromadzenia i jego zasadnicze uprawnienia oraz prawa akcjonariuszy i sposób ich
wykonywania ................................................................................................................................................................................. 59
6.10. Skład osobowy i zasady działania organów zarządzających i nadzorczych oraz ich komitetów, w tym opis zasad
dotyczących powoływania i odwoływania osób zarządzających oraz ich uprawnienia ............................................................ 59
6.10.1 Zarząd ............................................................................................................................................................................ 59
6.10.2 Rada Nadzorcza ............................................................................................................................................................ 60
6.10.3. Komitety Rady Nadzorczej .......................................................................................................................................... 62
6.11. Opis polityki różnorodności stosowanej do organów administrujących, zarządzających i nadzorujących .................... 63
6.12. Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem emitenta i jego grupą kapitałową ....................... 63
6.13. Wszelkie umowy zawarte między emitentem a osobami zarządzającymi, przewidujące rekompensatę w przypadku ich
rezygnacji lub zwolnienia z zajmowanego stanowiska bez ważnej przyczyny lub gdy ich odwołanie lub zwolnienie następuje
z powodu połączenia emitenta przez przejęcie........................................................................................................................... 63
6.14. Informacje o zobowiązaniach wynikających z emerytur i świadczeń o podobnym charakterze dla byłych osób
zarządzających, nadzorujących albo byłych członków organów administrujących o zobowiązaniach zaciągniętych w związku
z tymi emeryturami ....................................................................................................................................................................... 64
6.15. Informacje o znanych emitentowi umowach (w tym również zawartych po dniu bilansowym), w wyniku których mogą
w przyszłości nastąpić zmiany w proporcjach posiadanych akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy ................................ 64
6.16. Informacje o systemie kontroli programów akcji pracowniczych ..................................................................................... 64
6.17. Osiągnięcia w dziedzinie badań i rozwoju .......................................................................................................................... 64
7. INFORMACJE DODATKOWE ........................................................................................................................................................... 65
7.1. Kapitał akcyjny Votum S.A., udziały Spółki w grupie kapitałowej oraz udziały osób nadzorujących i zarządzających w
spółkach zależnych bądź stowarzyszonych .................................................................................................................................. 65
7.2. Informacja o transakcjach zawartych przez emitenta lub jednostkę od niego zależną z podmiotami powiązanymi na
innych warunkach niż rynkowe .................................................................................................................................................... 66
7.3. Informacja o istotnych postępowaniach toczących się przed sądem, organem właściwym dla postępowania
arbitrażowego lub organem administracji publicznej i innych ryzykach jednostki dominującej lub jednostek od niej zależnych
........................................................................................................................................................................................................ 66
7.4. Wynagrodzenia organów zarządzających i nadzorujących jednostek dominującej Grupy Kapitałowej Votum ............... 66
7.6. Liczba akcji Votum S.A. i pozostałych podmiotów Grupy Kapitałowej Votum, będąca w posiadaniu osób zarządzających
i nadzorujących .............................................................................................................................................................................. 66
7.7. Informacja o umowie z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych ............................................... 67
7.8. Zatrudnienie w Grupie Kapitałowej Votum .......................................................................................................................... 68
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
ZASADY SPORZĄDZANIA ROCZNEGO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Strona 5
1. ZASADY SPORZĄDZENIA ROCZNEGO SKONSOLIDOWANEGO
SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO VOTUM S.A.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera dane za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku. Dane
porównawcze prezentowane według stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku - dla skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji
finansowej, za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku - dla skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych
dochodów, skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych oraz sprawozdania ze zmian w skonsolidowanym
kapitale własnym. Sprawozdanie finansowe i dane porównawcze sporządzone zostały zgodnie z obowiązującymi Spółkę
zasadami rachunkowości, odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową Spółki oraz jej
wynik finansowy.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało przygotowane przy zastosowaniu zasad rachunkowości, zgodnie
z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz wykorzystując pozostałe Międzynarodowe Standardy
Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską oraz w zakresie wymaganym przez
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez
emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa
państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018 poz. 757 z późn. zm.). W skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym stosowano te same zasady polityki rachunkowości oraz zasady metod obliczeniowych co w ostatnim rocznym
sprawozdaniu finansowym.
Sprawozdanie z działalności zostało przygotowane na podstawie art. 49 ustawy o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 120
z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez
emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa
państwa niebędącego państwem członkowskim z dnia 29 marca 2018 r.
Niniejsze sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Votum w 2024 roku zostało sporządzone oraz zatwierdzone
przez Zarząd Spółki w dniu 7 kwietnia 2025 roku.
2. ORGANIZACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ
2.1. Stan Grupy Kapitałowej VOTUM na dzień 31 grudnia 2024 r. oraz zmiany w powiązaniach
organizacyjnych w roku 2024, w tym zmiany, jakie nastąpiły po dniu 31 grudnia 2024 r.
Na dzień 31 grudnia 2024 r. w skład Grupy Kapitałowej Votum wchodziło 26 spółek: jednostka dominująca - Votum S.A. oraz
25 spółek konsolidowane metodą pełną, nad którymi Votum S.A. ma kontrolę. Struktura Grupy Kapitałowej Votum na dzi
31 grudnia 2024 roku wyglądała następująco:
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 6
W grafie wykazano procentowy udział (bezpośredni lub pośredni) jednostki dominującej w spółce konsolidowanej.
W okresie od 1 stycznia 2024 roku do dnia publikacji sprawozdania, w Grupie Kapitałowej Votum zaszły następujące zmiany:
w dniu 24 stycznia 2024 r. został zawarty akt notarialny zawiązujący spółkę komandytową pod firmą Wysmułek
i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k., suma komandytowa wynosi 48 000 PLN. Spółka została
zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
w dniu 31 stycznia 2024 r. Emitent zbył ogół praw i obowiązków przysługujących mu w spółce pod firmą Kancelaria
Adwokatów i Radców Prawnych Rok-Konopa i Wspólnicy sp. k. osobie prawnej;
w dniu 1 lutego 2024 r. Emitent sprzedał wszystkie posiadane przez siebie (450 000) akcje imienne spółki Votum
Energy S.A. osobie prawnej;
w dniu 14 marca 2024 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników pod firmą Votum Green Project I sp. z o. o. podjęło
uchwałę w przedmiocie zmiany firmy, pod którą będzie prowadzona spółka, na Vivid Clinic sp. z o. o. Zmiana została
zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
VOTUM S.A.
Segment
dochodzenia
roszczeń z tytułu
umów
bankowych
Votum Robin Lawyers S.A. 99%
Votum Finance Help S.A. 99%
Votum Consumer Care sp. z o. o. 99%
Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy
Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych sp. k. 98,5%
Mędrecki, Wilk i Wspólnicy Kancelaria
Adwokatów i Radców Prawnych sp. k.
98,5%
de Ostoja-Starzewski, Petka i
Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i
Radców Prawnych sp. k. 97%
Nowak, Dyś i Wspólnicy Kancelaria
Radców Prawnych sp. k. 97%
Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy
Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych sp. k. 97 %
Żurawiecka, Krajewska i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych i
Adwokatów sp. k. 97%
Wysmułek, Sysło i Wspólnicy
Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych sp. k. 97%
Behrendt i Wspólnicy Kancelaria
Adwokatów i Radców Prawnych sp. k.
98%
DSA Investment S.A. 100%
Segment
dochodzenia
roszczeń
odszkodowawczyc
h
Votum Odszkodowania S.A. 98%
Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy sp.
k. 97%
Votum Network S.A. 100%
Segment usług
rehabilitacyjnych
Polskie Centrum Rehabilitacji
Funkcjonalnej Votum S.A. 90%
Polskie Centrum Rehabilitacji
Funkcjonalnej Votum S.A. sp.k. 99%
Pozostałe spółki
Vivid Clinic sp. z o. o. 100%
Votum Green Project S.A. 95%
Law Stream sp. z o. o. 100%
Centrum Obsługi Biurowej sp. z o. o.
100%
Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych Halaś i Wspólnicy sp. k. 99%
Clear Site sp. z o. o. 100%
Votum Accounting sp. z o. o. 100%
Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o.
100%
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 7
w dniu 11 kwietnia 2024 r. został zawarty akt notarialny zawiązujący spółkę komandytową pod firmą Behrendt
i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k., suma komandytowa wynosi 48 000 PLN. Spółka została
zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
w dniu 11 kwietnia 2024 r. Wspólnicy spółki pod firmą de Ostoja- Starzewski i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów
i Radców Prawnych sp. k., podjęli uchwałę w przedmiocie zmiany umowy spółki w ten sposób, że do spółki przystąpił
nowy komplementariusz. Zmianie uległa firma, pod którą będzie prowadzona spółka, na de Ostoja-Starzewski, Petka
i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze
przedsiębiorców KRS;
w dniu 11 kwietnia 2024 r. Wspólnicy spółki pod firmą Nowak i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k., podjęli
uchwałę w przedmiocie zmiany umowy spółki w ten sposób, że do spółki przystąpił nowy komplementariusz. Zmianie
uległa firma, pod którą będzie prowadzona spółka, na Nowak, Di Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k.
Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
w dniu 11 kwietnia 2024 r. Wspólnicy spółki pod firmą Wysmułek i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych sp. k., podjęli uchwałę w przedmiocie zmiany umowy spółki w ten sposób, że do spółki przystąpił nowy
komplementariusz. Zmianie uległa firma, pod którą będzie prowadzona spółka, na Wysmułek, Sysło i Wspólnicy
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
w dniu 31 lipca 2024 r. Wspólnicy spółki pod firmą Kałużyńska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
sp. k., podjęli uchwałę w przedmiocie zmiany umowy spółki w ten sposób, że do spółki przystąpił nowy
komplementariusz, zmianie uległa firma, pod którą będzie prowadzona spółka na Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
w dniu 7 października 2024 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki pod firmą Expert Go sp. z o. o. podjęło
uchwałę w przedmiocie zmiany umowy spółki poprzez zmianę nazwy, pod którą będzie prowadzona spółka, na Biuro
Obsługi Kancelarii sp. z o. o. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
W dniu 21 stycznia 2025 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki pod firmą Vivid Clinic sp. z o. o. podjęło
uchwałę w przedmiocie zmiany firmy, pod którą będzie prowadzona spółka, na Velissi Beauty Clinic sp. z o. o. Zmiana
została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS;
W dniu 21 stycznia 2025 r. Emitent nabył od osoby fizycznej 20 udziałów w spółce pod firmą: Votum Consumer Care
sp. z o. o., Emitent posiada 100% udziałów w spółce. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS.
W dniu 5 lutego 2025 r. Wspólnicy spółki pod firmą Nowak, Dyś i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k.,
podjęli uchwałę w przedmiocie zmiany umowy spółki w ten sposób, że ze spółki wystąpił komplementariusz, a w jego
miejsce wstąpił nowy komplementariusz. Zmianie uległa firma, pod którą będzie prowadzona spółka, na Jakubowska,
Dyś i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS.
W dniu 25 lutego 2025 r. Emitent zbył na rzecz osoby fizycznej 20 udziałów w spółce pod firmą: Votum Consumer
Care sp. z o. o. Emitent posiada 99% udziałów w spółce. Zmiana została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców
KRS.
2.2. Kapitał zakładowy VOTUM S.A.
Przez cały okres sprawozdawczy, tj. od 1 stycznia 2024 r. do dnia publikacji sprawozdania, kapitał zakładowy Spółki wynosił
1 200 000 PLN i dzielił się na 12 000 000 akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 0,10 PLN każda, w tym:
10 000 000 akcji serii A,
2 000 000 akcji serii B.
W okresie od 1 stycznia 2024 r. do dnia publikacji sprawozdania, nie nastąpiły żadne transakcje, które wpłynęły na strukturę
akcjonariatu i w związku z tym, na dzień na dzień 31 grudnia 2024 r. oraz na dzień publikacji sprawozdania, struktura
akcjonariatu wygląda następująco:
Struktura akcjonariatu na dzień 31.12.2024 r. oraz na dzień publikacji sprawozdania
Akcjonariusz
Liczba akcji (szt.)
Wartość akcji
(w PLN)
Udział w kapitale
zakładowym%
Liczba głosów
Udział w ogólnej
liczbie głosów na WZ
(%)
Andrzej Dadełło (łącznie)
6 850 000
685 000,00
57,08
6 850 000
57,08
Andrzej Dadełło –
bezpośrednio
700 000
70 000,00
5,83
700 000
5,83
DSA Financial Group SA
6 150 000
615 000,00
51,25
6 150 000
51,25
Pozostali akcjonariusze
5 150 000
515 000,00
42,92
5 150 000
42,92
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 8
3. SYTUACJA OPERACYJNA
3.1. Obszar działalności Grupy Votum oraz informacje o jej produktach, towarach i usługach
Spółki Grupy Kapitałowej VOTUM działają na obszarze Polski. Emitent nie posiada oddziałów (zakładów). Emitent nie posiada
odbiorców ani dostawców, którzy osiągają co najmniej 10% przychodów ze sprzedaży ogółem.
3.1.1 Usługi związane z procesem dochodzenia roszczeń
3.1.1.1. Dochodzenie roszczeń z tytułu umów bankowych
Usługi związane z dochodzeniem roszczeń na rzecz konsumentów wynikających ze stosowania przez banki niedozwolonych
postanowień umownych (klauzule abuzywne) oraz innych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Świadczenia
dochodzone w ramach tego segmentu wypłacane przez banki, z którymi konsumenci zawarli umowy kredytu
waloryzowanego lub indeksowanego do waluty obcej bądź umowy pożyczki hipotecznej powiązanej z kursem waluty obcej lub
innego kredytu, którego niezgodność z prawem uzasadnia roszczenia konsumenta.
3.1.1.2. Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych
Usługi związane z dochodzeniem roszczeń z tytułu szkód osobowych oraz usługi związane z dochodzeniem roszczeń z tytułu
szkód w pojazdach. Obejmują one dochodzenie roszczeń wynikających ze zdarzeń objętych obowiązkowym ubezpieczeniem
odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, na skutek których podmiot poszkodowany doznał szkody
majątkowej lub niemajątkowej w postaci obrażeń ciała bądź utraty osoby najbliższej oraz dochodzenie roszczeń wynikających
ze zdarzeń objętych obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych,
na skutek których doszło do szkody majątkowej w pojeździe.
3.1.2. Usługi rehabilitacyjne
Usługi związane z rehabilitacją, w tym osób najciężej poszkodowanych w wypadkach, w stanie wegetatywnym, po amputacjach
i z poważnymi obrażeniami. Rehabilitacja odbywa się w trybie ambulatoryjnym lub stacjonarnym (w tym z udziałem opiekuna
osoby niepełnosprawnej).
3.1.3. Usługi pozostałe
Usługi świadczone przez spółki w grupie kapitałowej nieprzypisane do wyżej wymienionych obszarów, w tym m. in. usługi
marketingowe oraz najmu i inne usługi wspierające działalność podstawową.
3.2. Wielkość rynku, poziom sprzedaży i perspektywy rynku w podstawowym segmencie
działalności operacyjnej Emitenta
3.2.1 Dochodzenie roszczeń dotyczących umów kredytów waloryzowanych/indeksowanych lub denominowanych do waluty
obcej
3.2.1.1. Wielkość rynku
Precyzyjna liczba umów kredytowych, które dają podstawę do dochodzenia roszczeń jest trudna do określenia ze względu na
rozbieżne informacje pochodzące z różnych źródeł. Zgodnie z raportem NIK, od 2006 r. organy nadzoru bankowego
systematycznie zbierały dane na temat liczby udzielanych kredytów objętych ryzykiem walutowym. W latach 20062017
zostało zawartych ponad 620,3 tys. umów. Biorąc pod uwagę, że na koniec 2005 r. banki posiadały 365,4 tys. obowiązujących
umów kredytów udzielonych w latach wcześniejszych, łączną liczbę umów KORW (kredytów objętych ryzykiem walutowym),
które zostały zawarte od początku aktywności banków w tym zakresie do końca 2017 r., należy szacować na ponad 985,7 tys.
(źródło: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/kredyty-frankowe-panstwo-pozwolilo-bankom-na-zbyt-wiele.html). Należy mieć
na względzie, że spośród wszystkich kredytów powiązanych z walutą obcą, problemy prawne będące przedmiotem działalności
Emitenta dotyczą wyłącznie tych, w których pojawiły się klauzule abuzywne, co pozostawia poza przedmiotem zainteresowania
kredyty udzielane i wypłacane w walucie obcej (kredyty walutowe).
Obecny potencjał rynkowy stanowi liczba kredytów indeksowanych i denominowanych do waluty obcej, o których mowa
powyżej, pomniejszone o sprawy, w których banki zawarły ugody z kredytobiorcami, sprawy zakończone prawomocnymi
wyrokami sądowymi oraz sprawy zawisłe przed sądami powszechnymi.
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Pełnomocniczkę Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Konsumentów, od początku
procesu zawierania ugód do końca lutego 2025 roku, zawarto łącznie ponad 135 000 ugód. W samym 2024 roku zostało
zawartych ponad 44 000 ugód, w tym ponad 16 000 ugód sądowych. Z kolei w ciągu pierwszych dwóch miesięcy 2025 roku
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 9
podpisano 7 397 ugód, z czego 3 579 stanowiły ugody sądowe (źródło:
https://businessinsider.com.pl/gospodarka/podsumowali-ile-banki-oddaly-frankowiczom-kwoty-ida-w-grube-
miliardy/tpzwnmq ).
Według danych, opartych na raportach rocznych ośmiu banków notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych,
opracowanych przez dziennikarzy „Rzeczypospolitej”, na koniec 2024 r. liczba prawomocnych rozstrzygnięć sądowych w
analizowanych bankach wyniosła między 29 000 a 32 000 - w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych i
denominowanych do waluty obcej. Dane te nie uwzględniają wyroków zapadłych przeciwko pozostałym bankom, które nadal
posiadają portfele takich kredytów, ale nie publikują oficjalnych sprawozdań ze swojej działalności, w szczególności Getin Noble
Bank S.A., Deutsche Bank AG, Raiffeisen International AG i Bank BPH S.A. (źródło:
https://wyborcza.biz/biznes/7,147582,31808239,aneta-domagalska-wiewiorowska-dla-wyborcza-biz-mam-obawy-ze.html).
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Pełnomocniczkę Ministerstwa Sprawiedliwości, na koniec 2024 r. toczyło się
ponad 204 000 postępowań sadowych w sprawach frankowych, zainicjowanych przez kredytobiorców i około 50 000
postępowań banków, głównie o zapłatę z tytułu udzielonego kapitału kredytu. (źródło:
https://wyborcza.biz/biznes/7,147582,31808239,aneta-domagalska-wiewiorowska-dla-wyborcza-biz-mam-obawy-ze.html).
Dochodzenie roszczeń z kredytów indeksowanych i denominowanych do waluty obcej jest możliwe zarówno w trakcie
wykonywania tej umowy (kredyty czynne), jak i po jej wygaśnięciu (kredyty spłacone).
Według danych Biura Informacji Kredytowej szacuje się, że na koniec marca 2025 spłaconych zostało ok. 400 000 kredytów
indeksowanych i denominowanych do waluty obcej (źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Mniej-spraw-frankowych-
trafilo-do-sadow-w-2024-r-niz-rok-wczesniej-8918041.html). Pierwotnie przedstawiciele sektora bankowego zakładali, że tylko
10% frankowiczów posiadających spłacone zobowiązania zdecyduje się skierować sprawę na drogę sądową. Tymczasem z
kwartału na kwartał odsetek zainicjowanych postępowań sądowych dot. kredytów spłaconych sukcesywnie wzrasta. W
Sprawozdaniu z 2024 r. mBank S.A. wskaz, że w ostatnim kwartale minionego roku przekroczona została symboliczna granica
i połowa nowych pozwów frankowych dotyczyła spłaconych umów. (źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Liczba-
pozwow-frankowych-w-bankach-2024-r-8916419.html).
Emitent wskazuje, że w ostatnim czasie zaobserwował wzmożone zainteresowanie dochodzeniem roszczeń przez
kredytobiorców posiadających kredyty hipoteczne powiązane z kursem Euro. W tego typu sprawach mechanizm pozwalający
bankowi na przeliczenie kapitału i rat kredytowych jest tożsamy, jak w sprawach powiązanych z kursem franka szwajcarskiego.
Podobnie będzie wyglądał zakres zgłoszonych roszczeń, które będą obejmowały, w przypadku kredytów czynnie spłacanych,
roszczenia o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej oraz roszczenia o zapłatę dotychczas uiszczonych rat. W przypadku
natomiast kredytów spłaconych, konsumentowi będzie przysługiwało roszczenie o zapłatę. Emitent wskazuje, że
zainteresowanie tej grupy kredytobiorców może zwiększyć potencjał przychodowy, gdyż, według dostępnych danych, portfel
kredytów powiązanych z kursem Euro może liczyć około 65 tys. umów. Jednocześnie Emitent wskazuje, że roszczeń od banku
mogą dochodz zarówno kredytobiorcy z czynnymi, jak i spłaconymi kredytami ródło:
https://businessinsider.com.pl/finanse/kredyty-w-euro-dolaczaja-do-hipotek-frankowych-kolejny-problem-bankow/rvn7c7x).
3.2.1.2. Kontrakty oraz postępowania sądowe w segmencie bankowym w zakresie konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt
denominowany lub indeksowany do waluty franka szwajcarskiego
Po rekordowych wolumenach kontraktów zawartych w latach 2022-2023, w roku 2024 spółki z Grupy Kapitałowej VOTUM
powróciły do poziomu z lat 2019-2021, tj. przeszło 8 tysięcy spraw. W reakcji na ograniczenie liczby przekazów medialnych
stymulujących sprzedaż w latach 2022-2023, a związanych z kluczowymi orzeczeniami Sądu Najwyższego i TSUE, Spółki z GK
VOTUM wprowadziły szereg rozwiązań, które umożliwiły dalszą penetrację rynku na poziomie z lat wcześniejszych i kontynuację
tej perspektywy na lata 2025-2026 na podobnym poziomie. Pierwszym działaniem w tym obszarze było stworzenie
dedykowanej oferty dla kredytobiorców posiadających kredyty spłacone, która została wdrożona w lutym 2024 r. Ofertę
wyróżniała obniżona opłata wstępna. W skali całego roku 2024 taką ofertę wybrało blisko 14% klientów, przy czym ogólna liczba
kredytobiorców, którzy zdecydowali się na współpracę z GK VOTUM, a posiadają kredyty spłacone, jest wyższa, gdyż część z
nich, z uwagi na korzystniejszą dla siebie proporcję opłaty wstępnej i success fee do kwoty udzielonego kredytu, zdecydowała
się na inne warianty umów. Ze względu na rosnący udział kredytów spłaconych, Emitent podejmuje dalsze działania dla
podniesienia atrakcyjności oferty skierowanej do tej grupy klientów.
Mając na względzie penetrację rynku zbliżającą się do 50% można przyjąć, że najbardziej zdeterminowani klienci podjęli już
decyzję. Jednym z czynników powodujących opór kolejnych grup klientów jest wysoka, w ich ocenie, bariera cenowa w zakresie
opłaty wstępnej. Wychodząc naprzeciw ich oczekiwaniom, w ofercie GK VOTUM w kwietniu 2024 r. pojawił się wariant umowy
o kilkukrotnie niższej niż do tej pory opłacie inicjacyjnej wynoszącej w tym wypadku 400 PLN. Można zaobserwować rosnące
zainteresowanie tym wariantem i, o ile w drugim i trzecim kwartale oscylowało ono w okolicach 15% zawieranych umów, o tyle
w czwartym kwartale poziom ten wzrósł do 27%.
Poza czynnikami dotyczącymi warunków oferty skierowanej przez Spółki z Grupy Kapitałowej VOTUM do kredytobiorców, na
utrzymanie zainteresowania pozywaniem banków wpływają czynniki ogólnorynkowe, w szczególności takie, jak masowe akcje
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 10
banków w zakresie wezwań do zapłaty kredytobiorców z obawy o przedawnienie roszczeń banków o rozliczenie kapitału, a
także perspektywa przyspieszenia postępowań na skutek zmian ustawowych. W ocenie Emitenta, szeroko prowadzona akcja
oferowania ugód kredytobiorcom frankowym nie ogranicza istotnie perspektyw utrzymania dotychczasowych poziomów
sprzedaży ze względu na ograniczony zakres jej adresatów i w znaczącej większości przypadków istotnie gorsze finansowo
warunki niż w przypadku wygranej w sądzie.
W minionych latach znaczący wpływ na liczbę pozyskiwanych kontraktów miało rosnące zainteresowanie tematem w mediach.
Spółki z Grupy Emitenta dzięki ugruntowanej pozycji eksperta w dalszym ciągu będą beneficjentami tego trendu, jednakże
dywersyfikacja terytorialna umożliwia w rosnącym stopniu docieranie do klientów preferujących tradycyjny model obsługi.
Pomimo pojawiających się sygnałów o spadającej liczbie nowych powództw ze strony kredytobiorców przeciwko bankom
w sprawach kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF, dla Grupy Kapitałowej VOTUM rok 2024 był pod tym
względem rekordowy. Spółki z Grupy Kapitałowej VOTUM doprowadziły do wytoczenia 13 136 powództw, co stanowiło wzrost
o 32% r/r.
Do dnia bilansowego klienci z grupy Emitenta uzyskali ponad 26,5 tys. rozstrzygnięć sądów I instancji, z czego korzystnych było
97,5 %. Wyroki oddalające oraz stwierdzające zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej średnim kursem NBP podlegały
zaskarżeniu w toku instancji. Na przestrzeni ostatnich 3 lat można zaobserwować wyraźną tendencję przyrostu liczby wyroków
I instancji w poszczególnych latach.
2082
6016
10 995
9180
9895
13136
0
2000
4000
6000
8000
10000
12000
14000
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba spraw sądowych - wytoczone powództwa
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 11
*Dane zostały ustalone na dzień 27.02.2025 r., w przypadku uprawomocnienia się wyroku, dane mogą ulec zmianie.
Do dnia bilansowego klienci z grupy Emitenta uzyskali blisko 7,5 tysiąca rozstrzygnięć sądów II instancji, z czego korzystnych
było ponad 99 %. Wyroki oddalające oraz stwierdzające zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej średnim kursem NBP
podlegały zaskarżeniu nadzwyczajnymi środkami zaskarżenia (skarga kasacyjna). Na przestrzeni ostatnich 5 lat można
zaobserwować wyraźną tendencję przyrostu liczby wyroków II instancji w poszczególnych latach.
981
112
4
20
Liczba wyroków I instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2021
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej śr.
kursem NBP
Oddalenie powództwa
5923
209
59
128
Liczba wyroków I instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2022
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej
śr. kursem NBP
Oddalenie powództwa
9538
71
57
248
Liczba wyroków I instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2024
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej
śr. kursem NBP
Oddalenie powództwa
9216
192
76
267
Liczba wyroków I instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2023
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej
śr. kursem NBP
Oddalenie powództwa
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 12
*Dane zostały ustalone na dzień 27.02.2025 r., w przypadku uprawomocnienia się wyroku, dane mogą ulec zmianie.
Przy aktualnej skuteczności procesowej oraz atrakcyjnej ofercie cenowej jednym z głównych czynników mogących ograniczać
skłonność kredytobiorców do dochodzenia swoich praw jest długotrwałość procesów sądowych. Pomimo obserwacji
symptomów przyspieszenia procesów na skutek reformy z 2019 roku, obejmującej właściwość sądów, postępującej cyfryzacji
sądów (rozprawy zdalne), wypracowania jednolitych linii orzeczniczych oraz zmniejszenia liczby posiedzeń i środków
dowodowych w związku z dominacją teorii nieważności w orzecznictwie, stan ten wciąż można określić jako niezadowalający.
38
12
2
Liczba wyroków II instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2021
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli
przeliczeniowej śr. kursem NBP
884
56
3
9
41
Liczba wyroków II instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2022
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej
śr. kursem NBP
Oddalenie powództwa
Uchylenie
2653
34
4
18
77
Liczba wyroków II instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2023
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej
śr. kursem NBP
Oddalenie powództwa
Uchylenie
3556
13
7
21
34
Liczba wyroków II instancji z podziałem na
rozstrzygnięcia w roku 2024
Nieważność
Odfrankowienie
Zastąpienie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej
śr. kursem NBP
Oddalenie powództwa
Uchylenie
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 13
*Próba wykonana na podstawie wyroków prawomocnych i nieprawomocnych zapadłych w roku 2023 w sprawach klientów
Grupy Kapitałowej Votum. Dane na dzień 08.03.2024 r.
*Próba wykonana na podstawie wyroków prawomocnych i nieprawomocnych zapadłych w roku 2024 w sprawach klientów
Grupy Kapitałowej Votum. Dane na dzień 17.02.2025 r.
Bez względu na ewentualne skutki wdrożenia kolejnych projektowanych rozwiązań ustawowych w tym obszarze, w roku 2024
Emitent zaobserwował nowe trendy, które będą miały istotny wpływ na czas trwania postępowań, a tym samym perspektywy
wyników oraz dalszego rozwoju działalności związanej z dochodzeniem od banków roszczeń z tytułu kredytów indeksowanych
i denominowanych do waluty obcej.
Przez lata banki stosowały utrwaloną praktykę apelowania od wyroków I instancji, która w coraz większym stopniu była
oderwana od rzeczywistych perspektyw na zmianę treści skarżonego wyroku. W ocenie Emitenta działania te były nakierowane
głównie na zniechęcenie kredytobiorców do podejmowania aktywności procesowej i zwiększenia tym samym skłonności do
zawierania ugód na warunkach finansowych istotnie odbiegających od zaspokojenia uzasadnionych roszczeń kredytobiorców.
Praktyki te mogły budzuzasadnione wątpliwości nie tylko w zakresie instrumentalnego stosowania środków prawnych, ale
również kryterium gospodarności w kontekście znaczących nakładów finansowych na prowadzenie sporów, których przegranie
było prawdopodobne w stopniu bliskim pewności. W roku 2024 można było zaobserwować w praktyce poszczególnych banków
9%
20%
34%
38%
Czas trwania postępowania w I instancji*
do 6 mcy do 12 mcy
do 24 mcy powyżej 24 m-cy
6%
43%
50%
1%
Czas trwania postępowania w II instancji*
do 6 mcy do 12 mcy
do 24 mcy powyżej 24 m-cy
12%
22%
27%
38%
Czas trwania postępowania w I instancji*
do 6 mcy do 12 mcy
do 24 mcy powyżej 24 m-cy
2%
13%
71%
14%
Czas trwania postępowania w II
instancji*
do 6 mcy do 12 mcy
do 24 mcy powyżej 24 m-cy
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 14
pojedyncze wyłomy, które w ostatnich miesiącach nabierają znaczącej skali i zdają się wyznaczać nowe tendencje, które mogą
skutkować znaczącym skróceniem postępowań sądowych.
3.2.1.3. Ugody w segmencie bankowym w zakresie konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt denominowany lub indeksowany
do waluty franka szwajcarskiego
Bazując na doświadczeniach działalności w obszarze segmentu odszkodowawczego, w którym również część postępowań
kończyła się zawarciem ugody, Emitent zakładał w swojej strategii możliwość ugodowego zamykania postępowań
konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt denominowany lub indeksowany do waluty franka szwajcarskiego.
Jednoznacznie korzystne dla frankowiczów orzecznictwo sądów krajowych podążających za orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej w coraz większym stopniu skłania banki do dążenia do zamykania spornych spraw poprzez
częściowe uznanie roszczeń w drodze ugody. Na szeroką skalę oferowanie ugód rozpoczęło się w roku 2021 na skutek programu
przygotowanego przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Znacząca dysproporcja pomiędzy skutkami
finansowymi zawarcia takiej ugody a uzyskaniem prawomocnego rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność umowy
kredytowej skutkowała bardzo ograniczonym zainteresowaniem takim rozwiązaniem wśród klientów Emitenta, gdyż w
odróżnieniu od kredytobiorców nie korzystających z profesjonalnego pełnomocnika, posiadali oni pełną zdolność do oceny
warunków finansowych. Innym, obserwowanym przez Emitenta czynnikiem ograniczającym skłonność do ugodowego
zakończenia sporu po stronie konsumentów, były wątpliwości interpretacyjne w zakresie obciążenia świadczeń przyznanych
ugodą podatkiem dochodowym. W roku 2024 ujawniło się szereg uwarunkowań prawnych, które wpłynęły na skłonność
banków do poprawy atrakcyjności finansowej oferowanych przez nie ugód. Do najważniejszych spośród nich należy zaliczyć:
- rozstrzygnięcie TSUE odmawiające bankom prawa do pobierania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i innych tego rodzaju
świadczeń od kredytobiorcy,
- rozstrzygnięcia TSUE istotnie zwiększające koszty odsetek ustawowych należnych kredytobiorcom za czas trwania procesu
sądowego (brak konieczności składania przed sądem oświadczenia o świadomości skutków prawnych nieważności umowy, a
także uznanie, że oświadczenie banku o potrąceniu nie przerywa biegu przedawnienia),
- rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wskazujące na trzyletni termin przedawnienia roszczeń banku o rozliczenie kapitału,
- wydanie interpretacji podatkowych wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, wskazujących na brak podstaw
do zapłaty podatku dochodowego.
Na skutek powyższych okoliczności Emitent odnotował istotny wzrost skuteczności w negocjowaniu warunków ugód, które
zostały zaakceptowane przez jego klientów jako wystarczająco atrakcyjna alternatywa dla dalszego prowadzenia sporu
sądowego.
104
155
263
412
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
IQ IIQ IIIQ IVQ
Liczba spraw, do których odnotowano wpływ świadczenia głównego po wyroku I
instancji
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 15
3.2.1.4. Perspektywy rynku
Mając na względzie, że grupa odbiorców usługi spółek z grupy Emitenta jest grupą zamkniętą, perspektywy rynku determinuje
poziom jego penetracji czynnikami określonymi w punkcie 3.3.1.1 a także kształtowanie się popytu w grupie kredytobiorców
kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty obcej (zarówno czynnych, jak i spłaconych), którzy nie podjęli dotąd
żadnych działań prawnych zmierzających do usunięcia skutków abuzywnych zapisów umownych. Do czynników kształtujących
popyt należą: ocena atrakcyjności oferty spółek z grupy Emitenta na tle otoczenia rynkowego, atrakcyjność ofert ugodowych
ze strony banków oraz utrzymanie umowy w mocy wobec niechęci do podejmowania jakichkolwiek działań w kierunku ich
podważania.
Spółki z Grupy Kapitałowej VOTUM posiadają największy udział w reprezentacji kredytobiorców kredytów indeksowanych lub
denominowanych do waluty obcej wśród wszystkich podmiotów działających w tym obszarze na polskim rynku. Pozycja lidera
jest potwierdzona zarówno wolumenem prowadzonych spraw, zapadłych wyroków, jaki i statusem ekspertów
o rozpoznawalnej coraz powszechniej marce. Przewagi te pozwalają docierać nie tylko do kredytobiorców obsługujących
czynne kredyty i motywowanych do dochodzenia unieważnienia umowy materializującym się ryzykiem kursowym i wzrostu
stóp procentowych, ale wnież do kredytobiorców, którzy już spłacili swoje zadłużenie i jak dotąd stanowili mniej aktywną
grupę kliencką. Spółki z Grupy Kapitałowej VOTUM oferują swoje usługi tej grupie kredytobiorców efektywniej na tle rynku,
dzięki aktywnej komunikacji produktu, poleceniom dotychczasowych klientów, których spory zostały zakończone sukcesem,
a także dedykowanym warunkom umownym obniżającym próg opłaty wstępnej.
3.2.1.4. 1. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Kolejnym istotnym czynnikiem kształtującym perspektywy rynku jest wyraźny trend prokonsumencki w orzecznictwie sądów
krajowych i TSUE, które jednoznacznie wzmacniają pozycję konsumentów.
W oparciu o bieżącą analizę wyroków zapadających w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Emitent wskazuje, że w
dalszym ciągu mają one wpływ na orzecznictwo krajowe, rozstrzygając zagadnienia budzące wątpliwości i rozbieżności prawne.
Wśród najważniejszych zagadnień prawnych wymagających standaryzacji należy wskazać: możliwość dochodzenia przez bank
roszczeń waloryzacji kwoty udostępnionego kapitału od banku, termin, od którego powinny być liczone ustawowe odsetki za
opóźnienie na rzecz konsumentów, dochodzenie roszczeń z tytułu abuzywności warunków umowy kredytu hipotecznego
przeznaczonego na zakup nieruchomości mieszkalnej wykorzystywanej na wynajem oraz istotne zagadnienie w zakresie
możliwości skorzystania przez bank z zarzutu zatrzymania.
4
14
25
37
56
91
101
255
207
279
934
2185
0
500
1000
1500
2000
2500
IQ IIQ IIIQ IVQ
Liczba ugód zawartych w sprawach CHF w ujęciu kwartalnym
2022 2023 2024
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 16
W ocenie Emitenta wydane rozstrzygnięcia już oddziałują na zapadające w sądach powszechnych orzeczenia, co sprzyja
eliminacji powstałych wątpliwości oraz wpływa na dynamikę prowadzenia spraw oraz ich rozliczenia.
3.2.1.4. 1. 1. Roszczenia o waloryzację kwoty udzielonego kapitału
Po nieudanej próbie przeforsowania przez sektor bankowy roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z kapitału, które po
wyroku TSUE w sprawie Państwa Dziubak były zgłaszane przeciwko konsumentom, banki zmieniły strategię oraz narrację,
opierając swoje roszczenia o waloryzację udostępnionego kapitału jako urealnienie jego wartości.
Wyrok TSUE w sprawie C-520/21 wydany w dniu 15.06.2023 r. rozwiał wszelkie wątpliwości w zakresie możliwości dochodzenia
przez banki roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z kapitału. Jednakże po jego wydaniu, banki wskazały, że wyrok TSUE
nie pozbawia możliwości dochodzenia od kredytobiorców urealnienia wartości udostępnionego kapitału, co skutkowało
formułowaniem roszcz opartych o jego waloryzację. Skala formułowanych roszczeń spowodowała, że Sąd Okręgowy w
Warszawie zdecydował się na skierowanie kolejnego pytania prejudycjalnego, obejmującego swoim zakresem roszczenia
oparte stricte o waloryzację, w brzmieniu:
„Czy w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej
obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz zasady skuteczności,
równoważności i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa
krajowego, zgodnie z którą bank poza zwrotem kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatą
ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty ma prawo żądać od konsumenta także rekompensaty
polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po
wypłaceniu kapitału kredytu [konsumentowi]?”
Trybunał postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. w sprawie C-488/23 jednoznacznie wskazał, że:
Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków
w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: w kontekście uznania za nieważną w całości umowy
kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała
nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa
państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału
wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty,
rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły
nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi.
W treści postanowienia Trybunał wskazał, że przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, które daje
bankowi możliwość domagania się od kredytobiorcy oprócz zwrotu kwoty kapitału, także rekompensaty polegającej na jego
sądowej waloryzacji.
Tym samym TSUE w swoich orzeczeniach pozbawił banki możliwości domagania się od kredytobiorców wyrównania strat w
postaci dodatkowych roszczeń związanych z bezumownym korzystaniem z kapitału lub waloryzacji. Wydane orzeczenie
wpłynęło z kolei na zainteresowanie kolejnej grupy kredytobiorców frankowych dochodzeniem swoich roszczeń w sądzie.
Emitent wskazuje jednocześnie, że sektor bankowy poddał weryfikacji przyjętą strategię i banki, w sporach z frankowiczami,
wycofują się z roszczeń o waloryzację albo roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z kapitału. Nie rezygnują one natomiast
z roszczeń o zwrot udostępnionego kapitału. Zagadnienie pozywania kredytobiorców o zwrot udostępnionego kapitału jest
konsekwencją przyjęcia jako wiążącej teorii dwóch kondycji, zgodnie z którą każda ze stron ma swoje niezależne roszczenie
względem siebie. Dodatkowo, sektor bankowy jest motywowany podjęciem działań zmierzających do zabezpieczenia swojego
kapitału przed upływem okresu przedawnienia.
3.2.1.4. 1. 2. Brak konieczności złożenia oświadczenia o świadomości skutków nieważności umowy kredytowej – termin
wymagalności roszczeń
W sprawach frankowych zagadnienie terminu wymagalności roszczeń stało się istotne, w szczególności po uchwale Sądu
Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. sygn. III CZP 6/21, w której wskazano, że termin wymagalności roszczenia konsumenta należy
powiązać z dniem, w którym konsument złoży przed sądem oświadczenie, że jest świadomy skutków nieważności umowy
kredytowej oraz godzi się na powstałe w wyniku takiego wyroku konsekwencje. Wydana uchwała była dla konsumentów
krzywdząca, gdyż jej praktyczne skutki sprowadzały się do skrócenia okresu, za jaki mogły być naliczane ustawowe odsetki za
opóźnienie, które przy aktualnych stopach procentowych wynos średnio od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.
Dodatkowo argumentacja płynąca z treści wspomnianej uchwały sprawiła, że sądy zaczęły odbierać od kredytobiorców
oświadczenia o skutkach nieważności, co znacząco wpłynęło na wydłużenie postępowań sądowych.
W ocenie Emitenta takie stanowisko i przyjęta argumentacja przez Sąd Najwyższy była sprzeczna z treścią dyrektywy 93/13
oraz jej celem, którym jest maksymalna ochrona konsumenta w sporze z przedsiębiorcą.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 17
Wątpliwości prawne oraz rozbieżności w orzecznictwie sprawiły, że Sąd Okręgowy w Warszawie skierował do Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne, wskazując na konieczność ustalenia:
Czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków
w umowach konsumenckich oraz zasady skuteczności i równoważności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na
przeszkodzie wykładni sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą:
1. konsument nie może skutecznie dochodzić od przedsiębiorcy roszczeń wynikających z zawarcia w umowie nieuczciwych
warunków dopóki nie złoży oświadczenia, że nie zgadza się na utrzymanie w mocy nieuczciwych warunków umownych, zgadza
się na wyłączenie ich stosowania oraz rozumie i akceptuje wynikające z tego konsekwencje, obejmujące potencjalnie
nieważność całej umowy,
2. konsument nie może skutecznie dochodzić od przedsiębiorcy zwrotu świadczenia nienależnego spełnionego na podstawie
nieuczciwych warunków umownych, dopóki nie złoży powyższego oświadczenia,
3. roszczenie konsumenta o zwrot świadczenia nienależnego spełnionego na podstawie nieuczciwych warunków umownych
nie jest wymagalne, dopóki nie złoży powyższego oświadczenia,
4. przedsiębiorca nie ma wobec konsumenta obowiązku zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia, dopóki nie zapozna się z powyższym oświadczeniem konsumenta?”
Trybunał w swoim orzeczeniu wskazał jednoznacznie, że:
Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków
w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że:
w kontekście stwierdzenia nieważności w całości zawartej z konsumentem przez instytucję bankową umowy kredytu na zakup
nieruchomości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwy warunek, bez którego nie może ona dalej obowiązywać,
przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą skutki prawne wiążące się ze
stwierdzeniem nieważności owej umowy w całości uzależnione od spełnienia przez tego konsumenta warunku
zawieszającego, by ów konsument przed sądem krajowym złożył oświadczenie, w drodze którego wskaże, po pierwsze, że nie
wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie, że jest świadomy, z jednej strony, iż nieważność wspomnianego
warunku pociąga za sobą stwierdzenie nieważności umowy kredytu na zakup nieruchomości, a z drugiej strony skutków tego
stwierdzenia nieważności, oraz po trzecie, że wyraża zgodę na stwierdzenie nieważności tej umowy.”
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że Dyrektywa 93/13 dotycząca nieuczciwych warunków umownych,
wyklucza krajowe przepisy, które uzależniają skutki prawne nieważności umowy zawierającej nieuczciwy warunek od złożenia
przez konsumenta przed sądem oświadczenia o świadomości skutków stwierdzenia nieważności umowy kredytowej. Takie
działanie osłabiałoby ochronę konsumenta zagwarantowaną w Dyrektywie 93/13.
Jednocześnie należy podkreślić, że stanowisko wyrażone przez TSUE ma także praktyczny wymiar dla kredytobiorców, gdyż po
pierwsze wpływa na dynamikę postępowań, ponieważ usuwa konieczność odebrania przez sąd oświadczeń od konsumentów.
Po drugie, termin wymagalności nie będzie łączony z koniecznością złożenia przez konsumenta wspomnianego oświadczenia,
a będzie liczony od upływu terminu z wezwania do zapłaty lub złożenia w banku reklamacji. W tym wypadku orzeczenie
Trybunału przełoży się na wyższe wartości zasądzanych ustawowych odsetek za opóźnienie, które otrzymają konsumenci po
zakończeniu postępowania sądowego.
3.2.1.4. 1. 3. Kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości przeznaczonej na wynajem
Emitent wskazuje, że Trybunał wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. w sprawie C-347/23 rozstrzygnął kolejne zagadnienie
prawne, które wymagało ujednolicenia w zakresie zapadających orzeczeń w przedmiocie zakupu nieruchomości dedykowanej
na wynajem. W takich sprawach sądy często oddalały powództwa kredytobiorców z uwagi na to, że zakupiona nieruchomość
nie była wykorzystywana na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, tylko na cele inwestycyjne, co prowadziło do pozbawienia
kredytobiorcy statusu konsumenta. Brak statusu konsumenta uniemożliwiał stronie ochronę wynikającą z Dyrektywy 93/13 i
nie dawał możliwości skorzystania z wypracowanej linii orzeczniczej Trybunału.
W jednej ze spraw Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę, w której kredytowana nieruchomość został przeznaczona
na wynajem, powziął wątpliwości w przedmiocie możliwości zastosowania ochrony przewidzianej w dyrektywy 93/13
i skierował do Trybunału pytanie prejudycjalne, zmierzające do wyjaśnienia:
„Czy art. 2 lit. b) i c) dyrektywy Rady [93/13] należy interpretować w ten sposób, że osobę fizyczną, która zawiera umowę
kredytu hipotecznego w celu pozyskania środków na nabycie jednego lokalu, który ma zostać przeznaczony do odpłatnego
najmu (buy-to-let), należy uznać za »konsumenta« w rozumieniu tej dyrektywy?”
Trybunał, rozstrzygając przedmiotowe zagadnienie, wskazał, że:
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 18
„Artykuł 2 lit. b) dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach
konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że:
osoba fizyczna, która zawiera umowę kredytu hipotecznego w celu sfinansowania zakupu jednej nieruchomości mieszkalnej
w celu odpłatnego oddania jej w najem, wchodzi w zakres pojęcia „konsumenta” w rozumieniu tego przepisu, jeśli owa osoba
fizyczna działa w celach niezwiązanych z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Okoliczność, że rzeczona osoba fizyczna
usiłuje osiągać dochody z zarządzania tą nieruchomością, nie może sama w sobie prowadzić do wyłączenia tej osoby z zakresu
pojęcia „konsumenta” w rozumieniu wspomnianego przepisu.”
W ocenie Emitenta skutki wydanego orzeczenia wpłyną na zwiększenie skali spraw, w których realnie będzie można podjąć
działania prawne zmierzające do stwierdzenia nieważności umowy kredytowej. Dodatkowo, wydane rozstrzygniecie
z pewnością wpłynie na ujednolicenie orzecznictwa w sprawach, gdzie kredytowana nieruchomość została przeznaczona na
wynajem.
3.2.1.4. 1. 4. Zarzut zatrzymania
Problematycznym zagadnieniem w przedmiocie spraw frankowych okazał się również zarzut zatrzymania, który jest możliwy
do zastosowania w przypadku umowy o charakterze wzajemnym. W doktrynie prawa powstał spór co do tego, czy umowa
kredytu ma charakter wzajemny, czy też nie. Dodatkowo na tle spraw frankowych, powstała wątpliwość, czy zarzut zatrzymania
może być wykorzystywany w sporach z konsumentami, gdyż z jego zastosowaniem należy łączyć dwa skutki.
Pierwszy dotyczy wstrzymania naliczania odsetek. Skuteczne złożenie przez bank zarzutu zatrzymania sprawia, że odsetki
naliczają się od daty wymagalności do daty skutecznego złożenia zarzutu zatrzymania. W tym przypadku mamy do czynienia z
zamkniętym okresem, za jaki naliczane odsetki ustawowe za opóźnienie. Przy sprawach frankowych, gdzie wartość
przedmiotu sporu często przekracza 100 000 zł, zarzut ten znacząco ograniczał rekompensatę w postaci wartości zasądzonych
odsetek za opóźnienie.
Z drugiej strony, uwzględnienie przez sąd zarzutu zatrzymania wpływało na zakres i sposób rozliczenia się stron nieważnej
umowy kredytowej. Dopóki bowiem klient nie zaspokoi roszczenia banku w postaci zwrotu kwoty udzielonego kredytu, bank
nie zrealizuje roszczeń zasądzonych w wyroku sądu.
Rozwiązaniem pozwalającym rozliczyć umowę kredytu oraz zakończyć spór z bankiem była możliwość skorzystania z zarzutu
potrącenia lub zawarcia z bankiem porozumienia kompensacyjnego pozwalającego na kompleksowe rozliczenie stron
nieważnej umowy kredytowej.
Powstałe wątpliwości prawne oraz wpływ na przebieg postępowań sądowych i łączące się z tym trudności sprawiły, że Sąd
Okręgowy w Krakowie zdecydował się skierować do TSUE zagadnienia prejudycjalne zmierzające do ustalenia:
Czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13] należy interpretować w ten sposób, że przywołane przepisy ze względu na
zasadę braku związania konsumenta nieuczciwymi warunkami umownymi (art. 6 ust. 1 dyrektywy [93/13]) oraz zasadę
skutecznej ochrony konsumenta (art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13]) sprzeciwiają się orzecznictwu krajowemu zezwalającemu na
odsunięcie w czasie możliwości realizacji przez konsumenta skutków restytucyjnych związanych ze stwierdzeniem nieuczciwego
charakteru warunku znajdującego się w umowie zawartej z konsumentem przez przedsiębiorcę przez zastrzeżenie, że spełnienie
świadczenia zasądzonego od przedsiębiorcy na rzecz konsumenta powinno nastąpić za jednoczesnym zaofiarowaniem przez
konsumenta zwrotu świadczenia otrzymanego od przedsiębiorcy przez konsumenta albo zabezpieczeniem roszczenia
przedsiębiorcy o zwrot tego świadczenia?”
W swoim rozstrzygnięciu z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie C-424/22 Trybunał wskazał, że
„Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków
w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa
krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową z konsumentem umowy
kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez instytucję na
prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot,
które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego
charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu
całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od
spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy.
W ocenie Emitenta wskazane rozstrzygnięcie Trybunału wykluczyło możliwość powoływania się przez banki na zarzut
zatrzymania. Wydane orzeczenie ma doniosłe znaczenie w zakresie eliminacji ryzyk prawnych, co do wykorzystywania przez
bank tego zarzutu do uniknięcia rozliczeń i wypłaty kwot należnych swoim klientom. Ujednolicenie orzecznictwa poprzez
wyeliminowanie wskazanego zarzutu wpłynie także korzystnie na szybsze i skuteczniejsze rozliczenie swoich roszczeń z
bankiem przez konsumentów.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 19
Jednocześnie wydane rozstrzygnięcie będzie miało, w ocenie Emitenta, znaczący wpływ na kierunek i zakres zapadających
wyroków i uchwał w Sądzie Najwyższym.
3.2.1.4. 1. 5. Przedawnienie roszczeń banków
Newralgicznym zagadnieniem prawnym, które za sprawą powództw banków wybrzmiewa coraz mocniej, jest przedawnienie
roszczeń. Emitent wskazuje, że w tym przypadku nie chodzi już o ustalenie, od kiedy termin przedawnienia rozpoczyna swój
bieg, a rozstrzygnięcie czy sądy powinny odstępować od uwzględniania zarzutu przedawnienia z uwagi na względy słuszności i
zasady współżycia społecznego.
Termin wymagalności roszczeń, z którym łączy się nie tylko datę rozpoczęcia naliczania odsetek, ale również początek biegu
terminu przedawnienia, był rozstrzygany w wielu orzeczeniach Trybunału. Z ich treści jednoznacznie wybrzmiało, że termin ten
nie może być łączony ze złożeniem przez konsumenta oświadczenia o świadomości skutków nieważności umowy kredytowej.
W tym przypadku należy ustalić, z jakim momentem lub czynnością należy powiązać rozpoczęcie biegu przedawnienia.
Zagadnienie to rozstrzygnął Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. III CZP 25/22 wskazał, że bieg
przedawnienia roszczenia banku o zwrot wypłaconych kwot kredytu rozpoczyna się od dnia następującego po dniu, w którym
kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.
Zapadłe rozstrzygnięcie stało się katalizatorem dla działań banków, które w ostatnim kwartale 2024 r. podjęły inicjatywę
pozywania kredytobiorców w celu zabezpieczenia swoich roszczeń przed przedawnieniem.
Skala spraw, w jakiej banki skierowały pozwy przeciwko swoim klientom oraz działania podejmowane przez konsumentów,
którzy powołują się na zarzut przedawnienia roszczeń sprawiło, że sądy coraz częściej rozstrzygają te zagadnienia prawne.
Jednocześnie Emitent wskazuje, że nowelizacja Kodeksu cywilnego z 2018 r. wprowadziła art. 117 (1), który wskazuje, że
w wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia
roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Takie rozwiązanie daje sądom
możliwość odstąpienia od zastosowania zarzutu przedawnienia, jeżeli przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności sprawy i
względy słuszności. Wspomniana regulacja nie wprowadza zatem automatycznego narzędzia pozwalającego sądom odrzucać
zgłoszony zarzut przedawnienia, a raczej daje możliwość, aby przy szczegółowym zweryfikowaniu sprawy, podjąć decyzję o
odstąpieniu od jego zastosowania.
Wątpliwości w tym obszarze wzbudza przyjęte w polskim porządku prawnym rozwiązanie na tle ochrony wynikającej z treści
dyrektywy 93/13, której charakter i cel ma zapewniać pełną i maksymalną ochronę konsumenta w relacji z przedsiębiorcą.
Pojawiające się wątpliwości sądów przy rozstrzyganiu spraw i ocenie okoliczności pozwalających na odstąpienie od
uwzględnienia zarzutu przedawnienia sprawiły, że pod koniec 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie skierował do Trybunału dwa
pytania:
Sprawa C-752/24:
„Czy art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach
konsumenckich oraz zasady skuteczności, proporcjonalności, pewności prawa i prawa do sądu należy interpretować w ten
sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia
roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie umowy, która
stała się nieważna na skutek zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych zostaje przerwany przez wniesienie przez bank
pozwu o zapłatę, który został złożony przed prawomocnym zakończeniem wszczętego wcześniej przez konsumenta procesu o
ustalenie nieważności umowy kredytu?”
Sprawa C-753/24:
„Czy art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach
konsumenckich oraz zasady skuteczności, proporcjonalności, pewności prawa i prawa do sądu należy interpretować w ten
sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają sądowi krajowemu na uwzględnienie
przedawnionego roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie
umowy, która stała się nieważna na skutek zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, jeżeli wymagają tego względy
słuszności lub zasady współżycia społecznego?”
W ocenie Emitenta udzielenie odpowiedzi przez Trybunał w sprawie C-753/24 będzie miało doniosłe znaczenie dla wszystkich
spraw, w których to banki zainicjowały postępowania przeciwko swoim klientom o zwrot udostępnionego kapitału. Zarzut
przedawnienia jest jednym z głównych argumentów podnoszonych przez konsumentów w sporach z bankami. W sprawach
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 20
prowadzonych przez kancelarie prawne wchodzące w skład Grupy Kapitałowej już pojawiły się pierwsze rozstrzygnięcia,
w których sądy przychyliły się do przedstawionej argumentacji prawnej i uwzględniły podniesiony zarzut przedawnienia,
oddalając powództwo banku w zakresie kwoty kapitału, np.:
Wyrok Sądu Okręgowego Lublin z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. I C 13/23
Niedozwolone postanowienia stały się trwale bezskuteczne, co z kolei sprawiło, że powstało po stronie banku roszczenie
o zwrot kwot uiszczonych na podstawie umowy. Roszczenie to ma charakter bezterminowy, a bank na podstawie art. 455 k.c.
może wezwać konsumenta do niezwłocznego spełnienia świadczenia z takim skutkiem, że stan wymagalności roszczenia nastąpi
kolejnego dnia po powołaniu się przez kredytobiorcę na niedozwolony charakter postanowienia, co na podstawie art. 120 § 1
k.c. jest jednoznaczne z rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia. W praktyce zakwestionowanie przez kredytobiorcę
związania niedozwolonym postanowieniem umownym jest najbardziej typowym przypadkiem, gdy można przyjąć, że
konsument odmawia potwierdzenia niedozwolonego postanowienia. Zgodnie z treścią art. 118 k.p.c. jeżeli przepis szczególny
nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z
prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku
kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Mając powyższe na uwadze termin przedawnienia
roszczenia banku o zwrot udostępnionego pozwanej kapitału rozpoczął swój bieg w listopadzie 2018 roku a zakończył swój bieg
z końcem 2021 roku. Pozew przedmiotowy został nadany w dniu 22 grudnia 2022 roku Mając na uwadze powyższe, roszczenie
banku w zakresie żądania zapłaty kwoty 300.000,04 oraz odsetek ustawowych za opóźnienie żądanych od tejże kwoty nie
zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu z uwagi na przedawnienie roszczenia.
Wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie z 19 grudnia 2024 r., sygn. I C 572/24
„Jeśli chodzi o termin przedawnienia roszczenia powoda, to zgodnie z art. 118 k.c. wynosi on trzy lata jako roszczenia
związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zaznaczyć przy tym należy, że nieistotne jest, że źródłem
przedmiotowego roszczenia jest nieważność czynności prawnej. Dla kwalifikacji roszczenia jako związanego z prowadzeniem
działalności gospodarczej w rozumieniu powołanego przepisu nie ma znaczenia prawny charakter leżącego u jego podstaw
zdarzenia może ono być czynnością prawną, czynem niedozwolonym lub jakimkolwiek innym zdarzeniem, nie wyłączając
bezpodstawnego wzbogacenia powstałego na tle relacji, w które uprawniony wchodzi w ramach prowadzonej działalności (zob.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2021 r., III CSKP 34/21; uwagi do art. 118 Kodeksu cywilnego w: Zobowiązania.
Przepisy ogólne i powiązane przepisy Księgi I KC. Tom I. Komentarz pod red. P. Machnikowskiego, Legalis).
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że przedmiotowe roszczenie uległo przedawnieniu 31 grudnia 2023 r. i z datą jako
skierowane przeciwko konsumentom utraciło przymiot zaskarżalności (art. 117 § 21 k.c.). Przenosząc powyższe na grunt
niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że pozwani po raz pierwszy zakwestionowali swoje związanie umową kredytu nr (….) w
piśmie z 1 października 2020 r., na które z kolei powód odpowiedział 6 października 2020 r. Bieg przedawnienia roszczenia
powoda o zwrot kapitału udostępnionego pozwanym na podstawie wspomnianej umowy rozpoczął się zatem najpóźniej
7 października 2020 r.
Trudno bowiem dopatrzyć się w niniejszej sprawie jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby w myśl art. 117(1) k.c. przemawiać
za nieuwzględnieniem tego skutku. W doktrynie podkreśla się, że stosowanie powołanego przepisu nie może osłabiać działania
instytucji przedawnienia, której skutki zostały generalnie zaakceptowane przez ustawodawcę jako słuszne. Korygowanie
działania instytucji przedawnienia z uwzględnieniem kryterium słuszności przez sąd w konkretnej sprawie musi mieć charakter
wyjątkowy. Zawarta w powołanym przepisie konstrukcja ukierunkowanej klauzuli generalnej polega na tym, że swoboda decyzji
sądu o nieuwzględnieniu upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi oprócz
generalnego wymogu kierowania się przez sąd względami słuszności oraz interesem nie tylko obowiązanego, ale
i uprawnionego została dodatkowo ograniczona przez wiele przykładów okoliczności, które sąd powinien rozważyć,
podejmując decyzję. Sąd powinien brać je pod uwagę, dokonując globalnej oceny, czy pominięcie upływu przedawnienia
byłoby w konkretnym stanie faktycznym słuszne (zob. uwagi do art. 117(1) Kodeksu cywilnego w: Zobowiązania. Przepisy ogólne
i powiązane przepisy Księgi I KC. Tom I. Komentarz pod red. P. Machnikowskiego, Legalis). Przenosząc powyższe na grunt
niniejszej sprawy należy zauważyć, że wprawdzie spóźnienie powoda z wytoczeniem niniejszego powództwa w stosunku do daty
upływu przedawnienia było wprawdzie względnie nieduże, ale nastąpiło z jego wyłącznej winy. Jak jwskazano wyżej przy
analizie zarzutu sprzeczności niniejszego powództwa z zasadami współżycia społecznego, powód celowo utrudnia pozwanym
skorzystanie z przysługujących im jako konsumentom praw, starając się odwlec w czasie zaspokojenie ich roszczeń, pomimo iż
w rzeczywistości ma świadomość, że łącząca strony umowa kredytu jest nieważna. Gdyby postawa powoda była inna, tj. gdyby
zaakceptował swoją odpowiedzialność wynikającą z zawarcia z pozwanymi umowy zawierającej niedozwolone postanowienia,
strony najprawdopodobniej już dawno mogłyby dokonać wzajemnego rozliczenia przysługujących im roszczeń restytucyjnych.
W tej sytuacji nie można przyjąć, by zasady słuszności nakazywały nieuwzględnienie w niniejszym przypadku upływu terminu
przedawnienia. Co więcej, takie rozstrzygnięcie wręcz naruszałoby zasady słuszności przez to, że oznaczałoby udzielenie
powodowi ochrony przed negatywnymi skutkami jego własnego nieuczciwego zachowania, czego sąd czynić nie powinien
(turpitudinem suam allegans nemo audiatur). Na koniec dla porządku wypada nadmienić, że wobec skuteczności (…) zarzutu
przedawnienia dochodzonego roszczenia, co jest już wystarczające dla oddalenia powództwa, analiza trzeciego
z podniesionych przez pozwanych zarzutów, tj. potrącenia, nie była konieczna.”
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 21
3.2.1.4. 2. Orzecznictwo Sądu Najwyższego
Emitent poddaje analizie prawnej również orzecznictwo krajowe, w szczególności wyroki Sądu Najwyższego, które ma istotne
oddziaływanie na rozstrzygnięcia sądów powszechnych. W tym przedmiocie warto wskazać na kilka istotnych rozstrzygnięć,
które miały miejsce w ostatnich miesiącach.
Uchwałą z 22 kwietnia 2024 r. w sprawie III CZP 25/22 Sąd Najwyższy przeciął wszelkie wątpliwości w przedmiocie zagadnień
frankowych, które wymagały ujednolicenia i zajęcia stanowiska. Treść uchwały rozstrzygnęła następujące zagadnienia prawne:
Zastąpienie niedozwolonych postanowień: W przypadku uznania postanowienia umowy kredytu odnoszącego się do
sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można go zastąpić innym sposobem wynikającym
z przepisów prawa lub zwyczajów. Oznacza to, że sądy nie mogą wprowadzać do umowy rozliczeń na podstawie
kursów średnich NBP.
Skutki nieważności umowy: Jeśli nie można ustalić wiążącego kursu waluty obcej w umowie kredytu, umowa nie
wiąże stron także w pozostałym zakresie, co prowadzi do stwierdzenia jej nieważności.
Rozliczenia między stronami: W przypadku nieważności umowy kredytu, każda ze stron ma odrębne roszczenie
o zwrot nienależnie spełnionego świadczenia (tzw. teoria dwóch kondykcji).
Przedawnienie roszczeń banku: Bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot wypłaconych kwot kredytu rozpoczyna
się od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie
postanowieniami umowy.
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału: Sąd Najwyższy jednoznacznie wykluczył możliwość żądania przez
którąkolwiek ze stron wynagrodzenia za korzystanie z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego
świadczenia do chwili opóźnienia w jego zwrocie.
Emitent wskazuje, że stanowisko przedstawione w uchwale Sądu Najwyższego jest w pełni zgodne z dotychczasowym
orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i daje dodatkowe argumenty wzmacniające pozycję konsumentów
w sporach z bankami. Ujednolicenia wymaga kwestia możliwości odstąpienia przez sąd od zastosowania zarzutu przedawnienia
roszczeń, szczegółowo opisana w poprzedniej części raportu.
Istotne uchwały Sądu Najwyższego zapadły również w przedmiocie zarzutu zatrzymania, który wcześniej był przedmiotem
rozważań TSUE w sprawie C-424/22. W tym zakresie Sąd Najwyższy wydał trzy uchwały:
- z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. III CZP 31/23 wskazując, że bankom nie przysługuje prawo zatrzymania w sytuacji, gdy możliwe
jest potrącenie wzajemnych wierzytelności stron wynikających z unieważnienia umowy kredytu,
- z dnia 28 lutego 2025 r. sygn. III CZP 126/22 wskazująca, że umowa kredytu bankowego jest umową wzajemną w rozumieniu
art. 487 § 2 kodeksu cywilnego,
- z dnia 5 marca 2025 r. sygn. III CZP 37/24, która wprost wskazała, że w razie dochodzenia od banku zwrotu świadczenia
spełnionego na podstawie umowy kredytu, która okazała się niewiążąca, bankowi nie przysługuje prawo zatrzymania na
podstawie art. 496 w zw. z art. 497 k.c.
Mnogość uchwał może wprowadzać pewną dezorientację, w szczególności, jeżeli wziąć pod uwagę treść i kierunek orzeczenia
TSUE w sprawie C-424/22. Przede wszystkim Sąd Najwyższy dążył do uproszczenia prowadzenia sporów o kredyty powiązane z
waluta obcą, wskazując w pierwszej uchwale, że jeżeli strona może skorzystać z zarzutu potrącenia, który pozwoli od razu
rozliczyć strony nieważnej umowy kredytowej, powinna skorzystać z niego w pierwszej kolejności. W uchwale tej nie
przesądzono jednak o charakterze prawnym umowy kredytu.
To zagadnienie zostało rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w kolejnej uchwale, gdzie wprost wskazano, że umowa o kredyt jest
umową wzajemną. Takie stanowisko sprawiło, że zastosowanie zarzutu zatrzymania jest możliwe w spornych sprawach. Bez
zapoznania się z treścią uchwały trudno wskazać, co skłoniło Sąd Najwyższy do takiego stanowiska, jednakże w zakresie
rozstrzygnięcia TSUE w przedmiocie zarzutu zatrzymania i wyeliminowania jego negatywnych dla konsumenta skutków, podjęta
uchwała nie będzie miała wpływu na przebieg postępowań sądowych.
W ocenie Emitenta przyjęta treść uchwały może mieć pozytywny wymiar w zakresie spraw, w których to konsumenci zostali
pozwani przez bank. O ile możemy postawić tezę, że banki nie będą mogły skutecznie skorzystać z zarzutu zatrzymania
w sprawach wszczętych przez konsumentów, w przypadku sporów, w których bank pozwał konsumenta, można wskazać, że
konsument będzie mógł skorzystać z zarzutu zatrzymania.
Powyższą tezę uzasadnia również ostatnia uchwała Sądu Najwyższego, która wprost wskazuje, że bank w sporze
z konsumentami nie może skorzystać z zarzutu zatrzymania. Ostatnie stanowisko Sądu Najwyższego jest w pełni zgodne
z argumentacją wskazaną przez Trybunał.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 22
W przedmiocie rozstrzygnięć Sądu Najwyższego Emitent wskazuje również na istotną uchwałę z dnia 19 września 2024 r. sygn.
III CZP 5/24 w sprawie kredytobiorców Getin Noble Bank S.A. w upadłości. Zgodnie z treścią zapadłej uchwały, postępowanie
sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu,
prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność,
która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe,
a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.
Jest to ważna informacja dla wszystkich kredytobiorców wskazanego banku, gdyż po ogłoszeniu upadłości postępowania
sądowe były zawieszane, co powodowało, że klienci nie mogli licz na zakończenie swojej sprawy. Treść uchwały daje
podstawy do podjęcia przez sąd postępowania w przedmiocie roszczenia o ustalenie nieważności umowy kredytowej, której
pozytywne rozstrzygnięcie stwarza możliwość wykreślenia hipoteki i zwolnienia nieruchomości spod tego zabezpieczenia.
Emitent wskazuje, że sądy przyjęły pozytywnie treść uchwały i podjęły postępowania w zakresie roszczeń dotyczących ustalenia
nieważności umowy kredytowej.
3.2.1.4. 3. Projekt ustawy frankowej
Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw
dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.
Głównym celem i założeniem projektu jest przede wszystkim wsparcie wymiaru sprawiedliwości i pomoc sądom
w szybszym i sprawniejszym rozstrzyganiu spraw powiązanych z kursem franka szwajcarskiego.
Ministerstwo wskazuje, że głównym celem ustawy jest stworzenie takich norm prawnych, które umożliwią szybsze
rozpoznawanie spraw dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Rozwiązania
zaproponowane przez resort mają na celu:
1) rozładowanie zatorów sądowych wynikających z masowego wpływu spraw frankowych do sądów;
2) zabezpieczenie konstytucyjnego prawa obywateli do rozpoznania ich sprawy w rozsądnym terminie;
3) wprowadzenie efektywnych mechanizmów proceduralnych pozwalających na usprawnienie pracy sądów prowadzących
postępowania w sprawach frankowych;
4) zmniejszenie obciążenia sądów poprzez promowanie działań mających na celu ograniczenie liczby spraw frankowych oraz
zachęcanie do rozwiązywania sporów w sposób ugodowy.
Przyczyny i potrzeba rozwiązań planowanych w projekcie ustawy jest odpowiedzią na wyzwania wynikające z obecnej sytuacji
w polskim wymiarze sprawiedliwości, którymi są:
1) Skala problemu
W krótkim czasie do sądów wpłynęła ogromna liczba spraw dotyczących kredytów frankowych, co spowodowało nadzwyczajne
obciążenie sądów. W efekcie wydłużyły się terminy rozpoznawania zarówno spraw frankowych, jak i innych postępowań,
niezależnie od ich przedmiotu.
2) Niewystarczające efekty dotychczas podjętych działań
Podjęte dotychczas działania organizacyjne, takie jak tworzenie specjalnych sekcji czy wydziałów w sądach okręgowych
wyspecjalizowanych w prowadzeniu spraw frankowych okazały się niewystarczające.
3) Jednolitość orzecznictwa
Obecnie większość zagadnień prawnych dotyczących kredytów frankowych została już rozstrzygnięta w orzecznictwie
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego. Umożliwia to wprowadzenie szczególnych regulacji
proceduralnych, które mogą przyspieszyć proces rozpoznawania tych spraw, bez ingerowania w sposób ich merytorycznego
rozstrzygania.
4) Potrzeba zwiększenia ochrony praw konsumentów i efektywności wymiaru sprawiedliwości
Opóźnienia w rozpoznawaniu spraw kredytów frankowych nie tylko naruszają prawa konsumentów, ale również negatywnie
wpływają na funkcjonowanie całego wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja ta wymaga zastosowania nadzwyczajnych rozwiązań
prawnych.
W tym celu Ministerstwo proponuje zmiany prawne dotyczące:
Wstrzymania obowiązku spłaty rat przez konsumenta z chwilą doręczenia pozwu bankowi. Wyeliminuje to znaczną
liczbę wniosków o zabezpieczenie, które dziś masowo blokują pracę sądów apelacyjnych. Przewidziano też
mechanizmy ograniczające konieczność składania przez banki pozwów w celu przerwania biegu przedawnienia
(zwykle ok. 50 tys. spraw rocznie).
Rozszerzenia możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji.
Możliwości przesłuchiwania stron na piśmie oraz braku ograniczeń w przesłuchiwaniu świadków podczas zdalnych
posiedzeń sądowych.
Likwidacji ograniczeń temporalnych (zniesienie limitu czasowego) w odniesieniu do zarzutu potrącenia.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 23
Umożliwienia zgłoszenia wniosku o rozliczenie roszczenia wzajemnego w jednym postępowaniu sądowym, tak aby
sąd w wyroku mógł rozlicz wzajemne roszczenia stron wynikające z nieważności umowy, co wyeliminuje
konieczność wszczynania drugiego, odrębnego postępowania.
Przyznanie referendarzom sądowym kompetencji do umarzania postępowań w razie cofnięcia pozwu czy apelacji, co
ma odciążyć sędziów.
Rozszerzenie w sprawach frankowych zakresu orzekania w drugiej instancji w składzie jednego sędziego”.
Źródło: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekt-ustawy-usprawniajacej-postepowania-w-sprawach-frankowych-
trafil-do-konsultacji
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-szczegolnych-rozwiazaniach-w-zakresie-rozpoznawania-spraw-
dotyczacych-zawartych-z-konsumentami-umow-kredytu-denominowanego-lub-indeksowanego-do-franka-szwajcarskiego
Szczegółowa analiza proponowanych rozwiązań z jednej strony daje perspektywę do przyspieszenia postępowań sądowych.
W szczególności obejmuje to zmiany dotyczące prowadzenia i przebiegu postępowania dowego, tj. możliwość wydawania
wyroków na posiedzeniach niejawnych, przesłuchanie strony i świadka na piśmie, możliwość orzekania w sądach II instancji
przez jednego sędziego. Wejście w życie zaproponowanych zmian powinno wpłynąć na dynamikę prowadzenia postępow
zarówno w sądach I jak i II instancji.
Z drugiej strony rozwiązania dające możliwość skorzystania z zarzutu potrącenia do zamknięcia postępowania przed sądem
II instancji mogą być negatywne dla konsumentów, w szczególności w zakresie rozkładu kosztów procesu, zasądzonych
ustawowych odsetek za opóźnienie, jak również możliwości rozszerzenia swoich roszczeń. Emitent zaznacza, że orzecznictwo
TSUE jest jednolite w zakresie rozkładu kosztów procesu, wskazując, że jeżeli konsument wygrywa sprawę co od zasady, to
koszty procesu oraz koszty zastępstwa procesowego ponosi przedsiębiorca - w tym wypadku bank. Takie zagadnienia prawne
powinny znaleźć się w projekcie ustawy, wskazując, jak będzie wyglądał rozkład kosztów procesu, aby nie doprowadzać do
rozbieżności w orzecznictwie. W zakresie tej części propozycji projektu ustawy można mieć poważne zastrzeżenia, czy
proponowane rozwiązania nie będą sprzeczne z treścią Dyrektywy 93/13, jak również Konstytucją.
Swoje krytyczne uwagi do projektu ustawy przedstawił Rzecznik Praw Obywatelskich, który wskazał, że zaproponowane
rozwiązania wzbudziły kontrowersje, czy ich wprowadzenie nie będzie się odbywać kosztem praw i wolności konsumentów,
którzy zawarli umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Główne wątpliwości RPO
dotyczą:
„wprowadzenia nowych i odmiennych zasad, m.in. w zakresie możliwości podniesienia zarzutu potrącenia czy
ponownego przedsądu - co może prowadzić do naruszenia zasady równości tej grupy konsumentów w dochodzeniu
praw przed sądami (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP),
wprowadzenia uregulowania przewidującego możliwość złożenia wniosku o rozliczenie za zgodą powoda
nieważnej umowy kredytu na etapie postępowania przed sądem drugiej instancji, a także regulacji umożliwiającej
zgłoszenie zarzutu potrącenia do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji lub do wydania wyroku przez
sąd drugiej instancji, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym - co może pozostawać
w sprzeczności z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP,
wprowadzenia instytucji ponownego przedsądu w sprawach kasacyjnych - co może prowadzić do naruszenia zasady
demokratycznego państwa prawnego i wywodzonej z niej zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie
prawa (art. 2 Konstytucji RP),
wątpliwości wywołuje również wprowadzenie ustawą epizodyczną zmian kodeksowych (vide mediacja
i postępowanie pojednawcze)”.
Źródło: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-projekt-ustawy-frankowej-opinia-
ms?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR33LJyQNj-
WJPjDBc4A6U_u9c0udv9gO0ofYPxSX17MTdTUsveAUTLB5bA_aem_ZxNKPfH3spttT0N6NlyiLA
Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Sprawiedliwości, termin wejścia w życie ustawy przewidziany jest na drugą połowę
bieżącego roku. W tym obszarze Emitent będzie na bieżąco weryfikował prace legislacyjne nad projektem ustawy.
3.2.2. Dochodzenie roszczeń z tytułu umów obarczonych wadami prawnymi skutkującymi sankcją kredytu darmowego
Grupa Votum podjęła w październiku 2023 r. decyzo uzupełnieniu swojej oferty dla konsumentów o produkty związane z
wadami kredytów i pożyczek konsumenckich skutkujących sankcją kredytu darmowego. Sankcja kredytu darmowego została
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 24
uregulowana w ustawie o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r., która wyznacza standardy i definiuje obowiązki
niezbędne przy udzielaniu kredytów i pożyczek przez banki oraz inne instytucje pożyczkowe, w szczególności w zakresie
obligatoryjnych elementów umowy kredytu konsumenckiego.
Naruszenie przez bank lub inną instytucję pożyczkową obowiązków wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim, ich
nienależyte przedstawienie lub podanie błędnych paramentów finansowych, w oparciu o które konsument może porównać
koszt kredytu lub pożyczki, dają konsumentowi możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego.
Decyzja Emitenta o wprowadzeniu do stałej oferty usługi dochodzenia roszczeń z tytułu sankcji kredytu darmowego została
poprzedzona analizą polskiego porządku prawnego, a także weryfikacją bogatego orzecznictwa TSUE, zwłaszcza w zakresie
prawodawstwa w innych krajach Unii Europejskiej, które stanowi wykładnię implementowanej Dyrektywy 2008/48.
Emitent zwraca uwagę na kluczowe orzeczenie Trybunału w sprawie C-377/14 z dnia 21.04.2016 r., w którym wskazano, że
pojęcie „całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta” zostało zdefiniowane w art. 3 lit. h) Dyrektywy 2008/48 jako „suma
całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”. Wynika z tego, że „całkowita kwota
kredytu i całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta pojęciami odrębnymi i że w związku z tym całkowita kwota
kredytu nie może obejmować żadnych kwot należących do całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta” teza
85 wskazanego wyroku. Dodatkowo Trybunał zaznaczył, że „całkowita kwota kredytu w rozumieniu art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2
Dyrektywy 2008/48 nie obejmuje żadnych kwot, których przeznaczeniem jest wywiązanie się ze zobowiązań podjętych w
ramach odnośnej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, opłata za udzielenie kredytu czy wszelkie inne
typy kosztów, które musi ponieść konsument” teza 86 wyroku. Należy przyjąć, że całkowita kwota kredytu i kwota wypłat
określają całość kwot udostępnianych konsumentowi, od których powinny być naliczane odsetki. W ramach wskazanych pojęć
nie mieszczą się dodatkowe koszty w postaci np. prowizji, które nie są rzeczywiście udostępnione konsumentowi.
Problematykę związaną z naruszeniem ustawy o kredycie konsumenckim w przedmiocie doliczania do kwoty kredytu prowizji
za jego udzielenie trafnie ujął również Rzecznik Finansowy w swoim Raporcie „Kredyty konsumencki. Bieżące problemy” z 2018
r., przedstawiając stanowisko wyrażone przez Komisję Europejską, która jednoznacznie wskazała, że: „całkowita kwota kredytu
nie obejmuje kwot, które stanowią koszt udzielonego kredytu, gdyż są one zamieszczone w całkowitym koszcie kredytu”.
Źródło: https://lexportal.eu/mod/resource/view.php?id=345&forceview=1)
W przedmiocie praktyki polegającej na kredytowaniu kosztów kredytu warto również zwrócić uwagę na stanowisko
Rzeczpospolitej Polskiej przedstawione w sprawie C-71/24, w którym wskazano na kilka istotnych aspektów, które sądy
powinny zweryfikowprzy rozstrzyganiu sprawy. Rzeczpospolita Polska (dalej: RP) przedstawiła stanowisko wskazując, że
przepisy dyrektywy 2008/48/WE nie stoją na przeszkodzie wprowadzaniu do umów kredytu konsumenckiego postanowień,
które przewidują możliwość rozłożenia na raty pozaodsetkowych kosztów kredytu, pod warunkiem, że są one zgodne
z wymaganiami dyrektywy 93/13/EWG. W tym wypadku należy zweryfikować, czy były one indywidualnie negocjowane
z konsumentem. Wskazuje się również, że w kontekście kosztów pozaodsetkowych, warunki takie mogą zostać uznane za
nieuczciwe, jeśli opłaty rażąco wygórowane. Ze stanowiska RP jednoznacznie wynika, że przedsiębiorca nie może zmuszać
konsumenta do zapłaty tych kosztów w oprocentowanych ratach, jeżeli konsument nie ma wyboru między zapłatą tych kosztów
z góry a ich kredytowaniem.
W swoim stanowisku RP wskazała, że Dyrektywa 2008/48/WE wymaga, aby umowa kredytowa zawierała jasne i zwięzłe
informacje o oprocentowaniu kredytu oraz warunkach jego stosowania. Zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. f) wskazanej dyrektywy,
warunki oprocentowania muszą być przedstawione w sposób przejrzysty i zrozumiały, co obejmuje wskazanie podstawy
obliczenia oprocentowania. Oznacza to, że kredytodawca powinien wyraźnie określić, czy oprocentowanie jest obliczane od
kwoty wypłaconej konsumentowi, czy też uwzględnia również kredytowane koszty pozaodsetkowe. Dodatkowo RP uważa, że
regulacja zawarta w Dyrektywie 93/13 również nakłada na przedsiębiorców obowiązek przedstawiania warunków umowy
w sposób prosty i zrozumiały. Przedsiębiorca musi zapewnić, aby konsument był w stanie zrozumieć ekonomiczne
konsekwencje przyjętych warunków umowy, w tym mechanizm obliczania oprocentowania.
Powyższe ramy prawne oraz sposób wykładni przepisów dyrektywy stwarza podstawy do formułowania względem wyżej
wymienionych umów zarzutu naruszeń w postaci błędnie wskazanych parametrów finansowych kredytu, jak np. RRSO,
całkowity koszt kredytu, czy całkowita kwota kredytu. Emitent zaznacza, że przedstawione zarzuty naruszenia ustawy o kredycie
konsumenckim nie są jedyną argumentacją zmierzającą do wykazania zasadności roszczenia opartego o sankcję kredytu
darmowego. Dodatkowo, argumentacja ta jest wzbogacana o pojawiąjące się orzeczenia sądów powszechnych, jak również o
najnowsze orzeczenia TSUE, które duży nacisk kładą na spełnienie przez bank obowiązku informacyjnego względem
konsumenta oraz konieczność formułowania treści umowy w sposób jasny, zwięzły i transparentny.
Budowaniu świadomości konsumentów sprzyja również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13.02.2025
r., wydane jako pierwsze w polskiej sprawie (sygn. akt C-472/23). W swoim orzeczeniu Trybunał nie rozstrzygnął co prawda
kwestii praktyki naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, ponieważ związany był pytaniami prejudycjalnymi
polskiego sądu, a ten nie sformułował pytań o możliwość odpłatnego kredytowania prowizji czy ubezpieczeń przez banki i
instytucje pożyczkowe.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 25
Trybunał przedstawił natomiast argumentację odnoszącą się do klauzuli zmiany opłat i prowizji, które często w umowach są
opisane lakonicznie, zawierają dane i parametry nieweryfikowalne lub niemożliwe do sprawdzenia przez konsumenta. Emitent
wskazuje, że zagadnienia dotyczące parametrów oddziałujących na koszty kredytu, a do takich należy zaliczyć tabelę opłat i
prowizji, istotne z punktu widzenia konsumenta. Ich zrozumiałe przedstawienie pozwoli konsumentowi oszacować, kiedy
(oraz w jakiej wysokości) może dojść do zmiany opłat i kosztów kredytu, co niewątpliwe wpłynie na całkowity koszt kredytu. W
tym aspekcie TSUE jednoznacznie wskazał, że:
- w umowie o kredyt należy wskazać w jasny i zwięzły sposób wszelkie opłaty powstałe w związku z umową oraz warunki, na
jakich opłaty te mogą ulec zmianie (motyw 38),
- informacje podane w umowie o kredyt muszą być pozbawione wszelkich nieścisłości, które obiektywnie mogą wprowadzić
przeciętnego konsumenta w błąd (motyw 41),
- warunki umowy o kredyt powinny, w szczególności w sposób przejrzysty, wskazywać powody i sposób zmiany opłat
związanych ze świadczoną usługą, tak aby konsument mógł przewidzieć, w oparciu o jasne i zrozumiałe kryteria, ewentualne
zmiany tych opłat (motyw 43),
- Trybunał wskazał, że warunki zmiany kosztów wykonania rozpatrywanej umowy zostały określone na podstawie wskaźników,
które dla konsumenta trudne do zweryfikowania zarówno przed zawarciem umowy, jak i w trakcie jej wykonania (motyw
45).
Reasumując, Trybunał uznał, że wskazane w umowie okoliczności nie limitują sposobu ustalania wysokości zmian. Co więcej,
część z tych kosztów i wskaźników, na bazie których kredytodawca dał sobie możliwość wprowadzenia zmian w zakresie opłat
i taryfy, jest zależna w pełni od kredytodawcy. Kredytodawca w ten sposób może przerzucać na konsumenta ryzyko związane
z prowadzoną działalnością. Tak sformułowana klauzula zmiany opłat i prowizji może naruszać, w ocenie TSUE, ciążące na banku
obowiązki informacyjne i prowadzić do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
3.2.2.1. Wielkość rynku
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Związek Banków Polskich, na koniec 2024 roku w sądach toczyło się blisko 14 800
spraw opartych o roszczenie sankcji kredytu darmowego. Przedstawiciele sektora bankowego zaobserwowali 30-40 % wzrost
reklamacji, porównując dane kwartał do kwartału, co w ich ocenie przełoży się na liczbę nowych spraw w sądach. Zgodnie z
przedstawionymi danymi, na 1000 zakończonych spraw ok. 80% było rozstrzygniętych na korzyść banków. Pomimo braku
możliwości pełnej weryfikacji przedstawionych danych, należy wskazać, że orzecznictwo w sądach powszechnych cały czas się
kształtuje, a dodatkowych argumentów dostarczają konsumentom wyroki TSUE.
Emitent zwraca uwagę na stanowisko Rzecznika Finansowego, który w licznych wypowiedziach medialnych jednoznacznie
krytykuje praktykę naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu
1
.
Jednocześnie Rzecznik Finansowy dostrzega także wzrost zainteresowania konsumentów zagadnieniem roszczeń z tytułu
sankcji kredytu darmowego, przedstawiając dane statystyczne spraw prowadzonych przez urząd. Porównując dane rok do roku
można wskazać, że w 2023 r. zgłoszono do Rzecznika Finansowego 7419 wniosków o interwencję, z czego spraw o sankcję
kredytu darmowego dotyczyło 240 z nich. W 2024 roku liczba spraw o interwencję wyniosła 8713, z czego spraw o sankcję
kredytu darmowego było ponad 2130.
W przypadku wniosków o istotny pogląd Rzecznik wskazał, że w 2024 r. wydano 26 takich poglądów, a w styczniu 2025 r. - 430.
Przedstawione dane wprost wskazują, że wśród konsumentów rośnie świadomość ich praw, a także liczba zainteresowanych
dochodzeniem roszczeń od banku.
Źródło:
https://www.stockwatch.pl/wiadomosci/zbp-liczba-pozwow-dot-sankcji-kredytu-darmowego-to-ponad-11-12-tys-na-koniec-
2024-r,akcje,341227
https://xyz.pl/rzecznik-finansowy-sprzeciwia-sie-odsetkom-od-kredytowanych-to-bedzie-ciekawy-rok-wywiad/
1
Wypowiedź dla portalu XYZ.pl: „Te opinie dość klarowne. Sprzeciwiamy się naliczaniu oprocentowania od kredytowanych kosztów, które
wykraczają poza kwotę wypłaconego kredytu, jeżeli naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego
zobowiązania.”
Wypowiedź dla PAP Biznes: „Rzecznik podał, że praktyki, które ocenia negatywnie to przede wszystkim naliczanie odsetek kapitałowych od
kredytowanych kosztów kredytu, czyli naliczanie odsetek od prowizji, od opłaty przygotowawczej, czy od składki ubezpieczeniowej.”
Wypowiedź dla prawo.pl: „Zdaniem rzecznika finansowego sama praktyka naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu
gotówkowego, udzielanego najczęściej na dowolny cel konsumpcyjny, nie powinna mieć miejsca. W takiej sytuacji część odsetek pobierana jest
za część kapitału, która przeznaczona jest wyłącznie na pokrycie należności samego kredytodawcy lub opłat związanych z udzieleniem kredytu,
co pozostaje w sprzeczności z samą ideą odsetek kapitałowych. Prowadzić to może ponadto do zawyżenia lub zniekształcenia niektórych
parametrów udzielonego kredytu.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 26
https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/liczba-spraw-dot-skd-rosnie-lawinowo-rzecznik-finansowy-rozwaza-wystapienie-do-
sn
https://www.prawo.pl/biznes/rzecznik-finansowy-moze-wydac-istotny-poglad-o-skd,531644.html
https://www.rp.pl/banki/art41798171-w-czwartek-wazny-wyrok-tsue-w-sprawie-kredytow-konsumenckich-czy-ruszy-lawina-
pozwow
3.2.2.2. Kontrakty oraz postępowania sądowe w segmencie bankowym w zakresie konsumentów, którzy zaciągnęli kredyt
konsumencki obarczony wadami prawnymi skutkującymi sankcją kredytu darmowego
Biorąc pod uwagę liczbę wytoczonych w imieniu klientów powództw, która na 31.12.2024 r. wyniosła 1 596, Grupa Votum w
ciągu roku osiągnęła 10,8% udziału w rynku (zgodnie z danymi ZBP na koniec 2024 r. w sądach toczyło się 14 759 spraw dot.
sankcji kredytu darmowego, źródło: https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/pod-koniec-24-w-sadach-bylo-148-tys-spraw-
dot-skd-zbp).
Na dzień 31 grudnia 2024 r. Grupa Kapitałowa Votum łącznie prowadziła 4 912 spraw w poszczególnych bankach. Łączna
wartość kredytów, które dotyczą roszczeń klientów Emitenta wynosiła blisko 369 mln PLN. Na podstawie analizy portfela spraw
skierowanych do sądu przez kancelarie z Grupy Kapitałowej Votum, średnia wartość przedmiotu sporu wynosi 35 843,00 zł. Z
kolei średnia wartość kosztów zastępstwa procesowego oscyluje w granicach ok. 5 400 zł za obie instancje.
3.2.2.3. Perspektywy rynku
Podejmowane przez Emitenta działania prawne zmierzające do uzyskania roszczeń z tytułu wad prawnych umowy skutkujących
sankcją kredytu darmowego były skupione na dynamicznym wszczynaniu procesów sądowych. W 2024 r. kancelaria
prowadząca sprawy z tytułu sankcji kredytu darmowego wytoczyła 1569 powództw.
Emitent wskazuje, że próba ponad 1500 spraw skierowanych do dów pokazała, że w sprawach o roszczenia z tytułu sankcji
kredytu darmowego, pomimo korzystnych orzeczeń TSUE w sprawach innych państw członkowskich oraz wsparcia ze strony
Rzecznika Finansowego, orzecznictwo nie jest jeszcze jednolite i wymaga ukształtowania i rozstrzygnięcia kilku zagadnień
prawnych.
Na podstawie dotychczasowego doświadczenia płynącego z prowadzonych spraw o sankcję kredytu darmowego, Emitent
zauważa, że sądy powszechne rozstrzygające spory konsumentów z bankami, mają problem z interpretacją przepisów
ograniczających możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim
uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Spór
interpretacyjny dotyczy sformułowania „wykonanie umowy”, które jest rozumiane dwojako, tj. albo od momentu wypłaty
kredytu przez bank albo od momentu wykonania umowy przez obie strony umowy, z czym najczęściej wiąże się całkowita spłata
kredytu.
W doktrynie zdecydowanie dominującym poglądem jest stanowisko drugie, określające wykonanie umowy jako całkowitą
spłatę kredytu przez konsumenta. Taki pogląd został zaprezentowany w komentarzu:
-Komentarz do art. 45 KredytKonsU red. Machnikowski 2025, wyd. 1/Wiewiórowska-Domagalska/Bujalski
-Komentarz do art. 45 ust. 5 Czech Tomasz, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III
Na bazie własnych doświadczeń Emitent wskazuje, że w 1/3 spraw sądy oddaliły powództwo w oparciu o pogląd, że termin na
złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego minął z upływem jednego roku od dnia uruchomienia
kredytu. Przyjęta przez sądy wykładnia jest w ocenie Emitenta sprzeczna z treścią art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie
konsumenckim, jak również z poglądem prezentowanym w doktrynie.
Emitent wskazuje także, że wśród sądów powszechnych nie występuje jednolitość w przedmiocie rozstrzygania zarzutów
związanych z możliwością kredytowania przez bank kosztów kredytu i pobierania od tego odsetek. Główna sporu dotyka
problematycznej kwestii wykładni pojęć ustawy o kredycie konsumenckim oraz dyrektywy 2008/48, w szczególności zwrotów
„całkowita kwota kredytu”, „kwota wypłat”, „kwota udostępniona konsumentowi” oraz kwota od której bank faktycznie
nalicza odsetki”. Pomimo dość jednoznacznej wykładni przepisów dyrektywy przez Trybunał w sprawie C-377/14, sądy
dokonują różnej interpretacji tych pojęć w odniesieniu do analizowanych wzorców umownych, co powoduje brak jednolitości
w zapadających orzeczeniach.
W sądach nie ma także jednolitego stanowiska w przedmiocie oceny proporcjonalności zastosowania sankcji kredytu
darmowego w sytuacji wystąpienia w umowie wad prawnych dających możliwość jej zastosowania. Indywidualna ocena
poszczególnych naruszeń wynikających wprost z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, powinna prowadzić do
zastosowania przewidzianej w tej regulacji sankcji. Niektóre składy orzekające, pomimo zdefiniowana w umowie naruszeń
wymienionych we wskazanej regulacji, wskazują, że nie widzą podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego. Takie
działanie sądu pozbawia konsumentów ochrony prawnej przewidzianej w dyrektywie 2008/48, co stwarza podstawy do
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 27
zaskarżenia takiego wyroku. Emitent wskazuje, że w takiej sytuacji sąd popełnia błąd logiczny, gdyż z jednej strony dostrzega
naruszenia ustawy, a z drugiej nie stosuje przewidzianej w niej sankcji. W takim przypadku sąd nie powinien pozostawić
konsumenta bez ochrony, tylko wskazać inna sankcję. Emitent zaznacza, że w każdej takiej sprawie rekomenduje kredytobiorcy
złożenie środka zaskarżenia w postaci apelacji od wyroku I instancji.
Wskazane wątpliwości oraz zagadnienia prawne powodujące rozbieżności w orzecznictwie przedmiotem pytań
prejudycjalnych skierowanych do TSUE w sprawie C-566/24. W ocenie Emitenta rozstrzygnięcia w tej sprawie można
spodziewać się na przełomie 2025 i 2026 r. Tożsame zagadnienia prawne zostały skierowane również do Sądu Najwyższego.
Emitent wskazuje, że do dnia publikacji niniejszego raportu uzyskał przed sądami II instancji 8 wyroków. Dwa rozstrzygnięcia
zakończyły się prawomocnym zasądzeniem roszczeń na rzecz kredytobiorców w związku z uznaniem przez sąd naruszeń
występujących w umowie.
W trzech sprawach sądy nie przychyliły się do stanowiska i argumentacji przedstawionej zarówno w pozwie, jak i złożonej
apelacji. Jednocześnie Emitent wskazuje, że w sprawach zakończonych przed sądem II instancji będzie podejmował dalej idące
czynności zmierzające do:
- złożenia wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich o skierowanie skargi nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego,
- złożenia skargi kasacyjnej (jedna ze spraw z uwagi na wartość przedmiotu sporu daje formalną możliwość skierowania do Sądu
Najwyższego skargi kasacyjnej),
- złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na jego nieważność w ocenie Emitenta doszło do naruszenia przez sąd
przepisów prawa, które pozbawiły stronę możliwości działania - niezachowanie warunków formalnych postępowania).
W trzech sprawach na skutek złożonej apelacji doszło do uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania do ponownego
rozpoznania. Sądy II instancji przychyliły się do zawartej w treści apelacji argumentacji prawnej, która dotyczyła między innymi
terminu na złożenie oświadczenia o sankcji kredytu darmowego. W jednej ze spraw sąd I instancji wskazał, że termin na
zastosowanie sankcji kredytu darmowego należy liczyć od dnia uruchomienia kredytu przez bank. W drugiej sprawie sąd
wskazał, że powództwo jest przedwczesne, gdyż na sankcję kredytu darmowego można powołać się w ciągu roku od dnia
całkowitej spłaty kredytu, a ta jeszcze nie nastąpiła.
Pojawiające się rozbieżności w zapadających orzeczeniach sprawiły, że Emitent podjął decyzję od zmianie modelu prowadzenia
spraw z większym wykorzystaniem dostępnych działań na etapie przedprocesowym. Od 15.10.2024 r., mając na celu
wzmocnienie pozycji konsumentów oraz udzielenie merytorycznego wsparcia ze strony instytucji publicznych
odpowiedzialnych za ochronę praw klientów podmiotów rynku finansowego, w szczególności Rzecznika Finansowego,
zaktualizował swoją strategię prowadzenia spraw z tytułu sankcji kredytu darmowego. Nowa strategia zakłada maksymalne
wyczerpanie przysługujących konsumentom środków polubownego rozwiązania sporu przed formalnym wytoczeniem
powództwa, w szczególności postępowania interwencyjnego i mediacyjnego przed Rzecznikiem Finansowym.
Na dzień 31.03.2025 r. spółki z GK wystosowały do Rzecznika Finansowego 3 287 wniosków o przeprowadzenie postępowania
interwencyjnego w sprawach sankcji kredytu darmowego. Warunkiem wszczęcia niniejszego postępowania jest wyczerpanie
trybu reklamacyjnego i wskazanie instytucjom rynku finansowego nieprawidłowości w umowach kredytów i pożyczek
konsumenckich. Po otrzymaniu takiego wniosku, Rzecznik Finansowy analizuje stan faktyczny i prawny, a następnie występuje
do instytucji finansowej z argumentacją, która ma na celu przekonanie jej do zmiany stanowiska i przesłania niezbędnych
dokumentów. Dotychczas Rzecznik Finansowy zajął stanowisko w przypadku 974 klientów Grupy Votum. W każdej takiej
sprawie uznał nieprawidłowości zarówno w kwestionowanych umowach kredytów i pożyczek, jak w również w praktykach
instytucji finansowych przy ich udzielaniu.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 28
W przykładowym stanowisku wydanym w ramach prowadzonego postępowania interwencyjnego, Rzecznik Finansowy wskazał
m.in.: „W przypadku obowiązku informacyjnego naruszenie może polegać zarówno na podaniu konsumentowi nieprawdziwych,
jak i niepełnych informacji. W ocenie Rzecznika Finansowego na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji należy uznać, że
Kredytodawca mógł naruszyć normę, o której mowa w treści art. 30 ust. 1 pkt 4, 6, 7, 10 u.k.k., co uprawniało do złożenia
oświadczenia, o którym mowa w treści art. 45 ust. 1 u.k.k. Z uwagi na powyższe, zdaniem Rzecznika Finansowego, Kredytodawca
powinien uznać złożone oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a zajmowane przez Kredytodawcę
stanowisko w niniejszej sprawie może naruszać prawa i interesy Klienta”.
Rzecznik Finansowy nie ma jednak możliwości wydania decyzji wiążącej podmiot rynku finansowego. To oznacza, że taki
podmiot może nie zmienić swojego stanowiska i wówczas przygotowywane jest tzw. pismo kończące. Zawiera ono argumenty,
które mogą być wykorzystane w dalszym postępowaniu polubownym przy Rzeczniku Finansowym, które jest wszczynane w
drodze złożenia odrębnego wniosku. Na 31.03.2025 r. spółki z GK Votum otrzymały 696 pism kończących postępowanie
interwencyjne przed Rzecznikiem Finansowym. Zgodnie z przyjętą strategią, w takich sprawach wszczynane postępowania
mediacyjne.
Istotnym argumentem przemawiającym za wykorzystaniem pozasądowego postępowania w sprawie rozwiązywania sporów
między klientem a podmiotem rynku finansowego (mediacje) jest fakt, że udziw nim podmiotu rynku finansowego jest
obowiązkowy, a ewentualne wytoczenie powództwa po wyczerpaniu tej formy polubownego rozwiązania sporu wiąże się z
mniejszą opłatą sądową dla Klienta. Na 31.03.2025 r. w sprawach Klientów Grupy Votum wszczęto 257 mediacji. Na dzień
publikacji sprawozdania żadne postępowanie nie zostało jeszcze zakończone.
W ramach podejmowanych działań na rzecz wzmocnienia pozycji klientów dochodzących roszczeń z tytułu sankcji kredytu
darmowego w sporach z instytucjami finansowymi, spółki z GK Votum przygotowały zawiadomienia w imieniu swoich klientów
do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Rzecznika Praw Obywatelskich. Celem takiego działania było
zwrócenie szczególnej uwagi wskazanych instytucji na rosnący problem zgłaszania przez konsumentów nieprawidłowości w
umowach kredytów i pożyczek gotówkowych, które przekładają się wprost na zawyżone koszty ponoszone przez
kredytobiorców. Wymienione urzędy, w odróżnieniu od Rzecznika Finansowego, nie mają możliwości interwencji w
indywidualnych sprawach. Niemniej jednak zarówno Prezes UOKiK, jak i Rzecznik Praw Obywatelskich, odnieśli się do
zgłaszanych naruszeń.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w piśmie z dnia 19 listopada 2024 r. wskazał, że: Praktyka taka (polegająca
m.in. na finansowaniu przez kredytodawców prowizji, składek ubezpieczeniowych - z tytułu oferowanych konsumentowi różnego
rodzaju ubezpieczeń) nie może jednak prowadzić do wprowadzania konsumentów w błąd poprzez zniekształcanie parametrów
udzielanego konsumentowi kredytu w szczególności w postaci błędnego określania całkowitej kwoty kredytu oraz całkowitego
kosztu kredytu. Dlatego dotychczasowe orzecznictwo Prezesa UOKiK zmierza do zapewnienia, aby konsumenci otrzymywali od
kredytodawców niewprowadzające w błąd informacje o całkowitej kwocie kredytu i całkowitym koszcie kredytu w sytuacji
kredytowania kosztów kredytu. Całkowitą kwotą kredytu zatem – w rozumieniu ustawy wyłącznie środki faktycznie
wypłacane przez bank konsumentowi, takie, które zostały oddane do swobodnej dyspozycji konsumenta, bez uwzględnienia
środków przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Zgodnie z utrwalolinią orzeczniczą Prezesa UOKiK, całkowity koszt
kredytu prezentowany przez kredytodawcę, powinien zawierać wszystkie koszty, jakimi obciążony jest konsument w związku z
zawarciem umowy kredytu, przy czym koszty te nie powinny być prezentowane w całkowitej kwocie kredytu.”
2
31
21
67
101
180
232
304
452
184
15
7
528
648
639
396
410
553
0
100
200
300
400
500
600
700
sty.24 lut.24 mar.24 kwi.24 maj.24 cze.24 lip.24 sie.24 wrz.24 paź.24 lis.24 gru.24 sty.25 lut.25 mar.25
Liczba spraw sądowych i postępowań interwencyjnych u Rzecznika
Finansowego
pozwy SKD post. Interwencyjne RF
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 29
Rzecznik Praw Obywatelskich z inicjatywy Emitenta zorganizował spotkanie, które odbyło się 27 stycznia 2025 r. w Biurze RPO
w Warszawie. Spotkanie dotyczyło ochrony konsumentów, korzystających z usług sektora bankowego, a w szczególności
realizacji przez banki sankcji kredytu darmowego, o którym mowa w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Uczestnicy
spotkania poruszyli również m.in. kwestie praktyki banków w zakresie spełnienia obowiązków informacyjnych przy zawieraniu
umów kredytów konsumenckich, obchodzenia limitów kosztów pozaodsetkowych i naliczania nadmiernych prowizji.
Rozmawiano również o toczących się postępowaniach przed sądami krajowymi oraz trybunałami międzynarodowymi, a także
implementacji Dyrektywy 2023/2225 i nowelizacji ustawy o kredycie konsumenckim i ustawy o prawach konsumenta. Dyrektor
Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego - Piotr Mierzejewski wyjaśnił, jakie kompetencje ma RPO w przypadku
postępowań sądowych z udziałem konsumentów dochodzących swoich roszczeń przeciwko instytucjom finansowym na
podstawie sankcji kredytu darmowego. Zauważył, że RPO co do zasady nie zastępuje obywateli w prowadzeniu takich
postępowań oraz nie świadczy usług typowo adwokackich. Jednocześnie wskazał na możliwość zwrócenia się do RPO, który
dysponuje środkiem prawnym w postaci skargi nadzwyczajnej, o udzielenie pomocy prawnej po prawomocnie zakończonym
postępowaniu sądowym, (źródło: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/brpo-spotkanie-votum-kredyty-konsumenci).
3.2.2.3.1. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Emitent na bieżąco prowadzi analizę orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie spraw związanych
z kredytami konsumenckimi i sankcją kredytu darmowego, które dostarcza wartościowych argumentów w zakresie budowania
strategii procesowej i formułowania roszczeń przeciwko bankom.
W wypowiedziach medialnych przedstawicieli sektora bankowego wskazuje się, że sankcja kredytu darmowego jest
nieproporcjonalna i zbyt surowa dla banków w przypadku niedopełniania obowiązków wynikających z umowy, co nie znajduje
potwierdzenia w orzecznictwie TSUE.
Zakres sankcji oraz jej proporcjonalność Trybunał rozstrzygał w co najmniej kilku orzeczeniach, w których jednoznacznie
wskazywał, że pozbawienie banku prawa do wynagrodzenia w postaci odsetek jest sankcją proporcjonalną i odstraszającą
w myśl regulacji art. 23 dyrektywy 2008/48. Takie stanowisko wynika np. z treści wyroków:
-C-755/22 - pkt. 51 „zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie zdecydowało się
nałożyć sankcję za naruszenie przepisów krajowych zapewniających transpozycję art. 8 dyrektywy 2008/48 poprzez stwierdzenie
nieważności umowy o kredyt i utratę przysługującego kredytodawcy prawa do zapłaty uzgodnionych odsetek, nawet jeśli
konsument nie poniósł w wyniku tego naruszenia żadnych szkodliwych konsekwencji”;
-C-677/23 - pkt. 62 „(…) ponieważ brak zawarcia tych elementów (przypis red. dot. sposobu sformułowania i zredagowania
warunków umownych określających parametry finansowe do wyliczenia RRSO ) w umowie o kredyt może pozbawić konsumenta
możliwości dokonania oceny ciążącego na nim zobowiązania, ustanowiona w prawie krajowym sankcja pozbawienia
kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów powinna zostać uznana za proporcjonalną w rozumieniu art. 23 dyrektywy 2008/48
(zob. podobnie wyrok z dnia 9 listopada 2016 r., Home Credit Slovakia, C-42/15, EU:C:2016:842, pkt 71)”
-C-714/22 - pkt. 55 „w konsekwencji sankcja pozbawienia kredytodawcy prawa do odsetek i opłat w przypadku wskazania
RRSO, która nie obejmuje całości tych kosztów, odzwierciedla wagę takiego naruszenia i ma charakter odstraszający
i proporcjonalny”;
- C-472/23 (polska sprawa) - pkt. 57 „W związku z tym, z zastrzeżeniem weryfikacji, których powinien dokonać sąd odsyłający,
zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie postanowiło przewidzieć jednolitą sankcję
polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych
przewidzianych w art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48 mimo, że indywidualna waga naruszenia każdego z tych obowiązków oraz
konsekwencje, jakie z tego wynikają dla konsumenta, mogą różnić się w zależności od przypadku”;
Stanowisko Trybunału w przedmiocie proporcjonalności sankcji w postaci pozbawiania banku prawa do odsetek i innych
kosztów kredytowych za naruszenie treści dyrektywy, które polega na uniemożliwieniu konsumentom zapoznania się z
istotnymi parametrami finansowymi kredytu jest zgodne z art. 23 dyrektywy 48/2008.
Emitent zwraca również uwagę na wyrok TSUE z dnia 23.01.2025 r., w sprawie C-677/23. Trybunał orzekł, że założenia przyjęte
do obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) muszą być wyraźnie wskazane w umowie o kredyt i nie
wystarczy, aby konsument mógł je sam zidentyfikować, analizując warunki tej umowy. W swoim orzeczeniu Trybunał podkreślił,
jak ważna jest rola przedstawiania konsumentowi pełnych danych, w oparciu o które może on podejmować świadomie decyzje
o związaniu się daną umową kredytową. Przedstawienie tych danych powinno przybrać prostą i zrozumiałą dla konsumenta
formę, a dane i parametry finansowe kredytu nie powinny być rozmieszczone w całej umowie kredytowej. Wynika to wprost z
tezy 63 uzasadnienia, gdzie wskazano „(…) zważywszy, że – jak przypomniano w pkt 55 niniejszego wyroku założenia przyjęte
do obliczenia RRSO mogą mieć złożony charakter, konieczne jest wskazanie ich w sposób jasny, zwięzły i wyraźny w umowie o
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 30
kredyt, ponieważ sama możliwość zidentyfikowania ich przez konsumenta poprzez lekturę poszczególnych warunków tej umowy
nie jest wystarczająca”.
Emitent wskazuje, że wskazana argumentacja może znaleźć zastosowanie do niektórych umów, w których informacje, dane
oraz założenia do wyliczenia RRSO nie zostały przedstawione zbiorczo w jednym miejscu lub całość danych została
przedstawiona opisowo, co znacznie utrudnia konsumentowi możliwość weryfikacji takich danych i wyliczeń dokonanych przez
bank.
W przedmiocie toczącej się w mediach debaty o zakresie sankcji kredytu darmowego oraz jej nieproporcjonalności, bardzo
istotne jest również stanowisko wyrażone w orzeczeniu TSUE w polskiej sprawie z 13.02.2025 r. (szerzej opisana w części
sprawozdania powyżej). Co do skali i wagi niektórych naruszeń, Trybunał podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko,
uznając, że pozbawienie banku prawa do odsetek jest sankcją proporcjonalną. TSUE wskazało również, że państwo
członkowskie może przewidzieć w regulacji krajowej jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu banku prawa do odsetek i
innych kosztów kredytu za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych, pomimo że indywidulana waga naruszenia każdego
z tych obowiązków oraz konsekwencje, jakie z tego wynikają dla konsumenta, mogą się różnić w zależności od przypadku (teza
57 wyroku).
W takich okolicznościach Emitent zwraca uwagę również na stanowisko polskiego ustawodawcy, który w uzasadnieniu do
projektu nowelizacji ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 r. (druk 3596) wprost wskazał na ograniczenie przesłanek
umożlwiających skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
W art. 45 projektu ustawy uregulowano kwestię sankcji kredytu darmowego. Podobne rozwiązanie funkcjonuje już obecnie w
art. 15 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim. Polega ona na pozbawieniu kredytodawcy prawa do pobierania
odsetek i innych opłat określonych w umowie z tytułu udzielonego kredytu, z wyjątkiem opłat zawiązanych z ustanowieniem
zabezpieczenia i ubezpieczenia. Istotną zaletą sankcji kredytu darmowego z punktu widzenia ochrony interesów konsumenta
jest wystąpienie sankcji bez względu na stopień naruszenia wymogów informacyjnych. W obecnym stanie prawnym nawet
drobne przeoczenie ze strony kredytodawcy powoduje, że konsument może skorzystać z sankcji kredytu darmowego, co z kolei
może powodować nadużywanie przez konsumentów prawa do sankcji kredytu darmowego. W związku z powyższym w celu
zapewnienia zgodnie z art. 23 dyrektywy, aby sankcje były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające zdecydowano, iż sankcja
kredytu darmowego będzie miała zastosowanie w przypadku naruszenia przez kredytodawcę przepisów art. 29 ust. 1, art. 30
ust. 1 pkt. 1- 8, 10, 11, 14-17 i art. 31-33 ustawy”.
Racjonalny ustawodawca dostrzegł zagrożenie, jakie może płynąć z nadużywania przez konsumentów sankcji kredytu
darmowego, dlatego implementując do polskiego porządku prawnego dyrektywę 48/2008, dokonał zawężenia naruszeń, które
umożliwiają skorzystanie z dotkliwej dla banku sankcji kredytu darmowego, do naruszeń wymienionych w obecnym art.45 ust.
1 ustawy o kredycie konsumenckim. Jednocześnie ustawodawca zaznaczył, że tak określony katalog naruszeń, skutkujący
zastosowaniem sankcji kredytu darmowego, jest zgodny z treścią art. 23 Dyrektywy 48/2008 i odpowiada zasadzie, zgodnie
z którą sankcja powinna być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.
3.2.2.3.2. Pytania skierowane do TSUE w polskich sprawach
Pomimo publicznej narracji przyjętej przez przedstawicieli sektora bankowego i twierdzeń, że umowy kredytów konsumenckich
zgodne z prawem, coraz częściej zdarza się, że banki uznają roszczenia w sprawie sankcji kredytu darmowego. Jednak co
warte podkreślenia, nie dotyczy to przypadkowych spraw, tylko tych konkretnie postępowań, w których polskie sądy wysyłały
pytania prejudycjalne do TSUE. Zgodnie z doniesieniami medialnymi, z taką praktyką banku mamy do czynienia w sprawie pytań
zadanych przez Sąd Rejonowy w Łodzi, które najbardziej kompleksowo poruszają istotne zagadnienia w przedmiocie kredytów
konsumenckich i sankcji kredytu darmowego. Santander Bank Polska 23 stycznia 2025 r. zdecydował się w całości uznać
roszczenie powoda.
Źródło: https://businessinsider.com.pl/finanse/polskie-sprawy-dotyczace-kredytow-znikaja-z-tsue-zaskakujaca-strategia-
bankow/t3j3rx1)
Powyższa sprawa została zarejestrowana w Trybunale pod sygnaturą C-566/24.
Pytania prejudycjalne dotyczyły następujących zagadnień:
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 31
1) „Czy art. 10 ust. 2 lit. f) w zw. z art. 3 lit. j) i l) w zw. z załącznikiem I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady
87/102/EWG
1
sprzeciwia się przyjęciu interpretacji, że pojęcie kwoty wypłaconej kredytu, która stanowi podstawę
obliczania oprocentowania kredytu, odnosi się nie tylko do kwoty faktycznie przekazanej konsumentowi do jego
swobodnego wykorzystania, ale też kwoty „przekazanej” konsumentowi w ten sposób, że służy ona niezwłocznemu
pokryciu pozaodsetkowych kosztów kredytu w ten sposób, że bank przekaże konsumentowi kwotę, która jednak
zgodnie z umową zostać ma niezwłocznie pobrana - na zasadzie potrącenia - celem pokrycia pozaodsetkowych
kosztów kredytu bank wypłaci konsumentowi kwotę, która ma zgodnie z umową zostać przeznaczona na pokrycie
prowizji banku, a nastąpi to bezpośrednio na rachunek banku?
2) W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w punkcie 1 czy art. 10 ust. 2 lit. f) w zw. z art. 3
lit. j) i l) dyrektywy 2008/48/WE w kontekście zasady skuteczności prawa Unii i celu tej dyrektywy oraz w świetle art.
3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych
warunków w umowach konsumenckich
1
należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one praktyce
zamieszczania w umowach o kredyt konsumencki, których treść nie jest wynikiem indywidualnych uzgodnień
pomiędzy przedsiębiorcą (kredytodawcą) a konsumentem (kredytobiorcą), takich postanowień, które przewidują
oprocentowanie nie tylko kwoty wypłaconej konsumentowi, ale również pozaodsetkowych kosztów kredytu (tj.
prowizji lub innych opłat), które nie są składnikami efektywnie wypłaconej konsumentowi kwoty kredytu, a które są
„wypłacane” na zasadach wskazanych w pytaniu 1?
3) W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w punkcie 2 czy art. 10 ust. 2 lit. f) i g) dyrektywy
2008/48/WE w kontekście zasady skuteczności prawa Unii i celu tej dyrektywy oraz w świetle art. 5 dyrektywy
93/13/EWG należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one praktyce zamieszczania w umowach o kredyt
konsumencki, których treść nie jest wynikiem indywidualnych uzgodnień pomiędzy przedsiębiorcą (kredytodawcą) a
konsumentem (kredytobiorcą), postanowień ujawniających jedynie stopę oprocentowania kredytu oraz wyrażoną
kwotowo łączną wartość skapitalizowanych odsetek, do których zapłaty obowiązany jest konsument w wykonaniu
swojego zobowiązania wynikającego z tej umowy, bez jednoczesnego wyraźnego poinformowania konsumenta, że
podstawą obliczenia skapitalizowanych odsetek (wyrażonych kwotowo) jest inna kwota niż faktycznie wypłacona
konsumentowi kwota kredytu, a w szczególności, że jest to suma wypłaconej konsumentowi kwoty kredytu oraz
pozaodsetkowych kosztów kredytu (tj. prowizji lub innych opłat, które nie są składnikami wypłaconej konsumentowi
kwoty kredytu, a które składasię na całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta w wykonaniu jego zobowiązania
wynikającego z umowy kredytu konsumenckiego)?
4) Czy art. 10 ust. 2 lit. r) dyrektywy 2008/48/WE w kontekście zasady skuteczności prawa Unii i celu tej dyrektywy oraz
w świetle art. 5 dyrektywy 93/13/EWG należy interpretować w ten sposób, że wymaga ona, aby informacja udzielona
przez kredytodawcę co do prawa do przedterminowej spłaty oraz procedury przedterminowej spłaty zawierała także
wyrażoną informację o możliwości otrzymania częściowego zwrotu pobranej przez kredytodawcę prowizji?
5) Czy art. 10 ust. 2 lit. p) dyrektywy 2008/48/WE w kontekście zasady skuteczności prawa Unii i celu tej dyrektywy oraz
w świetle art. 5 dyrektywy 93/13/EWG należy interpretować w ten sposób, że wymaga ona, aby informacja udzielona
przez kredytodawcę co do prawa odstąpienia od umowy zawierała każdorazowo, wprost informację o uprawnieniu
wynikającym z art. 14 ust. 1 pkt b) dyrektywy 2008/48/WE?
6) Czy art. 23 dyrektywy 2008/48/WE oraz zasady skuteczności, równoważności i proporcjonalności należy
interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą
sankcję, antycypowaną w art. 23 ww. aktu prawnego konsument może wykorzystać w terminie prekluzyjnym jednego
roku, licząc od dnia spełnienia świadczenia przez kredytodawcę, tzn. od momentu wypłaty całości kwoty kredytu?
7) Czy art. 23 dyrektywy 2008/48/WE w kontekście zasady skuteczności, równoważności i proporcjonalności należy
intepretować w ten sposób, że ustalenie naruszenia przez kredytodawcę naruszenia któregokolwiek z obowiązków
wskazanych w pytaniach powyższych, należy intepretować jako powodujące każdorazowo, automatycznie,
zastosowanie sankcji przewidzianej w prawie krajowym (polegającej na prawie konsumenta do złożenia
oświadczenia, na mocy którego wygasają obowiązki konsumenta do zapłaty odsetek kapitałowych i zapłaty innych
kosztów należnych kredytodawcy), czy też powstanie takiej sankcji zależy od wszechstronnej oceny sytuacji obu stron
umowy, a w szczególności czy prawo do skorzystania przez konsumenta z wyżej wymienionego uprawnienia nie
powstaje, gdy naruszenie obowiązków informacyjnych kredytodawcy nie miało negatywnego wpływu na sferę praw
i obowiązków konsumenta lub nie miało dla niego znaczenia z punktu widzenia zawarcia i wykonywania umowy
kredytu konsumenckiego, a ochrona praw konsumenta jest zapewniona na podstawie innych przepisów, w tym także
przepisów o ochronie konsumentów przed postanowieniami niedozwolonymi?”
Kolejne pytania zostały skierowane przez Sąd Rejonowy w Białymstoku, których treść może stanowić uzupełnienie pytań Sądu
Rejonowego w Łodzi. W tym zakresie sąd powziął wątpliwości w przedmiocie następujących zagadnień:
1) Czy sąd krajowy ma obowiązek z urzędu badać inne podstawy zastosowania SKD n te, na które powołał się
pożyczkobiorca?
2) Jak szczegółowo pożyczkodawca powinien określić w umowie procedurę przedterminowej spłaty pożyczki?
3) Czy zastosowanie SKD jest automatyczne, czy t wymaga analizy wpływu na prawa konsumenta (zasada
proporcjonalności)?
Źródło: https://www.prawo.pl/biznes/sankcja-kredytu-darmowego-w-tsue%2C530916.html?utm_source=chatgpt.com
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 32
Inne pytania zostały skierowane przez Sąd Rejonowy we Włodawie, które zostały zarejestrowane w TSUE pod sygnaturą C-
744/24 w przedmiocie poniższych zagadnień:
1) Czy art. 10 ust. 2 lit. f) w zw. z art. 13 lit. j) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23
kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG w kontekście
zasady skuteczności prawa Unii i celu tej dyrektywy oraz w świetle art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady
93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy
interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one praktyce zamieszczania w umowach o kredyt konsumencki,
których treść nie jest wynikiem indywidualnych uzgodnień pomiędzy przedsiębiorcą (kredytodawcą) a konsumentem
(kredytobiorcą), takich postanowień, które przewidują oprocentowanie nie tylko kwoty wypłaconej konsumentowi,
ale również pozaodsetkowych kosztów kredytu (tj. prowizji lub innych opłat, które nie składnikami wypłaconej
konsumentowi kwoty kredytu, tj. nie należą do całkowitej kwoty kredytu, a które składają się na całkowitą kwotę do
zapłaty przez konsumenta w wykonaniu jego zobowiązania wynikającego z umowy kredytu konsumenckiego) ?
2) Czy art. 10 ust. 2 lit. f) i g) dyrektywy 2008/48/WE w kontekście zasady skuteczności prawa Unii i celu tej dyrektywy
oraz w świetle art. 5 dyrektywy 93/13/EWG należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one praktyce
zamieszczania w umowach o kredyt konsumencki, których treść nie jest wynikiem indywidualnych uzgodnień
pomiędzy przedsiębiorcą (kredytodawcą) a konsumentem (kredytobiorcą), postanowień ujawniających jedynie stopę
oprocentowania kredytu oraz wyrażoną kwotowo łączną wartość skapitalizowanych odsetek, do których zapłaty
obowiązany jest konsument w wykonaniu swojego zobowiązania wynikającego z tej umowy, bez jednoznacznego
wyraźnego poinformowania konsumenta, że podstawą obliczenia skapitalizowanych odsetek (wyrażonych kwotowo)
jest inna kwota niż faktycznie wypłacona konsumentowi kwota kredytu a w szczególności, że jest to suma wypłaconej
konsumentowi kwoty kredytu oraz pozaodsetkowych kosztów kredytu (tj. prowizji lub innych opłat, które nie
składnikami wypłaconej konsumentowi kwoty kredytu, a które składają się na całkowitą kwotę do zapłaty przez
konsumenta w wykonaniu jego zobowiązania wynikającego z umowy kredytu konsumenckiego)?”
W ocenie Emitenta udzielenie odpowiedzi na zadane pytania, będzie miało wpływ na ujednolicenie linii orzeczniczej sądów
w sprawach krajowych, w zakresie podejścia do problematyki sankcji kredytu darmowego, a tym samym może pozytywnie
wpływać na kształtowanie popytu na usługi dotyczące tego zagadnienia.
3.2.2.3.2. Orzecznictwo Sądu Najwyższego
Oprócz orzecznictwa Trybunału, Emitent analizuje również orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie problematyki spraw
dotyczących ustawy o kredycie konsumenckim. W tym aspekcie kluczowe mogą okazać się zagadnienia prawne zadane przez
Sąd Okręgowy w Poznaniu w przedmiocie podstawowych kwestii, które w swoim zakresie pokrywają się z zagadnieniami
skierowanymi do TSUE. Zgłoszone zagadnienia dotyczą rozstrzygnięcia poniższych zagadnień prawnych, które zostały
zarejestrowane w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą III CZP 3/25:
1) „Czy uprawnienie do złożenia pisemnego oświadczenia o skorzystaniu przez kredytobiorcę z sankcji kredytu
darmowego wygasa - zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - po upływie roku
od dnia wykonania umowy przez kredytodawcę, czy też od dnia wykonania umowy przez obie strony, tj.
i kredytodawcę, i kredytobiorcę?
2) Czy w świetle przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim dopuszczalne jest zastrzeżenie w
umowie kredytu konsumenckiego oprocentowania kapitałowego również w odniesieniu do tej części udzielonego
kredytu, która została przeznaczona na zapłatę przez kredytobiorcę prowizji, a więc pozaodsetkowych kosztów
kredytu?
3) Czy w sytuacji gdy rzeczywista roczna stopa oprocentowania oraz całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta
zostały błędnie wyliczone i podane w umowie kredytu, czego jedyną przyczyną jest niedopuszczalne objęcie
oprocentowaniem kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, takie uchybienie stanowi podstawę do
zastosowania sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie
konsumenckim?
3.2.2.3.3. Orzecznictwo Sądów Powszechnych
W ocenie Emitenta istotne są także orzeczenia sadów powszechnych, jakie zapadły w ostatnich miesiącach. Analiza ich treści
oraz przedstawionych argumentów pokazuje, że sądy zaczynają dostrzegać wadliwość kredytów konsumenckich skutkującą
zastosowaniem sankcji kredytu darmowego. W tym zakresie warto zwrócić uwagę na kilka wybranych prawomocnych
rozstrzygnięć, które zapadły w ostatnich miesiącach:
1. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy V Ca 240/24 z dnia 21 sierpnia 2024 r.
„Skoro zatem odsetki stanowią element całkowitego kosztu kredytu, a zostały one policzone w sposób nieprawidłowy, tj. nie od
całkowitej kwoty kredytu ale od sumy tej kwoty oraz kwoty prowizji i składki ubezpieczeniowej, to należało uznać, że wskazana
w umowie kwota odsetek jest zawyżona, a w konsekwencji zawyżone są i całkowite koszty kredytu, i obliczona z ich
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 33
wykorzystaniem RRSO. Odsetki, które wchodzą w skład kosztów kredytu, liczone od kwoty kapitału i prowizji, a zatem w
sposób fałszywy stanowią inną wartość procentową. Istotą odsetek kapitałowych jest to, że stanowią wynagrodzenie dla
kredytodawcy za to, że kredytobiorca korzysta z jego środków pieniężnych. Naliczanie odsetek od pozaodsetkowych kosztów
udzielenia kredytu konsumenckiego nie zasługuje na aprobatę także z tego powodu, że odsetki za korzystanie z kapitału zostały
zaliczone przez ustawodawcę w art. 5 ust 6 u.k.k. do kosztów kredytu, a więc do tej samej kategorii co opłaty i prowizje.
W rezultacie podzielić należało w całości stanowisko strony powodowej, wysokość odsetek określona w umowie została
bezpodstawnie zawyżona. Kredytodawca niewątpliwie może naliczać odsetki od kwoty pożyczonego kapitału, jednakże tylko i
wyłącznie kwota kapitału rzeczywiście udostępnionego kredytobiorcy może stanowić podstawę naliczania oprocentowania
przez cały okres trwania umowy pożyczki. Brak więc podstaw do obciążania kredytobiorcy odsetkami od kosztów kredytu.
2. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy V Ca 2104/24 z dnia 28 października 2024 r.
„Pozwany w zawartej z konsumentem umowie kredytu podał zawyżone wysokości rat, co stanowiło wprowadzenie
kredytobiorcy konsumenta w błąd, co też stanowiło to praktykę niedopuszczalną. Prowadziło jednocześnie do wadliwego
określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) kredytu, a zarazem do naruszenia przywołanego powyżej przepisu
art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k., co też aktualizowało podstawę do skorzystania z sankcji darmowego kredytu uregulowanej w art. 45
u.k.k. Należy wskazać, że niespełnienie przez pozwany bank standardów informacyjnych, do których odnosi się orzecznictwo
TSUE, pozwala na wyciągnięcie wobec niego negatywnych konsekwencji, w postaci możliwości spłaty przez konsumenta jedynie
kwoty kapitału. Za takie uchybienia uważane jest nie tylko nie poinformowanie, ale i złe poinformowanie konsumenta, który nie
musi posiadać wiedzy specjalistycznej, by mógł już w chwili podpisywania umowy mieć możliwość realnej oceny opłacalności
zaciągniętego zobowiązania (tak: wyrok TS z 9 listopada 2016 r., C-42/15, (...) A.S v. K. B., (...) 2016, Nr 11, poz. I-842).
3. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy II Ca 1590/24 z dnia 5 grudnia 2024 roku
„Powódka problematykę rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) łączyła nie tylko z zakazem oprocentowania
pozaodsetkowych kosztów kredytu. Wskazaną w przedmiotowej umowie kredytu wartość RRSO uważała za nieprawidłową
przede wszystkim z tego powodu, że pozwany Bank doliczył do przedmiotu oprocentowania prowizję (zawyżając tym samym
wysokość odsetek), mimo że jej zdaniem nie miał prawa tego uczynić. Wskazywała jednak także na zawyżenie przez pozwany
Bank wysokości każdej raty, a tym samym i kwoty kredytu, wpływające na wysokość RRSO, posiłkując się wyliczeniami z
kalkulatorów kredytowych. A. Bank w istocie nie odniósł się merytorycznie do tego zarzutu. Zgodzić się należy z argumentacją
powódki, że jeśli konsument podniesie zarzut wadliwego określenia w umowie kredytu RRSO, to ciężar wykazania prawidłowości
tego RRSO spoczywa na kredytodawcy. Wynika to zarówno z orzecznictwa krajowego, jak i z orzecznictwa TSUE. Pozwany Bank
niewątpliwie nie sprostał temu ciężarowi dowodowemu. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym powoływał się ogólnikowo na
prawidłowość wyliczenia RRSO, nie przedstawiając dokładnego mechanizmu jego wyliczenia. Treść odpowiedzi na apelację w
istocie potwierdza zarzuty powódki nieprawidłowego określenia RRSO. Znajdują się bowiem w niej informacje niespójne z treścią
przedmiotowej umowy kredytu, które jak wskazano w tej odpowiedzi zostały uwzględnione do wyliczenia RRSO. Chodzi o
informacje zawarte na stronie 8 odpowiedzi na apelację. Dowiadujemy się z nich, że przy obliczeniu RRSO uwzględniono
całkowitą kwotę kredytu 49.900,11 zł, całkowity koszt kredytu 21.091,95 zł (na który złożyły się odsetki 13.606,93 zł i prowizja
37.485,02 zł). Dalej z kolei pozwany Bank „naprowadził”, że do wyliczenia RRSO uwzględniono całkowitą kwotę kredytu
42.415,09 zł, która nie obejmowała prowizji w kwocie 7.485,02 zł. Wskazał wreszcie, że na całkowitą kwotę kredytu składa się
kwota 5.900 przeznaczona na potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy oraz 36.515,09 przeznaczona na spłatę jego
zobowiązań kredytowych.
Podkreślić należy, że żadna z tych kwot nie odpowiada kwotom wskazanym w przedmiotowej umowie kredytu. W tej sytuacji
przyjąć należało, że pozwany Bank nie wykazał prawidłowości wyliczenia RRSO w przedmiotowej umowie kredytu, co oznacza
naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.
„Zdaniem Sądu Okręgowego, wskazane wyżej wadliwości postępowania pozwanego Banku, przekładające się na treść
przedmiotowej umowy kredytu, uzasadniały zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Dotyczą one bowiem tych elementów,
które mogły podważyć możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania. Co do obowiązku
wskazania prawidłowego RRSO wniosek jest oczywisty (zwłaszcza przy uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału, który bardzo
dużą wagę przywiązuje do problematyki RRSO). Równi ogólnikowe przywołanie w przedmiotowej umowie i Taryfie
okoliczności mogących uzasadniać zmianę kosztów opłat i prowizji, w tym możliwości wprowadzenia w trakcie obowiązywania
umowy nowych opłat i prowizji (i to bez limitu ich wysokości, bowiem limit 200% dotyczył tylko opłat już istniejących), naruszały
prawa konsumenta nie pozwalając na poznanie granic kosztów, które będzie musiponosić w trakcie wykonywania umowy.
Także brak pouczenia o prawie odstąpienia od umowy zgodnie z art. 53 ust. 2 u.k.k. dotyczy elementu, który mógł podważyć
możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania. Zapis umowny nawiązujący jedynie do
art. 53 ust. 1 u.k.k. sugerował bowiem, że konsument może odstąpić od umowy jedynie w terminie 14 dni od jej zawarcia, nawet
gdyby umowa nie zawierała wszystkich danych o jakich mowa w art. 30 u.k.k. Było to tym istotniejsze, że przedmiotowa umowa
kredytu rzeczywiście nie zawierała niektórych elementów (określała je w sposób nie spełniający wymogów z art. 30 ust. 1 u.k.k.),
zatem termin odstąpienia od niej nie mógł zostać zawężony do okresu 14 dni od jej zawarcia. Tymczasem konsument opierając
się na tym zapisie umownym został wprowadzony w błąd co do tego, że po upływie 14 dni od zawarcia umowy jest już n
bezwzględnie związany i musi wykonywać, choć rzeczywisty termin do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy
(wynikający z art. 53 ust. 2 u.k.k.) nie upłynął.”
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 34
3.2.3. Implementacja dyrektywy o kredycie konsumenckim II
Podobnie, jak w przedmiocie rozwiązań legislacyjnych w sprawach frankowych, Emitent również na bieżąco monitoruje
przebieg prac legislacyjnych w przedmiocie implementacji nowej dyrektywy o kredycie konsumenckim II. Nowa dyrektywa
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 z dnia 18 października 2023 r. w sprawie kredytów konsumenckich, zwana
także dyrektywą o kredycie konsumenckim II (CCD II), zastępuje poprzednią dyrektywę 2008/48/WE i wprowadza istotne
zmiany w regulacjach dotyczących kredytów konsumenckich w Unii Europejskiej. Państwa członkowskie mają czas na
implementację do 20 listopada 2025 r. Prace nad implementacją dyrektywy do polskiego porządku prawnego zostały
powierzone Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Celem dyrektywy 2023/2225 jest zwiększenie poziomu ochrony interesów konsumentów, którym są oferowane kredyty
konsumenckie. Dyrektywa przewiduje pełną harmonizację przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego w ramach Unii
Europejskiej. Państwa członkowskie nie mogą więc przyjmować ani stosować przepisów krajowych niezgodnych z przepisami,
które zostały ustanowione w dyrektywie 2023/2225, chyba że przepisy dyrektywy stanowią inaczej. Pełna harmonizacja będzie
sprzyjać zapewnieniu wszystkim konsumentom w UE jednakowego, wysokiego poziomu ochrony ich interesów oraz przyczyni
się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Emitent wskazuje na dwie istotne kategorie zmian, które zostały przewidziane w nowej dyrektywie mające na celu wzmocnienie
ochrony konsumentów, do której może zaliczyć:
1) Większą przejrzystość reklam kredytowych obowiązek jasnego przedstawiania kosztów kredytu, a nie tylko
oprocentowania nominalnego,
2) Zakaz wprowadzania w błąd – reklamy nie mogą sugerować, że kredyt poprawi sytuację finansową konsumenta,
3) Nowy obowiązek oceny zdolności kredytowej kredytodawcy muszą sprawdzać sytuację finansową konsumenta,
unikając udzielania kredytów osobom nadmiernie zadłużonym,
4) Ograniczenie automatycznych decyzji kredytowych wprowadzenie mechanizmów kontrolnych nad wykorzystaniem
sztucznej inteligencji i algorytmów,
5) Uregulowanie opłat i odsetek – państwa członkowskie mogą wprowadzić maksymalne limity kosztów kredytów.
Druga kategoria dotyczy nałożenia na kredytodawców nowych obowiązków informacyjnych dotyczących:
1) Ujednoliconych formularzy informacyjnych przed podpisaniem umowy,
2) Prostego i zrozumiałego przedstawienia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO),
3) Jasnego określenia wszystkich opłat, prowizji oraz warunków spłaty,
4) 14-dniowego okresu na odstąpienie od umowy bez podania przyczyny.
Emitent na bieżąco będzie monitorował przebieg prac legislacyjnych zmierzających do wdrożenia nowej regulacji prawnej.
3.4. Istotne czynniki ryzyka i zagrożeń
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość wprowadzenia zmian w przepisach prawa mogących
skutkować ograniczeniem popytu na usługę lub ograniczeniem możliwości jej świadczenia. Świadczenie usług w segmencie
dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych oparte jest
o podstawy prawne, które mogą ulec zmianie, w tym ograniczeniu lub eliminacji z porządku prawnego. W przypadku
wystąpienia takiej sytuacji w ww. segmentach, może nastąpić ograniczenie lub wyłączenie uzyskiwania przychodów zgodnych
z zamierzeniami Emitenta. Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez monitorowanie
zmian w prawie i strategię dywersyfikacji źródeł przychodów.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość zmian w praktyce orzeczniczej sądów powszechnych,
mogących skutkować ograniczeniem popytu na usługę lub wysokość uzyskiwanych świadczeń. Świadczenie usług w segmencie
dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych oparte jest
o wykładnię przepisów prawa, która może ulec zmianie. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji w ww. segmentach, może
nastąpić ograniczenie lub wyłączenie uzyskiwania przychodów zgodnych z zamierzeniami Emitenta. Emitent ogranicza
ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez monitorowanie orzecznictwa i strategię dywersyfikacji źródeł
przychodów.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość ograniczenia lub wyczerpania popytu na usługi świadczone
przez Emitenta lub spółki z Grupy Emitenta na skutek działalności innych podmiotów lub zmian społecznych i gospodarczych.
Świadczenie usług w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów kredytów indeksowanych i denominowanych do waluty
obcej dotyczy zamkniętego zbioru klientów. Na skutek aktywności rynkowej Emitenta, podmiotów konkurencyjnych oraz
samych banków może nastąpić pełna penetracja skutkująca ograniczeniem lub wyłączeniem uzyskiwania dalszych przychodów.
Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez monitorowanie sytuacji rynkowej i strategię
dywersyfikacji źródeł przychodów.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 35
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość utraty kluczowej kadry, w tym kadry kierowniczej mogącą
skutkować ograniczeniem sprawności działalności operacyjnej lub utratą udziału w rynku. Świadczenie usług Emitenta jest
oparte o wysoce wyspecjalizowaną kadrę i sieć dystrybucyjną, które mogą zakończyć współpracę z Emitentem. W przypadku
wystąpienia takiej sytuacji, może dojść do ograniczenia sprawności działalności operacyjnej lub przejęcia części klientów.
Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez wspieranie rozwoju akcjonariatu
menedżerskiego, rekrutację wewnętrzna kluczowe stanowiska, a także atrakcyjne rozwiązania prowizyjne dla sieci sprzedaży
oraz porozumienia o zakazie konkurencji po ustaniu sprawowania funkcji.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość znaczącego wydłużenia czasu, w jakim wydawane
są orzeczenia sądów powszechnych w sprawach, w których spółki z Grupy Emitenta działają w imieniu własnym lub w imieniu
klientów, mogących skutkować okresowym ograniczeniem przychodów i ich przesunięciem na kolejne okresy oraz
pogorszeniem płynności. Świadczenie usług w segmencie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie
dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych jest oparte o prowadzenie postępowań przedsądowych i sądowych, które
mogą ulec znaczącemu wydłużeniu na skutek okoliczności zewnętrznych takich, jak pandemia COVID-19, zagrożenia wywołane
działaniami wojennymi lub na skutek aktywności rynkowej Emitenta i podmiotów konkurencyjnych. Emitent ogranicza
ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez monitorowanie zmian w prawie i praktyce działania
poszczególnych sądów oraz strategię dywersyfikacji źródeł przychodów.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość oceny wzorca umowy stosowanego w obrocie
z konsumentami jako zawierającego niedozwolone postanowienia umowne. Świadczenie usług w segmencie dochodzenia
roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych oparte jest o wzorce umowne
podlegające ocenie właściwych organów publicznych, które mogą je zakwestionować. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji
w ww. segmentach może nastąpić ograniczenie lub wyłączenie uzyskiwania przychodów zgodnie z zamierzeniami Emitenta.
Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez monitorowanie zmian w prawie i praktyki
orzeczniczej właściwych organów, stałe podnoszenie jakości oferty oraz strategię dywersyfikacji źródeł przychodów.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość wystąpienia przerwy w ciągłości działania systemów
teleinformatycznych na skutek awarii, przeciążenia lub intencjonalnych działań osób trzecich, mogących skutkować okresowym
ograniczeniem sprawności działalności operacyjnej oraz ograniczeniem przychodów i ich przesunięciem na kolejne okresy, a
także pogorszeniem płynności. Świadczenie usług w segmencie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie
dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych oparte jest o systemy teleinformatyczne Emitenta, w pracy których mogą
wystąpić okresowe przerwy. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji w ww. segmentach może nastąpić czasowe ograniczenie
uzyskiwania przychodów zgodnych z zamierzeniami Emitenta. Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane
ryzyko poprzez inwestycje w rozwój systemów teleinformatycznych, zaplecza sprzętowego oraz kluczowej kadry z obszaru IT.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość naruszenia tajemnicy danych osobowych na skutek awarii
systemów teleinformatycznych, błędu ludzkiego lub intencjonalnych działań osób trzecich mogącej
skutkować odpowiedzialnością prawną względem osób, których dane zostałyby ujawnione. Świadczenie usług w segmencie
dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych związane jest
z przetwarzaniem danych osobowych, których tajemnica lub integralność mogą zostnaruszone. W przypadku wystąpienia
takiej sytuacji w ww. segmentach mogą powstać zobowiązania o charakterze finansowym. Emitent ogranicza ewentualne skutki
ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez inwestycje w rozwój systemów teleinformatycznych, zaplecza sprzętowego oraz
szkolenie kadry.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość wystąpienia niewłaściwego wykonania usługi na skutek
awarii systemów teleinformatycznych, błędu ludzkiego lub intencjonalnych działań osób trzecich mogących skutkować
odpowiedzialnością prawną względem osób, na rzecz których świadczona jest usługa. Świadczenie usług w segmencie
dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych, a także w
segmencie usług rehabilitacyjnych związane jest z odpowiedzialnością prawną za wystąpienie ewentualnych skutków tzw.
błędów w sztuce lub wad materiałowych. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji w ww. segmentach, mogą powstać
zobowiązania o charakterze finansowym. Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez
inwestycje w rozwój systemów teleinformatycznych, zaplecza sprzętowego, szkolenia kadry oraz umowy ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej obejmujących wskazane ryzyka.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość zagrożenia działaniami wojennymi, mogącego skutkować
okresowym ograniczeniem sprawności działalności operacyjnej oraz ograniczeniem przychodów i ich przesunięciem na kolejne
okresy, a także pogorszeniem płynności. Świadczenie usług w segmencie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych oraz
w segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych oparte jest o wysoce wyspecjalizowaną kadrę i sieć
dystrybucyjną, która może mieć ograniczoną sprawność działania ze względu na ograniczenia, a nawet zakaz w przemieszczaniu
się. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji w ww. segmentach może nastąpić czasowe ograniczenie uzyskiwania przychodów.
Emitent ogranicza ewentualne skutki ekspozycji na wyżej opisane ryzyko poprzez inwestycje w rozwój systemów
teleinformatycznych oraz zaplecza sprzętowego umożliwiających pracę zdalną oraz zdalną komunikację sieci sprzedaży
z klientami. Jednocześnie, Emitent w pierwszym kwartale roku 2022 dokonał sprzedaży 100% posiadanych udziałów w spółce
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 36
VIDSHKODUVANNYA sp. z o. o. i finalnie zaprzestał działalności na rynku ukraińskim, co dodatkowo uniezależniło grupę
kapitałową od działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia, ryzyko związane z utrzymywaniem się wysokiego poziomu inflacji.
Sytuacja ta generuje podwyższone koszty obsługi zadłużenia oraz presję płacową. Emitent ogranicza ekspozycję na skutki
powyższego ryzyka poprzez systematyczną analitykę polityki cenowej, utrzymywanie zadłużenia na zrównoważonym poziomie
i inwestowanie w rozwój kapitałów własnych oraz dywersyfikację regionalną zatrudnienia.
Emitent określa jako istotny czynnik ryzyka i zagrożenia możliwość niewywiązania się z zobowiązań przez dłużników Emitenta.
Emitent rozpoznaje ryzyko kredytowe głównie w dwóch obszarach związanych z należnościami od odbiorców, w tym
pożyczkami oraz związanych ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi. Nieodłącznym elementem procesu zarządzania
ryzykiem kredytowym realizowanego w Spółce jest bieżący monitoring stanu należności oraz wewnętrzny system
raportowania. W celu zapewnienia odzyskania należności stosowane różne formy zabezpieczeń (weksle, ustanowienie
hipoteki) oraz podejmowane działania windykacyjne realizowane zarówno w ramach zasobów własnych, jak i współpracującego
podmiotu. Na należności (w tym pożyczki), których zapłata jest wątpliwa, Emitent na bieżąco tworzy odpisy aktualizujące, które
obciążają wyniki finansowe lat, w których zostały utworzone. Spółka alokowała jedynie wolne środki pieniężne, zgodnie
z wymogami zachowania płynności finansowej i ograniczonego ryzyka oraz w celu ochrony kapitału i maksymalizacji
przychodów odsetkowych. Ryzyko kredytowe Emitent rozpoznaje również w związku z zaciągniętymi kredytami bankowymi
zabezpieczonymi m.in. hipoteką na nieruchomości. W tym przypadku istnieje ryzyko obniżenia jej wartości, co może pociągać
za sobą konieczność ustanowienia dodatkowych zabezpieczeń. Spółka, aby uchronić się przed utratą wartości obiektu,
ubezpiecza go od dających się przewidzieć ryzyk.
3.5. Najważniejsze zdarzenia w okresie od 1 stycznia 2024 roku do dnia sporządzenia
niniejszego Sprawozdania
Informacja o zatwierdzeniu projektu architektoniczno budowalnego oraz uzyskaniu pozwolenia na budowę
W dniu 27 marca 2024 r. Zarząd Votum S.A. powziął informację od spółki zależnej pod firmą Polskie Centrum Rehabilitacji
Funkcjonalnej Votum S.A. o otrzymaniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, zatwierdzającej projekt na budowę i rozbiórkę
budynku spółki zależnej znajdującego się w Krakowie przy ul. Golikówka 6. Termin rozpoczęcia prac planowany był na czerwiec
2024 roku. Planowany termin zakończenia prac to: II połowa 2025 r.
Informacja w sprawie przyjęcia do stosowania polityki wypłaty dywidendy za lata 2025 i 2026
W dniu 23 kwietnia 2024 r. Zarząd podjął uchwałę w sprawie przyjęcia do stosowania polityki dywidendy za lata 2025 i 2026,
przewidującej podzizysku z uwzględnieniem rozwoju działalności Spółki i zapewnienia odpowiedniego poziomu płynności
finansowej. Zarząd Votum S.A. będzie rekomendował, w zależności od bieżącej sytuacji gospodarczej i ekonomicznej Spółki:
1) wypłatę zysku netto do akcjonariuszy w formie dywidendy w następujący sposób:
a) dywidenda od 25% (słownie: dwudziestu pięciu procent) do 50% (słownie: pięćdziesięciu procent) zysku netto Grupy
Kapitałowej VOTUM przyporządkowanej podmiotowi dominującemu, jednak nie więcej niż 100% zysku netto Votum S.A.,
b) metoda obliczeniowa ostatecznej wartości dywidendy przeznaczonej do wypłaty będzie polegała na przeliczeniu
dywidendy na kwotę przypadającą na 1 akcję i zaokrągleniu wyniku w dół do pełnych groszy,
2) przeznaczenie całego lub części zysku netto na kapitał rezerwowy utworzony z przeznaczeniem na wypłatę dywidendy.
Polityka wypłaty dywidendy będzie dotyczyć zysków netto wypracowanych odpowiednio w 2025 i 2026 roku.
Rekomendacja Zarządu w sprawie podziału zysku za rok 2023
W dniu 20 maja 2024 r. Zarząd Votum S.A. podjął uchwałę w sprawie wniosku do Walnego Zgromadzenia o przeznaczenie zysku
netto Spółki za rok obrotowy 2023. Zarząd zarekomendował, aby zysk netto Votum S.A. w kwocie 29 079 264,41 PLN (słownie:
dwadzieścia dziewięć milionów siedemdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt cztery złote czterdzieści jeden groszy),
wypracowany w okresie od 01.01.2023 do 31.12.2023 roku, podzielić w ten sposób, że:
a) 29 040 000 PLN (słownie: dwadzieścia dziewięć milionów czterdzieści tysięcy złotych) zostanie przeznaczone
na dywidendę dla akcjonariuszy tj. kwota 2,42 PLN na jedną akcję,
b) 39 264,41 PLN (słownie: trzydzieści dziewięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt cztery złote czterdzieści jeden groszy)
zostanie przeznaczone na kapitał zapasowy.
Opinia Rady Nadzorczej odnośnie rekomendacji Zarządu w sprawie podziału zysku za rok 2023
W dniu 20 maja 2024 r. Rada Nadzorcza wyraziła pozytywną opinię co do wniosku Zarządu Spółki zawartego w uchwale Zarządu
nr 2 z dnia 20 maja 2024 r., dotyczącego przeznaczenia zysku osiągniętego przez Spółkę w roku obrotowym 2023 w kwocie
29 079 264,41 PLN (słownie: dwadzieścia dziewięć milionów siedemdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt cztery złote
czterdzieści jeden groszy), wypracowanego w okresie od 01.01.2023 do 31.12.2023 roku, który rekomendował podzielenie
zysku w ten sposób, że:
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 37
a) 29 040 000 PLN (słownie: dwadzieścia dziewięć milionów czterdzieści tysięcy złotych) zostanie przeznaczone
na dywidendę dla akcjonariuszy tj. kwota 2,42 PLN na jedną akcję,
b) 39 264,41 PLN (słownie: trzydzieści dziewięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt cztery złote czterdzieści jeden groszy)
zostanie przeznaczone na kapitał zapasowy.
Decyzja Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w spawie wypłaty dywidendy za 2023 rok
W dniu 20 czerwca 2024 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Votum S.A. podjęło uchwałę w sprawie przeznaczenia zysku Spółki
za rok obrotowy 2023, wypracowanego w okresie od dnia 01.01.2023 r. do dnia 31.12.2023 r., w kwocie 29 040 000 PLN
(słownie: dwadzieścia dziewięć milionów czterdzieści tysięcy złotych) na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy.
Wysokość dywidendy przypadającej na jedną akcję wynosiła 2,42 PLN (słownie: dwa złote czterdzieści dwa grosze). Liczba akcji
objętych dywidendą wyniosła: 12 000 000.
Jednocześnie Zwyczajne Walne Zgromadzenie Votum S.A. ustaliło dzień dywidendy na 18.09.2024 r. oraz postanowiło,
że dywidenda zostanie wypłacona w dwóch transzach, w następujący sposób:
1) kwota zysku na wypłatę I transzy dywidendy w wysokości 14 520 000 PLN (słownie: czternaście milionów pięćset
dwadzieścia tysięcy złotych) zostanie wypłacona w dniu 16.10.2024 r.,
2) kwota zysku na wypłatę II transzy dywidendy w wysokości 14 520 000 PLN (słownie: czternaście milionów pięćset
dwadzieścia tysięcy złotych) zostanie wypłacona w dniu 17.12.2024 r.
Zawarcie aneksu do umowy wieloproduktowej z Bankiem
W dniu 21 czerwca 2024 r. Emitent wraz ze Spółkami zależnymi: DSA Investment S.A. i Votum Odszkodowania S.A. zawarli
z ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach (dalej: "Bank") aneks do umowy wieloproduktowej z dnia 26.03.2020 r., o
zawarciu której Emitent informował w raporcie bieżącym nr 22/2020 z dnia 26.03.2020 r.
Na podstawie aneksu zmianie uległ:
1. okres dostępności limitu kredytowego, a także w jego ramach sublimitów, w ten sposób, że limit kredytowy oraz sublimity
udostępniane były do dnia 30.08.2024 r.;
2. termin spłaty kredytu obrotowego w rachunku bankowym w ten sposób, że termin jego spłaty ustalono na dzi
31.08.2024 r., który był jednocześnie ostatecznym dniem wymagalności. Pierwotnie, termin spłaty kredytu ustalony był
na dzień 29.06.2024 r.
Zawarcie aneksu do umowy wieloproduktowej z Bankiem
W dniu 20 sierpnia 2024 r. Emitent wraz ze Spółkami zależnymi: DSA Investment S.A., Votum Odszkodowania S.A., Votum
Consumer Care sp. z o. o. oraz Law Stream sp. z o. o. zawarli z ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach aneks do umowy
wieloproduktowej z dnia 26.03.2020 r., na podstawie którego ustalono warunki umowy w następującym kształcie:
-kwota łącznego limitu kredytowego ustalonego na mocy aneksu wynosi 18 464 500,00 PLN;
-limit kredytowy, a także w jego ramach sublimity, udostępniane są do dnia 30.08.2025 r.;
-termin spłaty kredytów obrotowych w rachunku bankowym ustala się na dzień 31.08.2025 r., który jest jednocześnie
ostatecznym dniem wymagalności;
-termin spłaty kredytów obrotowych w rachunku kredytowym ustala się na dzień 30.06.2025 r., który jest jednocześnie
ostatecznym dniem wymagalności;
-termin spłaty kredytów inwestycyjnych ustala się na dzień 05.03.2026 r., który jest jednocześnie ostatecznym dniem
wymagalności.
Jako zabezpieczenie zawartej umowy zostały przyjęte:
1) hipoteka umowna łączna na:
- prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku,
stanowiącym odrębną nieruchomość należącą do Emitenta,
- nieruchomości stanowiącej własność spółki zależnej od Emitenta – Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go
sp. z o. o);
- prawach użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przysługujących spółce zależnej od Emitenta - Polskie
Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum S.A.;
- nieruchomości - lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość wraz z udziałami związanymi z własnością tego lokalu -
należącego do spółki zależnej od Emitenta - Velissi Beauty Clinic sp. z o.o. (dawniej: Vivid Clinic sp. z o. o.)
Hipoteka stanowi jednocześnie zabezpieczenie wierzytelności Banku z tytułu umowy kredytu z dnia 20.10.2021 r., o której
Emitent informował w raporcie bieżącym nr 38/2021 z dnia 20.10.2021 r.; umowy kredytu z dnia 02.10.2018 r. zawartej
pomiędzy Bankiem a Polskie Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum S.A., o której Emitent informował w raporcie bieżącym
nr 48/2018 z dnia 02.10.2018 r. oraz umowy kredytu zawartej pomiędzy Bankiem a Velissi Beauty Clinic sp. z o.o. (dawniej:
Vivid Clinic sp. z o. o.)
2) cesja praw z polisy ubezpieczeniowej przedmiotów zabezpieczenia opisanych w pkt 1;
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 38
3) oświadczenie Emitenta o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczącego
obowiązku zapłaty sumy pieniężnej do wysokości 27 696 750,00 PLN;
4) dla Spółki zależnej - DSA Investment S.A. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
5) dla Spółki zależnej - Votum Odszkodowania S.A. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
6) dla Spółki zależnej - Votum Consumer Care sp. z o. o. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
7) dla Spółki zależnej - Law Stream sp. z o. o. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową.
Decyzja Zarządu o zamiarze wypłaty zaliczki na poczet dywidendy za 2024 r.
W dniu 8 października 2024 r. Zarząd, w oparciu o zbadaną przez niezależnego biegłego rewidenta śródrocz skróconą
informację finansową spółki Votum S.A. za okres sześciu miesięcy zakończony 30 czerwca 2024 roku, podjął uchwałę o
przedłożeniu Radzie Nadzorczej Spółki wniosku dotyczącego wypłaty akcjonariuszom zaliczki na poczet dywidendy za 2024 rok
w kwocie 4 920 000,00 (słownie: cztery miliony dziewięćset dwadzieścia tysięcy złotych), co oznacza, że na jedną akcję
przypadła kwota 0,41 (słownie: czterdzieści jeden groszy). Zarząd zarekomendował dzień 8 listopada 2024 r. jako dzień,
według którego ustalono uprawnionych do zaliczki na poczet dywidendy za rok 2024, a jako termin wypłaty zaliczki na poczet
dywidendy dzień 15 listopada 2024 r.
Zgoda Rady Nadzorczej na wypłatę zaliczki na poczet dywidendy za 2024 r.
W dniu 15 października 2024 r. Rada Nadzorcza Spółki wyraziła zgodę na wypłatę akcjonariuszom zaliczki na poczet dywidendy
za 2024 rok w kwocie 4 920 000,00 zł (słownie: cztery miliony dziewięćset dwadzieścia tysięcy złotych), co oznacza, że na jedną
akcję przypadła kwota 0,41 zł (słownie: czterdzieści jeden groszy).
Zawarcie umowy o generalne wykonawstwo robót budowlanych
W dniu 18 marca 2025r. Zarząd Votum S.A. powziął informację od spółki zależnej - Polskie Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej
Votum S.A. przez Spółkę zależną umowy o generalne wykonawstwo robót budowlanych, która dotyczy rozbudowy, nadbudowy
i przebudowy, a także rozbiórki części budynku Spółki zależnej znajdującego się w Krakowie przy ul. Golikówka 6.
Przedmiot Umowy realizowany będzie etapowo, a w jego zakres będzie wchodziło również uzyskanie przez generalnego
wykonawcę w imieniu Spółki zależnej pozwolenia na użytkowanie. Wynagrodzenie generalnego wykonawcy wynosi blisko 10
733 300,00 zł netto i obejmuje całość prac i wszelkich kosztów związanych z wykonaniem Umowy, określonych w tym zakresie
prac przygotowawczych, pomocniczych i tymczasowych niezbędnych dla zgodnego z Umową wykonania robót, jak również
zabezpieczenia nieruchomości Spółki zależnej na czas trwania robót. Wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy. W przypadku
podjęcia przez Spółkę zależną decyzji o wykonaniu robót dodatkowych, nieobjętych Umową, wykonawca generalny może je
zrealizować wyłącznie na podstawie pisemnego aneksu do Umowy, sporządzonego w oparciu o pisemne zlecenie otrzymane
od Spółki zależnej, za wynagrodzenie powykonawcze kosztorysowe.
Czas realizacji Umowy określono zgodnie z poniższym harmonogramem:
- wszelkie roboty budowlane i prace związane z zakończeniem budowy, jako czynności wykonywane w miejscu Inwestycji,
zakończą się w ciągu 12 miesięcy liczonych od dnia przekazania terenu budowy,
- uzyskanie prawomocnego pozwolenia na ytkowanie nastąpi w ciągu 15 miesięcy liczonych od dnia przekazania terenu
budowy.
Generalny wykonawca nie później niż w dniu zawarcia Umowy wniesie zabezpieczenie należytego wykonania umowy w
wysokości 5% kwoty brutto Umowy, w formie gwarancji ubezpieczeniowej. Spółka zależna dokona zwrotu zabezpieczenia
należytego wykonania Umowy w następujący sposób:
- 70% wartości zabezpieczenia zostanie zwrócone w terminie 30 dni od dnia wykonania przedmiotu Umowy, co zostanie
potwierdzone w protokole odbioru końcowego przedmiotu Umowy,
- 30% wartości zabezpieczenia zostanie zatrzymane przez Spółkę zależną na zabezpieczenie roszczeń z tytułu rękojmi za wady
i gwarancji - kwota ta zostanie zwrócona w terminie 15 dni po upływie okresu rękojmi za wady lub zakończeniu okresu
gwarancji.
Maksymalny poziom kar umownych z tytułu nienależytego wykonania Umowy wynosi 5% wysokości wynagrodzenia
wykonawcy netto.
Pozostałe warunki na jakich zawarta została Umowa nie odbiegają od warunków powszechnie stosowanych dla tego typu
umów.
3.6. Realizacja celów emisyjnych
W roku 2013 została zakończona realizacja celów emisyjnych.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 39
3.7. Informacja o znaczących umowach
3.7.1. Zawarcie aneksów do umowy wieloproduktowej z ING Bankiem Śląskim S.A.
Zawarcie aneksu do umowy wieloproduktowej z Bankiem
W dniu 21 czerwca 2024 r. Emitent wraz ze Spółkami zależnymi: DSA Investment S.A. i Votum Odszkodowania S.A. zawarli
z ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach (dalej: "Bank") aneks do umowy wieloproduktowej z dnia 26.03.2020 r., o
zawarciu której Emitent informował w raporcie bieżącym nr 22/2020 z dnia 26.03.2020 r.
Na podstawie aneksu zmianie uległ:
1. okres dostępności limitu kredytowego, a także w jego ramach sublimitów, w ten sposób, że limit kredytowy oraz sublimity
udostępniane były do dnia 30.08.2024 r.;
2. termin spłaty kredytu obrotowego w rachunku bankowym w ten sposób, że termin jego spłaty ustalono na dzień
31.08.2024 r., który był jednocześnie ostatecznym dniem wymagalności. Pierwotnie, termin spłaty kredytu ustalony był
na dzień 29.06.2024 r.
Zawarcie aneksu do umowy wieloproduktowej z Bankiem
W dniu 20 sierpnia 2024 r. Emitent wraz ze Spółkami zależnymi: DSA Investment S.A., Votum Odszkodowania S.A., Votum
Consumer Care sp. z o. o. oraz Law Stream sp. z o. o. zawarli z ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach aneks do umowy
wieloproduktowej z dnia 26.03.2020 r., na podstawie którego ustalono warunki umowy w następującym kształcie:
-kwota łącznego limitu kredytowego ustalonego na mocy aneksu wynosi 18 464 500,00 PLN;
-limit kredytowy, a także w jego ramach sublimity, udostępniane są do dnia 30.08.2025 r.;
-termin spłaty kredytów obrotowych w rachunku bankowym ustala się na dzień 31.08.2025 r., który jest jednocześnie
ostatecznym dniem wymagalności;
-termin spłaty kredytów obrotowych w rachunku kredytowym ustala się na dzień 30.06.2025 r., który jest jednocześnie
ostatecznym dniem wymagalności;
-termin spłaty kredytów inwestycyjnych ustala się na dzień 05.03.2026 r., który jest jednocześnie ostatecznym dniem
wymagalności.
Jako zabezpieczenie zawartej umowy zostały przyjęte:
1) hipoteka umowna łączna na:
- prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku,
stanowiącym odrębną nieruchomość należącą do Emitenta,
- nieruchomości stanowiącej własność spółki zależnej od Emitenta – Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go
sp. z o. o);
- prawach użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przysługujących spółce zależnej od Emitenta - Polskie
Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum S.A.;
- nieruchomości - lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość wraz z udziałami związanymi z własnością tego lokalu -
należącego do spółki zależnej od Emitenta - Velissi Beauty Clinic sp. z o.o. (dawniej: Vivid Clinic sp. z o. o.)
Hipoteka stanowi jednocześnie zabezpieczenie wierzytelności Banku z tytułu umowy kredytu z dnia 20.10.2021 r., o której
Emitent informował w raporcie bieżącym nr 38/2021 z dnia 20.10.2021 r.; umowy kredytu z dnia 02.10.2018 r. zawartej
pomiędzy Bankiem a Polskie Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum S.A., o której Emitent informował w raporcie bieżącym
nr 48/2018 z dnia 02.10.2018 r. oraz umowy kredytu zawartej pomiędzy Bankiem a Velissi Beauty Clinic sp. z o.o. (dawniej:
Vivid Clinic sp. z o. o.)
2) cesja praw z polisy ubezpieczeniowej przedmiotów zabezpieczenia opisanych w pkt 1;
3) oświadczenie Emitenta o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczącego
obowiązku zapłaty sumy pieniężnej do wysokości 27 696 750,00 PLN;
4) dla Spółki zależnej - DSA Investment S.A. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
5) dla Spółki zależnej - Votum Odszkodowania S.A. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
6) dla Spółki zależnej - Votum Consumer Care sp. z o. o. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
7) dla Spółki zależnej - Law Stream sp. z o. o. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową.
3.8. Informacja o udzielonych pożyczkach podmiotom powiązanym z VOTUM S.A.
3.8.1. Zawarcie umów pożyczek ze Spółką Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go sp. z o. o.)
W dniu 21 marca 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go sp. z o. o.), na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości
180 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypadał na dzień 31 grudnia 2024 r.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 40
W dniu 6 sierpnia 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go sp. z o. o.), na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości
50 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
W dniu 28 listopada 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go sp. z o. o.), na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości
80 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
3.8.2. Zawarcie umów pożyczek ze Spółką Velissi Beauty Clinic sp. z o. o. (dawniej Vivid Clinic sp. z o. o.)
W dniu 29 kwietnia 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Vivid Clinic sp. z o. o., na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 50 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty
przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
W dniu 10 maja 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Vivid Clinic sp. z o. o., na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 600 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty
przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
W dniu 21 maja 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Vivid Clinic sp. z o. o., na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 70 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty
przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
W dniu 20 czerwca 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Vivid Clinic sp. z o. o., na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 40 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty
przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
W dniu 24 lipca 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną
Vivid Clinic sp. z o. o., na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 40 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty
przypada na dzień 30 czerwca 2025 r.
W dniu 9 sierpnia 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 1 340 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 31
grudnia 2025 r.
W dniu 21 sierpnia 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 15 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypadał na dzi31
grudnia 2024 r.
W dniu 24 października 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną – Vivid Clinic sp. z o. o.,
na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 100 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzi30
czerwca 2025 r.
W dniu 4 listopada 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 100 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 30
czerwca 2025 r.
W dniu 25 listopada 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną – Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 450 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 31
grudnia 2025 r.
W dniu 4 grudnia 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 100 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 31
grudnia 2025 r.
W dniu 19 grudnia 2024 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 570 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 31
grudnia 2025 r.
W dniu 28 lutego 2025 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależ Vivid Clinic sp. z o. o., na
mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 200 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień 31
grudnia 2025 r.
W dniu 27 marca 2025 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy Emitentem a spółką zależną – Velissi Beauty Clinic sp. z o.
o., na mocy której VOTUM S.A. udzieliła pożyczki w wysokości 200 000 PLN spółce zależnej. Termin spłaty przypada na dzień
31 grudnia 2025 r.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 41
3.9. Charakterystyka polityki w zakresie kierunków rozwoju Grupy Kapitałowej Votum
Opis zawarty w punkcie 5 sprawozdania.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 42
4. SYTUACJA FINANSOWA
4.1. Omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych oraz ocena czynników
i nietypowych zdarzeń mających znaczący wpływ na osiągnięty wynik finansowy
4.1.1 Przychody
Przychody Grupy Kapitałowej VOTUM w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku wyniosły 407 386 tys. PLN, co stanowiło
najwyższy wynik w historii Grupy Kapitałowej i poprawę o 5% w stosunku do roku wcześniejszego. Zdywersyfikowana struktura
Grupy Kapitałowej VOTUM skutkuje tym, że wzrostom przychodów, wynikających z rozwoju nowych segmentów, towarzyszy
ograniczanie ich w późnych fazach rozwoju pierwotnych obszarów działalności. W perspektywie długoterminowej Emitent
dostrzega potencjał dalszego wzrostu przychodów z obszaru spraw bankowych dotyczących sankcji kredytu darmowego.
Właściwa dynamika rozwoju tego projektu powinna pozwolić na skumulowanie ich z dotychczasowymi przychodami z tytułu
spraw kredytów indeksowanych i denominowanych do waluty obcej, spraw odszkodowawczych i działalności rehabilitacyjnej.
*rok 2022 (dane przekształcone)
W roku 2024 VOTUM S.A. odnotowała niższe o 36% w stosunku do roku poprzedniego przychody ze sprzedaży usług
świadczonych w ramach podstawowej działalności. Ograniczenie przychodów ze sprzedaży VOTUM S.A. jest następstwem
realizacji polityki dywersyfikacji i uplasowania świadczenia usług w spółkach zależnych. Wyższe przychody w roku 2022
w stosunku do tych z 2023 oraz 2024 roku wynikały z finalizacji spraw odszkodowawczych i bankowych, w których zgodnie z
pierwotnym modelem biznesowym usługodawcą była spółka VOTUM S.A. W nowym modelu biznesowym przychody ze
sprzedaży spółek zależnych będą kształtowały ich zyski, które będą transferowane do VOTUM S.A. w formie dywidendy, tworząc
przychody operacyjne.
302 201
387 140
407 386
0
50 000
100 000
150 000
200 000
250 000
300 000
350 000
400 000
450 000
Przychody ze sprzedaży Grupy Kapitałowej VOTUM w latach 2022-2024 (w tys. PLN)
2022 2023 2024
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 43
*rok 2022 (dane przekształcone)
4.1.2 Wynik operacyjny
Wynik operacyjny Grupy VOTUM za rok 2024 r. wyniósł 140,9 mln PLN. Jest to wynik o 11% niższy niż w ubiegłym roku. Przy
wzroście przychodów o 5%, głównym czynnikiem determinującym ten spadek był wzrost kosztów o 14% z 227,3 mln PLN do
259 mln PLN. Pozycją kosztową, na której odnotowano najwyższą zmianę były wynagrodzenia, które z 48,3 mln PLN w roku
2023 wzrosły do 70,2 mln PLN w roku 2024, tj. o 45%. Tak znaczący wzrost kosztów w tym obszarze jest zdarzeniem
jednorazowym, wynikającym z nałożenia się na makroekonomiczne tendencje inflacyjne czynników wewnętrznych,
wynikających ze strategicznych założeń dywersyfikacji geograficznej i produktowej Grupy Kapitałowej VOTUM. Rok 2024 był
okresem, w którym zainicjowało swoją działalność 6 nowych spółek, dzięki czemu powstały kolejne przewagi konkurencyjne
Grupy VOTUM, wynikające z połączenia efektu skali i głębokiej specjalizacji z dostępnością bezpośredniego kontaktów klientów.
Wraz z reakcją na działania banków skutkujące otrzymaniem przez Klientów Grupy Kapitałowej VOTUM 7 000 kontrpowództw,
stanowiło to czynnik skutkujący wzrostem zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy o 232 stanowiska pracy. Dzięki wdrożeniu procesów
automatyzacji i optymalizacji pracy, w szczególności w związku z wdrożeniem aplikacji mobilnej „Moja sprawa” w 4 kwartale
2024 tendencja ta uległa odwróceniu poprzez redukcję 150 stanowisk, co skutkuje obniżeniem poziomu kosztów w roku 2025.
*rok 2022 (dane przekształcone)
73 881
54 744
35 306
0
10 000
20 000
30 000
40 000
50 000
60 000
70 000
80 000
90 000
100 000
Przychody ze sprzedaży VOTUM S.A. w latach 2022-2024 (w tys. PLN)
2022 2023 2024
111 508
158 712
140 997
0
20 000
40 000
60 000
80 000
100 000
120 000
140 000
160 000
180 000
2022 2023 2024
Zysk z działalności operacyjnej Grupy Kapitałowej VOTUM w latach 2022-2024 (w tys. PLN)
2022 2023 2024
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 44
Wynik operacyjny VOTUM S.A. za rok 2024 wyniósł 35 778 tys. PLN. Przekształcanie modelu biznesowego VOTUM S.A. od
podmiotu świadczącego bezpośrednio usługi w kierunku jednostki dominującej w modelu holdingowym skutkuje wzrostem
wpływu na wynik operacyjny przychodów operacyjnych z dywidend od spółek zależnych, które niwelując spadki w obszarze
przychodów ze sprzedaży pozwoliły podnieść wynik o 27 r./r.
*rok 2022 (dane przekształcone)
4.1.3 Wynik netto
Skonsolidowany zysk netto roku 2024 wyniósł 115,4 mln PLN i w stosunku do roku 2023 r. jest niższy o 14%.
*rok 2022 (dane przekształcone)
31 445
28 190
35 778
0
5 000
10 000
15 000
20 000
25 000
30 000
35 000
40 000
Zysk z działalności operacyjnej VOTUM S.A. w latach 2022-2024
(w tys. PLN)
2022 2023 2024
91 808
133 891
115 436
0
20 000
40 000
60 000
80 000
100 000
120 000
140 000
160 000
Zysk netto Grupy Kapitałowej VOTUM w latach 2022-2024 ( w tys. PLN)
2022 2023 2024
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 45
*rok 2022 (dane przekształcone)
4.1.4 Wybrane pozycje finansowe w poszczególnych segmentach operacyjnych
Spółki z grupy kapitałowej działają w następujących segmentach operacyjnych:
dochodzenie roszczeń z tytułu umów bankowych,
dochodzenie roszczeń odszkodowawczych,
usługi rehabilitacyjne,
usługi pozostałe.
Poniższe wykresy prezentują udział poszczególnych segmentów w aktywach oraz w przychodach grupy kapitałowej, a także
wyniki segmentów na działalności operacyjnej.
26 689
29 079
39 926
0
4 000
8 000
12 000
16 000
20 000
24 000
28 000
32 000
36 000
40 000
Zysk netto VOTUM S.A. w latach 2022-2024 ( w tys. PLN)
2022 2023 2024
83%
8%
8%
1%
Udział poszczególnych segmentów wg przychodów ze sprzedaży w 2024 roku
Roszczenia bankowe Sprawy odszkodowawcze Rehabilitacja Pozostałe
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 46
W dalszym ciągu największy udział w przychodach Grupy stanowią przychody segmentu dochodzenia roszczeń z tytułu umów
bankowych. Segment ten wygenerował w roku 2024 r 83% ogółu przychodów osiągniętych w Grupie Kapitałowej. Udział ten
zwiększył się o 5 p.p. do udziału w całości przychodów w roku 2023, kiedy to wynosił 78%.
W segmencie dochodzenia roszczeń z tytułu umów bankowych przychody ze sprzedaży w roku 2024 wyniosły 339,7 mln PLN,
podczas gdy w roku 2023 wyniosły 302 mln PLN, co stanowi wzrost o 12% r/r. Na przychody te składają się przychody z tytułu
opłat wstępnych, opłat za stawiennictwo na posiedzeniach sądowych, wynagrodzenie success fee oraz koszty zastępstwa
procesowego. Czynnikiem, który determinował wzrost przychodów w największym stopniu była wyraźna poprawa w obszarze
dwóch ostatnich składników, która przewyższyła wartością spadek w zakresie opłat wstępnych.
W segmencie usług rehabilitacyjnych przychody ze sprzedaży w roku 2024 wyniosły 31,9 mln PLN, podczas gdy
roku 2023 wyniosły 35,4 mln PLN, co stanowi spadek o 10% r/r. Spadek przychodów wynika głównie z faktu, że przy
utrzymywaniu zbliżonego poziomu usług operacyjnych w roku minionym wystąpiło zdarzenie jednorazowe, w postaci uzyskania
w pierwszej połowie roku dodatkowego przychodu z tytułu „nadwykonania” usług zakontraktowanych z NFZ.
W segmencie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przychody ze sprzedaży w roku 2024 wyniosły 33,7 mln PLN, podczas
gdy roku 2023 wyniosły 47,5 mln PLN, co stanowi spadek o blisko 29% r/r.
Największy wpływ na ograniczenie przychodów miały skutki decyzji o zamknięciu linii biznesowej cesji wierzytelności szkód
w pojazdach w roku 2020. Przychody z tego tytułu uległy zmniejszeniu o 66% z 8,4 mln PLN uzyskanych w roku 2023 do 2,8 mln
PLN w bieżącym okresie.
84%
10%
1%
5%
Udział poszczególnych segmentów w aktywach w 2024 roku
Roszczenia bankowe Sprawy odszkodowawcze Rehabilitacja Pozostałe
147 181
5 789
3 628
-15 602
-40 000
-20 000
0
20 000
40 000
60 000
80 000
100 000
120 000
140 000
160 000
Roszczenia bankowe Sprawy odszkodowawcze Rehabilitacja Pozostałe
Wyn i ki segm e ntó w na dz iał alno ści ope r acy jnej w 2 024 ro k u ( w tys . zł)
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 47
4.1.5 Wybrane wskaźniki
Wskaźniki zadłużenia GK VOTUM S.A.
Wskaźnik
2022
2023
2024
Aktywa/ Kapitały własne
1,78
1,75
1,78
Zobowiązania ogółem / kapitał własny
78%
75%
78%
Zobowiązania długoterminowe/ kapitału własnego
32%
41%
40%
*rok 2022 i 2023 (dane przekształcone)
Wskaźniki rentowności GK VOTUM S.A.
Rentowność
2022
2023
2024
Zysk z działalności operacyjnej/Przychody ze
sprzedaży
37%
41%
34%
Zysk netto / Przychody ze sprzedaży
30%
35%
28%
ROE
59%
54%
35%
ROA
33%
31%
20%
*rok 2022 i 2023 (dane przekształcone)
Wskaźniki zadłużenia VOTUM S.A.
Wskaźnik
2022
2023
2024
Aktywa/ Kapitał własny
1,71
1,95
1,92
Zobowiązania ogółem / Kapitał własny
71%
95%
92%
Zobowiązania długoterminowe/ Kapitał własny
23%
44%
34%
*rok 2022 (dane przekształcone)
Wskaźniki rentowności VOTUM S.A.
Rentowność
2022
2023
2024
Zysk ze sprzedaży / Przychody ze sprzedaży
27%
13%
-22%
Zysk z działalności operacyjnej/ Przychody operacyjne
35%
33%
41%
Zysk netto / Przychody ogółem
36%
32%
44%
ROE
35%
38%
49%
ROA
20%
20%
25%
*rok 2022 (dane przekształcone)
4.1.6. Charakterystyka struktury aktywów i pasywów bilansu, w tym z punktu widzenia płynności Spółki
Aktywa Grupy w 2024 roku zwiększyły się o 62%, co było efektem wzrostu przede wszystkim aktywów z tytułu realizacji z
klientami (segment bankowy). W zakresie aktywów trwałych zmiany dotyczą zwiększenia długoterminowych Aktywów z tytułu
realizacji umów z klientami. Pozycja ta stanowi obecnie 34% aktywów, w stosunku do stanu na koniec roku 2023 zwiększyła się
o 9 punktów procentowych. Udział kapitału własnego w strukturze pasywów ukształtował się na nieco niższym poziomie niż w
roku poprzednim i wyniósł 56%. Wartość zobowiązań w stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się o 37%, w tym
o charakterze długoterminowym o 27%. Najistotniejszą pozycją kapitałów obcych na koniec 2024 roku były kredyty i pożyczki
o łącznej wartości 14 506 tys. PLN.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 48
Struktura aktywów Grupy
Wzrost aktywów ogółem w 2024 roku o 62% był skutkiem głównie zwiększenia aktywów trwałych, w tym przede wszystkim
aktywów z tytułu realizacji umów z klientami.
Struktura aktywów Grupy
AKTYWA
31.12.2024
%
31.12.2023
%
Aktywa trwałe
262 898
45%
162 551
38%
Rzeczowe aktywa trwałe
38 855
6%
29 982
7%
Wartości niematerialne
768
0%
730
0%
Wartość firmy
3 519
1%
3 519
1%
Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności
0
0%
684
0%
Pozostałe aktywa finansowe
1 275
0%
0
0%
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
19 302
3%
18 186
4%
Należności z tytułu dostaw i usług oraz inne należności długoterminowe
406
0%
483
0%
Aktywa z tytułu realizacji umów z klientami
198 563
34%
106 229
25%
Wydatki na nabycie cesji wierzytelności
210
0%
2 738
1%
Aktywa obrotowe
318 197
55%
269 438
62%
Zapasy
1 076
0%
1 319
0%
Należności z tytułu realizacji usług oraz pozostałe należności
21 840
4%
21 015
5%
Aktywa z tytułu realizacji umów z klientami
218 885
38%
228 242
53%
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
115
0%
188
0%
Pozostałe aktywa finansowe
14 430
2%
4 218
1%
Wydatki na nabycie cesji wierzytelności
1 497
0%
2 246
1%
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
60 354
10%
12 211
3%
Aktywa obrotowe inne niż aktywa zakwalifikowane jako przeznaczone do
sprzedaży
318 197
55%
269 438
62%
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
0
0%
0
0%
AKTYWA RAZEM
581 095
100%
431 990
100%
*rok 2023 (dane przekształcone)
Struktura pasywów Grupy
W 2024 roku nie doszło do istotnych zmian w strukturze pasywów Grupy, która swoją działalność finansuje przede wszystkim
kapitałem własnym (jego udział w pasywach ogółem zmniejszył się o 1 punkt procentowy).
Wzrost zobowiązań długoterminowych wynika z rezerwy z tytułu podatku odroczonego, która na koniec roku 2024 wyniosła
80,9 mln PLN w stosunku do 64,4 mln PLN na koniec roku 2023. Wzrost rezerwy z tytułu podatku odroczonego wynika z
szacunków MSSF 15. Zobowiązania długoterminowe stanowią 22% sumy bilansowej. Zobowiązania krótkoterminowe stanowią
obecnie 22% sumy bilansowej (stan na 31.12.2023 20%), z czego największa pozycja to zobowiązania z tytułu dostaw i usług
oraz pozostałe zobowiązania, w której prezentowane są wynagrodzenia związane z pozyskaniem spraw w wysokości 69,5 mln
PLN.
PASYWA
31.12.2024
%
31.12.2024
%
Kapitał własny
326 955
56%
246 260
57%
Kapitały własne akcjonariuszy jednostki dominującej
321 828
55%
242 908
56%
Kapitał zakładowy
1 200
0%
1 200
0%
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej
5 702
1%
5 702
1%
Pozostałe kapitały rezerwowe (w tym różnice kursowe))
0
0%
0
0%
Zyski zatrzymane
314 926
54%
236 007
55%
w tym Wynik finansowy bieżącego okresu
112 874
19%
131 935
31%
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 49
Kapitał akcjonariuszy niekontrolujących
5 127
1%
3 351
1%
Zobowiązanie długoterminowe
129 316
22%
99 838
23%
Kredyty i pożyczki
5 375
1%
12 529
3%
Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu leasingu
8 517
1%
3 819
1%
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
34 368
6%
18 920
4%
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
80 852
14%
64 386
15%
Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne
204
0%
184
0%
Pozostałe rezerwy
0
0%
0
0%
Zobowiązania krótkoterminowe
127 824
21%
85 891
20%
Kredyty i pożyczki
9 131
2%
6 762
2%
Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu leasingu
2 952
1%
1 406
0%
Zobowiązania z tytułu realizacji usług oraz pozostałe zobowiązania
109 407
19%
77 223
18%
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego
3 419
1%
200
0%
Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne
0
0%
0
0%
Pozostałe rezerwy
275
0%
301
0%
Zobowiązania krótkoterminowe inne niż związane z aktywami
przeznaczonymi do sprzedaży
124 824
21%
85 891
20%
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami klasyfikowanymi jako
przeznaczone do sprzedaży
0
0%
0
0%
Zobowiązania razem
254 140
44%
185 730
43%
PASYWA RAZEM
581 095
100%
431 990
100%
*rok 2023 (dane przekształcone)
Struktura aktywów VOTUM S.A.
Wzrost aktywów ogółem Votum S.A. w 2024 roku był skutkiem głównie zwiększenia aktywów obrotowych, w tym przede
wszystkim aktywów z tytułu realizacji umów MSSF 15.
Wartość aktywów bilansu zwiększyła się o 6 punktów procentowych w stosunku do kwoty aktywów prezentowanych na koniec
2023 roku. Aktywa trwałe stanowią obecnie 51% sumy bilansowej. Struktura aktywów pozostaje niezmieniona w stosunku do
stanu na koniec roku 2023. Największa zmiana w obszarze aktywów obrotowych dotyczy pozycji Należności z tytułu realizacji
usług, które stanowią 34% sumy bilansowej. Drugi największy udział w strukturze aktywów stanowią aktywa z tytułu realizacji
umów z klientami, na 31.12.2024 r. stanowią aż 33% ogółu aktywów. Pozostałe aktywa nie zmieniły się istotnie w stosunku do
struktury prezentowanej na koniec roku 2023.
Struktura aktywów VOTUM S.A.
AKTYWA
31.12.2024
%
31.12.2023
%
Aktywa trwałe
81 166
51%
75 398
51%
Rzeczowe aktywa trwałe
16 619
11%
13 814
9%
Wartości niematerialne
388
0%
451
0%
Inwestycje w jednostkach powiązanych
26 016
16%
23 982
16%
Pozostałe aktywa finansowe
0
0%
0
0%
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
6 200
4%
7 599
5%
Inne należności długoterminowe
182
0%
329
0%
Aktywa z tytułu realizacji umów z klientami
31 760
20%
29 078
20%
Wydatki na nabycie cesji wierzytelności
0
0%
145
0%
Aktywa obrotowe
76 850
49%
73 397
49%
Zapasy
0
0%
0
0%
Należności z tytułu realizacji usług
53 150
34%
27 215
18%
Aktywa z tytułu realizacji umów z klientami
17 422
11%
41 624
28%
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
0
0%
0
0%
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 50
Pozostałe aktywa finansowe
1 683
1%
4 046
3%
Wydatki na nabycie cesji wierzytelności
272
0%
372
0%
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
4 323
3%
140
0%
Aktywa obrotowe inne niż aktywa zakwalifikowane
jako przeznaczone do sprzedaży
76 850
49%
73 397
49%
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do
sprzedaży
0
0%
0
0%
AKTYWA RAZEM
158 016
100%
148 795
100%
Struktura pasywów VOTUM S.A.
Zmiany w strukturze pasywów Votum S.A. w roku 2024 wynikiem wyższego wyniku finansowego za rok 2024 oraz zmian
zadłużenia. Votum S.A. w dalszym ciągu swoją działalność finansuje przede wszystkim kapitałem własnym. Udział kapitałów
własnych w pasywach bilansu wynosi obecnie 52%, co świadczy o bardzo stabilnym poziomie kapitałów. Spadek zobowiązań
długoterminowych wynika przede wszystkim z kwalifikacji zobowiązań kredytowych do pozycji krótkoterminowych. Spadek
rezerwy z tytułu podatku odroczonego wynika z mniejszych szacunków aktywa z tytułu umów z klientami. Ujęcie przychodów
zgodnie z MSSF 15 wpłynęło na wartość wynagrodzenia związanego z pozyskaniem spraw, które prezentowane jest w pozycji
zobowiązań z tytułu dostaw i usług i pozostałych zobowiązań. Zobowiązania długoterminowe stanowią 17% sumy bilansowej.
Zobowiązania krótkoterminowe stanowią obecnie 30% sumy bilansowej (stan na 31.12.2023 26%).
Struktura pasywów VOTUM S.A.
PASYWA
31.12.2024
%
31.12.2023
%
Kapitał własny
82 235
52%
76 269
51%
Kapitał zakładowy
1 200
1%
1 200
1%
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
5 702
4%
5 702
4%
Pozostałe kapitały rezerwowe
-
0%
0
0%
Zyski zatrzymane
75 333
48%
69 367
47%
w tym wynik finansowy bieżącego okresu
39 926
25%
29 079
20%
Kapitał własny akcjonariuszy jednostki dominującej
82 235
52%
76 269
51%
Zobowiązanie długoterminowe
27 611
17%
33 556
23%
Kredyty i pożyczki
224
0%
8 073
5%
Długoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu
4 918
3%
1 739
1%
Zobowiązania z tytułu realizacji usług oraz pozostałe
zobowiązania długoterminowe
12 356
8%
9 749
7%
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
10 044
6%
13 938
9%
Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne
69
0%
57
0%
Pozostałe rezerwy
0
0%
0
0%
Zobowiązania krótkoterminowe
48 169
30%
38 970
26%
Kredyty i pożyczki
15 149
10%
6 044
4%
Długoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu
1 027
1%
706
0%
Zobowiązania z tytułu realizacji usług oraz pozostałe
zobowiązania
31 751
20%
32 098
22%
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego
67
0%
0
0%
Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne
0
0%
0
0%
Pozostałe rezerwy
176
0%
122
0%
Zobowiązania krótkoterminowe inne niż związane z
aktywami przeznaczonymi do sprzedaży
48 169
30%
38 970
26%
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami
klasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży
0
0%
0
0%
Zobowiązania razem
75 781
48%
72 526
49%
PASYWA RAZEM
158 016
100%
148 795
100%
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 51
4.1.7. Opis struktury głównych lokat kapitałowych lub głównych inwestycji kapitałowych dokonanych
w ramach grupy kapitałowej emitenta w danym roku obrotowym
Grupa kapitałowa w 2024 roku korzystała z następujących instrumentów:
Lokaty overnight, gdzie środki pieniężne systemowo pobierane z rachunków bankowych o godzinie 19:00 na lokatę
i zostają zwrócone na rachunki bieżące następnego dnia;
Otwarte Konto Oszczędnościowe.
4.1.8. Opis istotnych pozycji pozabilansowych w ujęciu podmiotowym, przedmiotowym i wartościowym
Jedną z głównych pozycji pozabilansowych, która może mieć w przyszłości wpływ (oraz ujawnienie w sprawozdaniu), jest
utrzymanie przez jednostkę dominującą Votum S.A. oraz spółki zależne, linii kredytowej w rachunku bieżącym. Łączna wysokość
linii kredytowej wynosi do 16 mln PLN. Na dzień 31.12.2024 r. wysokość dostępnej kwoty w ramach linii wynosi
15,5 mln PLN.
4.2. Struktura zadłużenia i zarządzanie zasobami finansowymi
VOTUM S.A. aktywnie zarządza płynnością finansową optymalizując redystrybucję środków pieniężnych do spółek zależnych.
Obecnie w Grupie kapitałowej wykorzystywane są: kredyt inwestycyjny udzielony w 2013r. na inwestycję rozbudowy ośrodka
rehabilitacyjnego przy ul Golikówka 6 w Krakowie, kredyt inwestycyjny związany z zakupem budynku biurowego przy
ul. Wyścigowej , kredyt obrotowy oraz pożyczka korporacyjna z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności VOTUM
S.A. Ponadto w celu zagwarantowania stałej płynności finansowej w związku z planami rozwoju spółek zależnych, Zarząd
VOTUM S.A. podjął decyzję o utrzymaniu w ramach umowy wieloproduktowej zwartej z ING Bank Śląski S.A. kredytu
w rachunku bieżącym do wysokości 12,2 mln PLN. Dodatkowo w ramach wymienionej umowy wieloproduktowej przyznano
kredyty w rachunku bieżącym spółkom VOTUM Odszkodowania S.A.,DSA Investment S.A., Law Stream Sp. z o.o. oraz Votum
Consumer Care Sp. z o. o. w łącznej wysokości 3,8 mln PLN.
4.3. Umowy kredytowe i pożyczki, poręczenia i gwarancje, zobowiązania warunkowe
4.3.1. Umowy kredytowe
W dniu 2 października 2018 r. została zawarta umowa kredytowa pomiędzy spółką zależną od Emitenta - Polskim Centrum
Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM S.A. z siedzibą w Krakowie, a Bankiem ING Bank Śląski Spółka Akcyjna z siedzibą
w Katowicach. Celem umowy kredytowej jest refinansowanie kredytu inwestycyjnego udzielonego przez Bank BGŻ BNP Paribas
Spółka Akcyjna oraz pożyczek otrzymanych od VOTUM S.A. Wartość umowy kredytowej wynosi 7 700 000,00 PLN. Kredyt został
udzielony na okres do dnia 30 września 2028 r. Oprocentowanie Kredytu ustalone jest w oparciu o stawkę WIBOR 3M
powiększoną o 1,9 punktu procentowego. Zabezpieczeniem Kredytu jest:
1. Weksel in blanco wystawiony przez Kredytobiorcę wraz z deklaracją wekslową poręczony przez VOTUM S.A.
z siedzibą we Wrocławiu,
2. Przystąpienie do długu spółki Polskie Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum Spółka Akcyjna Spółka Komandytowa
z siedzibą w Krakowie,
3. Hipoteka umowna łączna do sumy 11 550 000,00 PLN (słownie: jedenaście milionów pięćset pięćdziesiąt tysięcy złotych
00/100) wraz z roszczeniem o przeniesienie hipoteki na wyższe miejsce hipoteczne na prawie użytkowania wieczystego
nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. Golikówka 6, objętej księgami wieczystymi KW nr KR1P/00151938/2 oraz
KW nr KR1P/00151939/9 prowadzonymi przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, IV Wydział Ksiąg
Wieczystych,
4. Cesja praw z polisy ubezpieczeniowej na rzecz Banku, dotyczącej powyższej nieruchomości.
Zawarcie aneksu do umowy wieloproduktowej z Bankiem
W dniu 21 czerwca 2024 r. Emitent wraz ze Spółkami zależnymi: DSA Investment S.A. i Votum Odszkodowania S.A. zawarli
z ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach (dalej: "Bank") aneks do umowy wieloproduktowej z dnia 26.03.2020 r., o
zawarciu której Emitent informował w raporcie bieżącym nr 22/2020 z dnia 26.03.2020 r.
Na podstawie aneksu zmianie uległ:
1. okres dostępności limitu kredytowego, a także w jego ramach sublimitów, w ten sposób, że limit kredytowy oraz sublimity
udostępniane były do dnia 30.08.2024 r.;
2. termin spłaty kredytu obrotowego w rachunku bankowym w ten sposób, że termin jego spłaty ustalono na dzień
31.08.2024 r., który był jednocześnie ostatecznym dniem wymagalności. Pierwotnie, termin spłaty kredytu ustalony był
na dzień 29.06.2024 r.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 52
Zawarcie aneksu do umowy wieloproduktowej z Bankiem
W dniu 20 sierpnia 2024 r. Emitent wraz ze Spółkami zależnymi: DSA Investment S.A., Votum Odszkodowania S.A., Votum
Consumer Care sp. z o. o. oraz Law Stream sp. z o. o. zawarli z ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach aneks do umowy
wieloproduktowej z dnia 26.03.2020 r., na podstawie którego ustalono warunki umowy w następującym kształcie:
-kwota łącznego limitu kredytowego ustalonego na mocy aneksu wynosi 18 464 500,00 PLN;
-limit kredytowy, a także w jego ramach sublimity, udostępniane są do dnia 30.08.2025 r.;
-termin spłaty kredytów obrotowych w rachunku bankowym ustala się na dzień 31.08.2025 r., który jest jednocześnie
ostatecznym dniem wymagalności;
-termin spłaty kredytów obrotowych w rachunku kredytowym ustala się na dzień 30.06.2025 r., który jest jednocześnie
ostatecznym dniem wymagalności;
-termin spłaty kredytów inwestycyjnych ustala się na dzień 05.03.2026 r., który jest jednocześnie ostatecznym dniem
wymagalności.
Jako zabezpieczenie zawartej umowy zostały przyjęte:
1) hipoteka umowna łączna na:
- prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku,
stanowiącym odrębną nieruchomość należącą do Emitenta,
- nieruchomości stanowiącej własność spółki zależnej od Emitenta – Biuro Obsługi Kancelarii sp. z o. o. (dawniej: Expert Go
sp. z o. o);
- prawach użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przysługujących spółce zależnej od Emitenta - Polskie
Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum S.A.;
- nieruchomości - lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość wraz z udziałami związanymi z własnością tego lokalu -
należącego do spółki zależnej od Emitenta - Velissi Beauty Clinic sp. z o.o. (dawniej: Vivid Clinic sp. z o. o.)
Hipoteka stanowi jednocześnie zabezpieczenie wierzytelności Banku z tytułu umowy kredytu z dnia 20.10.2021 r., o której
Emitent informował w raporcie bieżącym nr 38/2021 z dnia 20.10.2021 r.; umowy kredytu z dnia 02.10.2018 r. zawartej
pomiędzy Bankiem a Polskie Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej Votum S.A., o której Emitent informował w raporcie bieżącym
nr 48/2018 z dnia 02.10.2018 r. oraz umowy kredytu zawartej pomiędzy Bankiem a Velissi Beauty Clinic sp. z o.o. (dawniej:
Vivid Clinic sp. z o. o.)
2) cesja praw z polisy ubezpieczeniowej przedmiotów zabezpieczenia opisanych w pkt 1;
3) oświadczenie Emitenta o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczącego
obowiązku zapłaty sumy pieniężnej do wysokości 27 696 750,00 PLN;
4) dla Spółki zależnej - DSA Investment S.A. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
5) dla Spółki zależnej - Votum Odszkodowania S.A. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
6) dla Spółki zależnej - Votum Consumer Care sp. z o. o. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową;
7) dla Spółki zależnej - Law Stream sp. z o. o. - weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową.
4.3.2. Pożyczki
Na dzień 31 grudnia 2024 roku wartość netto udzielonych pożyczek wynosiła w 15 705 tys. PLN. Szczegółowe informacje
znajdują się w informacjach objaśniających do sprawozdania skonsolidowanego.
4.3.3 Poręczenia i gwarancje
W dniu 29 czerwca 2021 r. Zarząd VOTUM S.A. poręczył weksel in blanco wystawiony przez spółkę zależną Polskie Centrum
Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM S.A. z siedzibą w Krakowie w celu zabezpieczenia roszczeń z umowy o kredyt w wysokości
10 700 000 (słownie: dziesięć milionów siedemset tysięcy 00/100), zawartej w dniu 29 czerwca 2021 r. przez Polskie
Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM S.A. z siedzibą w Krakowie z Bankiem ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach.
W dniu 20 sierpnia 2024 r. Zarząd VOTUM S.A. poręczył weksel in blanco wystawiony przez spółkę zależną Velissi Beauty Clinic
sp. z o.o. (dawniej: Vivid Clinic sp. z o. o.) w celu zabezpieczenia roszczeń z umowy o kredyt w wysokości 2 200 tys. PLN zawartej
w dniu 20 sierpnia 2024 r. przez spółkę zależną z Bankiem ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach.
W razie nieuregulowania przez Kredytobiorcę w sposób terminowy wierzytelności Banku z tytułu Umowy Kredytu, Bank ma
prawo wypełnić weksel na łączną sumę odpowiadającą wysokości wymagalnej wierzytelności Banku wraz z odsetkami,
prowizjami oraz wszelkimi innymi kosztami wynikającymi z wyżej wymienionych Umów Kredytowych.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 53
4.3.4 Zobowiązania warunkowe
W grupie kapitałowej nie występują zobowiązania warunkowe na rzecz podmiotów nie stanowiących grupę kapitałową.
W dniu 2 października 2018 r. Zarząd VOTUM S.A. poręczył weksel in blanco wystawiony przez spółkę zależną Polskie Centrum
Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM S.A. w celu zabezpieczenia roszczeń z umowy o kredyt w wysokości 7 700 tys. PLN zawartej
w dniu 2 października 2018 r. z Bankiem ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach. W dniu 29 czerwca 2021 roku został
zawarty aneks do powyższej umowy zwiększający kwotę finansowania oraz poręczenia do wartości 10 700 tys. PLN.
W razie nieuregulowania przez Kredytobiorcę w sposób terminowy wierzytelności Banku z tytułu Umowy Kredytu, Bank ma
prawo wypełnić weksel na łączną sumę odpowiadającą wysokości wymagalnej wierzytelności Banku wraz z odsetkami,
prowizjami oraz wszelkimi innymi kosztami wynikającymi z wyżej wymienionej Umowy Kredytowej.
W dniu 20 sierpnia 2024 r. Zarząd VOTUM S.A. poręczył weksel in blanco wystawiony przez spółkę zależną Velissi Beauty Clinic
sp. z o.o. (dawniej: Vivid Clinic sp. z o. o.) w celu zabezpieczenia roszczeń z umowy o kredyt w wysokości 2 200 tys. PLN zawartej
w dniu 20 sierpnia 2024 r. przez spółkę zależną z Bankiem ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach.
W razie nieuregulowania przez Kredytobiorcę w sposób terminowy wierzytelności Banku z tytułu Umowy Kredytu, Bank ma
prawo wypełnić weksel na łączną sumę odpowiadającą wysokości wymagalnej wierzytelności Banku wraz z odsetkami,
prowizjami oraz wszelkimi innymi kosztami wynikającymi z wyżej wymienionej Umowy Kredytowej.
Emitent zawarł ze wszystkimi Członkami Zarządu umowy o zakazie konkurencji, które przewidują odszkodowania.
Odszkodowanie ma charakter wyłącznie pieniężny i ma być wypłacane przez okres 18-stu miesięcy w przypadku Prezesa
Zarządu oraz 12-ciu miesięcy w przypadku Wiceprezesa Zarządu oraz Członka Zarządu od dnia zakończenia pełnienia funkcji.
Łączna kwota odszkodowań przewidziana w umowach wynosi 5,9 mln PLN.
4.4. Emisja papierów wartościowych
W okresie, który obejmuje niniejsze Sprawozdanie, grupa nie emitowała papierów wartościowych.
4.5. Instrumenty finansowe
Do instrumentów finansowych wykorzystywanych w grupie kapitałowej VOTUM należą:
pożyczki i należności własne
cesje wierzytelności
zobowiązania finansowe, w tym:
o Leasingi
o Kredyty bankowe
Głównym celem tych instrumentów finansowych jest pozyskanie środków finansowych i rzeczowych aktywów trwałych
na działalność Grupy kapitałowej. Grupa kapitałowa posiada też inne instrumenty finansowe, takie jak należności i zobowiązania
z tytułu dostaw i usług, które powstają bezpośrednio w toku prowadzonej przez nią działalności.
Główne rodzaje ryzyka wynikającego z instrumentów finansowych Spółki obejmują ryzyko stopy procentowej, ryzyko związane
z płynnością, ryzyko walutowe oraz ryzyko kredytowe. Zarząd weryfikuje i uzgadnia zasady zarządzania każdym z tych rodzajów
ryzyka zasady te zostały w skrócie omówione poniżej. Spółka monitoruje również ryzyko cen rynkowych dotyczące wszystkich
posiadanych przez nią instrumentów finansowych. Zarząd Spółki określa jako niskie ryzyko rynkowe związane ze zmianą stóp
procentowych.
Grupa Kapitałowa Votum narażona jest na następujące ryzyka związane z instrumentami finansowymi:
ryzyko rynkowe obejmujące ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej,
ryzyko związane z zadłużeniem,
ryzyko płynności.
Zarządzanie ryzykiem finansowym grupy kapitałowej koordynowane jest przez jednostkę dominującą, w bliskiej współpracy
z Zarządem spółek zależnych. W procesie zarządzania ryzykiem najważniejszą wagę mają następujące cele:
zabezpieczenie krótkoterminowych oraz średnioterminowych przepływów pieniężnych,
stabilizacja wahań wyniku finansowego Grupy Kapitałowej Votum,
wykonanie zakładanych prognoz finansowych poprzez spełnienie założeń budżetowych,
osiągnięcie stopy zwrotu z długoterminowych inwestycji wraz z pozyskaniem optymalnych źródeł finansowania
działań inwestycyjnych.
Grupa kapitałowa nie zawiera transakcji na rynkach finansowych w celach spekulacyjnych. Od strony ekonomicznej
przeprowadzane transakcje mają charakter zabezpieczający przed określonym ryzykiem.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 54
Ryzyko stopy procentowej
Narażenie Grupy Kapitałowej Votum na ryzyko wywołane zmianami stóp procentowych dotyczy przede wszystkim
długoterminowych zobowiązań finansowych tj. kredytów bankowych oraz leasingów. Grupa kapitałowa zarządza kosztami
oprocentowania poprzez korzystanie głównie z zobowiązań o oprocentowaniu zmiennym. Udzielane pożyczki miały ustalone
oprocentowanie o zmienną stopę procentową.
Ryzyko walutowe
Ryzyko takie powstaje w wyniku dokonywania przez jednostki z Grupy Kapitałowej Votum sprzedaży lub zakupów w walutach
innych niż jej waluta wyceny. Grupa kapitałowa sporadycznie zawiera transakcje, które mogą być narażone na ryzyko walutowe.
Przychody ze sprzedaży osiągane przez spółki zależne w walucie innej niż funkcjonalnej niniejszego sprawozdania stanowiły
w 2024 roku 0,1%. Zarząd Grupy określa jako niskie ryzyko walutowe
Ryzyko cen towarów
W Grupie Kapitałowej Votum dokonuje się transakcji na towarach w bardzo ograniczonym zakresie, więc jest to marginalne
ryzyko.
Ryzyko związane z płynnością
Grupa kapitałowa monitoruje ryzyko braku funduszy przy pomocy narzędzia okresowego planowania płynności oraz
wewnętrznych procedur wspierających pracę narzędzia. Narzędzie to uwzględnia terminy wymagalności/zapadalności zarówno
inwestycji, jak i aktywów finansowych, płatności zobowiązań handlowych oraz prognozowane przepływy pieniężne
z działalności operacyjnej. Celem Grupy kapitałowej jest utrzymanie równowagi pomiędzy ciągłością, a elastycznością
finansowania, poprzez korzystanie z rozmaitych źródeł finansowania, takich jak kredyty w rachunku bieżącym, umowy leasingu
finansowego oraz umowy dzierżawy z opcją zakupu.
Ujawnienia dotyczące informacji o instrumentach finansowych w zakresie zmiany cen, kredytowego, istotnych zakłóceń
przepływów środków pieniężnych oraz utraty płynności finansowej, na jakie narażona jest grupa kapitałowa oraz przyjętych
przez Grupę kapitałową Votum celach i metodach zarządzania ryzykiem finansowym zostały opisane w Nocie 30 oraz Nocie 31
Skonsolidowanego Sprawozdania Grupy kapitałowej Votum.
4.6. Ocena zarządzania zasobami finansowymi
Grupa kapitałowa aktywnie zarządza zasobami finansowymi poprzez dystrybuowanie środków pieniężnych pomiędzy spółkami
zależnymi, udzielając doraźnych pożyczek. Stan środków pieniężnych jest na bieżąco monitorowany i w ocenie Zarządu nie
występują ryzyka związane z utratą płynności finansowej.
4.7. Ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych
Grupa kapitałowa posiada dostępne środki do realizacji inwestycji zaplanowanych na rok 2025, które będą przeprowadzone ze
środków obrotowych. Grupa Kapitałowa Votum w celu realizacji zamierzeń inwestycyjnych korzysta również z kredytów,
o których mowa w punktach 3.7.1 oraz 4.3.
4.8. Ocena czynników i nietypowych zdarzeń mających wpływ na działalność za rok obrotowy,
z określeniem stopnia wpływu tych czynników lub nietypowych zdarzeń na osiągnięty
wynik
Zarząd Emitenta ocenia, że czynniki, opisywane w niniejszym sprawozdaniu zarządu z działalności, nie wpływały znacząco
na osiągnięte wyniki grupy kapitałowej.
4.9. Charakterystyka zewnętrznych i wewnętrznych czynników istotnych dla rozwoju
przedsiębiorstwa emitenta
Opis zawarty w punkcie 3.4. sprawozdania.
4.10. Objaśnienie różnic pomiędzy wynikami finansowymi wykazanymi w raporcie rocznym
a wcześniej publikowanymi prognozami wyników na dany rok
Zarząd Emitenta nie publikował prognoz wyników dotyczących roku 2024.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA FINANSOWA Strona 55
4.11. Objaśnienie różnic pomiędzy wynikami finansowymi wykazanymi w raporcie rocznym
a wcześniej publikowanymi wynikami za IV kwartał 2024 roku
Grupa kapitałowa nie publikowała raportu za IV kwartał 2024 roku.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
PRZYJĘTA STRATEGIA ROZWOJU EMITENTA I JEGO GRUPY KAPITAŁOWEJ ORAZ DZIAŁANIA PODJĘTE W RAMACH JEJ REALIZACJI
W OKRESIE OBJĘTYM RAPORTEM WRAZ Z OPISEM PERSPEKTYW DZIAŁALNOŚCI EMITENTA CO NAJMNIEJ W NABLIŻSZYM ROKU
OBROTOWYM Strona 56
5. PRZYJĘTA STRATEGIA ROZWOJU EMITENTA I JEGO GRUPY KAPITAŁOWEJ
ORAZ DZIAŁANIA PODJĘTE W RAMACH JEJ REALIZACJI W OKRESIE
OBJĘTYM RAPORTEM WRAZ Z OPISEM PERSPEKTYW DZIAŁALNOŚCI
EMITENTA CO NAJMNIEJ W NAJBLIŻSZYM ROKU OBROTOWYM
Strategia Emitenta koncentruje się wokół oferowania konsumentom innowacyjnych usług umożliwiających dochodzenie
roszczeń od podmiotów rynku finansowego. Model działania oparty jest na wykorzystaniu efektu skali oraz daleko posuniętej
specjalizacji - tak w zakresie przedmiotu usługi, jaki i etapów jej wykonania. Model ten jest realizowany poprzez powoływanie
wyspecjalizowanych jednostek w poszczególnych segmentach.
Strategia sprzedaży przewiduje dywersyfikację źródeł przychodów, reagowanie na dynamicznie zmieniającą się sytuację
rynkową, zarówno ze względu na pojawiające się nowe możliwości, jaki i ryzyka prawne. Dywersyfikacja działalności w obszarze
sprzedaży dotyczy również kanałów pozyskania klienta. Biorąc pod uwagę specyfikę poszczególnych segmentów
i grup klienckich, kanałami tymi wielopoziomowe struktury sprzedaży bezpośredniej, wyspecjalizowani przedstawiciele
handlowi, call center oraz Internet.
W perspektywie najbliższego roku, Emitent spodziewa się wystąpienia następujących czynników, determinujących jego rozwój
i sytuację operacyjną:
znaczącego wzrostu przepływów pieniężnych na skutek realizacji kontraktów z segmentu bankowego i pobrania
opłat success fee;
utrzymania wolumenu zawieranych kontraktów dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do waluty
franka szwajcarskiego w związku z rosnącą liczbą rekomendacji od dotychczasowych klientów;
ukształtowania się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów konsumenckich obarczonych wadami skutkującymi sankcją
kredytu darmowego;
cyfryzacji świadczenia usług oraz ograniczenia zatrudnienia w podmiotach z grupy kapitałowej Emitenta.
Strategia GK Votum w obszarze cyfryzacji świadczenia usług przewiduje rozwój internetowych kanałów dystrybucji oraz
wzmacnianie identyfikacji marki w sieciach społecznościowych. W tym celu opracowano aplikację internetową „Moja Sprawa”,
której założeniem jest zarówno zapewnienie sprawnej komunikacji z dotychczasowymi klientami spółek z Grupy, jak
i budowanie świadomości prawnej poprzez udostępnianie treści edukacyjnych oraz oferowanie usług prawnych w kolejnych
obszarach. Według danych na dzień 31.03.2025 r., aplikacja została dotychczas pobrana przez ponad 20 000 użytkowników.
W pierwszym etapie funkcjonowania aplikacja będzie zawierała materiały dedykowane obecnym klientom segmentu
dochodzenia roszczeń bankowych, a docelowo zostanie rozbudowana także o treści obejmujące inną tematykę prawną.
W ramach tego rozwiązania użytkownicy uzyskają bezpłatny dostęp do wzorów pism, porad prawnych, artykułów oraz
materiałów filmowych dedykowanych zarówno osobom fizycznym, jak i przedsiębiorcom. Aplikacja zostanie podzielona na dwa
moduły pierwszy z nich będzie przeznaczony dla klientów, którzy już korzystają z usług GK Votum i umożliwi uzyskiwanie
informacji
o prowadzonej sprawie, przesyłanie i odbieranie dokumentów oraz kontakt ze spółką w czasie rzeczywistym. Drugi moduł
będzie przeznaczony dla wszystkich osób zainteresowanych szeroko rozumianym wsparciem prawnym, umożliwiając nie tylko
uzyskanie podstawowych informacji, ale także umówienie konsultacji prawnej. W ramach aplikacji „Moja Sprawa” przewidziano
dostęp do bazy wiedzy prawnej w przystępnej formie, w tym FAQ, krótkie artykuły, wideo, moduł automatycznego generowania
dokumentów i wzorów pism (umowy, wezwania, regulaminy), możliwość szybkiej konsultacji online z prawnikiem (czat,
wideorozmowa, rezerwacja terminów), a także indywidualne konto użytkownika z historią spraw oraz dokumentów.
Bazując na dotychczasowej obsłudze blisko 380 000 klientów GK Votum, Emitent zakłada, że aplikacja będzie stanowiła
rozwiązanie dedykowane osobom zainteresowanym uzyskaniem wsparcia prawnego nie tylko w obszarze dotychczas
oferowanym przez spółki z GK Votum. Wykorzystując doświadczenia w dochodzeniu roszczeń na rzecz klientów podmiotów
rynku finansowego, GK Votum planuje rozwój aplikacji identyfikowanej przez ytkowników jako narzędzie umożliwiające
uzyskanie wsparcia prawnego zarówno poprzez zapoznanie się z wartościowymi treściami, jak i możliwość umówienia spotkania
z prawnikiem i zlecenia sprawy. Zaletą wdrożonego rozwiązania ma być szybkość i łatwość uzyskania wsparcia przez klientów,
poprzez możliwość kontaktu z prawnikiem online, a w przypadku potrzeby spotkania stacjonarnego wykorzystanie
dotychczasowej sieci kancelarii funkcjonujących w ramach Grupy na terenie całego kraju. Rozwojowi aplikacji i wzmacnianiu
budowania jej rozpoznawalności ma służdedykowany kanał na platformie YouTube, na którym będą zamieszczane treści
związane z szeroko rozumianą tematyką prawną, obejmującą zarówno zagadnienia związane z prawem cywilnym czy
rodzinnym, jak również przeznaczone dla klienta biznesowego, w tym przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe
działalności gospodarcze oraz spółek.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
PRZYJĘTA STRATEGIA ROZWOJU EMITENTA I JEGO GRUPY KAPITAŁOWEJ ORAZ DZIAŁANIA PODJĘTE W RAMACH JEJ REALIZACJI
W OKRESIE OBJĘTYM RAPORTEM WRAZ Z OPISEM PERSPEKTYW DZIAŁALNOŚCI EMITENTA CO NAJMNIEJ W NABLIŻSZYM ROKU
OBROTOWYM Strona 57
Równolegle prowadzone działania zmierzające do budowania rozpoznawalności spółek z GK Votum w mediach
społecznościowych poprzez aktywność na platformach: Facebook, Instagram, YouTube, LinkedIn oraz TikTok. Na dzi
31.03.2025 r. liczba obserwujących we wszystkich kanałach spółek świadczących usługi na rzecz klientów wynosi blisko 90
tysięcy (liczba obserwujących i subskrybentów). Na kanałach w mediach społecznościowych publikowane są zarówno bieżące
informacje o usługach świadczonych przez te spółki, jak i treści edukacyjne dotyczące tematyki prawnej, które miesięcznie
docierają do blisko 3,3 mln odbiorców (dane dotyczące wyświetleń i zasięgu w okresie od 01.03.2025 r. do 31.03.2025 r.).
Konsekwentne budowanie szerokiego grona odbiorców oraz aktywność w mediach społecznościowych pozwoli, w ocenie
Emitenta, na dotarcie z ofertą spółek z GK Votum do potencjalnych klientów zainteresowanych wsparciem prawnym. Poza
dotychczasowymi usługami dostępnymi w ofercie spółek z Grupy, jej zakres jest stopniowo poszerzany o kolejne obszary
prawne, w tym w zakresie dochodzenia roszczeń za posadowienie urządzeń przesyłowych, odszkodowania za niezgodną
z umową imprezę turystyczną czy abonamenty dla przedsiębiorców, zarówno prowadzących jednoosobową działalność
gospodarczą, jak i spółek.
Stopniowe poszerzanie oferty przez podmioty działające w ramach GK Votum, przy wykorzystaniu możliwości dotarcia do
odbiorców zarówno za pośrednictwem aplikacji „Moja Sprawa”, jak i poprzez konta w mediach społecznościowych, pozwolą na
dywersyfikację działalności operacyjnej oraz pozyskiwanie klientów, którzy dotąd, ze względu na zakres świadczonych usług,
nie mogli skorzystać ze wsparcia spółek z Grupy.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 58
6. OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNEGO
6.1. Zbiór zasad Ładu Korporacyjnego, któremu podlega Votum S.A.
Z dniem 01.07.2021 r. zaczął obowiązywać dokument „Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2021”, zgodnie z uchwałą
Rady Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 29.03.2021 r. Emitent przyjął jego stosowanie, zgodnie
z opublikowanym raportem EBI.
Emitent stosuje „Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2021” z następującymi wyjątkami:
Spółka nie spełnia zasady 1.3.2 dotyczącej uwzględniania w strategii biznesowej spółki tematyki ESG w zakresie spraw
społecznych i pracowniczych. Obecnie przyjęta przez Spółkę strategia biznesowa koncentruje się wokół oferowania
konsumentom rynku usług finansowych innowacyjnych rozwiązań umożliwiających dochodzenie przysługujących
im roszczeń. Model działania oparty jest na wykorzystaniu efektu skali oraz daleko posuniętej specjalizacji, tak
w zakresie przedmiotu usługi, jaki i etapów jej wykonania. Strategia nie opisuje w sposób szczegółowy podejścia do
spraw społecznych i pracowniczych, niemniej jednak przedmiot działalności spółki determinuje dbałość pracowników
i współpracowników o pomoc osobom w trudnej sytuacji życiowej i finansowej, również w wymiarze
niekomercyjnym. W zakresie relacji z pracownikami Spółka, poza zapewnieniem poszanowania praw pracowniczych,
kładzie szczególny nacisk na możliwość rozwoju zawodowego pracowników, przyjmując zasadę awansu
wewnętrznego jako priorytet przy obsadzaniu kluczowych stanowisk.
Spółka nie spełnia zasady 1.4. Spółka zamieszcza na swojej stronie internetowej informacje na temat założeń
posiadanej strategii oraz planowanych działań. Dodatkowo, na spotkaniach dedykowanych inwestorom odnosi się
do postępów realizacji strategii. Spółka nie stosuje w ocenie realizacji swojej strategii mierników niefinansowych,
a opublikowana strategia nie obejmuje tematyki ESG. Realizując działalność operacyjną, Spółka podejmuje działania
proekologiczne i środowiskowe, których celem jest ograniczenie wpływu działalności Spółki na środowisko. W tym
celu Spółka ogranicza zużycie energii oraz materiałów, koncentrując bieżące czynności na redukcji zużycia papieru,
jak również wykorzystując do pozyskania energii elektrycznej odnawialne źródła energii.
Spółka nie spełnia zasady 1.4.1. Spółka w swojej strategii biznesowej nie uwzględnia zagadnień środowiskowych.
Spółka nie spełnia zasady 1.4.2. Spółka w swojej strategii biznesowej nie przedstawia wartości wskaźnika równości
wynagrodzeń oraz informacji związanych z likwidacją nierówności, dbając jednak, żeby w toku bieżącej działalności
operacyjnej, podejmować działania zmierzające do zapewnienia jednolitych zasad pracy i wynagrodzenia dla
wszystkich pracowników, bez względu na płeć.
Spółka nie spełnia zasady 1.5. Spółka prowadzi działania o charakterze charytatywnym w zakresie wspierania
przedsięwzięć kulturowo-społecznych oraz edukacyjnych, jednakże z uwagi na fakt, iż skala wydatków ponoszonych
przez Spółkę i jej grupę w tym obszarze nie jest znacząca z punktu widzenia sytuacji finansowej Spółki oraz jej grupy
kapitałowej, wydatki te nie są wyszczególnione.
Spółka nie spełnia zasady 2.2. Warunek kompozycji osobowej organów statutowych spółki na poziomie udziału
mniejszości nie niższym niż 30% nie został spełniony w organie nadzorującym.
Spółka nie spełnia zasady 3.3. Spółka na chwilę obecną nie powołała niezależnego audytora wewnętrznego. Zadania
audytu wewnętrznego są obecnie realizowane przez Departament Finansowy, a w zakresie compliance przez
kancelarię prawną obsługującą Spółkę.
Spółka nie spełnia zasady 4.3. Spółka na chwilę obecną nie prowadzi zapisu audio/wideo z przebiegu obrad walnego
zgromadzenia. W ocenie Spółki dotychczasowy sposób dokumentowania obrad walnego zgromadzenia, poprzez
zamieszczanie podjętych uchwał na stronie internetowej w formie raportów bieżących, w pełni zapewnia
przejrzystość walnych zgromadzeń oraz zapewnia inwestorom i analitykom pełny dostęp do spraw będących
przedmiotem obrad.
Dokument DPSN 2021 dostępny jest na stronie internetowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie pod następującym
linkiem: www.gpw.pl/dobre-praktyki.
6.2. Opis podstawowych cech sporządzania sprawozdań finansowych systemów kontroli
wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań
finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych
Za sporządzenie i rzetelną prezentację historycznych informacji finansowych odpowiada Zarząd Votum S.A. Obowiązki
z tym związane obejmują: zaprojektowanie, wdrożenie i zapewnienie kontroli wewnętrznej związanej ze sporządzeniem
i rzetelną prezentacją skonsolidowanych sprawozdań, dobór polityki rachunkowości oraz dokonywanie uzasadnionych
w danych okolicznościach szacunków księgowych.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 59
6.3. Akcjonariusze posiadający bezpośrednio i pośrednio znaczące pakiety akcji
Struktura akcjonariatu na dzień 1 stycznia 2024 r., na dzień 31.12.2024 r. oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania.
Akcjonariusz
Liczba akcji (szt.)
Wartość akcji
(w zł)
Udział w kapitale
zakładowym%
Liczba głosów
Udział w ogólnej
liczbie głosów na WZ
(%)
Andrzej Dadełło (łącznie)
6 850 000
685 000,00
57,08
6 850 000
57,08
Andrzej Dadełło –
bezpośrednio
700 000
70 000,00
5,83
700 000
5,83
DSA Financial Group SA -
pośrednio
6 150 000
615 000,00
51,25
6 150 000
51,25
Pozostali akcjonariusze
5 150 000
515 000,00
42,92
5 150 000
42,92
6.4. Informacje o udziałach, akcjach własnych posiadanych przez jednostkę dominującą,
jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu
Nie dotyczy.
6.5. Akcjonariusze posiadający specjalne uprawnienia kontrolne
Wszystkie akcje Emitenta są akcjami na okaziciela. Statut nie przewiduje żadnego uprzywilejowania akcji. W zakresie znanym
Emitentowi żaden akcjonariusz Emitenta nie dysponuje żadnymi specjalnymi uprawnieniami ani obowiązkami względem Spółki
wynikającymi z faktu posiadania akcji Emitenta.
6.6. Ograniczenia dotyczące wykonywania prawa głosu
Z każdą akcją Emitenta związane jest prawo do wykonywania jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Statut Emitenta
nie przewiduje ograniczeń w prawach głosu.
6.7. Ograniczenia dotyczące przenoszenia prawa własności papierów wartościowych
Akcjonariusz spółki publicznej może przenosić akcje w okresie między dniem rejestracji uczestnictwa w Walnym Zgromadzeniu
Spółki (record date) a dniem zakończenia Walnego Zgromadzenia Spółki (art. 406
4
Kodeksu Spółek Handlowych).
6.8. Zasady zmiany statutu
Zgodnie z art. 430 § 1 kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.) zmiana Statutu wymaga uchwały Walnego Zgromadzenia
i wpisu do rejestru. Uchwała dotycząca zmiany Statutu zapada większością trzech czwartych głosów, przy czym uchwała
dotycząca zmiany Statutu, zwiększająca świadczenia akcjonariuszy lub uszczuplająca prawa przyznane osobiście poszczególnym
akcjonariuszom, zgodnie z art. 354 k.s.h., wymaga zgody wszystkich akcjonariuszy, których dotyczy (art. 415 k.s.h.). Statut
Emitenta nie ustanawia surowszych warunków podjęcia uchwały w sprawie zmiany Statutu. Jeżeli zmiana Statutu nie jest
związana z podwyższeniem kapitału zakładowego, po podjęciu przez Walne Zgromadzenie uchwały, Zarząd ma 3 miesiące na
zgłoszenie do sądu rejestrowego zmiany Statutu (art. 430 § 2 k.s.h.).
6.9. Sposób działania Walnego Zgromadzenia i jego zasadnicze uprawnienia oraz prawa
akcjonariuszy i sposób ich wykonywania
Sposób zwołania i działania Walnego Zgromadzenia, jego zasadnicze uprawnienia oraz prawa akcjonariuszy i sposób ich
wykonywania wynikają wprost z przepisów prawa. W Statucie Emitenta oraz w Regulaminie Walnego Zgromadzenia
zastosowano standardowe rozwiązania, nie wprowadzając odmienności w stosunku do powszechnie obowiązujących
przepisów prawa. Statut Spółki nie przewiduje możliwości uczestniczenia w Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu przy
wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej ani możliwości wypowiadania się na Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu
przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Regulamin Walnego Zgromadzenia Spółki nie przewiduje możliwości
wykonywania prawa głosu drogą korespondencyjną lub przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.
6.10. Skład osobowy i zasady działania organów zarządzających i nadzorczych oraz ich
komitetów, w tym opis zasad dotyczących powoływania i odwoływania osób
zarządzających oraz ich uprawnienia
6.10.1 Zarząd
Zarząd jest organem zarządzająco wykonawczym Spółki i działa na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych,
postanowień Statutu Emitenta, dostępnego publicznie Regulaminu Zarządu zatwierdzonego uchwałą Rady Nadzorczej, uchwał
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 60
Walnego Zgromadzenia oraz innych obowiązujących przepisów. Zarząd działa również zgodnie z zasadami Dobrych Praktyk
Spółek Notowanych na GPW 2021.
W skład Zarządu wchodzi od 1 do 5 członków. Wspólna kadencja Zarządu trwa 2 lata. Członków Zarządu wybiera
i odwołuje Rada Nadzorcza. Członkom Zarządu przysługuje prawo ponownego powołania.
Zarząd reprezentuje Spółkę wobec władz i osób trzecich. Zarząd wykonuje wszelkie uprawienia w zakresie zarządzania Spółką
z wyjątkiem uprawień zastrzeżonych przepisami prawa lub Statutem Emitenta dla pozostałych jego władz. Do odbioru wezwań
i innych doręczeń jest uprawniony Prezes Zarządu, jeśli Zarząd jest jednoosobowy, a w przypadku Zarządu wieloosobowego -
jeden członek Zarządu lub prokurent. Do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Spółki oraz
podpisywania umów w imieniu Spółki, w wypadku ustanowienia Zarządu jednoosobowego, uprawniony jest Prezes Zarządu
samodzielnie lub dwóch prokurentów działających łącznie. W przypadku powołania Zarządu wieloosobowego, wymagane jest
łączne współdziałanie dwóch członków Zarządu lub członka Zarządu łącznie z prokurentem. W umowach
i sporach pomiędzy Spółką a członkami Zarządu, Spółkę reprezentuje Przewodniczący Rady Nadzorczej. Uchwały Zarządu
zapadają bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy jego członków. W przypadku równości głosów
decyduje głos Prezesa Zarządu.
Na podstawie § 9 ust. 3 Statutu Emitenta, Zarząd upoważniony jest do wypłaty akcjonariuszom zaliczki na warunkach
określonych w art. 349 § 2 i § 3 k.s.h., jeżeli Spółka posiada środki wystarczające na wypłatę. Zgodnie
z § 12 ust. 3 Statutu Emitenta, Zarząd może umocować pełnomocnika, działającego samodzielnie w granicach określonych
umocowaniem, do wykonywania czynności określonego rodzaju lub specjalnych zadań. Poza wskazanymi wyżej przypadkami,
Statut Emitenta nie zawiera postanowień przyznających osobom zarządzającym dodatkowe uprawnienia, w tym uprawnienia
do podejmowania decyzji o emisji lub wykupie akcji.
Na dzień 31 grudnia 2024 r. w skład Zarządu wchodzili:
Bartłomiej Krupa Prezes Zarządu,
Kacper Jankowski Wiceprezes Zarządu,
Marta Wan Członek Zarządu.
Skład Zarządu na dzień sporządzania sprawozdania:
Bartłomiej Krupa Prezes Zarządu,
Kacper Jankowski Wiceprezes Zarządu,
Marta Wan Członek Zarządu.
Zakres działania Zarządu Votum S.A.
Zarząd odbywa posiedzenia stosownie do bieżących potrzeb. Cały Zarząd odpowiada solidarnie za wykonywanie obowiązków
wynikających z przepisów prawa handlowego. Ponadto Zarząd dokonał podziału kompetencji pomiędzy swoich członków,
w ten sposób, że Prezes Zarządu Bartłomiej Krupa sprawuje nadzór nad całością działalności Votum S.A. i jej grupy kapitałowej,
Wiceprezes Zarządu Kacper Jankowski sprawuje nadzór nad segmentem dochodzenia roszczeń na rzecz konsumentów z tytułu
umów bankowych, natomiast Członek Zarządu Marta Wan ustala oraz sprawuje nadzór nad polityką finansową Votum S.A. i jej
spółek zależnych oraz zagadnieniami z zakresu zrównoważonego rozwoju. Zarząd prowadzi bieżącą kontrolę wykonania
budżetu oraz realizacji prognozy finansowej. Systematycznie analizowane sprawozdania dotyczące realizacji założeń
sprzedaży, przychodów ze sprzedaży oraz optymalizacji kosztów. Ponadto Zarząd kreuje krótko i długofalową politykę Emitenta
w oparciu o informacje dotyczące zmian otoczenia prawnego i zmian rynkowych. Zarząd udziela Radzie Nadzorczej informacji
w zakresie wskazanym w art. 380
1
k.s.h., na każdym posiedzeniu Rady Nadzorczej bądź niezwłocznie po wystąpieniu
określonych zdarzeń lub okoliczności wskazanych w tymże przepisie.
6.10.2 Rada Nadzorcza
Rada Nadzorcza jest organem nadzoru Spółki i działa na podstawie przepisów ustawy - Kodeks spółek handlowych, postanowień
Statutu Emitenta, dostępnego publicznie Regulaminu Rady Nadzorczej zatwierdzonego uchwałą Walnego Zgromadzenia,
uchwał Walnego Zgromadzenia oraz innych obowiązujących przepisów. Rada Nadzorcza działa również zgodnie z zasadami
Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2021.
W skład Rady Nadzorczej Spółki wchodzi od 5 do 7 członków. Członków Rady Nadzorczej wybiera na wspólną 3 letnią kadencję
i odwołuje Walne Zgromadzenie. W przypadku ustąpienia członka Rady Nadzorczej w czasie trwania jej kadencji, skład Rady
Nadzorczej może być uzupełniony do wymaganej liczby członków przez samą RaNadzorczą. Kadencja tak wybranego członka
Rady Nadzorczej upływa z dniem poprzedzającym dzień obrad najbliższego Walnego Zgromadzenia, na którym Walne
Zgromadzenie powinno uzupełnić skład Rady Nadzorczej.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 61
Członkowie Rady Nadzorczej wykonują swoje prawa i obowiązki tylko osobiście i w sposób kolegialny. W przypadku, gdy Rada
Nadzorcza powoła więcej niż jednego Wiceprzewodniczącego, Rada Nadzorcza wskazuje kolejność, w jakiej zobowiązani będą
do podjęcia obowiązków Przewodniczącego, w razie jego nieobecności.
Uchwały Rady Nadzorczej zapadają bezwzględną większością głosów. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos
Przewodniczącego Rady. Rada Nadzorcza podejmuje uchwały, jeżeli na posiedzeniu jest obecna co najmniej połowa jej
członków, a wszyscy jej członkowie zostali zaproszeni na piśmie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej najpóźniej
na 7 dni przed proponowanym terminem posiedzenia.
Rada Nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Do obowiązków Rady
Nadzorczej należy:
rozpatrywanie rocznych programów działalności Spółki oraz dokonywanie niezbędnych korekt;
badanie bilansu oraz rachunku zysków i strat, zarówno co do zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem
faktycznym;
udzielanie Zarządowi zezwolenia na zaciąganie przez Spółkę zobowiązań wekslowych oraz kredytów i pożyczek
przekraczających 1.000.000 PLN (słownie: jeden milion złotych);
badanie sprawozdań Zarządu, wniosków co do podziału zysku i pokryciu strat oraz składanie Walnemu Zgromadzeniu
dorocznego, pisemnego sprawozdania z wyników powyższego badania;
wybór biegłego rewidenta do badania sprawozdań finansowych Spółki;
zawieszanie z ważnych powodów poszczególnych lub wszystkich członków Zarządu w czynnościach, jak również
delegowanie członków Rady Nadzorczej do czasowego wykonywania czynności członków Zarządu nie mogących
sprawować swoich czynności;
powoływanie i odwoływanie członków Zarządu,
zawieranie, dokonywanie zmian i rozwiązywanie umów o pracę lub innych umów dotyczących pełnienia funkcji
członka zarządu z członkami Zarządu;
ustalanie, na podstawie upoważnienia zawartego w Polityce wynagrodzeń członków zarządu i rady nadzorczej Votum
S.A., szczegółowych zasad zatrudnienia i wysokości wynagrodzenia członków Zarządu;
udzielanie zezwolenia na zbycie akcji imiennych Spółki;
wyrażanie zgody na wypłatę akcjonariuszom zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy na koniec roku
obrotowego;
wyrażanie zgody na tworzenie przez Spółkę innych spółek i przystępowanie do spółek;
wyrażanie zgody na nabycie lub zbycie przez Spółkę nieruchomości oraz obciążanie nieruchomości ograniczonymi
prawami rzeczowymi;
opiniowanie Polityki wynagrodzeń członków zarządu i rady nadzorczej Votum S.A.;
sporządzanie corocznego sprawozdania o wynagrodzeniach;
wyrażanie zgody na zawarcie istotnych transakcji, zgodnie z Procedurą okresowej oceny transakcji zawartych
z podmiotami powiązanymi na warunkach rynkowych w ramach zwykłej działalności spółki w Votum S.A.;
dokonywanie okresowej oceny transakcji zawieranych na warunkach rynkowych w ramach zwykłej działalności
Spółki.
W okresie od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku w skład Rady Nadzorczej wchodzili:
Andrzej Dadełło Przewodniczący Rady Nadzorczej,
Andrzej Łebek Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej,
Jerzy Krawczyk Członek Rady Nadzorczej,
Marek Stokłosa Członek Rady Nadzorczej,
Marek Wierzba Członek Rady Nadzorczej,
Joanna Wilczyńska Członek Rady Nadzorczej.
Skład Rady Nadzorczej na dzień sporządzenia sprawozdania:
Andrzej Dadełło Przewodniczący Rady Nadzorczej,
Andrzej Łebek Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej,
Jerzy Krawczyk Członek Rady Nadzorczej,
Marek Stokłosa Członek Rady Nadzorczej,
Marek Wierzba Członek Rady Nadzorczej,
Joanna Wilczyńska Członek Rady Nadzorczej.
Zakres działania Rady Nadzorczej Votum S.A.
Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych i postanowieniami Statutu Spółki, Rada Nadzorcza wykonywała stały nadzór
nad działalnością Spółki oraz sprawowała faktyczną i finansową kontrolę działalności Spółki pod kątem celowości i racjonalności.
W celu wywiązania się ze swoich zadań, Rada Nadzorcza pozostawała w stałym kontakcie z Zarządem Spółki oraz odbywała
posiedzenia. W ramach kontroli gospodarki finansowej Spółki, w kręgu zainteresowania Rady Nadzorczej pozostawały
w szczególności inwestycje planowane przez Spółkę, rozwój struktury organizacyjnej oraz plany finansowe Spółki.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 62
W zakresie określonych powyżej aspektów działalności Spółki, Rada Nadzorcza służy Zarządowi Spółki głosem doradczym,
co jest możliwe dzięki wykorzystaniu doświadczenia zawodowego poszczególnych członków Rady Nadzorczej. Praca Rady
Nadzorczej odbywała się sprawnie, przy współudziale wszystkich jej członków.
Do badania zarówno jednostkowego, jak i skonsolidowanego sprawozdania finansowego, Rada Nadzorcza wybrała firmę
audytorską PKF Consult Spółka z o.o. sp. k. z siedzibą w Warszawie, wpisaną na listę firm audytorskich pod numerem 477.
Wybór firmy audytorskiej nastąpił po przeprowadzeniu obowiązującej w Spółce procedury wyboru, przy uwzględnieniu
rekomendacji Komitetu Audytu. Rada Nadzorcza zapoznaje się ze sprawozdaniami z badania biegłych rewidentów dotyczącymi
jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego, a w jej posiedzeniu, którego przedmiotem jest m.in. ocena
sprawozdania finansowego i sprawozdania zarządu oraz wniosków zarządu dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty,
zapewniony jest udział kluczowego biegłego rewidenta lub innego przedstawiciela firmy audytorskiej.
6.10.3. Komitety Rady Nadzorczej
Przy Radzie Nadzorczej Spółki funkcjonuje powołany przez ten organ Komitet Audytu Votum S.A.
Komitet Audytu na dzień sporządzania sprawozdania:
- Marek Stokłosa – Przewodniczący, członek niezależny
Absolwent Akademii Ekonomicznej imienia Oskara Langego we Wrocławiu (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu)
na Wydziale Zarządzania i Informatyki. W trakcie kariery zawodowej pełnił między innymi następujące funkcje:
- w latach 1997-1999 Zastępca Głównego Księgowego Energomontaż Zachód S.A.
- w latach 1999-2000 Główny Księgowy Howell Investment S.A.
- w latach 2000-2001 Prokurent Howell S.A.
- w latach 2003-2005 Główny Księgowy Metal Service sp. z o.o.
- od 2007 Prokurent i Dyrektor Zarządzający Brix sp. z o.o.
- od 2009 Prezes Zarządu BGC Group sp. z o.o.
- od 2015 Członek Zarządu Reco Polska Produkcja sp. z o.o.
- od 2015 Członek Zarządu Reco Polska sp. z o.o.
- Joanna Wilczyńska – Zastępca Przewodniczącego
Absolwentka Zarządzenia i Marketingu oraz Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Pełni
funkcję Członka Rady Nadzorczej Emitenta do roku 2012. Od roku 2002 związana z Grupą Kapitałową DSA Financial Group.
Pełni funkcję Członka Rady Nadzorczej w spółce Cheeron sp. z o. o.
- Marek Wierzba Sekretarz, członek niezależny
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (dawniej Akademia Ekonomiczna w Krakowie). W 1992 roku uzyskał
stopień doktora nauk ekonomicznych na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu (dawniej Akademia Ekonomiczna im.
O. Langego). Ukończył również szereg studiów podyplomowych podnoszących kwalifikacje. W trakcie kariery zawodowej
pełnił między innymi następujące funkcje:
- w latach 1981-1996 Politechnika Krakowska, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu
(Asystent, Starszy asystent, Adiunkt)
- w latach 1995-2000 Bank Zachodni S.A. Wrocław (Dyrektor biura, Dyrektor departamentu, Członek zespołu zarządzającego)
- w latach 1997-2000 Członek Rady Nadzorczej w Bimet S.A. w Gdańsku
- w latach 1998-2000 Członek Rady Nadzorczej w Zachodni Leasing S.A. Warszawa
- w latach 2001-2004 BWE SA o/we Wrocławiu (Z-ca Dyrektora Oddziału)
- w latach 2004-2005 WZF 'Biowin' (Dyrektor finansowy)
- w latach 2005-2007 Dolnośląska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. oraz Dolnośląski Operator Systemu Dystrybucyjnego
sp. z o.o. (Pełnomocnik zarządu)
- w latach 2008-2018 GDDKiA o/ Wrocław (Z-ca Dyrektora ds. ekonomiczno-finansowych).
Zgodnie z Regulaminem Komitetu Audytu Votum S.A., w skład Komitetu Audytu wchodzi co najmniej 3 członków powoływanych
przez Radę Nadzorczą. Zgodnie z wymogiem określonym w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach,
firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, w Komitecie Audytu większość członków, w tym jego Przewodniczący, jest
niezależna. W Komitecie Audytu Votum S.A. zasiada dwóch członków niezależnych.
Komitetu Audytu:
Komitet Audytu wykonuje zadania w zakresie kontroli oraz nadzoru w obszarach:
•właściwego wdrażania kontroli procesów sprawozdawczości finansowej w Spółce i jej Grupie Kapitałowej,
•skuteczności funkcjonowania kontroli wewnętrznej w Spółce,
•właściwego funkcjonowania systemów identyfikacji i zarządzania ryzykiem,
•zapewnienia niezależności wewnętrznych i zewnętrznych audytorów,
•monitorowania relacji Spółki z podmiotami powiązanymi.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 63
Komitet Audytu przyjął dla Spółki Politykę wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania oraz procedurę wyboru firmy
audytorskiej i politykę świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badania oraz podmioty współpracujące z firmą
dozwolonych usług niebędących badaniem.
Polityka wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego oparta jest na następujących kryteriach:
a) cena za badanie grupy kapitałowej na obszarze Polski,
b) doświadczenie w badaniu spółek publicznych,
c) możliwość badania sprawozdań spółek zależnych zagranicznych,
d) niezależne rankingi przygotowywane przez instytucje lub czasopisma fachowe.
Polityka świadczenia dozwolonych usług niebędących badaniem przez podmiot uprawniony do badania sprawozdań
finansowych zakłada, że:
a) oferta na wykonywanie innych usług podlega ocenie przez Komitet Audytu, który wyraża zgodę na jej przyjęcie w formie
uchwały,
b) oferowane usługi muszą być zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Komitet Audytu odbył w okresie bilansowym 4 posiedzenia.
6.11. Opis polityki różnorodności stosowanej do organów administrujących, zarządzających
i nadzorujących
Grupa Kapitałowa Votum stosuje Politykę różnorodności, rozumianą jako otwartość na pluralizm doświadczeń, wykształcenia i
umiejętności osób. Grupa kapitałowa dąży do zapewnienia równego traktowania osób na wszystkich stanowiskach oraz stwarza
dogodne i bezpieczne warunki do pracy. Spółka kładzie nacisk na:
1) tworzenie równych szans w zatrudnianiu,
2) eliminację wszelkich przejawów dyskryminacji,
3) równowagę w traktowaniu ze względu na wiek, płeć, wyznanie, narodowość, rasę, stan zdrowia, przekonania
polityczne, przynależność związkową, status rodzinny i społeczny, niepełnosprawność czy tożsamość seksualną,
4) udostępnianie pracownikom wewnętrznych narządzi i procedur dotyczących zgłaszania wszelkich nieprawidłowości,
5) tworzenie atmosfery i kultury organizacyjnej opartej na poszanowaniu dla równości, różnorodności oraz praw
człowieka.
W odniesieniu do władz Spółki oraz jej kluczowych menedżerów Spółka stoi stanowisku, osoby z różnych środowisk mogą
oferować wybór różnorodnych doświadczeń, talentów czy umiejętności, które mogą być korzystne dla Grupy Kapitałowej
Votum. Istotne jest, aby osoby o różnych umiejętnościach pasowały do profilu Spółki i miały właściwe umiejętności
do wykonywania swoich obowiązków. Kryteria takie, jak płeć, kierunek wykształcenia, wiek czy doświadczenie zawodowe nie
są miernikami samymi w sobie do oceny kandydatów do władz Spółki oraz jej kluczowych menedżerów. Spółka dąży
do zapewnienia osiągnięcia i utrzymania docelowego wskaźnika minimalnego udziału mniejszości na poziomie nie niższym niż
30%. W odniesieniu do cech różnorodności takich, jak kierunek wykształcenia czy posiadany poziom doświadczenia
zawodowego oczekiwania Grupy Kapitałowej zależą od zadań i obiektywnych wymogów merytorycznych w odniesieniu
do danego stanowiska.
6.12. Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem emitenta i jego grupą
kapitałową
W okresie od 1 stycznia 2024 r. do dnia publikacji sprawozdania nie nastąpiły żadne zmiany w zasadach zarządzania
przedsiębiorstwem Emitenta ani jego grupą kapitałową.
6.13. Wszelkie umowy zawarte między emitentem a osobami zarządzającymi, przewidujące
rekompensatę w przypadku ich rezygnacji lub zwolnienia z zajmowanego stanowiska bez
ważnej przyczyny lub gdy ich odwołanie lub zwolnienie następuje z powodu połączenia
emitenta przez przejęcie
Emitent zawarł ze wszystkimi Członkami Zarządu umowy o zakazie konkurencji, które przewidują odszkodowania. Umowy
stanowią o odszkodowaniu po ustaniu pełnienia funkcji w Zarządzie. Odszkodowanie ma charakter wyłącznie pieniężny
i ma być wypłacane przez okres 18-stu miesięcy w przypadku Prezesa Zarządu oraz 12-ciu miesięcy w przypadku Wiceprezesa
Zarządu oraz Członka Zarządu od dnia zakończenia pełnienia funkcji.
ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNY Strona 64
6.14. Informacje o zobowiązaniach wynikających z emerytur i świadczeń o podobnym
charakterze dla byłych osób zarządzających, nadzorujących albo byłych członków organów
administrujących o zobowiązaniach zaciągniętych w związku z tymi emeryturami
Spółka nie posiada zobowiązań wynikających z emerytur i świadczeń o podobnym charakterze dla byłych osób zarządzających,
nadzorujących albo byłych członków organów administrujących.
6.15. Informacje o znanych emitentowi umowach (w tym również zawartych po dniu
bilansowym), w wyniku których mogą w przyszłości nastąpić zmiany w proporcjach
posiadanych akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy
Spółka nie posiada wiedzy na temat jakichkolwiek umów, które mogą w przyszłości powodować zmiany w proporcjach
posiadanych akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy.
6.16. Informacje o systemie kontroli programów akcji pracowniczych
Spółka nie posiada systemu kontroli programów akcji pracowniczych.
6.17. Osiągnięcia w dziedzinie badań i rozwoju
W roku 2024 Grupa Kapitałowa Votum nie prowadziła prac badawczych i rozwojowych.
ROCZNE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
INFORMACJE DODATKOWE Strona 65
7. INFORMACJE DODATKOWE
7.1. Kapitał akcyjny Votum S.A., udziały Spółki w grupie kapitałowej oraz udziały osób
nadzorujących i zarządzających w spółkach zależnych bądź stowarzyszonych
Na dzień publikacji Sprawozdania, kapitał zakładowy Spółki wynosi 1 200 000 PLN i dzieli się na 12 000 000 akcji zwykłych
na okaziciela o wartości nominalnej 0,10 PLN każda, w tym:
10 000 000 akcji serii A,
2 000 000 akcji serii B.
Na dzień publikacji Sprawozdania udziały Spółki w podmiotach zależnych przedstawiają się następująco:
4 722 300 akcji w spółce Votum Robin Lawyers S.A. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 4 722 300 PLN,
co stanowi 99% kapitału zakładowego,
5 148 akcji w spółce Votum Finance Help S.A. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 2 574 000 PLN, co
stanowi 99% kapitału zakładowego,
1980 udziałów w spółce Votum Consumer Care sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 990 000
PLN, co stanowi 99% kapitału zakładowego,
98,5% udziału w zyskach i stratach w Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
sp. k. (dawniej: Bochenek i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k.) z siedzibą we Wrocławiu,
1 000 000 akcji DSA Investment S.A. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 1 000 000 PLN, co stanowi 100%
kapitału zakładowego,
97% udziału w zyskach i stratach spółki de Ostoja-Starzewski, Petka i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych sp. k. (dawniej: de Ostoja-Starzewski i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k.)
z siedzibą w Rzeszowie,
97% udziału w zyskach i stratach spółki Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców
Prawnych sp. k. (dawniej: Kałużyńska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k.)
z siedzibą w Poznaniu,
97% udziału w zyskach i stratach spółki Jakubowska, Dyś i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k. (dawniej:
Nowak, Dyś i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp. k.) z siedzibą w Lublinie,
97% udziału w zyskach i stratach spółki Żurawiecka, Krajewska i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów
sp. k. z siedzibą w Katowicach,
97% udziału w zyskach i stratach spółki Wysmułek, Sysło i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
sp. k. (dawniej: Wysmułek i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. k.) z siedzibą we Wrocławiu,
98% udziału w zyskach i stratach spółki Behrendt i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
sp. k. z siedzibą w Gdańsku.
1 176 000 akcji w spółce Votum Odszkodowania S.A. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 1 176 000 PLN,
co stanowi 98% kapitału zakładowego,
97% udziału w zyskach i stratach w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy
sp. k. z siedzibą we Wrocławiu,
570 000 akcji w spółce Votum Network S.A. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 570 000 PLN, co stanowi
100% kapitału zakładowego,
450 000 akcji w spółce Polski Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM S.A. z siedzibą w Krakowie o wartości
nominalnej 450 000 PLN, co stanowi 90% kapitału zakładowego,
1% udziału w zyskach i stratach w Polskiego Centrum Rehabilitacji Funkcjonalnej VOTUM S.A. sp.k. z siedzibą
w Krakowie,
475 000 akcji w spółce Votum Green Project S.A. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 475 000 PLN,
co stanowi 95% kapitału zakładowego,
100 udziałów w spółce Velissi Beaty Clinic Sp. z o.o. (dawniej Vivid Clinic sp. z o. o.) z siedzibą we Wrocławiu
o wartości nominalnej 50 000 PLN, co stanowi 100% kapitału zakładowego,
3 033 udziałów w spółce Law Stream sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 303 300 PLN,
co stanowi 100% kapitału zakładowego,
1 000 udziałów w spółce Clear Site sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 50 000 PLN, co stanowi
100% kapitału zakładowego,
500 udziałów w spółce Votum Accounting sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 50 000 PLN,
co stanowi 100% kapitału zakładowego,
200 udziałów w spółce Centrum Obsługi Biurowej sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu o wartości nominalnej 100 000
PLN, co stanowi 100% kapitału zakładowego,
99% udziału w zyskach i stratach w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Halaś i Wspólnicy sp. k. z siedzibą
we Wrocławiu,
100 udziałów w spółce Biuro Obsługi Kancelarii Sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu (dawniej: Expert Go sp. z o. o. z
siedzibą w Katowicach) o wartości nominalnej 10 000 PLN, co stanowi 100% kapitału zakładowego.
ROCZNE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
INFORMACJE DODATKOWE Strona 66
Osoby pełniące u Emitenta funkcje nadzorcze oraz zarządzające posiadające w chwili obecnej udział w spółkach zależnych
Emitenta:
Na dzień 31 grudnia 2024 roku członek Rady Nadzorczej Andrzej Łebek był komplementariuszem Kancelarii Adwokatów
i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy Spółka Komandytowa we Wrocławiu posiadał 1% udział w zyskach i stratach.
Na dzień 31 grudnia 2024 roku członek Zarządu Kacper Jankowski był prezesem Votum Robin Lawyers S.A. i posiadał 1% akcji
tej spółki.
Pozostałe osoby pełniące u Emitenta funkcje nadzorcze oraz zarządzające nie posiadały na dzień 31 grudnia 2024 roku ani nie
posiadają w chwili obecnej udziałów w spółkach zależnych Emitenta.
7.2. Informacja o transakcjach zawartych przez emitenta lub jednostkę od niego zależną
z podmiotami powiązanymi na innych warunkach niż rynkowe
W okresie sprawozdawczym, spółki z grupy kapitałowej nie zawierały istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi
na warunkach innych niż rynkowe.
7.3. Informacja o istotnych postępowaniach toczących się przed sądem, organem właściwym
dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej i innych ryzykach
jednostki dominującej lub jednostek od niej zależnych
Emitent informuje, że nie występują żadne istotne postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla
postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, dotyczące zobowiązań oraz wierzytelności Emitenta lub
jego jednostki zależnej.
7.4. Wynagrodzenia organów zarządzających i nadzorujących jednostek dominującej Grupy
Kapitałowej Votum
Wyszczególnienie
Funkcja
01.01.2024-
31.12.2024
01.01.2023-
31.12.2023
Wynagrodzenie Członków Zarządu jednostki dominującej
Bartłomiej Krupa
Prezes Zarządu
3 804
3 699
Kacper Jankowski
Wiceprezes Zarządu
1 536
575
Marta Wan
Członek Zarządu
496
244
Razem
5 836
4 518
Wynagrodzenia członków Zarządów pozostałych spółek w Grupie Kapitałowej oraz
kluczowej kadry kierowniczej
16 314
12 029
Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej
Andrzej Dadełło
Przewodniczący Rady
Nadzorczej
3 145
1 834
Andrzej Łebek
Wiceprzewodniczący Rady
Nadzorczej
218
217
Jerzy Krawczyk
Członek Rady Nadzorczej
20
19
Marek Stokłosa
Członek Rady Nadzorczej
26
25
Joanna Wilczyńska
Członek Rady Nadzorczej
122
115
Marek Wierzba
Członek Rady Nadzorczej
20
19
Razem
3 551
2 227
Wyżej wymienione wynagrodzenia należne są z tytułu: pełnienia funkcji w organach spółki Votum S.A. oraz w organach spółek
zależnych, przyznania dodatkowego wynagrodzenia członkom zarządu w spółce Votum S.A. oraz w spółkach zależnych,
wynagrodzenia z umów o współpracę oraz z umów o pracę.
7.6. Liczba akcji Votum S.A. i pozostałych podmiotów Grupy Kapitałowej Votum, będąca w
posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących
Liczba akcji VOTUM S.A. będących w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących na dzień publikacji sprawozdania
ROCZNE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
INFORMACJE DODATKOWE Strona 67
Osoby zarządzające i nadzorujące
Liczba akcji VOTUM S.A.
ZARZĄD
Bartłomiej Krupa (łącznie)
Bartłomiej Krupa - bezpośrednio
211 023
207 893
Bartłomiej Krupa – pośrednio
3 130
Kacper Jankowski
28 610
Marta Wan
3 866
RADA NADZORCZA
Andrzej Dadełło (łącznie)
6 850 000
Andrzej Dadełło - bezpośrednio
700 000
Andrzej Dadełło – pośrednio (przez DSA Financial Group S.A.)
6 150 000
Andrzej Łebek
-
Jerzy Krawczyk
-
Joanna Wilczyńska
874
Marek Stokłosa
Marek Wierzba
-
-
Źródło: Oświadczenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej
7.7. Informacja o umowie z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych
W dniu 24 maja 2023 roku Rada Nadzorcza Spółki, po zapoznaniu się z rekomendacją przedstawioną przez Komitet Audytu,
podjęła, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi, uchwałę w przedmiocie wyboru podmiotu
uprawnionego do badania i przeglądu półrocznych i rocznych jednostkowych sprawozdań finansowych Spółki oraz
skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy Kapitałowej Votum za lata obrotowe 2023 2024. Wybranym podmiotem
jest spółka PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. z siedzibą w Warszawie, ul. Orzycka 6 lok. 1B, 02 965
Warszawa wpisana na listę firm audytorskich prowadzoną przez Polską Agencję Nadzoru Audytowego pod numerem
ewidencyjnym 477. Jednocześnie Rada Nadzorcza Spółki upoważniła Zarząd Spółki do zawarcia umowy z wybranym przez siebie
podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych. Przedmiotem umowy jest:
przegląd jednostkowego półrocznego sprawozdania finansowego spółki Votum S.A. za 2023 i 2024 rok;
przegląd skonsolidowanego półrocznego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Votum za 2023 i 2024 rok;
badanie i sporządzenie sprawozdania z badania jednostkowego rocznego sprawozdania finansowego Votum S.A.
za rok obrotowy 2023 i 2024;
badanie i sporządzenie sprawozdania z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej
Votum za rok obrotowy 2023 i 2024.
Powyższa umowa została zawarta w dniu 14 czerwca 2023 r. na czas wykonania przedmiotu umowy przez PKF Consult
Sp. z o.o. Sp.k. Jest to druga umowa na badanie sprawozdań finansowych pomiędzy PKF Consult Sp. z o.o. Sp.k. a Votum S.A.
Za wykonanie prac wynikających z niniejszej umowy strony wspólnie uzgodniły wynagrodzenie w wysokości:
56 700,00 PLN (pięćdziesiąt sześć tysięcy siedemset złotych) + VAT za badanie jednostkowego sprawozdania
finansowego spółki Votum S.A. za rok 2023;
65 200,00 PLN (sześćdziesiąt pięć tysięcy dwieście złotych) + VAT za badanie skonsolidowanego sprawozdania
finansowego Grupy Kapitałowej Votum za rok 2023;
27 000,00 PLN (dwadzieścia siedem tysięcy złotych) + VAT za przegląd półrocznego sprawozdania finansowego spółki
Votum S.A. za okres od 01.01.2023 r. do 30.06.2023 r.;
26 600,00 PLN (dwadzieścia sześć tysięcy sześćset złotych) + VAT za przegląd skonsolidowanego półrocznego
sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Votum za okres od 01.01.2023 r. do 30.06.2023 r.;
56 700,00 PLN (pięćdziesiąt sześć tysięcy siedemset złotych) + VAT za badanie jednostkowego sprawozdania
finansowego spółki VOTUM S.A. za rok 2024;
65 200,00 PLN (sześćdziesiąt pięć tysięcy dwieście złotych) + VAT za badanie skonsolidowanego sprawozdania
finansowego Grupy Kapitałowej Votum za rok 2024;
27 000,00 PLN (dwadzieścia siedem tysięcy złotych) + VAT za przegląd półrocznego sprawozdania finansowego spółki
VOTUM S.A. za okres od 01.01.2024 r. do 30.06.2024 r.;
26 600,00 PLN (dwadzieścia sześć tysięcy sześćset złotych) + VAT za przegląd skonsolidowanego półrocznego
sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Votum za okres od 01.01.2024 r. do 30.06.2024 r.
Firmą audytorską, która przeprowadzała badania sprawozdań finansowych za rok 2023 w Grupie Kapitałowej, była firma PKF
Consult Sp. z o.o. Sp. k.
ROCZNE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
INFORMACJE DODATKOWE Strona 68
Usługi dozwolone niebędące badaniem lub przeglądem
W roku obrotowym 2024, PKF Consult Sp. z o.o. Sp.k. świadczyła na rzecz Spółki dozwolone usługi niebędące badaniem lub
przeglądem tj. usługę oceny sprawozdania o wynagrodzeniach członków zarządu oraz rady nadzorczej Spółki za rok 2022,
o której mowa w art. 90g ust. 10 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych
do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Zlecenie świadczenia usługi nastąpiła zgodnie z art. 130 ust.
1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, tj. na podstawie
zgody Komitetu Audytu. Umowa została zawarta w dniu 14 czerwca 2023 r. Za wykonanie prac objętych umową, strony
uzgodniły wysokość wynagrodzenia na poziomie 9 000,00 PLN (dziewięć tysięcy złotych) + VAT.
Poniższa tabela przedstawia wynagrodzenie należne wynagrodzenie audytorowi za lata 2023-2024
Wyszczególnienie
01.01.2024-
31.12.2024
01.01.2023-
31.12.2023
Badanie rocznego sprawozdania finansowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego
325
365
Inne usługi poświadczające - przegląd sprawozdania finansowego i skonsolidowanego
sprawozdania finansowego
165
129
Usługi dozwolone niebędące badaniem lub przeglądem – weryfikacja sprawozdania o
wynagrodzeniach
8
8
Razem
498
503
7.8. Zatrudnienie w Grupie Kapitałowej Votum
Przeciętne zatrudnienie
Wyszczególnienie
31.12.2024
31.12.2023
Zarząd
33
27
Administracja
53
82
Dział sprzedaży
20
20
Pion produkcji
417
346
Pozostali
51
13
RAZEM
576
489
Za pion produkcji zarząd określa pracowników umysłowych bezpośrednio związanych z wykonywanymi/świadczonymi
usługami.
Rotacja zatrudnienia
01.01.2024-31.12.2024
01.01.2023-31.12.2023
Liczba pracowników przyjętych
431
263
Liczba pracowników zwolnionych
381
166
RÓŻNICA
50
97
Wrocław, dnia 7 kwietnia 2025 r.
Podpisy Członków Zarządu:
…………………………………………………… …………………………………………………………………
Bartłomiej Krupa – Prezes Zarządu Kacper Jankowski Wiceprezes Zarządu
……………………………………………….
Marta Wan Członek Zarządu